Is religie een Concordiaans fenomeen?

[Gralgrathor]

Religie is een cultureel fenomeen; er is geen subforum dat zich specialiseert in maatschappelijke onderwerpen of religie in het algemeen, dus dit leek me van alle plaatsen om dit topic te posten de minst ongepaste. Hoe serieus je deze topic moet nemen? Dat mag je helemaal zelf bepalen. Tip: een korreltje zout doet alles beter smaken.

Het fenomeen Concorde

Faster than the speed of sound comes the plane of the future. It has cost at least fifteen times the original estimates. It is described as a "commercial disaster" by a review committee of one of the countries that built it. It is besieged by the environmentalists. The Concorde is the benighted offspring of Anglo-French diplomacy and once-and-future dreams of glory in the skies. Now its builders are trying to keep it from crashing in a sea of red ink.
(bron: http://www.theatlantic.com/past/docs/is ... illman.htm)

In 1976 werden na een ontwikkeltraject van bijna 15 jaar de eerste Concorde's in gebruik genomen, supersonische passagiersvliegtuigen ontwikkeld door een samenwerking tussen het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. De oorspronkelijke ontwikkelkosten werden ingeschat op onder de $200.000.000; de uiteindelijke kosten overstegen $2.300.000.000.

Gedurende de laatste fases van het project werd als argument voor het voortzetten regelmatig het volgende aangevoerd: we hebben er nu al zo veel in gestoken, het is zonde om er nu mee te stoppen. Een ratificatie die leidde tot minstens een verdubbeling van de tot dan toe gemaakte kosten.

Nu leverde het project uiteindelijk wel een werkend vliegtuig op, en een unieke technologische prestatie - dus in die zin heeft het zichzelf tot op zekere hoogte gerechtvaardigd. Maar dat kon men niet weten in die cruciale fase, toen bleek dat de ontwikkelkosten exponentieel aan het stijgen waren, en het einde nog niet in zicht was.

Met Concordiaans fenomeen bedoel ik dus: een ogenschijnlijk doelloze activiteit die wordt gerechtvaardigd met het argument dat men er al zo veel in heeft geïnvesteerd.

Is religie een Concordiaans fenomeen?

Die vraag splits ik uit in twee delen:

• In hoeverre is persoonlijk geloof een Concordiaans fenomeen?
  Hoe vaak, en in welke mate, wordt de persoonlijke religieuze praktijk geratificeerd, al dan niet bewust, door de gelovige gerechtvaardigd door zichzelf voor te houden dat hij er sinds zijn jeugd al zo veel in heeft geïnvesteerd, qua tijd en emotie, dat het een beetje onnozel zou lijken als hij er nu mee stopte?

• In hoeverre is religie in het algemeen een Concordiaans fenomeen?
  Hoe vaak, en in welke mate, speelt in het voortzetten van religieuze praktijken een rol het argument, bewust of onbewust, dat men er gedurende de afgelopen eeuwen al zo veel in heeft geïnvesteerd, zo veel oorlogen zijn gevochten, zo veel tempels, kerken en moskeeën zijn gebouwd, zoveel poeha is gemaakt om onzinnige regeltjes, dat het een beetje onnozel zou lijken als men nu zegt: 'Weet je, misschien wordt het tijd om de 21ste eeuw te betreden'?

Het idee heb ik overigens opgedaan uit R. Dawkins' The Extended Phenotype. Wat denk je - een serieuze discussie waard?

[Maria]

Is religie een Concordiaans fenomeen?

Die vraag splits ik uit in twee delen:

• In hoeverre is persoonlijk geloof een Concordiaans fenomeen?
  Hoe vaak, en in welke mate, wordt de persoonlijke religieuze praktijk geratificeerd, al dan niet bewust, door de gelovige gerechtvaardigd door zichzelf voor te houden dat hij er sinds zijn jeugd al zo veel in heeft geïnvesteerd, qua tijd en emotie, dat het een beetje onnozel zou lijken als hij er nu mee stopte?

