TIBERIUS CLAUDIUS schreef: ↑01 feb 2024 08:48
Peter van Velzen schreef: ↑01 feb 2024 00:43
Denken is waarschijnlijk praten met jezelf. (in betekenissen wellicht ipv in symbolen) maar toch.
Dat lijkt me niet juist, voor praten met jezelf is het nodig een taal te hebben.
De mens kan ook heel goed denken zonder taal, sterker nog het echte denken gebeurt taalloos.
Ook dieren kunnen denken en sommige zelfs iets overdenken, maar ze hebben geen taal.
Bij denken en bestaan, denk ik eerder aan bewust denken, en ik veronderstel dat zulks ook voor René Descartes gold. De enige reden waarom Descartes dacht dat zijn denken zijn bestaan bewees, was omdat hij dat taalkundig kon verwoorden. Maar je hebt waarschijnlijk volkomen gelijk dat denken - ook bij de mens - veelal los van de taal gebeurd.
Maar de wereld van naamwoorden , bestaat wel degelijk alleen in het denken in taal. En dat is - denk ik - waar filosofen het meestal over hebben. Wij ordenen onze gedachten met specifieke woorden, die weliswaar meerdere betekenissen kunnen hebben, maar waarmee we ook definities kunnen opstellen, waarmee we die betekenissen kunnen scheiden. Ze kunnen oook meerdere verschijningsvormen hebben. (zijn, is, ben). In het latijn zijn die vormen heel bepalend, Descartes zei niet "denken dus bestaan" Dat kan in het latijn misschien niet eens, maar gebruikte de vormen die bij de eerste persoon enkelvoud vereist zijn. Maar als we met elkaar praten, gaat elkeen er meestal vanuit dat de ander ook denkt op de manier (wat die ook moge zijn) waarop hij of zij dat zelf doet. Ook al is de enige waarneembare overeenkomst in de taal gelegen.
Als je dáár over na begint te denken raak je al gauw in de war als je het met iemand wil bespreken, want zonder taal kan dat niet. Daardoor lijkt het alsof het woord er eerst was voordat het ding er was, of althans het idee dat het woord uitdrukt. Dat is weliswaar waar voor alles wat een mens verzon, maar niet voor de zon. Die - zo denk ik nu - was er al miljarden jaren eerder. Dat bracht Plato op een dwaalspoor.
En ook latere denkers vergissen zich soms deerlijk, zoals Russel en Whitehead die trachten te bewijzen dat 1 + 1 gelijk was aan 2.
(Waarop ik steevast reageer met: Wat bedoel je met 2? (ik heb het sterke vermoeden dat daarmee 1 + 1 wordt bedoeld)). en er meer dan 300 pagina's voor nodig hadden.
Abstracte dingen zoals telwoorden, zijn hulpmiddelen waarmee we concrete dingen makkelijker kunnen benoemen, (in plaats van
"een koe en nog een koe" zeggen we "twee koeien". Dat bespaart weliswaar slechts drie lettergrepen, maar hoe meer koeien, hoe handiger het wordt. En we kunnen het zelfde systeem ook voor andere zaken gebruiken; bijvoorbeeld padden, stoelen of paddestoelen. Het maakt niet uit. Maar we laten ons er soms door in de luren leggen. Concreet snapt iedereen direct dat je een aantal koeien (of paddestoelen) niet onder 0 personen kan verdelen, maar abstract gezien moet je vaak uitleggen waarom.