Wat is waarheid?

Serieuze discussies over het menselijk denken en gedrag

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
Fish
Moderator
Berichten: 11214
Lid geworden op: 14 sep 2008 10:44
Locatie: Aan de kust.

Re: Wat is waarheid?

Bericht door Fish » 08 jul 2018 15:07

MaartenV schreef:
08 jul 2018 10:43
Maar spirituele waarheden vallen niet zo makkelijk in taal te vangen en dienen dus ook niet zo letterlijk genomen te worden (zoals bij wetenschappelijke waarheid wel het geval is).
Maarten, kun je een voorbeeld van een spirituele waarheid geven?
Het goddelijke onderscheidt zich niet van het niet bestaande.

Gebruikersavatar
MaartenV
Bevlogen
Berichten: 2405
Lid geworden op: 28 mei 2013 19:03

Re: Wat is waarheid?

Bericht door MaartenV » 11 jul 2018 15:32

Wat bedoel ik met moeilijk uitlegbaar? Een voorbeeld: een instrument van spiritualiteit is onder andere het gebruik van symbolen die het onbewuste meer aanspreken. Het rationele bewuste is niet zo ontvankelijk voor het vatten van de diepere betekenis van de taal van metafoor en symboliek. Maar er zijn hersendelen die snel en meer intuïtief de diepere betekenis vatten van vaak moeilijk rationeel uitlegbare archetypische symbolen en hun diepere betekenis voor de eigen levenswandel. Bijvoorbeeld het archetype van de oude wijze man. In tal van loges wordt de taal van de symbolische representatie gebruikt om als 'steenhouwer' aan jezelf op spirituele wijze te werken. Ook dat is spiritualiteit.
Laatst gewijzigd door MaartenV op 11 jul 2018 15:46, 2 keer totaal gewijzigd.
"Over het ruimteobject Oumuamua: 'maar wat mij overtuigde (dat het buitenaardse technologie betrof), was dat het zich van de zon weg bewoog en er niet door werd aangetrokken: het werd voortgestuwd." (Harvard professor Avi Loub in een interview met De Morgen)

Gebruikersavatar
MaartenV
Bevlogen
Berichten: 2405
Lid geworden op: 28 mei 2013 19:03

Re: Wat is waarheid?

Bericht door MaartenV » 11 jul 2018 15:33

Maria schreef:
08 jul 2018 13:10
Ik zie dat je een nieuw topic hebt geopend.
viewtopic.php?f=44&t=17464
Dan kun je dit ook (gedeeltelijk) als reactie zien aldaar.
Ja, omdat ik zelf ook dacht dat het onderwerp 'spiritualiteit' niet echt in deze topic thuishoorde.
"Over het ruimteobject Oumuamua: 'maar wat mij overtuigde (dat het buitenaardse technologie betrof), was dat het zich van de zon weg bewoog en er niet door werd aangetrokken: het werd voortgestuwd." (Harvard professor Avi Loub in een interview met De Morgen)

Gebruikersavatar
lanier
Superposter
Berichten: 6153
Lid geworden op: 14 sep 2004 23:20

Re: Wat is waarheid?

Bericht door lanier » 16 jul 2018 20:46

Wat waarheid is, is iets wat we noemen 'model afhankelijk realisme'.
Er is geen beeld- of theorieonafhankelijk concrpt van de werkelijkheid.

Model-dependent realism
https://en.wikipedia.org/wiki/Model-dep ... prov=sfla1

Gebruikersavatar
Maria
Site Admin
Berichten: 14279
Lid geworden op: 05 jul 2009 15:41
Locatie: Zeeland

Re: Wat is waarheid?

Bericht door Maria » 26 jul 2018 08:10

MaartenV schreef:
11 jul 2018 15:33
Maria schreef:
08 jul 2018 13:10
Ik zie dat je een nieuw topic hebt geopend.
viewtopic.php?f=44&t=17464
Dan kun je dit ook (gedeeltelijk) als reactie zien aldaar.
Ja, omdat ik zelf ook dacht dat het onderwerp 'spiritualiteit' niet echt in deze topic thuishoorde.
MaartenV schreef:
25 jul 2018 10:53
Neem nu de levensschouw (lifereview) bij bijnadoodservaringen.
......knip.....
Het maakt dus een belangrijke kern uit van zijn werkelijkheid.
En opnieuw reageer je niet on topic: Wat is waarheid?
Je begint opnieuw over de BDE en over iemands persoonlijke werkelijkheidservaring.
Ik had de keuze naar welk topic ik dit zou kunnen verplaatsen. Of dit helemaal verwijderen een keer.
Eén van de vele BDE topics uiteindelijk hier verzameld. of het topic Wat is werkelijkheid".
In dat laatste lijkt het me vooralsnog het beste op zijn plaats, maar dat niet dankzij jou, maar door de reacties verder gegeven.
Het kan daar, omdat de BDE vooralsnog als voorbeeld is gegeven.
Nu graag terug on topic. Maria
"Quand Dieu se tait, on peut lui faire dire ce que l'on veut." - Sartre.
"Als God zwijgt kun je hem laten zeggen wat je wil."

Gebruikersavatar
MaartenV
Bevlogen
Berichten: 2405
Lid geworden op: 28 mei 2013 19:03

Re: Wat is waarheid?

Bericht door MaartenV » 28 jul 2018 17:57

Ik gaf dit als voorbeeld van wat de waarheid voor iemand kan zijn. In die zin was het toch niet off topic?
"Over het ruimteobject Oumuamua: 'maar wat mij overtuigde (dat het buitenaardse technologie betrof), was dat het zich van de zon weg bewoog en er niet door werd aangetrokken: het werd voortgestuwd." (Harvard professor Avi Loub in een interview met De Morgen)

Gebruikersavatar
Maria
Site Admin
Berichten: 14279
Lid geworden op: 05 jul 2009 15:41
Locatie: Zeeland

Re: Wat is waarheid?