• In hoeverre is religie in het algemeen een Concordiaans fenomeen?
  Hoe vaak, en in welke mate, speelt in het voortzetten van religieuze praktijken een rol het argument, bewust of onbewust, dat men er gedurende de afgelopen eeuwen al zo veel in heeft geïnvesteerd, zo veel oorlogen zijn gevochten, zo veel tempels, kerken en moskeeën zijn gebouwd, zoveel poeha is gemaakt om onzinnige regeltjes, dat het een beetje onnozel zou lijken als men nu zegt: 'Weet je, misschien wordt het tijd om de 21ste eeuw te betreden'?

Een filosofische gedachte mi.
Gaat uit van een hypothese en je kunt erop verder fantaseren, gegrond of niet, want op deze manier bedacht is er nog niet veel literatuur over..

Denkend en resumerend vanuit mijn eigen periode van gelovig zijn en die van mijn omgeving.
Vraag 1
Geratificeerd ? - Negatief.
Mi. kun je niet blijven geloven, als je begint te twijfelen, met alleen het argument, dat je al zoveel geïnvesteerd hebt.
Hooguit kun je blijven doen alsof om opportunistische redenen binnen een eigen gelovige omgeving, waarin idd. vaak veel emotioneel geïnvesteerd kan zijn.
Als mensen tot andere inzichten komen kunnen ze spijt hebben van de tijd en energie, die ze verbeuzeld hebben, maar dat zal nooit de enige reden zijn tot voortzetting van geloof zelf.

Vraag 2
Voor wat betreft je eigen persoonlijke leven is bij vraag 1 beantwoord.
Voortzetten vanwege het beschreven argument is een invulling van één van de bekende drogredenen.
Zoveel mensen geloven, dus het moet wel waar zijn.
Maar ik zie dan niet de relatie met het jouw beschreven Concordiaans fenomeen.

[doctorwho]

Religie is een cultureel fenomeen; er is geen subforum dat zich specialiseert in maatschappelijke onderwerpen of religie in het algemeen, dus dit leek me van alle plaatsen om dit topic te posten de minst ongepaste. Hoe serieus je deze topic moet nemen? Dat mag je helemaal zelf bepalen. Tip: een korreltje zout doet alles beter smaken.

Het fenomeen Concorde

[/list]

• In hoeverre is religie in het algemeen een Concordiaans fenomeen?
  Hoe vaak, en in welke mate, speelt in het voortzetten van religieuze praktijken een rol het argument, bewust of onbewust, dat men er gedurende de afgelopen eeuwen al zo veel in heeft geïnvesteerd, zo veel oorlogen zijn gevochten, zo veel tempels, kerken en moskeeën zijn gebouwd, zoveel poeha is gemaakt om onzinnige regeltjes, dat het een beetje onnozel zou lijken als men nu zegt: 'Weet je, misschien wordt het tijd om de 21ste eeuw te betreden'?

Het idee heb ik overigens opgedaan uit R. Dawkins' The Extended Phenotype. Wat denk je - een serieuze discussie waard?

Deels wel net als regendansen, tegen bomen praten en koffiedikkijken. En inderdaad naarmate de mentale en materiële investering groter is wordt afscheid nemen lastiger. Dit is op allerlei vlakken waarneembaar. Herman Phillipse verteld in één van zijn colleges over een groep mensen in de US. Deze haden een leider die het einde van de wereld zag komen. Leden verkochten hun bezittingen en gingen met zijn allen zitten wachten op een UFO die de believers zou oppikken voor de wereld verging. Maar op het bedachte tijdstip kwam er geen UFO. Nu was de idee bij de believers dat dankzij hun believing de wereld was gered en het niet vergaan van de wereld hun gelijk aantoonde.

[axxyanus]

Met Concordiaans fenomeen bedoel ik dus: een ogenschijnlijk doelloze activiteit die wordt gerechtvaardigd met het argument dat men er al zo veel in heeft geïnvesteerd.

Ha, de verzonken kosten drogreden.

Is religie een Concordiaans fenomeen?

Die vraag splits ik uit in twee delen:

[*]In hoeverre is persoonlijk geloof een Concordiaans fenomeen?
Hoe vaak, en in welke mate, wordt de persoonlijke religieuze praktijk geratificeerd, al dan niet bewust, door de gelovige gerechtvaardigd door zichzelf voor te houden dat hij er sinds zijn jeugd al zo veel in heeft geïnvesteerd, qua tijd en emotie, dat het een beetje onnozel zou lijken als hij er nu mee stopte?

