Wanneer is kritiek gerechtvaardigd ?

Moeilijke ethische vraagstukken.

Moderator: Moderators

Plaats reactie
Gebruikersavatar
Elberfeld
Forum fan
Berichten: 423
Lid geworden op: 29 mar 2005 11:37

Wanneer is kritiek gerechtvaardigd ?

Bericht door Elberfeld » 20 sep 2005 12:38

Wanneer is kritiek gerechtvaardigd ?

Ieder die in een restaurant eet, heeft het recht om te zeggen dat hij het eten niet lekker vindt. Je hoeft dan niet zelf te kunnen koken; het enige wat je nodig hebt is een goede smaak.

Maar hoe zit dat als je zelf kok bent? En in het openbaar zware kritiek uit op de gerechten van andere koks, terwijl die gerechten wel gretig aftrek vinden, en de jouwe niet?

De reden dat ik deze vraag stel is de volgende: ik stuitte op internet toevallig op een zwaar negatieve recensie van Joost Niemöller over ‘Mystiek Lichaam’ van Frans Kellendonk.

Ik was benieuwd wie deze Niemöller nou was. Het blijkt dat deze schrijver/journalist de specialiteit heeft om karaktermoord te plegen op literaire grootheden. Ik toon slechts:

Frans Kellendonk :
http://www.groene.nl/1995/08_09/mystie.html

Willem Frederik Hermans:
http://www.groene.nl/1999/10/jn_wfh.html

Joost Zwagerman:
http://www.joostniemoller.nl/show?id=5783

en Jan Blokker:
http://www.joostniemoller.nl/show?id=5572

Maar daarnaast is ook hij schrijver van de romans ‘Wraak!’, ‘De Spier’ en ‘Broers’ (nee, ik ken ze ook niet), en voor ‘Wraak!’ was hij in 1990 genomineerd voor de AKO-literatuurprijs. Maar verder is zijn werk allen in De Slegte te vinden. Op bijvoorbeeld Bol.com zijn Niemöllers boeken echter niet te vinden, terwijl de werken van de bovenstaande vier aldaar wèl verkrijgbaar zijn.

Al met al heeft de romanschrijver Niemöller weinig om trots op te zijn. Hij heeft niet waar kunnen maken dat hij het beter kan dan degenen die hij de grond in schreef.

Mijn vraag is dan: mag hij nog kritiek hebben? Hij heeft niet kunnen aantonen dat hij uit de schaduw kan komen van Hermans, Blokker enz.

Ofwel: mag een niet-scorende spits van Swift Boys 3 zeggen dat Ruud van Nistelrooij niet kan voetballen?
"Wie ben ik? Wat doe ik hier? Waar is mijn Roddelflop?"
Uit: "Donald Duck: Een geniale weddenschap"
Door Mau Heymans en Kirsten De Graaf

Gebruikersavatar
Devious
Erelid
Berichten: 6467
Lid geworden op: 14 jul 2003 22:17
Locatie: saturn
Contacteer:

Re: Wanneer is kritiek gerechtvaardigd ?

Bericht door Devious » 20 sep 2005 12:47

Elberfeld schreef: Maar daarnaast is ook hij schrijver van de romans ‘Wraak!’, ‘De Spier’ en ‘Broers’ (nee, ik ken ze ook niet), en voor ‘Wraak!’ was hij in 1990 genomineerd voor de AKO-literatuurprijs. Maar verder is zijn werk allen in De Slegte te vinden. Op bijvoorbeeld Bol.com zijn Niemöllers boeken echter niet te vinden, terwijl de werken van de bovenstaande vier aldaar wèl verkrijgbaar zijn.
Ik ken de persoon in kwestie niet, maar als iemand door de huidige media niet wordt herkend, dan zegt dit nog niets over zijn literaire kwaliteiten. Veel musici, kunstenaars, wetenschappers en schrijvers zijn pas na hun dood beroemd geworden.
Wél heb ik een hekel aan kunst en literatuurcritici die nooit eens iets goed kunnen vinden; die altijd lopen te miereneuken, af te kraken, etc... Op mij komt dit dan over als afgunst op een ander zijn/haar succes. (let op! ik heb het hier over kunst, niet over levensbeschouwelijke of religieuze meningen). Maar nogmaals, óók het feit dat iemand afgunstig is, wat een slechte eigenschap is, zegt niets over het schrijverstalent van de persoon in kwestie.

