De evolutie van de mens en de psychologie van de apenrots.

[Juglans]

Als je aanneemt dat de mens het resultaat is van evolutie is het nog maar een kleine stap om ook aan te nemen dat de psychologie van de mens óók het resultaat van evolutie. Op die manier is de menselijke psychologie in de loop van de miljoenen jaren stapje voor stapje geworden tot wat het nu is. (ja, in drie regels is ook meteen het nature-nurture probleem opgelost...) Factoren die hierbij voor selectiedruk zorgden zullen o.a. het leven in een nomadische groep zijn, een groep van een beperkte omvang, zeg 100 personen. Ik denk dat hierdoor het moreel ambivalente karakter van de mens in ligt besloten; mensen zijn in staat tot bijna onbeperkte altruisme, maar de mens is ook in staat om andere mensen aan de rand van een kuil dood te schieten. De mens is geevolueerd als groepsdier waarbij zijn sociale en morele vaardigheden op een kleine groep, dichtbij, zijn gericht, dat is wat hij aan kan en waarin hij het overzicht heeft. Hieruit volgt ook dat het morele vermogen van de mens beperkter wordt naarmate de groep groter wordt, de letterlijke afstanden groter, de problematiek abstracter, de mens kan het dan nog wel beredeneren, maar mist eigenlijk de vaardigheden om daar goed me om te kunnen gaan. Een aantal conclusie doemen nu op:
1) de mens functioneert het best in een stam, oftewel, de apenrots.
2) de mens is niet voldoende toegerust tot wereldwijde samenwerking (bv. de VN heeft een beperkte slagkracht, klimaatmaatregelen vlotten niet, en zondermeer de vele oorlogen en oorlogjes die worden uitgevochten (ik besef me goed dat hierbij geopolitieke, strategische en economische factoren een rol spelen, maar zeker ook de psychologische capaciteiten van de mens))
3) de mens is van nature goed (naar Frans de Waal), maar de mens is eigenlijk ook van nature slecht, als hij geconfronteert wordt met situaties die hij niet kan overzien.

Of zit ik er naast?

[Fish]

Nee.
Je ziet het als mensen de krant lezen, een en al ellende en doodslag, de gezichtsuitdrukking blijft neutraal, misschien een frons als het over de crises gaat. Vervolgens bekijken ze de strip en zie je ze glimlachen.
Zou het over familie of bekenden gaan zouden ze heel anders reageren, en de strip werd niet bekeken.

[siger]

Ik ben het er mee eens - het is niet te ontkennen - dat mensen tot het hoogste en tot het laagste bekwaam zijn. Daar kan ik alleen maar uit besluiten dat we moeten streven naar het betere.

[heeck]

. . .Hieruit volgt ook dat het morele vermogen van de mens beperkter wordt naarmate de groep groter wordt, de letterlijke afstanden groter, de problematiek abstracter, de mens kan het dan nog wel beredeneren, maar mist eigenlijk de vaardigheden om daar goed me om te kunnen gaan. Een aantal conclusie doemen nu op:
1) de mens functioneert het best in een stam, oftewel, de apenrots.
2) de mens is niet voldoende toegerust tot wereldwijde samenwerking (bv. de VN heeft een beperkte slagkracht, klimaatmaatregelen vlotten niet, en zondermeer de vele oorlogen en oorlogjes die worden uitgevochten (ik besef me goed dat hierbij geopolitieke, strategische en economische factoren een rol spelen, maar zeker ook de psychologische capaciteiten van de mens))
3) de mens is van nature goed (naar Frans de Waal), maar de mens is eigenlijk ook van nature slecht, als hij geconfronteert wordt met situaties die hij niet kan overzien.

Juglans,
Past het volgende in je rijtje?

"De mens" blijft functioneren binnen zijn mogelijkheden om zich naar een beperkt aantal mensen te richten. Dat zijn niet meer de mensen van zijn woonomgeving, maar van zijn werk en zijn aan het werk verbonden taakstellingen. Daar richt hij zich op en daar werken de Frans de Waal-krachten.

Daarbuiten niet. Daar werken de doelstellingen van het bedrijf en dat kent geen Frans de Waal-krachten anders dan merk- en imagobekendheid plus marktvraag.

Per saldo een uitwerking van jouw 3)
Er zijn voorbeelden te over, maar zijn er ook voorbeelden die dit tegenspreken?

Roeland

[Juglans]

@ Heeck '

Ik denk dat dat zeker in het rijtje past!

Maar bedoel je met he bedrijf naar buiten een soort bedrijfsmoraal? Het bedrijf als morele actor?