Ik denk dat we hier met een typische vorm van zelfrechtvaardiging te maken hebben. Erg schematisch gaat het als volgt. Ik volg al jaren die religie. Ik ben toch niet dom. Die religie volgen was dus gerechtvaardigd. (Anders zou ik wel dom geweest zijn).

[*]In hoeverre is religie in het algemeen een Concordiaans fenomeen?
Hoe vaak, en in welke mate, speelt in het voortzetten van religieuze praktijken een rol het argument, bewust of onbewust, dat men er gedurende de afgelopen eeuwen al zo veel in heeft geïnvesteerd, zo veel oorlogen zijn gevochten, zo veel tempels, kerken en moskeeën zijn gebouwd, zoveel poeha is gemaakt om onzinnige regeltjes, dat het een beetje onnozel zou lijken als men nu zegt: 'Weet je, misschien wordt het tijd om de 21ste eeuw te betreden'?

Ik weet niet in hoeverre je die twee van elkaar kan scheiden. Het is een redelijk bekent fenomeen dat mensen die iets moeten opofferen om ergens bij te horen, dat hoger gaan waarderen en loyaler zijn dan wanneer geen opoffering nodig was. Dat is bv een van de redenen dat studentendopen en dat soort zaken zo hardnekkig blijven voortbestaan.

Dat legt bv ook uit waarom vrouwelijke genitale verminking zo vaak door vrouwen wordt uitgevoerd. (Die er zelf het slachtoffer van geweest zijn).

Voor wie er meer over wil weten: http://www.bol.com/nl/p/mistakes-were-m ... 005874407/" onclick="window.open(this.href);return false;

[dikkemick]

Deels wel net als regendansen, tegen bomen praten en koffiedikkijken. En inderdaad naarmate de mentale en materiële investering groter is wordt afscheid nemen lastiger. Dit is op allerlei vlakken waarneembaar. Herman Phillipse verteld in één van zijn colleges over een groep mensen in de US. Deze haden een leider die het einde van de wereld zag komen. Leden verkochten hun bezittingen en gingen met zijn allen zitten wachten op een UFO die de believers zou oppikken voor de wereld verging. Maar op het bedachte tijdstip kwam er geen UFO. Nu was de idee bij de believers dat dankzij hun believing de wereld was gered en het niet vergaan van de wereld hun gelijk aantoonde.

Dit werd besproken in het blokje "cognitieve dissonantie" Ik moest bij dit voorbeeld denken aan de Jehova's getuigen. Ook zij hebben (meen ik) reeds 3X voorspeld dat de aarde op haar eindje zou lopen. Na een 2e keer zou je denken dat zo'n geloof in aantal gelovigen wel zal reduceren, maar niets was minder waar. Het blijkt een sterk verdedigingsmechanisme van de mens te zijn.
En wat me gisteren opviel in het debat dat ik via youtube bekeek, gelovigen zijn razendsnel in het verzinnen van (concordiaanse?) "excuses". De bijbel werd op gegeven moment verafschuwd omdat dit boek als goddelijk wordt gezien en zo alles zou rechtvaardigen. "Maar!!!" aldus de gelovigen, wij geloven niet in de bijbel, maar in Jezus"

[Peter van Velzen]

Daniel Dennet (wie anders) gaf in 2007 al vijf strategische redenen om te verklaren dat men in god gelooft (al is er geen goede reden om in god te geloven):

1. Angst (voor het instorten van de het vertrouwen in de gemeenschap
2. Liefde (anderen niet willen teleurstellen)
3. Schuld (ten opzichte van je mede-gelovigen)
4. The concorde fallacy
5. schaamte(geen ongelijk willen toegeven

[dikkemick]

Ach...Al zijn er tientallen redenen te bedenken waarom iemand religieus wil zijn (in een god wil geloven). Het zegt niets over het waarheidsgehalte wat betreft die religie/overtuiging.
Tenzij...er goede reden gegeven kunnen worden voor het bestaan van die god. En die ontbreken. Ik ga er dan ook vanuit dat religie een emotioneel verschijnsel is in de breedste zin van dit woord. Angst, liefde, schuld en schaamte (Dennett) spreken boekdelen.