Pagina 8 van 11

Re: Zingeving

Geplaatst: 15 okt 2020 13:54
door axxyanus
Peter van Velzen schreef: 15 okt 2020 03:38 Waarom hebben wij immers plezier in sommige zaken en in andere niet? Het zal vaak toeval zijn, maar in veel gevallen is het hebben van plezier genetisch bepaald. Waar wij plezier in hebben, dat doen wij vaker en wat wij moeten doen om onze genen te doen overleven is dan ook vaak waar wij plezier in hebben. Sex, eten, rusten. spelen (=oefenen), praten, gedrag van anderen na-apen, het leidt allemaal tot evolutionair succes.

Ik zou zelfs willen beweren: Vooral datgene heeft zin, waar wij zin in hebben!
Peter, evolutionair succes lijkt me naast de kwestie. Heel wat dieren zijn een evolutionair succes zonder zingeving. Een gebrek aan zingeving belet mensen niet om plezier te hebben of om zich voort te planten.

Re: Zingeving

Geplaatst: 15 okt 2020 16:27
door heeck
“Frits2Peter” schreef: . . .
Nu stel je: datgene heeft zin, waar wij zin in hebben.
Of bedoel je dat het tijdverdrijf waar we plezier in hebben, wel in dienst moet staan van een hoger doel? Dan kan ik er wel in meegaan.
Frits,

Wees zo goed voorbeelden te geven van wat hogere doelen, want ik heb geen idee wat je voor de geest zweeft.
Als het kan wat hogere doelen die je wel als hoger ziet maar niet onderschrijft en ook wat hogere doelen die je wel onderschrijft.

Roeland

Re: Zingeving

Geplaatst: 15 okt 2020 17:09
door Frits
heeck schreef: 15 okt 2020 16:27 Wees zo goed voorbeelden te geven van wat hogere doelen, want ik heb geen idee wat je voor de geest zweeft.
Als het kan wat hogere doelen die je wel als hoger ziet maar niet onderschrijft en ook wat hogere doelen die je wel onderschrijft.
Peter spreekt over een evolutionair succes. Volgens mij heeft hij het dan over een hoger doel, dat bereikt kan worden door de genoemde activiteiten. (in dienst van). Ik zou daar zelf nog zaken aan toe willen voegen, want de biologische evolutie is voor mij een te eenzijdige benadering. Maar ik wil me nu aan de waterscheiding houden. In de input van Peter, meen ik een tegenstrijdigheid te ontdekken.
Peter van Velzen schreef: 15 okt 2020 03:38 Sex, eten, rusten. spelen (=oefenen), praten, gedrag van anderen na-apen, het leidt allemaal tot evolutionair succes.
groet Frits

Re: Zingeving

Geplaatst: 15 okt 2020 17:44
door dikkemick
Wat is evolutionair gezien de zin van zingeving? Heeft het überhaupt zin? Wat is het verschil tussen 2 mensen waarvan de 1 die zingeving naar alle tevredenheid heeft gevonden en de ander niet? Evolutionair gezien lijkt me dit dus irrelevant.
Kun je zonder die zingeving gevonden te hebben een gelukkig mens zijn? Dus ook zonder evolutie hierbij te betrekken...

Re: Zingeving

Geplaatst: 16 okt 2020 06:10
door Peter van Velzen
Frits schreef: 15 okt 2020 09:54
Peter van Velzen schreef: 15 okt 2020 03:38 Ik zou zelfs willen beweren: Vooral datgene heeft zin, waar wij zin in hebben!
Peter van Velzen schreef: 14 okt 2020 04:04 Je tijd doorkomen is inderdaad niet de zin van het leven.
Peter,

Deze twee uitspraken lijken mij in tegenspraak. Je tijd doorkomen is tijdverdrijf en dat is niet de zin van het leven zoals je eerder stelde. Ik ben het daar volledig mee eens. Hoewel ik er zelf ook plezier in schep, zeker de activiteiten die je opsomt.
Nu stel je: datgene heeft zin, waar wij zin in hebben.
Of bedoel je dat het tijdverdrijf waar we plezier in hebben, wel in dienst moet staan van een hoger doel? Dan kan ik er wel in meegaan.

