Inleiding
Voor de liefhebbers van de automobiele geschiedenis, heb ik wellicht nog een leuk draadje in de koker.
Wanneer we denken aan klassiekerliefhebbers, denken we al snel aan taferelen waarin heren van enigzins gevorderde leeftijd, die op een zonnige zomerzondag hun antieke Citroën DS, Mercedes W123, Volkswagen Kever of Opel Kadett staan te poetsen.
Auto's die ooit vrij algemeen waren in het straatbeeld, en die bij veel mensen een gevoel van nostalgie naar boven brengen.
Voor sommige oldtimers geldt zelfs dat ze nog steeds vrij algemeen zijn.
Wie kijkt er bijvoorbeeld verrast op van een Volvo Amazon (op LPG)?
En wie wordt er niet met enige regelmaat herrinnerd aan de tijdloze lijnen van de Citroën DS?
Zelf heb ik een smaak op dit gebied, die velen zullen bestempelen als "eigenaardig".
Anderen verklaren me wellicht tot gek.
Maar daar heb ik me nooit erg veel van aangetrokken, en ik wil de lezers van deze draad aanmoedigen tot het werpen van een eerlijke blik in de automobiele historie.
Wie praat over Lada's, trabanten en Skoda's (uit het pre-Volkswagen tijdperk), heeft al snel de lachers op zijn hand.
Grappen over kofferbakverwarming, tennisballen op trekhaken en waardeverdubbeling bij de benzinepomp laten dan vaak niet lang op zich wachten.
Maar als we eens terugkijken naar de geschedenis, zou het dan eerlijk zijn om te stellen dat de Oost-Europese merken geen recht hebben op een plaats tussen andere autoklassiekers?
Ik denk dat we deze vraag vrij eenvoudig kunnen beantwoorden, want als er een ding is dat Lada, en Skoda bijvoorbeeld gemeen hebben met de modellen die in de eerste alinea werden beschreven, dan is het wel dat deze auto's hier ooit ook vrij algemeen waren, en ondanks de grappen heel aardig werden verkocht.
Na de val van het Sovjet-communisme, leek men de voertuigen in kwestie echter wel zo snel mogelijk te willen vergeten.
In een tijdsbestek van 3, 4 jaar verdwenen de Lada's en Skoda's stilletjes maar vlot uit ons straatbeeld.
Vanwege de lage restwaarde alhier waren het geliefde objecten voor handelaars, die hun kans schoon zagen om deze auto's tegen een nog altijd aanzienlijk bedrag te verkopen in hun respectievelijke vaderlanden, waar dit een einde betekende aan het jarenlang moeten wachten op een vervoermiddel.
Merken als Hyundai zouden voortaan dominant zijn in de 'budget klasse" hier.
Maar ondanks het feit dat "Sovjet-auto's" in de lage landen tegenwoordig bijna zeldzamer zijn dan Ferrari's, zijn er toch nog heel wat mensen die vroeger zijn opgegroeid in een gezin waar men een oostblokker voor de deur had staan.
De redenen hiervoor konden variëren, maar het is een gegeven dat de prijs een sterk verkoopargument was.
Voor een bedrag tussen de 10.000 en 12.000 harde Nederlandse guldens, had je een auto die ruim plaats bood aan vier tot vijf passagiers, met in het geval van de Lada, een flinke bagageruimte.
(Dit was bij de Skoda's met hun achteringeplaatste motor wat minder.)
Wanneer men een budget had van 10.000 euro, en een Fiat Panda of Suzuki Alto niet voldeed, waren oostblokkers als gezinsauto vaak dé optie.
En voor wie zijn auto niet elke twee jaar wilde omruilen, was de lage restwaarde ook geen ramp.
Gezinnen reden ze gewoon op, en voor oudere echtparen was het vaak de laatste auto voor met name zondagsritjes naar de (klein)kinderen.
Zelf ben ik "aangestoken" omdat mijn vader vroeger twee oostblokkers heeft gehad.
Eerst een Lada 1500 Combi, die zeer betrouwbaar was, en daarna een Skoda 105L, die helaas wat minder betrouwbaar was.
Dit had niks met het merk of type te maken, maar met de exemplarisch wisselende kwaliteit van auto's uit de voormalige Sovjet-Unie.
Het ene exemplaar was schier onverwoestbaar, terwijl je met het volgende niets dan narigheid meemaakte.
Enfin: Als je met een "cold war classic" naar een oldtimershow gaat, heb je over belangstelling niet te klagen.
De reactie's kunnen verschillen, maar uiteindelijk blijkt dat óók déze voertuigen nostalgische gevoelens kunnen opwekken, en omdat ze relatief schaars zijn, trekken ze vaak meer belangstelling dan bijv. die glimmende mercedes die er vlak naast staat.
Het zien van een oostblokker wordt vaak gevolgd door een "Oh, ja!", waarna verhalen over ouders, opa's en ome's niet van de lucht zijn.
Ik denk dat dit voldoende is om te kunnen vaststellen dat de Oost-Europese auto ook hier weldegelijk een historische basis heeft.
Maar er is meer.
De autogeschiedenis van de Sovjet-unie is bij dit alles ook nog vrij schimmig geweest voor ons.
Er zijn namelijk ook nog de nodige merken die het westen niet of nauwelijks gehaald hebben.
Wie kent ZAZ, GAZ, of AZLK, bijvoorbeeld?
Ik denk dat zelfs auto's die het westen niet gehaald hebben, interessant kunnen zijn.
In zekere zijn zijn ze exotisch.
Tegelijkertijd heeft elke oostblokker een verhaal.
Een verhaal dat vaak gaat over het kleine beetje vrijheid dat de automobiel bracht onder mensen in de Sovjet-unie. Een klein beetje vrijheid in een vaak vrij grauw bestaan.
Maar ook een verhaal over cynisme, wanneer je kijkt naar de grote limousine's waarin partijbonzen, die iedereen tot "gelijk" uitriepen, zich doorgaans pleegden te verplaatsen.
Deze voertuigen verdienen ook een plaats in de automobiele geschiedenis, omdat ze vaak goed laten zien wat er mis was aan het systeem dat ze voortbracht. Iets dat met het voortschrijden van de tijd steeds evidenter werd, omdat de tijd in de fabrieken stilstond.
Tot zover mijn (preventieve) pleidooi voor de erkenning van de Oost-Europese auto, als deel van ook onze automobiele geschiedenis.
Onder deze post zal ik foto's van oostblokkers gaan plaatsen, waarvan vele zelf gemaakt gedurende de OMMMA in 2009 te Magdeburg, Duitsland.
Bij gebrek aan eigen materiaal, zal ik ook ander materiaal gebruiken.
Veel kijk & leesplezier.
De SAAB is na opgeknapt te zijn een paar jaar gereden en in de stalling verdwenen en uiteindelijk verkocht aan een baasje die er goed voor zou zorgen. Heb mij tot nu toe op rationele en financiële gronden kunnen beheersen in mijn automobiele enthousiasme. Deze beperkt zich nu tot het jaarlijks een reden verzinnen om mijn auto in te ruilen op die volgende wagen die je gehad moet hebben. Over oostblokwagens gesproken de lada NIVA heeft lang hoog op mijn verlanglijstje gestaan. Inmiddels is deze wens overgegaan naar een landrover 110. Maar de realiteit noopt mij een moderner voertuig te verkiezen gelukkig wel weer een SAAB.
