Egoisme/Altruisme

[heeck]

Peter,
Probeer je het bekende verschil tussen ultimate en proximale verklaringen in andere bewoordingen weer te geven?

Het feit dat mensen zich juist door déze schoonheidsidealen tot elkaar aangetrokken voelen is het proximale mechanisme ten behoeve van het ultimate doel zoveel mogelijk nakomelingen met een goed genenpakket te produceren (zie ook deel I).

Roeland

[Peter van Velzen]

Peter,
Probeer je het bekende verschil tussen ultimate en proximale verklaringen in andere bewoordingen weer te geven?

Het feit dat mensen zich juist door déze schoonheidsidealen tot elkaar aangetrokken voelen is het proximale mechanisme ten behoeve van het ultimate doel zoveel mogelijk nakomelingen met een goed genenpakket te produceren (zie ook deel I).

Roeland

Eh nee, ik geef het verschil aan tussen relaties tussen specifieke individuen en die binnen sociale verbanden. De proximale verklaring heb ik eigenlijk overgeslagen. Die is namelijk niet zo duidelijk. We hebben gewoon de neiging elkaar te helpen maar krijgen daar geen directe beloning voor zover ik weet. Maar misschien kunnen psycholoen en neurochemici ze gezamelijk toch ontdekken. . .

[Fish]

Die permanente 'on'bewuste boekhouding wordt dan ook niet bewust ervaren. Als je iemand helpt van wie je houd zal het wat tijd nemen, maar als je er nooit iets voor terug krijgt - in welke vorm dan ook - zal je animo vast terug lopen.
Ik doe vrijwilligers werk en ben mij ervan bewust dat de brandstof - waardering - daarvoor wordt geleverd door de mensen die daarvan profiteren.

[Blues-Bob]

Vergeten wordt dat in sociale wetenschappen classificaties gemaakt worden die nut hebben, en niet zoals in de natuurwetenschappen die universeel geldend zijn, en waarbij het passen in 1 classificatie, het passen in een tweede classificatie uitsluit. Dit mede omdat de complexiteit van de sociale wetenschappen en de verdeeldheid van beschouwingen binnen de sociale wetenschappen het gewoonweg niet toe laat op goede verklaringen en beschrijvingen te geven vanuit éénduidige grondslagen.

Het kan zo zijn dat de classificatie altruïsme nuttig is, terwijl er wel degelijk ook een eigenbelang nagestreefd. Bovendien hoeft altruïsme niet te betekenen dat er gedaan wordt aan zelfopoffering. Ook doet de classificatie niet een eenduidig een uitspraak doet over of geclassificeerd wordt op:
1. Doelgerichtheid en bewuste intentie
2. Doelgerichtheid en onbewuste intentie
3. Doelgerichtheid en voorziene consequentie
4. Doelgerichtheid en onvoorziene consequentie

Ik durf niet eens met zekerheid te zeggen of de classificatie een uitspraak doet over doelgerichtheid.

Aangezien we het hier in het onderwerp filosofie hebben, wil ik eigenlijk een andere vraag stellen:
Wil je meebouwen aan een wereldbeeld wat stelt dat je een daad uit empathie voor een ander, vooral doet omdat je onbewust of stiekem je eigen belang hoger (moet) inschat(ten)? Moet je willen inzoemen op het eigenbelang, als ondanks dat eigenbelang ook een ander belang gediend wordt? Of als vals dilemma gesteld: Moet je de maatschappij indelen op een wijze die het handelen naar eigenbelang tegengaat, of moet je het handelen met oog op andermans belang stimuleren?

Dat is dus een ethische benadering, meer dan een wetenschappelijke benadering. Wetenschappelijk bezien wordt er dus niet zoals in de natuurwetenschappelijke geclassificeerd op kei harde eigenschappen, maar meer op "hoe nuttig een classificatie is". Daarbij komt dat het meetniveau van classificaties zoals in dit geval dichotoom en kwalitatief is (dus niet kwantitatief). Dat betekent dat als iemand die kwalificatie objectief, betrouwbaar en valide op een andere meer kwantitatieve en continu meetniveau kan meten, deze welkom is om het fenomeen op die manier te benaderen. Ik heb nog niemand zien stellen op welke manier dan gemeten moet worden.
Stellen dat altruïsme niet bestaat omdat een altruistische daad eigenbelang niet uitsluit, is zoiets als stellen dat een auto niet rechts af kan slaan, omdat hij na drie keer rechtsaf slaan evengoed linksom kan gaan... Het is uitermate nuttig het verschil te maken tussen 270 graden rechtsom, versus 90 graden linksom. Maar als we niet goed graden kunnen meten, dan kun je soms maar beter een minder nauwkeurige, dus minder betrouwbare meting tussen links en rechts zonder aantal graden benoemen. Dit kan in een model over het fenomeen nuttiger zijn dan een meting die we niet kunnen doen.

Overigens zou het me niets verrassen al dit soort problemen zich ook in de natuurwetenschappen voordoen. Maar vast een stuk minder.

Een beetje ingewikkeld, maar ik hoop dat duidelijk is wat ik bedoel.

Groet,

Bob

[Blues-Bob]

Die permanente 'on'bewuste boekhouding wordt dan ook niet bewust ervaren. Als je iemand helpt van wie je houd zal het wat tijd nemen, maar als je er nooit iets voor terug krijgt - in welke vorm dan ook - zal je animo vast terug lopen.
Ik doe vrijwilligers werk en ben mij ervan bewust dat de brandstof - waardering - daarvoor wordt geleverd door de mensen die daarvan profiteren.

Als het animo terugloopt, wordt dan de mate van altruïsme van die ene daad in het verleden minder groot?
Als de mate van egoisme groter wordt, wordt dan automatisch de mate van altruïsme kleiner? Of is er zoiets als een egoïsme / altruïsme ratio, mochten we mate van altruïsme en egoisme betrouwbaar en valide kunnen meten? (zie ook mijn eerdere post)

Groet,

Bob

[Peter van Velzen]

In zekere is is de tegenstelling egoisme/altruisme bedacht en niet natuurlijk.

Een handeling uitvoeren die in het eigen belang is, is nog geen egoisme, dat wordt het pas als we daarbij de belangen van anderen niet meewegen. De natuulrijke tegenstelling is dan ook egoistisch/ethisch

Altruisme is slechts gedrag dat als doel heeft de belangen van iemand anders. Dat kan altijd nog egoistisch of ethisch zijn, dat hangt ervan af of wij de belangen van derden meewegen of niet.

Uiteraard, zal - als we de belangen van iemand anders behartingen dit onze eigen wens zijn. Dit om die reden egoistisch noemen, is onzuiver. Dit heeft namelijk niets te maken met het negeren van de belangen van derden. Natuurlijk doen we uitieindelijk altijd wat wij willen, als wij niet gedwongen worden. Maar juist wie gedwongen wordt tot altruisme is helemaal geen altruist!