groet Frits
Er is geen tegenstrijdigheid. Niet alles waar wij zin in hebben is altijd zinvol. De genetische aanleg om er zin in te hebben is daarentegen doorgaans in het verleden zinvol geweest. En veel ervan is dat nog steeds. Het is niet zinvol omdat we er de tijd mee doorkomen. Het is soms wel zinvol als het ons verhindert met schadelijker tijdverdrijf de tijd door te komen. Wij moeten vaak wel tijd doorkomen omdat we enige tijd niet in staat zijn tot erg zin volhandelen. Bijvoorbeeld als het de stroom is uitgevallen en het langer donker is dan wij in staat zijn te slapen. Het hangt dus van de omstandigheden af. Bij dit alles ga ik er vanuit dat de ultieme zin van het leven (ALLE leven) het overleven van de genen is. Dat is echter niet de zin van het leven die ons rationele denken tevreden stelt. Daar hoop ik nog op terug te komen.
axxyanus schreef: 15 okt 2020 13:54 Peter, evolutionair succes lijkt me naast de kwestie. Heel wat dieren zijn een evolutionair succes zonder zingeving. Een gebrek aan zingeving belet mensen niet om plezier te hebben of om zich voort te planten.
Je hebt het dus niet over de zin van het leven zoals die voor alle leven geldt, maar over de zin van het leven die wij bewust ervaren. Voor mij persoonlijk liggen die in elkaars verlengde. Het voortbestaan van de genen is immers gebaat bij het voortbestaan van een zo mogelijk wereldomvattende samenwerking en beiden zijn gebaat met de zorg voor de individuen waaruit deze bestaat. Ik besef dat niet iedereen die overtuiging is toegedaan, maar ik acht het absoluut noodzakelijk voor een wereld waarin (moderne) mensen voorkomen. In zekere zin is zingeving in mijn visie overbodig omdat de zin in deze visie bij voorbaat al gegeven is. We hoeven alleen nog te bepalen hoe we aan dat doel kunnen bijdragen. Dat is de ware zingeving. Ik poneer daarmee echter een stelling die misschien niet door iedereen al worden aanvaard:

Zingeving is het met woord en daad streven naar het voortbestaan van de (menselijke) genen.

Menselijk tussen haakjes, want er zijn er ook van mening dat het voor het leven in het algemeen beter is als de mens verdwijnt. Ik denk dat dit een vergissing zou kunnen zijn. Om de genen van het leven (vanaf FUCA tot LUCA en van LUCA tot de soorten van vandaag) in stand te houden als de zonnestraling alles doet verdampen (naar verwachting 2 miljard jaar voordat de zon een rode reus wordt), is er wellicht een soortnodig die interstellaire reizen kan maken. Uiteraard hoeft dat niet de mens te zijn, maar hij is op dit moment wel en potentiële kandidaat.
dikkemick schreef: 15 okt 2020 17:44 Wat is evolutionair gezien de zin van zingeving? Heeft het überhaupt zin? Wat is het verschil tussen 2 mensen waarvan de 1 die zingeving naar alle tevredenheid heeft gevonden en de ander niet? Evolutionair gezien lijkt me dit dus irrelevant.
Kun je zonder die zingeving gevonden te hebben een gelukkig mens zijn? Dus ook zonder evolutie hierbij te betrekken...
Een zeer goede vraag , misschien is het slechts een toevallig bijverschijnsel net als mensenlijk bewustzijn, maar ik vermoed van niet. Waarschijnlijk is het voor het voortbestaan van de (in elke geval menselijke) genen wel van ultiem belang dat de genendragers zich zoveel mogelijk van hun situatie bewust zijn. Dit stelt ons beter in staat te overleven dan soorten die zich van minder zaken bewust zijn, en wellicht is het dus wel noodzakelijk dat wij ons kunnen afvragen hoe wij zo zinvol mogelijk kunnen leven.

