Secularisme en ethiek

Wat is jouw politieke voorkeur, je kunt het hier kwijt!

Moderator: Moderators

siger

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door siger » 18 feb 2012 22:58

Jagang schreef:Dan nog steeds geldt dat niet elke uitspraak van een wetenschapper, in welk van de twee betekenissen ook, wetenschappelijk is.
Goed, nog eentje om het af te leren.

Twee (teams van) gevestigde wetenschappers publiceren elk een wetenschappelijk werk. Ze steunen beide op wetenschappelijk onderzoek, en worden beide door een wetenschappelijke uitgeverij gepubliceerd. Alleen spreken beide wetenschappelijke werken elkaar diametraal tegen (over opwarming, bewustzijn, genetica,... kies maar uit.) Zeg jij dat minstens één van deze werken geen wetenschappelijk werk is, in weerwil van de hele wetenschappelijke wereld?

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11104
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door Jagang » 18 feb 2012 23:09

siger schreef: Goed, nog eentje om het af te leren.

Twee (teams van) gevestigde wetenschappers publiceren elk een wetenschappelijk werk. Ze steunen beide op wetenschappelijk onderzoek, en worden beide door een wetenschappelijke uitgeverij gepubliceerd. Alleen spreken beide wetenschappelijke werken elkaar diametraal tegen (over opwarming, bewustzijn, genetica,... kies maar uit.) Zeg jij dat minstens één van deze werken geen wetenschappelijk werk is, in weerwil van de hele wetenschappelijke wereld?
Nee, want ik stel wetenschappelijkheid nergens op dezelfde hoogte met gelijk hebben.
Ik stel alleen dat bepaalde methodieken en uitlatingen geëigend zijn, en andere niet.

Wanneer een wetenschapper op basis van wetenschappelijke gegevens stelt dat de aarde opwarmt of afkoelt, is daar niets mis mee.
Wanneer een wetenschapper op grond daarvan ervoor kiest om mij op grond van zijn credentials de les te gaan lezen ("Jij zou je auto weg moeten doen!"), wordt het wat anders.

Dan verwordt hij van wetenschapper tot zedenprediker.
De aard van zo'n uitspraak, komt niet overeen met de aard van de wetenschappelijke standaard.
Een discussie over wat we met zulke resultaten moeten, is een ethisch-politieke discussie, en fundamenteel niet-wetenschappelijk.
Die voeren we wel buiten het "laboratorium".
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

siger

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door siger » 18 feb 2012 23:18

Jagang schreef:Nee, want ik stel wetenschappelijkheid nergens op dezelfde hoogte met gelijk hebben.
Prima, dan zijn we het toch eens?

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11104
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door Jagang » 18 feb 2012 23:23

siger schreef:
Jagang schreef:Nee, want ik stel wetenschappelijkheid nergens op dezelfde hoogte met gelijk hebben.
Prima, dan zijn we het toch eens?
Was ik daar/er zo vaag in dan? :(
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
Vilaine
Bevlogen
Berichten: 3714
Lid geworden op: 26 mei 2010 15:38
Locatie: Fryslân

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door Vilaine » 19 feb 2012 11:25

Secularisme is de overtuiging, dat elke afzonderlijke mens recht heeft op een eigen vrij gekozen overtuiging. Alleen een gemeenschap van zulke vrije mensen, is een democratische samenleving.
Ik weet niet of ik een karikaturaal beeld van de vrijheid heb of dat ik dat ik jou begrip van vrijheid niet goed begrijp.
Is vrijheid voor jou enkel het recht op vrij gekozen overtuiging of gaat het verder en betekent vrijheid het recht op het uitoefenen van de vrij gekozen overtuiging.

In het eerste geval bestaat dwang wel degelijk en is er geen absolute vrijheid, in het tweede geval staat men open voor de (karikaturale?) voorbeelden, die ik schetste.

Ofwel voor verschillende groeperingen een eigen wetssysteem naar eigen vrij gekozen overtuiging. In het Ottomaanse rijk bestond iets dergelijks onder de naam Millet systeem. (Hoewel dit systeem gebaseerd was op religieuze groeperingen en forse beperkingen had t.gunste.v. de Islam).

