10 geboden voor jou persoonlijk.

[Maria]

Ik kwam dit interview tegen in Trouw.
Het jongste deel in een serie van persoonlijke gesprekken met mensen over hoe zij tegen de tien geboden aankijken.
Interessant om al die persoonlijke invullingen te zien.
En hoe het zo kwam dat ze zo denken?
Zondig ik er wel tegen of niet?
Doe ik dat bewust of niet?

Allerlei verschillende soorten levens, soms te zien als een getuigenis van een denken over levensvragen.

Dit interview las ik het eerste en vond het heel bijzonder.
Vooral om datgene, waar ik altijd veel aandacht voor heb:
Wat doet een rotjeugd met je?
Drukt dat een levenslange stempel op je, blijf je in lethargie en in een de slachtofferrol hangen of geeft het je een extra push om je eigen leven in te gaan vullen?
En: Kun je daar uit groeien of blijft het je toch achtervolgen op gezette tijden?
In hoeverre heeft het juist je karakter gevormd.

Omdat het na 5 artikelen gelezen te hebben, achter een betaal muur zit, heb ik de eessentie van waar het mij om gaat eruit gelicht.
Duizendpoot Olcay Gulsen: 'Ik heb een kutjeugd gehad'
Arjan Visser– 19:51, 24 februari 2018

Olcay Gulsen (Waalwijk, 1980) begon in 2004 met 'SuperTrash', een bedrijf waar in 2016 het modemerk 'ST.Studio' aan werd toegevoegd. Op 16 maart verschijnt 'SuperOlcay - hoe je met lef van niets naar de top komt', dat ze samen met Karin Kuijpers schreef.

I Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben
"Hier, op mijn arm, staat 'Xade Bitare Be', dat is Koerdisch voor 'God is met mij'. Wel een beetje hypocriet hoor, want God moet er vooral zijn als ik Hem nodig heb. Ik begin meestal pas te bidden als het misgaat in mijn leven."

II Gij zult u geen gesneden beeld maken noch enige gestalte van wat boven in de hemel, noch van wat beneden op de aarde, noch van wat in de wateren onder de aarde is
"Werk was mijn afgod, succesvol worden stond op nummer 1. Ik ben opgegroeid met een groot... of, ja toch best wel een groot minderwaardigheidscomplex. Ik ben geboren in Waalwijk, een van de zes kinderen uit een Koerdisch Armeens gezin.

"Mijn ouders kwamen op hun veertiende naar Nederland en werden een jaar later aan elkaar uitgehuwelijkt. Mijn vader was de dorpsgek: schizofreen, gewelddadig en verslaafd aan alcohol en drugs.

"Ik weet nog hoe het voelt om te worden uitgelachen. Die schooltijd was rampzalig, ik spijbelde, deed nergens mijn best voor, het kon me allemaal niets schelen.

"Zo rond mijn achttiende, toen ik uit huis ging om in Rotterdam te gaan studeren, heb ik de knop omgezet. Misschien ben ik toen in het extreme doorgeschoten: nooit meer armoede, nooit meer schaamte. Ik wilde de top bereiken en wel zo snel mogelijk.

"Als ondernemer had ik naar een stip op de horizon gewerkt. Daar moest ik zien uit te komen. En toen ik er eenmaal was, bleek dat al die rijkdom, al het succes, me geen steek gelukkiger had gemaakt. Beetje bij beetje ben ik opgekrabbeld. Nu gaat het weer goed met me. Vooral ook omdat ik weet dat je als mens pas echt geslaagd bent als je een grote kring van vrienden en familie om je heen hebt verzameld.

III Gij zult de naam van de Here, uw God, niet ijdel gebruiken
"Ik ben geen dame. Ik vind het heerlijk om te vloeken en te tieren, ook al gaat het helemaal nergens over. Ik denk snel, ik praat snel en ik kom er vaak te laat achter dat ik sommige dingen beter iets minder direct of misschien zelfs helemaal niet had kunnen zeggen.

IV Gedenk de sabbatdag, dat gij die heiligt, zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen; maar de zevende dag is de sabbat van de Here uw God, dan zult gij geen werk doen
"Het liefst plemp ik al mijn dagen vol. Er moet altijd iets gebeuren. Goed, op zondag kom ik later uit m'n nest, maar daarna ga ik wel meteen de schade inhalen.

V Eer uw vader en uw moeder
"Lief, warm, gul: het zijn eigenschappen die ik van mijn moeder heb meegekregen. Maar als er vroeger nare dingen gebeurden, kon mijn moeder behoorlijk gemeen worden. Dan riep ze bijvoorbeeld dat het helemaal niet de bedoeling was geweest dat ik geboren zou worden.

