Pagina 1 van 1

Een democratie kan niet zonder moraal

Geplaatst: 19 jan 2020 09:29
door Hopper
https://www.trouw.nl/politiek/een-democ ... ~ba44ed37/

Jefferson was als founding father van de republiek en schrijver van de Onafhankelijkheidsverklaring niet de eerste de beste. De Franse politieke denker Tocqueville, die in het begin van de 19de eeuw nieuwsgierig rondkeek in de jonge Amerikaanse republiek, beschouwde hem zelfs als de ‘machtigste apostel van de democratie’. Deze Tocqueville, die oog had voor zowel de gunstige als ongunstige kanten van de democratie, ging nog een stap verder. Hij nam de stelling in dat de democratie niet kan zonder moraal en moraal niet zonder godsdienst.
Dat is een interessante stelling. Is de VS dan onder leiding van m.n. de republikeinen gidsland qua democratie? Maar ik kan natuurlijk ook Turkije als gidsland opvoeren.

Het seculiere Nederland kijkt daar zonder twijfel van op, maar zo vreemd is de stelling niet als je ziet hoe politici van allerlei kleur al enige decennia op zoek zijn naar een publieke moraal die voor binding zorgt in een samenleving die van God, althans de kerk, los is en de koning heeft gemarginaliseerd.
Aha. De moraal is noodzakelijk om voor binding te zorgen. We hebben God massaal uitgezwaaid en nu zijn we aan onszelf overgeleverd.
Toch zie ik dat de kracht van politici die voor verdeeldheid zorgen in de VS groter is dan in in Nederland.
Trump* is daar president, terwijl Wilders en Baudet hier marginale figuren zijn gebleven tot dusver.
(* Maar hoewel Trump deze week in de traditionele proclamatie van de Dag van de godsdienstvrijheid aan deze papieren vrome lippendienst bewees, slaat hij met zijn retoriek diepe kloven in de samenleving. )
Het andere uiterste is dat de overheid de publieke moraal gaat bepalen. Dat risico zit in het wetsvoorstel over burgerschapsvorming dat minister Arie Slob van onderwijs deze week naar de Tweede Kamer stuurde. Dat lijkt uit te gaan van de gedachte dat je de basis van een democratische samenleving moet zoeken in de grootste gemene deler, in plaats van in de verscheidenheid aan opvattingen.

Re: Een democratie kan niet zonder moraal

Geplaatst: 19 jan 2020 09:36
door Hopper
Het primaire doel van onderhavig wetsvoorstel is om meer helderheid te bieden over de
algemene burgerschapsdoelstelling van het onderwijs en de uitgangspunten die daarbij
gelden.

Daarnaast krijgt de burgerschapsopdracht een meer verplichtend karakter (zie
paragraaf 5)


Hoofdlijn van het voorstel
Bij burgerschap staat het (leren) functioneren in de democratische rechtsstaat centraal.
Een wezenskenmerk van de democratische rechtsstaat is pluriformiteit. Daarom is
inherent aan burgerschapsonderwijs dat ruimte bestaat voor de verschillende aspecten
van relaties tussen burger en overheid en tussen burgers onderling die achter
burgerschap schuilgaan. Etc etc.*knip*

Kort samengevat lijkt burgerschap dus iets wat onderwezen dient te worden om meer samenhang in de samenleving te verkrijgen.
Ik heb daar mijn bedenkingen bij. Het is inderdaad zo dat de Nederlandse samenleving een fase van desintegratie ondergaat.
Maar dat heeft meer te maken met het ontstaan van de EU en de komst van niet-westerse immigranten dan met het ontbreken van een moraal.