Het is inderdaad ook wel zinvol om naar tegenvoorbeelden te zoeken. Dat zou dan een voorbeeld moeten zijn van adequaat moreel/pschychologisch menselijk handelen op grote schaal, of juist blunders waar de mens functioneert in een kleine groep. Pedo's, kindermoordenaars, incestplegers lijken er niet in te passen, of misschien zijn dan wel afwijkingen van het gemiddelde..

Wat me ook te binnenschiet nu is dat de ontvankelijkheid voor goden wellicht ook een belangrijke evolutionaire component heeft, op ich natuurlijk geen originele gedachte, maar past misschien ook wel in het rijtje.

[heeck]

Juglans,
Eentje tegelijk:

Maar bedoel je met het bedrijf naar buiten een soort bedrijfsmoraal? Het bedrijf als morele actor?

Nee, niet die kant op.
Bedrijven zijn geen mensen of andere dieren en kennen daarom geen moraal.
Een zogenaamde bedrijfsmoraal bestaat uit gedragsregels waar het personeel zich aan dient te houden en andere die bedoeld zijn voor het publiek buiten het bedrijf en andere bedrijven.
Het totaal daarvan moet binnen de return-of-investment-maatstaven functioneren, anders gaat het bedrijf failliet.

Dat is een geheel ander soort moraal dan de menselijk geëvolueerde die jij op de voorgrond zet en waarbij emoties een veel groter rol spelen.

Roeland

[siger]

...de mens is niet voldoende toegerust tot wereldwijde samenwerking (bv. de VN heeft een beperkte slagkracht, klimaatmaatregelen vlotten niet, en zondermeer de vele oorlogen en oorlogjes die worden uitgevochten (ik besef me goed dat hierbij geopolitieke, strategische en economische factoren een rol spelen, maar zeker ook de psychologische capaciteiten van de mens))

Gaan die argumenten ook niet op voor kleine groepen, en andersom?
Je kan je bewijzen ook allemaal omkeren: de mens is in staat wereldwijd te communiceren, te zoeken naar oplossingen, naar samenwerking. En ja, maakt vorderingen. De Europese samenwerking toont aan dat waar een eeuw geleden oorlogen nog schering en inslag waren, die nu ondenkbaar zijn geworden. Waarom zou wereldwijd niet kunnen wat in Europa kon, vooral als we zien dat het streven zich ontvouwt?

Een momentopname van een dynamisch proces zegt niet veel!

[Juglans]

Heeck schreef:

Nee, niet die kant op.

Ja, nee, ik dacht al, je verdere betoog had ik ongeveer klaar in de vingers..

siger schreef:

Gaan die argumenten ook niet op voor kleine groepen, en andersom?
Je kan je bewijzen ook allemaal omkeren: de mens is in staat wereldwijd te communiceren, te zoeken naar oplossingen, naar samenwerking. En ja, maakt vorderingen. De Europese samenwerking toont aan dat waar een eeuw geleden oorlogen nog schering en inslag waren, die nu ondenkbaar zijn geworden. Waarom zou wereldwijd niet kunnen wat in Europa kon, vooral als we zien dat het streven zich ontvouwt?

Dat vraag ik me af. Mensen zijn wel in staat om wereldwijd te communiceren, maar dat lijkt me meer een technologische kwestie. Mensen in China voelen daardoor bijv. niet echt dichterbij in de global village. Maar je zou een punt kunnen hebben dat er wel degelijk vorderingen zijn op het gebied van samenwerking. De vraag is allen hoe ver die samenwerking zal toenemen in een pluriforme wereld. Misschien is the clash of civilizations van samuel huntington te pessimistisch, maar dat verschillende ethniciteiten met allemaal hun eigen geschiedenis op zijn zachts gezegd lastig zijn voor wereldwijde samenwerking lijkt me evident. (geevolueerde neiging om 'de ander' te wantrouwen?) En zou wereldwijde samenwerking het hoofd kunnen bieden aan de komende groeiende problemen met het opraken van grondstoffen (minerale grondstoffen, schoon drinkwater, landbouwgrond en #1 grondstof, olie)? Ik vermoed dat de haves hun grondstoffen tegen elke prijs zullen verdedigen tegen de have-nots, hiermee impliceer ik overigens ook dat de tijd van economische samenwerking al voorbij is, i.e. er is sprake van een nijpend tekort. Al met al denk ik dat hier oeroude psychologische processen de dienst uit maken, processen die we op zih logisch vinden, maar het is alleen maar logisch omdat het in ons zit.