Ik ben mij er van bewust dat dit niet het motief is van de filosoof, net zomin als het voortbestaan van de genen het motief is van de minnenden. De neiging die wij hebben om sex te bedrijven kan ook leiden tot gedrag dat geheel en al nietbijdraagt aan het voortbestaan, en de filosoof kan gericht zoeken naar in zingeving die dat evenmin doet. Een belangrijke hinderpaal die overwonnen moet worden om het met mij eens te kunnen zijn is het ontbreken van een SMART goal

Noch het eind van ons persoonlijk leven noch het einde van alle leven zijn tijdspannes die een verwezelijking van het levensdoel mogelijk maken. We weten niet zeker of we op de goede weg zijn, en in hoeverre het bereikt kan worden. Het is niet meetbaar, niet in de tijdte plaatsen en succes is geenszins verzekerd. Daarom heb ik een tussendoel gesteld dat dit wel enigszins is: Mijn achterkleinkinderen.

Dat tijdaspect: Dat zich uitstrekt tot voorbij het leven van een individu en de eeuwige verschuiving van de doelpalen is zeer lastig voor wie een concreet doel zoekt. Zoals ik elders al eens beweerde ligt dit probleem aan de basis van het westers streven naar eeuwig leven (Islam en Christendom) en het oosters streven naar verlossing uit de eeuwige tredmolen van geboorte en dood (Hindieusme en Boeddhisme). Ook ons rationele denken kan er niet goed mee overweg. Het is een stap die onze voorouders nooit moesten maken om te overleven. Het is wellicht nog altijd niet nodig, maar het zou behulpzaam kunnen zijn.

Re: Zingeving

Geplaatst: 16 okt 2020 08:20
door axxyanus
Peter van Velzen schreef: 16 okt 2020 06:10
axxyanus schreef: 15 okt 2020 13:54 Peter, evolutionair succes lijkt me naast de kwestie. Heel wat dieren zijn een evolutionair succes zonder zingeving. Een gebrek aan zingeving belet mensen niet om plezier te hebben of om zich voort te planten.
Je hebt het dus niet over de zin van het leven zoals die voor alle leven geldt, maar over de zin van het leven die wij bewust ervaren.
Dat lijkt me gewoon het onderwerp van dit topic te zijn.
Peter van Velzen schreef: 16 okt 2020 06:10Voor mij persoonlijk liggen die in elkaars verlengde. Het voortbestaan van de genen is immers gebaat bij het voortbestaan van een zo mogelijk wereldomvattende samenwerking en beiden zijn gebaat met de zorg voor de individuen waaruit deze bestaat. Ik besef dat niet iedereen die overtuiging is toegedaan, maar ik acht het absoluut noodzakelijk voor een wereld waarin (moderne) mensen voorkomen. In zekere zin is zingeving in mijn visie overbodig omdat de zin in deze visie bij voorbaat al gegeven is. We hoeven alleen nog te bepalen hoe we aan dat doel kunnen bijdragen. Dat is de ware zingeving. Ik poneer daarmee echter een stelling die misschien niet door iedereen al worden aanvaard:

Zingeving is het met woord en daad streven naar het voortbestaan van de (menselijke) genen.
Er bestaat zo geen algemeen streven. Wat jij hier doet is een streven projecteren op (menselijk) gedrag, terwijl het gewoon om een gevolg gaat van dat gedrag.

Dieren en lange tijd ook mensen hebben zich eeuwen lang voortgeplant zonder ook maar weet te hebben van genen. Hoe kan hun gedrag dan een streven zijn naar het voortbestaan van genen? Je zou al evengoed kunnen beweren dat water streeft naar het laagste punt te stromen.

Waarom jij steeds een teleologisch component aan de evolutietheorie wil toevoegen, begrijp ik echt niet.