Iets dergelijks willen veel moslims. De sharia voor moslims, de seculiere (westerse? christelijke?) wetten voor de overigen. Tot de Islam de meerderheid heeft en de seculiere wetten worden afgeschaft. Nog steeds democratie? In ieder geval niet seculier, geef ik toe.
Despite the high cost of living.....
it remains popular.

siger

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door siger » 19 feb 2012 12:51

Vilaine schreef:
Secularisme is de overtuiging, dat elke afzonderlijke mens recht heeft op een eigen vrij gekozen overtuiging. Alleen een gemeenschap van zulke vrije mensen, is een democratische samenleving.
Is vrijheid voor jou enkel het recht op vrij gekozen overtuiging of gaat het verder en betekent vrijheid het recht op het uitoefenen van de vrij gekozen overtuiging.
Vrijheid hier (als democratische ethiek) heeft betrekking op overtuiging én op handelen. Maar het is een individueel recht, dat dus ook aan je familieleden, buren etc... toekomt. Je vrijheid van handelen kan niet zover gaan, dat ze de vrijheid van handelen van een ander burger beperkt.
Vilaine schreef:In het eerste geval bestaat dwang wel degelijk en is er geen absolute vrijheid, in het tweede geval staat men open voor de (karikaturale?) voorbeelden, die ik schetste.
Het is voor mij vanzelfsprekend dat absolute vrijheid niet bestaat, en niet hoeft te bestaan, in geen van beide gevallen. Als je met "dwang" de natuurlijke en sociale beperkingen van vrijheid bedoelt, bestaat dwang, en ook in die dwang zie ik geen probleem. Dat past perfect in mijn openingspost, die heel praktisch bedoeld was.
Vilaine schreef:Ofwel voor verschillende groeperingen een eigen wetssysteem naar eigen vrij gekozen overtuiging. In het Ottomaanse rijk bestond iets dergelijks onder de naam Millet systeem. (Hoewel dit systeem gebaseerd was op religieuze groeperingen en forse beperkingen had t.gunste.v. de Islam).

Iets dergelijks willen veel moslims. De sharia voor moslims, de seculiere (westerse? christelijke?) wetten voor de overigen. Tot de Islam de meerderheid heeft en de seculiere wetten worden afgeschaft. Nog steeds democratie? In ieder geval niet seculier, geef ik toe.
In de democratische ethiek die ik hierboven schetste, is automatisch vervat dat groepen geen rechten hebben. Wetten gelden voor elk individu afzonderlijk, en voor alle individuen gelijkelijk. Deze ethiek zou de moderne samenleving beschermen tegen theocratische en particularistische stromingen die druk op individuen uitoefenen en de democratie tot een "dictatuur van de meerderheid" kunnen maken.

a.r.

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door a.r. » 19 feb 2012 12:59

Denk ik nou te simpel als ik denk dat je bedoelt te zeggen: Jouw vrijheid stopt, waar jij de vrijheid van een ander stopt?

siger

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door siger » 19 feb 2012 15:00

a.r. schreef:Denk ik nou te simpel als ik denk dat je bedoelt te zeggen: Jouw vrijheid stopt, waar jij de vrijheid van een ander stopt?
Nee, dat is inderdaad de essentie, maar er is meer.

Een voorbeeldje: onlangs zag ik op tv een briesende directrice van het Belgische katholieke onderwijs uitroepen dat haar grondwettelijke vrijheid was aangetast.

Wat was het geval? Enkele vooraanstaande Belgen en een volksvertegenwoordiger wilden een wetsvoorstel dat godsdienstlessen de helft van de tijd aan andere godsdiensten moesten besteden.

Ik ben er zeker van dat dat wetsvoorstel niet kan slagen in ons katholieke landje. Bijgevolg wordt mijn vrijheid geen religie te financieren, en de vrijheid van moslimkinderen, niet bedrogen te worden met creationistische onzin, met de voeten getreden. "Waar de vrijheid van de ander stopt" ligt niet voor iedereen vast. De directrice legde de grens bij "haar" katholiek instituut, terwijl ik, door te stellen dat vrijheid een individueel goed is, de grens leg bij kinderen en andersdenkenden. Dus enkel zeggen dat "jouw vrijheid stopt, waar jij de vrijheid van een ander stopt" is niet voldoende.

Blues-Bob
Bevlogen
Berichten: 4763
Lid geworden op: 26 aug 2010 07:33
Locatie: Friesland

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door Blues-Bob » 19 feb 2012 15:39

Ik snap niet zo goed wat je bedoelt Siger. Dus misschien dubbelop, maar als mijn vrijheid ophoudt, waar ik de vrijheden van anderen wil beperken, dan betekent dat ook dat mensen an sich het recht hebben om mij te verbieden te douchen, en dat zelf ook niet doen.