"Mijn moeder hield van ons, dat weet ik zeker, maar ze had het veel te druk met overleven. Mijn vader dacht dat hij een PKK-strijder was, of een zoon van Jezus: zijn schizofrenie bracht hem op de gekste plaatsen. De combinatie van medicijnen, drank en drugs maakte hem extreem gewelddadig. Ik zou niet eens meer kunnen zeggen hoe vaak hij mijn moeder te lijf ging, voor mijn gevoel gebeurde het de hele tijd. We probeerden hem tegen te houden waardoor we zelf óók klappen opliepen. Ik herinner me dat ik me als klein meisje soms afzijdig hield, en hoe schuldig ik me daar vervolgens over voelde, maar het was ook zo zinloos allemaal: we konden hem echt niet de baas.

"God, dit is gewoon een slechte film hè? Drama op drama. Ik wil mensen liever inspireren dan treurig maken, maar goed, het is niet anders: ik heb een kutjeugd gehad. Ik ben ook heel lang erg boos op mijn vader geweest, wilde helemaal niets met hem te maken hebben tot ik voldoende afstand had genomen en kon zien dat hij, behalve een knettergekke klootzak, ook een fantastische, creatieve man was.

"Hij belt me minstens vijf keer per dag. Voordat hij begint te raaskallen, heeft hij meestal wel duidelijk gemaakt wat hij van me wil: geld. Om te kunnen scoren. Ik zeg nee, maar uiteindelijk maak ik elke keer weer iets aan hem over. Laat die man zijn drugs maar gebruiken, als hij daar blij van wordt. Wat moet ik dan doen? Als hij toch die psychische ondersteuning niet krijgt, als hij toch aan zijn lot wordt overgelaten... Mijn vader leeft niet. Hij lijdt alleen maar."

VI Gij zult niet doodslaan
"Als mijn vader een helder moment heeft, moet hij vreselijk huilen. Het is voor hem, voor iedereen, beter als er nu, na 54 jaar, een einde aan zijn leven komt. Het is niet ondenkbaar dat hij zelfmoord pleegt. Als hij dat doet, zou ik het vooral jammer vinden dat hij mij niet heeft gebeld. Dan zou ik hem een spuitje hebben kunnen geven. Heftig hè, dat ik dit zeg? Maar ik meen het wel. Ik zou mijn vader willen verlossen. Ik zou hem uit liefde doden."

VII Gij zult niet echtbreken
"Na drie keer te zijn verloofd, heb ik het idee dat ik ooit zal trouwen maar laten varen. Ik heb steeds geweten, zelfs toen ik een bruidsjurk stond te passen, dat ik het uiteindelijk toch niet zou doen.

"Oké, er zijn uitzonderingen. Zoals Frans. Op een of andere manier weet hij me nog steeds te verrassen. Of ik ben moegestreden, dat kan ook. Het plan is in ieder geval dat we bij elkaar blijven. Misschien gaan we wel een gezin stichten. Dat roep ik al sinds mijn 34ste, dus echt geloofwaardig klinkt het misschien niet meer. Ik ben een beetje bang voor de schizofrenie in mijn familie -

Tegelijkertijd kan ik erg verlangen naar een leven waarin niet ik, maar mijn kind het allerbelangrijkst is."

VIII Gij zult niet stelen
"Ik maakte deel uit van een disfunctioneel gezin, maar ik zorgde er wel voor dat ik geen overtreding maakte. Ik was doodsbang voor de politie. Nog steeds. Bang voor autoriteiten. Terwijl ik niks verkeerd doe, niks te verbergen heb. Het is echt een trauma: ze waren er steeds, lachten ons uit, deden helemaal niets om ons te helpen.

Ik heb een tijd geleden een ontmoeting met de burgemeester van Waalwijk gehad, om het probleem van mijn vader op te lossen. 'Gaan we doen', zei hij, 'ik ga er voor zorgen'. En vervolgens hoor ik helemaal niks meer van hem.
Tot ik laatst ineens een app'je van de burgemeester zelf kreeg, of ik misschien een leuk filmpje wilde maken om de burgers van Waalwijk mee te inspireren of zoiets. Ik ben nog te boos geweest om te reageren. Misschien kan ik dat dan nu meteen even doen? Burgemeester, als u dit leest: fuck you."

IX Gij zult geen valse getuigenissen spreken tegen uw naaste
"Dit is wie ik ben. Het verbaast me dat niemand me gelooft. Ze vinden me mysterieus - of dom, dat lees ik ook wel eens op Twitter. Het komt allemaal door die directheid, denk ik. Ik wil nergens omheen draaien. En ik zou willen dat het me ook niet uitmaakt of ik een sneer krijg of een compliment, dat het niets verandert aan hoe ik over mezelf denk. Helaas. Zo ver ben ik nog niet."