Re: Zingeving

Geplaatst: 16 okt 2020 09:53
door Henry II
Frits schreef: 12 okt 2020 10:33 Mijn tijdverdrijf dat niet in het teken staat van zingeving zijn films en series. Ik moet bekennen dat mijn belangstelling uitgaat naar misdaad, geweld en heldhaftig speurwerk. In volslagen tegenstelling tot mijn filosofische en poëtische interesses. Ik vermoed dat het een reflectie is van mijn leven dat zich altijd tussen deze uitersten heeft bevonden. Brood bakken en de Aziatische keuken zijn mijn hobby's en gelukkig doe ik mijn vrouw daar ook een genoegen mee.
Zo te zien hebben we vergelijkbare interesses. Ik lees veel over filosofie, religie en geschiedenis. Maar in de oogsttijd richt ik mij op het inmaken van stoofperen, jam en appelmoes. En daarnaast brood bakken en koken. Dat hecht mij aan de fysieke wereld. Uit interesse een vraag: bak je brood met Zuurdesem of gist? Want ook dat is een uitdaging die ik een paar jaar geleden ben aangegaan en veel voldoening geeft. Ben benieuwd naar de Poolse broodcultuur eigenlijk. Misschien iets voor een nieuw onderwerp.

Re: Zingeving

Geplaatst: 16 okt 2020 10:09
door Frits
Henry II schreef: 16 okt 2020 09:53 Dat hecht mij aan de fysieke wereld. Uit interesse een vraag: bak je brood met Zuurdesem of gist? Want ook dat is een uitdaging die ik een paar jaar geleden ben aangegaan en veel voldoening geeft. Ben benieuwd naar de Poolse broodcultuur eigenlijk. Misschien iets voor een nieuw onderwerp.
Henry,

Leuk om die parallel te zien. Zuurdesem heb ik nog niet in mijn programma. Ik stel het steeds uit. Gebruik wel verse gist dat hier volop verkrijgbaar is. De Poolse broodcultuur is niet zo bijzonder. Broodjes gebakken lucht en supermarkt kwaliteit, zoals in Holland. Ik heb jarenlang de rogge gebruikt van mijn eigen land. Om meel te maken heb ik een graanmolen gekocht. Voor het brood meng ik het met tarwe dat ik bij een boer 'om de hoek' koop. Ben jaren geleden begonnen met een broodmachine maar die ging gelukkig kapot. Bak ook krentebrood en grof roggebrood. Dat kennen ze hier niet. Het geeft mij veel voldoening. Inderdaad dichter bij de 'aarde'. Het verbouwen van land- en tuinbouwproducten heeft mij veel respect bijgebracht voor boeren, die volstrekt onderschat worden in onze samenleving. Afhankelijk van de natuur, regent het wel of niet, is er zon genoeg, te droog te nat, stormschade etc.

groet Frits

Re: Zingeving

Geplaatst: 16 okt 2020 10:54
door heeck
Frits,

Ik blijf benieuwd naar jouw van Peter afwijkende “hoger”-begrip.

Meer in de buurt van Nijhoff?
“Martinus Nijhoff” schreef: Het lied der dwaze bijen


Een geur van hoger honing

verbitterde de bloemen,

een geur van hoger honing

verdreef ons uit de woning.

Etc.
Roeland

Re: Zingeving

Geplaatst: 16 okt 2020 11:37
door heeck
Axxyanus,

Zit ik er naast als ik jouw begrip van zingeving erg veel vind hebben van autonomie?
Eerst verdacht ik je van het gelijkschakelen aan een soort “krekel-en-de-mier”-moraliteit, wat toch te enghartig bleek.

Roeland

Re: Zingeving

Geplaatst: 16 okt 2020 13:39
door axxyanus
heeck schreef: 16 okt 2020 11:37 Axxyanus,

Zit ik er naast als ik jouw begrip van zingeving erg veel vind hebben van autonomie?
Dat is een aspect. Ik probeer zoveel mogelijk de wetenschappelijke inzichten te volgen. Daarbij gaat het niet zozeer om de vraag wat zingeving is, als om de vraag waardoor mensen zingeving ervaren. Of wat is nodig om te verhinderen dat mensen zichzelf of het leven als zinloos ervaren.

Mijn eerste kennismaking met de wetenschappelijk kant van dit onderwerp was het boek Meanings of Life van Roy Baumeister. Het meervoud "meanings" is daarbij belangrijk.