Vriendelijke groet...
'Bij een discussie die de redelijkheid zoekt heeft hij die het onderspit delft groter voordeel, voor zover hij er iets van opgestoken heeft.’ Epicurus (341-271vc)

Gebruikersavatar
pieps
Forum fan
Berichten: 216
Lid geworden op: 18 feb 2005 19:19

Moeilijk

Bericht door pieps » 20 sep 2005 14:01

Altijd moeilijk , dit soort vragen . Omdat je aan de ene kant met smaak zit , en aan de andere kant kan je dingen beoordelen aan de hand van een reeks criteria die , meestal , door mensen uit het vak zijn opgesteld .
Het kan zijn dat je niet van spruitjes houdt ; maar als ze goed zijn klaargemaakt heeft het weinig zin om de maaltijd als slecht te bestempellen .
Ik heb iets van 20 jaar als kok gewerkt . En kritiek en complimenten van gasten heb ik altijd langs me heen laten gaan ; het zegt me niets . De enige kritiek waar ik wel iets mee deed was kritiek van collega's .
In plaats van iets af te kraken , kan je ook zeggen dat het je niet aanspreekt . En als je dat weet , waarom zou je het dan lezen , eten , of beluisteren ?

groet Pieps
Politics is the entertainment branch of industry.
Frank Zappa

Gebruikersavatar
Ruby
Forum fan
Berichten: 254
Lid geworden op: 20 apr 2004 08:36
Locatie: Doetinchem

Bericht door Ruby » 20 sep 2005 16:12

Toen ik halverwege was met lezen dacht ik meteen aan Gordon Ramsay. Ik zag de eerste aflevering van "Hell's kitchen". Ik kan niet zo goed begrijpen waarom mensen mee doen aan een programma waarvan je bij voorbaat weet dat je wordt afgezeken, maar ik kon het niet laten om even te kijken of Gordon echt zo stom zou doen.
En ja, hoor. Iedereen moest in 3 kwartier een gerecht maken en ik geloof dat ie van 2 mensen het niet heeft uitgespuugd. (vervolgens heb ik het programma maar niet meer afgekeken) Zal wel allemaal in het teken van de show zijn, maar ik vond het redelijk aso. Er is een verschil tussen zeggen dat iets niet lekker is en het afzeiken ervan.

Verder ben ik het ook eens met Devious. Ik kan er ook niet tegen als mensen nooit iets positiefs weten te vinden. Volgens mij is het idd heel veel afgunst. Of moeite doen om populair te zijn/doen.

En Pieps zegt ook wel een grote waarheid. Alhoewel ik wel denk dat je het je mag aantrekken wat de klanten zeggen, want uiteindelijk zijn zij het die het eten en de klandizie bepalen. Maar ja... het is en blijft idd "smaak" op idd alle fronten.

Je mag denk ik altijd wel kanttekeningen plaatsen. Ik kan niet schrijven, maar ik kan je wel vertellen welke boeken ik mooi vind en welke niet. Maar daarmee denk ik niet dat ik in de positie ben om te bepalen of iemand een goed schrijver is of niet. Dat doet uiteindelijk het grote/gehele publiek. Toch? En daar hangt helaas vaak ook een portie media aan vast.
Groeten van Ruby
-------------------------------------------
I don't question your existence - God

Gebruikersavatar
pieps
Forum fan
Berichten: 216
Lid geworden op: 18 feb 2005 19:19

Gordon Ramsay

Bericht door pieps » 20 sep 2005 18:03

Met Gordon Ramsay vind ik het weer net ff anders . Ik kijk eerlijk gezegd nooit naar dat soort programma's , maar ik vind het niet meer dan logisch , dat mensen die vrijwillig aan dit soort onzin-competitie meedoen , worden afgezeken als blijkt dat ze absoluut niet op dit niveau mee kunnen doen .
Stel je eens voor ; iemand met de muziekale bagage van een Fransje Bauer die een cello pakt en met het concertgebouworkest mee gaat krassen ... tenenkrommend ! Moet je niet doen !
En zo is het ook met al die kookprogramma's . Wat ik niet snap is dat ( alhoewel , er zullen wel behoorlijk wat munten te verdienen zijn ) iemand als Gordon Ramsay zich leent voor dit soort vermaak . Eigenlijk heb ik met Gordon Ramsay meer medelijden , dan met de ambitieuze prutsers die , niet gehinderd door enige kennis , daar eten staan te verkloten .


groetjes Pieps
Politics is the entertainment branch of industry.
Frank Zappa

Gebruikersavatar
Devious
Erelid
Berichten: 6467
Lid geworden op: 14 jul 2003 22:17
Locatie: saturn
Contacteer:

Bericht door Devious » 20 sep 2005 18:09

Ruby schreef: Je mag denk ik altijd wel kanttekeningen plaatsen. Ik kan niet schrijven, maar ik kan je wel vertellen welke boeken ik mooi vind en welke niet.
Er zijn natuurlijk wel bepaalde eisen waaraan een roman moet voldoen. Er moet een verhaallijn in zitten. Er moet een spanningsboog in zitten. Niet teveel gebruik maken van 'gemakkelijke oplossingen' (deus ex machina). Logische zinsopbouw. En het boek moet een bepaalde originaliteit uitstralen. Daar mag een boek op beoordeeld worden vind ik.
Veel literatuurcritici hebben een hekel aan verhalen die goed aflopen, en die kraken ze dan af, en dát vind ik dus onterecht, want dát is een kwestie van smaak. Datzelfde geldt voor science fiction en fantasy; twee genres die door de officiele criticasters altijd a-priori worden afgekraakt.
Maar daarmee denk ik niet dat ik in de positie ben om te bepalen of iemand een goed schrijver is of niet. Dat doet uiteindelijk het grote/gehele publiek. Toch? En daar hangt helaas vaak ook een portie media aan vast.
Ik denk overigens dat het fout is om een schrijver goed te noemen door te kijken naar de verkoopcijfers. Er zijn ontzettend goede schrijvers die geen best-sellers zullen verkopen, omdat de verhalen te moeilijk zijn voor het grote publiek. Als we van de verkoopcijfers zouden moeten uitgaan dan zou dat betekenen dat een gemiddeld schrijver van de bouqet of harlequin reeks beter zou zijn dan Dostojewski of Marcel Proust. En dat is natuurlijk niet zo.

Vriendelijke groet...
'Bij een discussie die de redelijkheid zoekt heeft hij die het onderspit delft groter voordeel, voor zover hij er iets van opgestoken heeft.’ Epicurus (341-271vc)

Gebruikersavatar
Ruby
Forum fan
Berichten: 254
Lid geworden op: 20 apr 2004 08:36
Locatie: Doetinchem

Bericht door Ruby » 21 sep 2005 09:13

Devious schreef:Ik denk overigens dat het fout is om een schrijver goed te noemen door te kijken naar de verkoopcijfers. Er zijn ontzettend goede schrijvers die geen best-sellers zullen verkopen, omdat de verhalen te moeilijk zijn voor het grote publiek. Als we van de verkoopcijfers zouden moeten uitgaan dan zou dat betekenen dat een gemiddeld schrijver van de bouqet of harlequin reeks beter zou zijn dan Dostojewski of Marcel Proust. En dat is natuurlijk niet zo.
:oops: Je hebt gelijk. :D
Groeten van Ruby
-------------------------------------------
I don't question your existence - God

Gebruikersavatar
distiple
Ervaren pen
Berichten: 959
Lid geworden op: 03 dec 2004 17:06

Bericht door distiple » 07 okt 2005 00:54

Wanneer men zegt iets te vinden, mag kritiek altijd. Wanneer men zegt dat iets zo IS, moet men het goed kunnen onderbouwen.
Wat de oren vertellen, zien de ogen.

appelfflap
Superposter
Berichten: 6436
Lid geworden op: 23 mei 2005 17:16

Bericht door appelfflap » 07 okt 2005 11:47

distiple schreef:Wanneer men zegt iets te vinden, mag kritiek altijd. Wanneer men zegt dat iets zo IS, moet men het goed kunnen onderbouwen.
kritiek kan eigenlijk altijd.
Kritiek is namelijk niet enkel negatief. opbouwende kritiek is ook kritiek.

maar zoals distiple zegt. het is de onderbouwing, argumentatie die telt.
ook de woordkeuze en toon zijn belangrijk om een boodschap volledig te kunnen laten aankomen.
al brullend, beledigend en kleinerend zal de andere al heel snel niet meer willen luisteren normaal gezien.

Verder denk ik dat ik me aansluit bij Pieps. over smaak en kleur kun je gewoon niet discussieren maar bij elke vorm van productie kun je wel criteria hanteren (dat gebeurt ook automatisch) en die toetsen aan het gegeven product rekening houdend met oa producent en andere factoren.
je mag een boek goed vinden maar als men er niet in slaagt om meer dan de 3 basiswerkwoorden hebben, zijn en worden te gebruiken heb je een reden voor kritiek
als het een werk van Tolstoi betreft. bij een schoolkind uit het 2e leerjaar ligt dit dan weer wel net iets anders

al dneik ik dat ik hier een open deur aan het intrappen ben :)

Deze
Berichten: 5
Lid geworden op: 19 dec 2005 19:57

Altijd!

Bericht door Deze » 19 dec 2005 20:07

Frans Bauer verkoopt beter dan Terry Riley...
There's no business like slow business...

Plaats reactie