Maar wat ik opmerkelijk vind is het over springen van seculariteit en ethiek, waar we het nu over vrijheid hebben. Seculariteit is geen garantie voor vrijheid. Grenzen in vrijheid zorgen voor duidelijkheid. Als er in de samenleving breed draagvlak is voor meer duidelijkheid, zul je meer bureaucratie en regels zien wat zich mede zal uiten in minder vrijheid. Dat is zowel voor een theocraat als een seculiere politicus een realiteit, volgens mij.

Groet,

Bob
"You can think I'm wrong, but that's no reason to quit thinking." - House
Tiepvauden ondur voorbehauwt.

siger

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door siger » 19 feb 2012 16:25

Blues-Bob schreef:als mijn vrijheid ophoudt, waar ik de vrijheden van anderen wil beperken, dan betekent dat ook dat mensen an sich het recht hebben om mij te verbieden te douchen, en dat zelf ook niet doen.
Mensen hebben het recht niet/wel te douchen, dat is waar.
Maar waarom zou iemand recht hebben mij te verbieden te douchen?
Omdat hun vrijheid ophoudt als zij mij verbieden te douchen?

Bevat mi. geen logica, en is zeker geen conclusie van wat ik schreef. Ik denk dat je best vertrekt van de OP.
Blues-Bob schreef:Maar wat ik opmerkelijk vind is het over springen van seculariteit en ethiek, waar we het nu over vrijheid hebben.
Bedoel je dat ik overspring naar seculariteit en ethiek? Dat is toch de topic?
We hebben het net over vrijheid omdat ik in de OP heb gezegd dat vrijheid de ethiek is van een seculiere samenleving.
Blues-Bob schreef:Seculariteit is geen garantie voor vrijheid.
Dat beweer ik ook niet. Zie hierboven.
Blues-Bob schreef:Grenzen in vrijheid zorgen voor duidelijkheid. Als er in de samenleving breed draagvlak is voor meer duidelijkheid, zul je meer bureaucratie en regels zien wat zich mede zal uiten in minder vrijheid. Dat is zowel voor een theocraat als een seculiere politicus een realiteit, volgens mij.
Ik begrijp niet wat dat met dit topic te maken heeft, en aarzel om mee te gaan in de afdwaling.

Bedoel je "grenzen in vrijheid" of "grenzen aan vrijheid"?
Is er niet altijd een breed draagvlak voor meer duidelijkheid?
Over bureaucratie zeg je zelf dat het geen verband houdt met seculariteit.

Blues-Bob
Bevlogen
Berichten: 4763
Lid geworden op: 26 aug 2010 07:33
Locatie: Friesland

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door Blues-Bob » 19 feb 2012 19:05

@Siger
Mijn reactie, dat was wellicht onduidelijk, een reactie binnen de context: "jouw vrijheid houd op waar jij de vrijheid van een ander stopt".

Van daaruit en enkele posts daarvoor mijn kritiek dat seculariteit welliswaar zich beter leent voor het doel vrijheid van iedereen, dan theocratie, maar dat vrijheid als begrip een wezenlijk ander begrip is dan secularisme. Ik ben nog niet zozeer ingegaan op ethiek overigens. Dat komt wellicht later nog. Ik was in ieder geval bang dat mensen de denkfout gingen maken dat secularisme garant (of zelfs synoniem is voor)staat voor vrijheid. Uit jouw reactie post snap ik dat we op dat punt, op gelijke lijn zitten. Waar je mij wellicht niet steunt is dat niet-seculiere regelgeving juist voor meer vrijheid zou kunnen zorgen. Vergelijk het met positieve discriminatie.

Ik ben het echter niet met je eens dat vrijheid de ethiek is van secularisme. Ik zie alleen dat de ethiek van secularisme is om religieuze en geloofsargumenten niet te accepteren als geschikte of leidende argumenten voor maatschappelijk beleid. Breder gesteld, een moraal moet beproeft zijn om de argumenten uit die beproeving te kunnen halen voor beleid. Deze argumenten kunnen bij voldoende draagvlak beleid verwezenlijken. Vanuit deze lezing kan een communistische totalitaire staat, waarin religie verbannen wordt, volledig seculier zijn.

Groet,

Bob
"You can think I'm wrong, but that's no reason to quit thinking." - House
Tiepvauden ondur voorbehauwt.

siger

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door siger » 19 feb 2012 22:07

Blues-Bob schreef:Ik ben het echter niet met je eens dat vrijheid de ethiek is van secularisme.
Ik heb helemaal niet gesteld dat vrijheid de ethiek is van secularisme. Ik had het over de ethiek van een seculiere democratie.
Blues-Bob schreef:Ik zie alleen dat de ethiek van secularisme is om religieuze en geloofsargumenten niet te accepteren als geschikte of leidende argumenten voor maatschappelijk beleid.
Je vergist je. In een seculiere democratie heeft religie geen uitzonderingspositie, maar dat betekent niet dat religie geen rol speelt: de religie van de individuele burgers zal, als zij dat willen, wél een rol spelen. Net daarom stel ik voorop dat in zo'n democratie de vrijheid van de individuele burgers noodzakelijk is, om het even welke levensbeschouwing ze aanhangen.