X Gij zult niet begeren uws naasten huis; gij zult niet begeren uws naasten vrouw, noch zijn dienstknecht, noch zijn dienstmaagd, noch zijn rund, noch zijn ezel, noch iets dat van uw naaste is
"Vroeger was ik heel jaloers. Vooral op mijn beste vriendinnetje. Ze was knap, kreeg alles wat ze wilde hebben en woonde in een mooi, groot huis. Ik weet inmiddels hoe kinderlijk die emotie is. Toch zijn er nu ook volwassen mensen die jaloers zijn op mij. Tegen hen zou ik willen roepen: 'Niet nodig!' Als je mij een beetje volgt, weet je dat het echt niet alleen maar pracht en praal is.

ik heb mijn mega-depressie achter de rug. Binnenkort ga ik een periode van rust inlassen om te bedenken wat ik met de rest van mijn leven zou kunnen doen."

Onderdeel van een serie die al gedurende een aantal jaren wordt gepubliceerd.
Van verschillende mensen.
Ik koos dit interview als voorbeeld voor een manier van denken aan de hand van de 10 geboden.

Hoe zien jullie deze geboden en heb je ook alternatieve gedachten daarover ?
Eventueel buiten de Bijbel om en aangepast aan je eigen leven.

[Ingi]

Zelf heb ik niets met geforceerde geboden zoals bv trouw moeten zijn of dergelijk en ik zou me ook kunnen voorstellen dat de geboden zoals gegeven mogelijk niet zo letterlijk bedoeld zijn maar een hele andere lading hebben.

Wat is bv. trouw nog als je in een huwelijk blijft waarin je jezelf dood ongelukkig niet voelt en dat gewoon niet op te lossen is.
Een iemand die zijn persoonlijke doelen niet meer kan matchen met die van zijn wederhelft. Dan ben je m.i. trouw en eerlijk
aan beiden. Want je maakt de ander mede ongelukkig.

Het een of ander komt m.i. voort vanuit wat je al vanuit jezelf weet. Wat men ook noemt geweten. Als iemand schade lijdt door jouw toedoen ..kun je dat op alle mogelijke manieren interpreteren. Doden net zo. Als niet doden betekent dat een ander dood gaat of dat die stervende helse pijnen moet lijden en zo doodgaat. Als je vanuit een open en eerlijke intentie handelt zul je m.i. nooit wat doen wat een ander neer wil halen of beschadigen. Soms moet je keuzes maken tussen twee kwaden..en het kan zomaar zijn dat de zogenaamde ene kwade keuze veel beter is dan dan je je letterlijk aan het gegeven gebod gaat houden. Ik weet het wel zeker.

[Rereformed]

Titel gecorrigeerd

[Peter van Velzen]

De Katholieke Katechismus kende het hier geciteerde “2e gebod” niet als apart gebod, maar beschouwdt als deel van het eerste. Zij splitste echter het laatste gebod in: Gij zult niet onrechtvaardig begeren wat uw naaste toebehoord”, en “gij zult geenonkuisheid begeren”. Wat onkuisheid was werd niet uitgelegd, dus als kind was ik altijd bang om mezelf vies te maken. Dat begéérde ik gelukkig niet.

Later kwam ik er achter dat Decaloog geen “tien geboden”betkent, maar “10 woorden: of “tien zinnen”. Aangezien het eerste woord(logos) het tetragram JHVH bleek te zijn ben ik evenals Harry Mulisch (zie “De ontdekking van de hemel”) van mening dat er maar 9 geboden waren. Ik heb ze vertaald op een wijze waarin God verdwenen is.

1. Heb geen idolen; Probeer ik me aan te houden, de helden die ik bewonder kan ik gelukkig altijd nog bekritizeren.

2. gebruik geen (magische) krachttermen; Er ontsnapt mij er nog wel eens een, maar ik geloof niet dat het ook maar enige invloed heeft op de wereld. Desalniettemin moet ik toegeven, dat het wel dom is. (godver-dom zelfs)

3. Eer de dag van JHVH; In mij theorie is die naam eigenlijk de naam van de decaloog, Alleen de Joden vieren de vreugde der wet. Ik hou het maar op de dag van de mensenrechten,

4. Eer uw vader en uw moeder; Met ouders zoals de mijne, is dat vrij makkelijk. Ook hen idoliseer ik niet, maar op hun eigen wijze waren beide geweldige ouders.

5. Doodt niet; Ik probeer anderen zelfs niet te kwetsen (tenzij ze me prikken en dengeu kunnen bezorgen).

6, Blijf trouw; In de woorden van Kesinee “Geen andere mevrouw”. Wel beloofd is beloofd, dus daar houdt ik mij sindsdien aan. (eigenlijk al twee jaar langer).

