Beknopte geschiedenis van Moskvich.
Een merk dat een aantal mensen hier misschien ook half-bekend zal voorkomen, is het merk Moskvich.
Het merk Moskvich (wat zo veel betekent als "Moskouer") begon haar bestaan in 1945.
Na de opdeling van Duitsland in een Brits, Amerikaans, Frans en Russisch deel, bleken de oude Opelfabrieken aan de "verkeerde" kant van de scheidslijn te staan.
Hiermee viel de gehele produktielijn van de vooroorlogse Opel Kadett in handen van Stalin, op wiens last deze op 56 wagons werd geladen, en naar Moskou werd vervoerd.
Zodoende had Rusland voor het eerst een produktielijn die de potentie had om "een auto voor het Volk" te gaan bouwen.
De produktie begon met de Moskvich 401, welke een vrijwel exacte kopie was van de Opel kadett.
Moskvich 401
De 401 werd aangedreven door een watergekoelde viercilinder zijklepper van 1074 cc, welke de wagen een vermogen gaf van 26 pk, en een top van ongeveer 85km/u.
Oorspronkelijk waren er een tweedeurs en een vierdeursmodel, maar voor nutsdoeleinden begonnen de Russen ook al snel eigen varianten op het bestaande thema te bouwen, zoals pickup's, stationcars en zelfs een paar roadsters voor bevoorrechte Partijleden.
De bedrijfsvarianten waren niet voor gewone kopers.
De gemiddelde "proletariër" moest het doen met een reguliere twee of vierdeurs, tenzij hij/zij de noodzaak tot het hebben van een bestelvariant kon aantonen.
Aangezien het model 401 op haar thuismarkt weinig tot geen concurrentie had, hield deze vooroorlogse basis het uit tot 1956!
In 1956 werd het echter toch tijd voor een opvolger, ook omdat één produktielijn na verloop van tijd toch wel wat krap bleek voor de behoefte aan auto's in Rusland, en zo werd de Moskvich 402 geboren.
De 402 had een koets die eigentijds oogde, en een verbeterde wielophanging die de russische kuilen goed aankon. De motor was nog altijd dezelfde 1074cc zijklepper, waarmee de topsnelheid ongeveer gelijk bleef.
Wie wilde er eigenlijk ook harder, op de Russische paden?
Uiteraard verschenen ook van dit type al snel allerlei nutsuitvoeringen, tot aan ambulance's toe.
Moskvich 402/403/407
In 1958 verscheen de 407, die dezelfde koets had als de 402, maar met onder de motorkap nu een verbeterde versie van de vooroorlogse motor.
De kleppen waren van het blok verhuisd naar de kop, en een topsnelheid van zo'n 115 km/u was nu mogelijk.
In België en Nederland is de 407 ook geleverd, onder andere met een dieselmotor van Indenor (ook toeleverancier van Peugeot, destijds), waarmee het de goedkoopste diesel was op de westerse markt.
Ook verscheen er intussen een 4x4 uitvoering van dit model, dat het nummer 410 droeg.
Erg handig in Siberië of op Kamtsjatka..

De voorouder van de SUV?
410 4x4
In 1961 werd de motor van de 407 nog iets krachtiger, en kreeg de versnellingsbak die voorheen altijd drie versnellingen had gekend, er vier. terwijl de 402 in 1959 al van het toneel was verdwenen.
De top lag nu op ca 122 km/u.
Dit verbeterde model kreeg merkwaardig genoeg het nummer 403, en vormde eigenlijk een overgangsmodel richting de Moskvich 408, die in 1964 zou verschijnen.
408 (foto genomen op de OMMMA 2009. Excuses voor de lichte overbelichting, maar de voertuigen glommen soms zo hard dat het onmogelijk was om een haarscherp beeld te verkrijgen)
In 1964 was het gedaan met de 403 en 407, die hun basis hadden in het midden van de jaren '50, en verscheen de 408.
Motor en transmissie waren direct overgenomen uit de 403, maar de koets was iets geheel nieuws, en opnieuw redelijk eigentijds.
Nou ja, op de staartvinnetjes na dan, misschien.
Het geheel stond vrij hoog op de poten, was soepel geveerd, en daarmee prima geschikt voor de slechte wegen in de Sovjet-unie.