Baumeister onderscheid vier pijlers van betekenis gevers:
  1. Doelgerichtheid. Waarbij het belangrijk is dat mensen hun huidige activiteiten kunnen plaatsen in relatie met toekomstige of mogelijke omstandigheden
  2. Waarden. Een basis om je handelen te rechtvaardigen.
  3. Doeltreffendheid: Het gevoel over de nodige vaardigheden en middelen te beschikken die uw doelen bereikbaar maken.
  4. Eigenwaarde: De mogelijkheid om zichzelf in een positief licht te zien.
Deze vier pijlers zijn natuurlijk niet scherp af te lijnen en er zijn overlappingen maar over het algemeen moet je in deze richtingen zoeken als je het gevoel hebt dat het leven je geen zingeving bied.

Emily Esfahani Smith spreekt ook over vier pijlers.
  1. Het gevoel ergens bij te horen.
  2. Een doel hebben.
  3. Zelfoverstijging. (Momenten waarin je jezelf verliest)
  4. Jezelf in een verhaal zien.
Persoonlijk vind ik haar benadering wat te zoetsappig maar in haar TED talk Er is meer in het leven dan gelukkig zijn geeft ze toch een aantal belangrijke inzichten, zoals dat gangsterbendes voor zingevende structuren kunnen zorgen.

P.S. De video is in het Nederlands ondertiteld en er is een Nederlandse transcriptie.

[Edit] Puntje twee bij Baumeister lichtjes aangepast.

Re: Zingeving

Geplaatst: 16 okt 2020 14:12
door Frits
heeck schreef: 16 okt 2020 10:54 Meer in de buurt van Nijhoff?

“Martinus Nijhoff” schreef:
Het lied der dwaze bijen
Een geur van hoger honing
verbitterde de bloemen,
een geur van hoger honing
verdreef ons uit de woning etc.
Neen, meer in de buurt van Nietzsche:

Hogere mensen
Die stijgt omhoog – men moet hem loven!
De ander echter, die komt steeds van boven!
Zelfs lof laat hem onbewogen,
Hij is afkomstig uit de hoge!

groet Frits

Re: Zingeving

Geplaatst: 16 okt 2020 18:28
door Peter van Velzen
axxyanus schreef: 16 okt 2020 08:20 Waarom jij steeds een teleologisch component aan de evolutietheorie wil toevoegen, begrijp ik echt niet.
Ik heb het nochthans naar eer en geweten uitgelegd.
Ik doe dit omdat het mijn leven zin geeft.

Re: Zingeving

Geplaatst: 17 okt 2020 08:58
door dikkemick
Peter van Velzen schreef: 16 okt 2020 18:28
axxyanus schreef: 16 okt 2020 08:20 Waarom jij steeds een teleologisch component aan de evolutietheorie wil toevoegen, begrijp ik echt niet.
Ik heb het nochthans naar eer en geweten uitgelegd.
Ik doe dit omdat het mijn leven zin geeft.
Ben het even kwijt. Teleologisch wil toch zeggen (Telos): met een vooropgezet plan? Met een doel? Ik zie die bewering nergens? Of lees/interpreteer ik verkeerd? Is het doorgeven van genen dan het (ingebouwde?) doel van zingeving?

Re: Zingeving

Geplaatst: 17 okt 2020 10:37
door axxyanus
dikkemick schreef: 17 okt 2020 08:58
Peter van Velzen schreef: 16 okt 2020 18:28
axxyanus schreef: 16 okt 2020 08:20 Waarom jij steeds een teleologisch component aan de evolutietheorie wil toevoegen, begrijp ik echt niet.
Ik heb het nochthans naar eer en geweten uitgelegd.
Ik doe dit omdat het mijn leven zin geeft.
Ben het even kwijt. Teleologisch wil toch zeggen (Telos): met een vooropgezet plan? Met een doel? Ik zie die bewering nergens? Of lees/interpreteer ik verkeerd? Is het doorgeven van genen dan het (ingebouwde?) doel van zingeving?
Peter heeft het over een streven, dat impliceert een vooropgezet doel.