7. Steel niet; Met bijna alleen armere lui om mij heen (mijn inkomen is 6 x het BNP van Thailand in 2012) is dat nauwelijks te doen,

8. Lieg niet; Tot nu toe drie keer in mijn leven overtreden, Wel heel vaak iets beweert dat niet waar bleek te zijn.

9. Gun uw naaste een gezin(was een vrouw) en de middelen om in het onderhoud daarvan te voorzien (Was een os); Slaven (dat stond er oorspronkelijk ipv diensknecht en -maagd) gun ik uiteraard niemand. Ik ben dus een linkse rakker. . .

[Maria]

Ik denk dat je de 10 geboden kunt zien als één van de eerste geschreven wetten.
Wetten zoals aan volk opstelde om als basis te dienen voor rechtspraak.
Gezien door de ogen van mensen, die de monotheïstische god van Abraham, Izaak en Jacob als hun leider.
Het eerste begin van een poging tot een rechtvaardige regering.
Dit ten tijde van het optekenen hiervan met een eigen moraal, die in die tijd al sterk afweek van de toen heersende gedachte in de diverse kleinen stammen koninkrijkjes.

Dat de uitgangspunten veel verschillen van die van de moderne westerse wereld moge duidelijk zijn.
De mens heeft zich ontwikkeld, zo ook zijn manier van leven, beschaving en dus zijn wetten.
Maar is dat wel zo?
Hoe weinig is er nodig om weer te vervallen in anarchie en ikke, ikke en de rest kan stikke?

Er is vrij weinig essentieel verschil, als je de goddelijke wetten vervangt door de wereldlijke wetten en de titel God vervangt door "de regering" of de "dictator".
Ik ben benieuwd wat er de komende 2000 jaar nog zal veranderen.
Een hoop misschien, maar misschien in essentie ook helemaal niet.
Alleen het navolgen zonder met met nuances van de letter der wet is aan fluctuatie onderhevig, als ook de strafmaat bij overtreding.
En dat per natie verschillend.

Het woord "trouw" zal meer algemeen gezien worden en niet een leven lang aan één persoon, maar ook aan een denkbeeld.
Het niet bedrieglijk zijn, er twee moralen op nahouden bij verschillende groepen mensen.
Hypocrisie is een grote hedendaagse zonde, daar waar dat in het verleden juist vaak als een kunst werd verheven en voorbeeld van het in verschillende werelden kunnen leven.
Niet te verwarren met diplomatie.
Liegen (om bestwil) zal wel mogen, als je je naaste daarmee beschermt en niet alleen je eigen hachie.
Verplicht houden van iemand weten we dat dat niet werkt.
Ouders en naasten eren zal veranderen in respecteren en geen kwaad willen doen.
Verbaal geweld is het wapen van de dommen en kan meer kwaad veroorzaken dat je denkt.
Er is zeker veel aan te vullen en misschien zijn er verschillen van meningen.
Zo kun je andere invullingen bedenken, maar verandert dan de essentie van wat we een menselijke moraal noemen ?

Mijn vraag steeds weer.
Is de mens in zijn denken en gedrag naar elkaar toe wezenlijk zoveel veranderd als het gaat om:
"Respecteer elkaar en houd van je naaste.
Doe elkaar geen kwaad en zet de lijnen uit tot hoever je je naaste wil laten gaan in zijn gedrag binnen je gemeenschap."

[PietV.]

Ik kwam dit interview tegen in Trouw.

Ik heb meer respect gekregen voor Olcay Gulsen. Eigenlijk doe ik helemaal niet aan geboden. Hou me aan de wet en als dit raakvlakken heeft met een bijbels gebod dan is dat bijzaak.

[Peter van Velzen]

De oudste geschewvwn wet stamt uit een tijd die minstens 600 jaar aan de decaloog vooraf ging. Daarbij moet men uiteraard accepteren dat de tekst uit 1450 BC sta,t, hetgeen niet bewezen kan worden, Tegenwoordig wordt de Pentateuch gedateerd rond 700 BC, dus mogelijk is ze zelfs 1400 jaar ouder. HEt gaat om de codes Ur-nammu Deze is waarschijnlijk 300 jaar oider dan de bekendere Codex Hammurabi Alle drie vertonen ze het euvel dat slavernij er in geaccepteerd wordt.

[Petra]

Ik kwam dit interview tegen in Trouw.

Eigenlijk doe ik helemaal niet aan geboden. Hou me aan de wet en als dit raakvlakken heeft met een bijbels gebod dan is dat bijzaak.

Ik heb het meest met de UVRM.

Maar ik vind dan ook dat we aan de met geweld opgedrongen Christenreligie de verloedering van het ethisch denken te danken hebben.
Het is m.i. dan ook aan de seculiere beweging te danken dat we de teloorgang van de moraal weer een beetje hebben kunnen ombuigen.
Voor mij is de UVRM een voorbeeld van hoe het wél kan.