Als het model de lezer bekend voorkomt, zou dat best eens kunnen.
In de jaren '60 en '70 werden deze auto's namelijk ook in onderdelen naar België geëxporteerd, alwaar ze werden geassembleerd, om onder de naam "Scaldia" op de markt te worden gebracht.
In de Benelux was dit dus de "Scaldia 408".
Het assembleren in België had zo zijn voordelen, daar het arbeidsethos in het westen een stuk beter was dan in het thuisland. Dit resulteerde oa in een betere roestpreventiebehandeling, en een grotere gemiddelde betrouwbaarheid ten opzichte van auto's die kant en klaar uit het oosten kwamen.
De wagen verscheen in de varianten sedan, stationcar, pickup, bestelwagen (geblindeerde stationcar), en "box"-bestelwagen. (Je weet wel, met zo'n vierkante overdekte laadbak.)
De laatste drie varianten werden alleen in de Sovjet-unie geleverd.
In 1967 kwam de 412 het gamma versterken.
De 412 had een geheel nieuwe motor, waarvoor met dit keer een kijkje had genomen in de keuken van....BMW(!).
De motor van 1500cc, die enigzins gekanteld was gemonteerd, was nu van lichtmetaal, in plaats van gietijzer, en had uitneembare (natte) cilinderbussen, waarmee een motorrevisie werd vereenvoudigd.
Het vermogen was nu gestegen tot zo'n 75 pk, waarmee de wagen maar liefst 160 km/u haalde.
Lang niet slecht, zelfs niet tegenover westerse concurenten uit dezelfde periode!
De 412-en hadden dezelfde koetsen als de 408, maar waren uiterlijk (in principe) te onderscheiden door eerst dubbele koplampen, en later rechthoekige lichtunits, waar de 408 het met enkele ronde lampen moest doen.
412OMMMA 2009
Tussen haakjes zei ik al "in principe", want soms greep men gewoon wat er in het onderdelenmagazijn voorhanden was, en rolde er opeens een 408 met een 412 front van de band, of vice versa.
Als je het 100% zeker wil weten, is onder de motorkap kijken het enige dat er op zit.
Ergens halverwege de jaren '70 houdt het avontuur van Moskvich in het Westen op, en is "Scaldia" terziele.
De wagen heeft het afgelegd tegen de in 1972 geïntroduceerde lada, die de Moskvich zowel technisch als kwalitatief had ingehaald.
Achter het IJzeren gordijn onderging de auto in 1975 een vooral cosmetische ingreep, die leidde tot de Moskvich "2140".
2140OMMA 2009
De koets was nog altijd die van de 408/412, maar er was nu flink bezuinigd op chroom, en een kunststof grille, en dito bumpers deden hun intrede.
In deze vorm bleef de wagen in produktie tot in 1988.
In 1986, kwam er een nieuwe telg op de Russische markt, de Moskvich 2141.
De motor kwam nu uit de Lada 2105 1.6, en dreef de voorwielen aan.
Uiterlijk was de wagen duidelijk geïnspireerd op de Talbot/Simca 1307.
Moskvich 2141
Talbot/Simca 1307
In 1988 drukte Gremi Auto Import te Groningen de 2141 zelfs af in een reclamefolder.
De auto zou volgens de planning in de loop van dat jaar naar Nederland komen, om onder de naam "Lada Aleko" in de showroom te verschijnen. (Bekte wat lekkerder, waarschijnlijk.)
De wagen kwam echter nooit naar Nederland, omdat de kwaliteit zwaar onder de maat was.
Een en ander had waarschijnlijk ook te maken met de politieke instabiliteit van de Sovjet-Unie in die dagen, mede dankzij Gorbachov's Glasnost en Perestrojka politiek.
Na de val van de Sovjet-Unie, struikelde en wankelde Moskvich verder, zonder ooit echt goed te herstellen.
In 2002 vroeg de directie het failissement aan.
Het vroegere Sovjet-ikoon slaagde er niet in om te overleven in de nieuwe wereldorde.
Thans doet een deel van de grotendeels verlaten fabriek dienst als assemblagehal voor Renaults, in samenwerking met het stadsbestuur van Moskou.
Zo, nu eerst een.....colaatje, want ik moet morgen weer trucken.
Het was me weer een woest genoegen.