Het één is de daad en het andere is het object.
Maakt dat wat uit in deze kwestie?
Moet deze kunst terug?
Ja, zeggen we al jaren, als we spreken over kunst, wat door Duitsland is geroofd ten tijde van de bezetting van West Europa.
Nee, wordt gezegd nu het gaat over kunst, geroofd in de koloniale tijd.
Er is begrip voor de vraag van de landen waar het vandaan komt.
En ze mogen het een tijdje bekijken in eigen land in een nieuw te bouwen museum.
Maar verder gaat het niet.
Roofkunst gaat in bruikleen terug naar Afrika: ‘We willen rekenschap afleggen over de herkomst’
Is dat niet een schoolvoorbeeld van hypocrisie?‘Het is echt niet zo dat we van onze collectie af willen’, zegt Stijn Schoonderwoerd, directeur van het Nationaal Museum van Wereldculturen. ‘Maar we willen wel rekenschap afleggen over haar herkomst.’
Etnografische musea uit Oostenrijk, Zweden, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Duitsland zullen een deel van hun collectie in bruikleen afstaan aan een nieuw te bouwen museum in Benin City, Nigeria. Van teruggave, waar de Nigeriaanse regering al jaren op aandringt, is vooralsnog geen sprake.
Of zijn er wel geldige redenen te verzinnen waarom dit geen meten met twee maten zou zijn?
Heeft dat misschien te maken met de langere tijd, dat de voorwerpen al in bezit zijn van eigenaars in het Westen?
Of met de macht die de nieuwe bezitters nog steeds hebben tov. de oorspronkelijke eigenaars?
Of omdat het merendeel misschien al een aantal keren verkocht en gekocht is?
Want hoe komt dit brons in Nederland terecht?
Ik heb ook wel gedachten van veiligheid gehad.
Er is een sterke islamisering gaande in Nigeria.
En we weten hoe zij de extremen onder hen denken over oude kunst, mn. als dat afbeeldingen van mensen zijn.
Zijn de kunstschatten in West Europa niet veiliger onderdak?
Maar dat kan ik direct weer verwerpen, daar ze nu wel in bruikleen worden gegeven.
Het beste argument wat ik kan verzinnen is, dat op het moment van roof de eerste objecten nog niet werden gewaardeerd als kostbare kunstschatten, maar als objecten ter lering over andere volkeren. Het laten zien wat de ontdekkingsreizigers en kolonisten tegenkwamen bij de "primitieve stammen" Zowel alledaagse gebruiksvoorwerpen, als volkskunst werden tentoongesteld"
Dat daar ook bijzondere objecten tussen zaten, zoals we dat nu waarderen, werd toen nog niet zo gezien of door een enkele liefhebber, die dat nog niet in geld kon uitdrukken.
Ik denk de meest essentiële vraag:
Ooit zelf geroofd?
Of misschien toch ooit gekocht voor een bepaald bedrag of geruild met een eigenaar in Benin?
De musea hebben dan ook vanouds namen als "Museum voor volkenkunde", in diverse varianten.
Nationaal Museum van Wereldculturen en het Wereldmuseum
En ook nu nog wordt er nog steeds aangevuld, maar dan wel door giften of aankoop.
Wat als over 100 jaar de oorspronkelijke bevolking ze terug wil?
Als voorbeeld een heel bijzonder kunstwerk.