Herinner je dat de Turkse premier Erdogan (ik vermoed een vroom moslim) kort geleden langs de landen van de "Arabische lente" reisde om te pleiten voor de vorming van seculiere overheden. Na de verkiezingen in Egypte bijvoorbeeld kregen 2 islamistische partijen samen de absolute meerderheid. Ze hebben nu de keuze een moderne seculiere democratie te maken, of een theocratie, of iets tussenin zoals de US of Engeland. In het eerste geval hebben de Egyptische islamisten alvast begrepen waar het om gaat: er bestaat geen ernstige democratie als niet ook andersdenkende individuen in vrijheid kunnen stemmen.
Blues-Bob schreef:Breder gesteld, een moraal moet beproefd zijn om de argumenten uit die beproeving te kunnen halen voor beleid.
En wie gaat er toezicht op houden of het beleid steunt op een beproefde moraal? Een kardinaal, ayathollah of partijsecretaris? Deze redenering strookt niet met een democratie, wel met een theocratie of een andere vorm van dictatuur.

Beleid dient idealiter het gevolg te zijn van afwegingen, en zal soms voor beproefde wegen te kiezen, en een andere keer voor verandering. De enige mogelijkheid om dit doelmatig te doen en zonder slachtoffers, is de vrijheid van elke burger te waarborgen, ook als die tot een minderheid behoort.
Blues-Bob schreef:Deze argumenten kunnen bij voldoende draagvlak beleid verwezenlijken.
Dit draagvlak wordt best getest met democratische methodes: verkiezingen waarin alle burgers gevrijwaard zijn van dwang of vrees, en bovendien goed geinformeerd zijn.
Blues-Bob schreef:Vanuit deze lezing kan een communistische totalitaire staat, waarin religie verbannen wordt, volledig seculier zijn.
Dit topic handelt over democratie, niet over totalitarisme. Het spreekt vanzelf dat een seculiere democratie evenmin spoort met communistische overheersing als met shiietische overheersing.

Blues-Bob
Bevlogen
Berichten: 4763
Lid geworden op: 26 aug 2010 07:33
Locatie: Friesland

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door Blues-Bob » 20 feb 2012 09:42

@Siger,

Je verwoord volgens mij wat ik bedoel. Mijn gebrek aan middelen en vaardigheden om mij goed uit te drukken, lijkt mij te belemmerend om verder te gaan. Dit heeft niets met jou te maken. Ik vind het een interessant topic, en wat je benoemt is denk ik, zoals ik het lees, wel grotendeels zoals ik het zie. Onze communicatie verloopt echter niet zo goed dat het slim is om ermee door te gaan, volgens mij. Een enorme dooddoener, besef ik mij, maar ik denk de minst slechte keuze.

Groet,

Bob
"You can think I'm wrong, but that's no reason to quit thinking." - House
Tiepvauden ondur voorbehauwt.

siger

Re: Secularisme en ethiek

Bericht door siger » 20 feb 2012 10:06

Blues-Bob schreef:@Siger,

Je verwoord volgens mij wat ik bedoel. Mijn gebrek aan middelen en vaardigheden om mij goed uit te drukken, lijkt mij te belemmerend om verder te gaan. Dit heeft niets met jou te maken. Ik vind het een interessant topic, en wat je benoemt is denk ik, zoals ik het lees, wel grotendeels zoals ik het zie. Onze communicatie verloopt echter niet zo goed dat het slim is om ermee door te gaan, volgens mij. Een enorme dooddoener, besef ik mij, maar ik denk de minst slechte keuze.
Bob,

Aangezien je lang niet de enige bent die hierin verward raakt, zullen mijn teksten ook wel hun gebreken hebben. Een nieuwe gedachte helder verwoorden blijft verrassend moeilijk op zich, ook omdat we allemaal onze (bewuste en onbewuste) vooronderstellingen meezeulen. En het wordt nog lastiger omdat mijn stokpaardje, maatschappelijke problemen en oplossingen, altijd gevoelig ligt.

Bedankt in elk geval voor je openhartig antwoord, en ik heb weer wat om over na te denken.

Plaats reactie