Bericht door Maria » 28 jul 2018 20:16

MaartenV schreef:
28 jul 2018 17:57
Ik gaf dit als voorbeeld van wat de waarheid voor iemand kan zijn. In die zin was het toch niet off topic?
Het moet zo langzamerhand toch genoegzaam bekend zijn, dat wat mensen als werkelijkheid zien lang niet altijd waarheid is.
Je hoeft niet overal in alle topics te komen met wat een waarheid zou kunnen zijn voor mensen, terwijl dat alleen maar als werkelijkheid ervaren wordt.

Hier verder met wat jij denkt te kunnen zeggen over wat wel waarheid is.
Vind je dat persoonlijk wat moeilijk, of ligt het je wat minder, dan zijn er de andere topics om verder te gaan over werkelijkheidservaringen.
"Quand Dieu se tait, on peut lui faire dire ce que l'on veut." - Sartre.
"Als God zwijgt kun je hem laten zeggen wat je wil."

Gebruikersavatar
MaartenV
Bevlogen
Berichten: 2405
Lid geworden op: 28 mei 2013 19:03

Re: Wat is waarheid?

Bericht door MaartenV » 29 jul 2018 14:22

Alles hangt af van wat we afspreken over wat we onder 'waarheid' verstaan.
In de filosofie heeft waarheid betrekking op uitspraken over de werkelijkheid. Wanneer een uitspraak overeenkomt met de werkelijkheid is deze waar. Wanneer die niet overeenkomt met de werkelijkheid is de uitspraak onwaar. Vanaf de Middeleeuwen werd waarheid dus gedefinieerd als overeenstemming tussen verstand (kennis) en feiten (werkelijkheid). Thomas van Aquino zou gesteld hebben; "adaequatio rei et intellectus". Waarheid heeft in de filosofie dus altijd betrekking op een overeenkomst tussen uitspraken met de werkelijkheid.
Laatst gewijzigd door MaartenV op 29 jul 2018 14:31, 1 keer totaal gewijzigd.
"Over het ruimteobject Oumuamua: 'maar wat mij overtuigde (dat het buitenaardse technologie betrof), was dat het zich van de zon weg bewoog en er niet door werd aangetrokken: het werd voortgestuwd." (Harvard professor Avi Loub in een interview met De Morgen)

Gebruikersavatar
heeck
Superposter
Berichten: 9566
Lid geworden op: 21 aug 2006 14:19
Locatie: Leeuwarden

Re: Wat is waarheid?

Bericht door heeck » 30 jul 2018 19:08

MaartenV,

Thomas is al erg lang dood en dat maakt het noodzakelijk om af te checken of zijn uispraak nog wel enig gewicht in de schaal legt.
Dus werk voor je aan de winkel!
Wiki is wat jonger en ook nog niet dood:
https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Waarheidsvinding

En de grote Van Dale levert ook veel contextueel gedragen betekenissen om het overlappen van “werkelijkheid” en “waarheid” zo te illustreren dat we ons hier niet hoeven te vergissen.

Sterkte en succes,

Roeland
Begrip is een waan met een warm gevoel. Dus Mijdt Spijt.
http://skepp.be/nl/rare-apparaten/alfabetisch/full

Gebruikersavatar
dikkemick
Ontoombaar
Berichten: 13706
Lid geworden op: 07 mar 2013 18:36

Re: Wat is waarheid?

Bericht door dikkemick » 31 jul 2018 21:33

MaartenV
Misschien een dooddoener maar misschien mag ik je nog eens wijzen op mijn onderschrift?
Stel nou dat er nooit mensen hadden geweest, die deze vraag konden stellen (wat is waarheid?) Zou er dan niets bestaan? Is er dan geen onderliggende
werkelijkheid/waarheid m.b.t. het bestaan van alles?
Reality is that which, when you stop believing in it, doesn't go away.
Philip K. Dick

Gebruikersavatar
MaartenV
Bevlogen
Berichten: 2405
Lid geworden op: 28 mei 2013 19:03

Re: Wat is waarheid?

Bericht door MaartenV » 17 aug 2018 18:21

heeck schreef:
30 jul 2018 19:08
MaartenV,

Thomas is al erg lang dood en dat maakt het noodzakelijk om af te checken of zijn uispraak nog wel enig gewicht in de schaal legt.
Dus werk voor je aan de winkel!
Wiki is wat jonger en ook nog niet dood:
https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Waarheidsvinding

En de grote Van Dale levert ook veel contextueel gedragen betekenissen om het overlappen van “werkelijkheid” en “waarheid” zo te illustreren dat we ons hier niet hoeven te vergissen.

Sterkte en succes,

Roeland
Thomas kan dan misschien al erg lang dood zijn, in de hedendaagse filosofie heeft 'waarheid' betrekking op uitspraken over de werkelijkheid, zoals ik al eerder zei. Mijn punt is dat de definitie van 'waarheid' een afspraak is. En de afspraak binnen de filosofie (waar men o.a. zoekt naar wat waarheid is) is dat waarheidsuitspraken talige uitspraken zijn die overeenkomen met de werkelijkheid.
"Over het ruimteobject Oumuamua: 'maar wat mij overtuigde (dat het buitenaardse technologie betrof), was dat het zich van de zon weg bewoog en er niet door werd aangetrokken: het werd voortgestuwd." (Harvard professor Avi Loub in een interview met De Morgen)

Gebruikersavatar
heeck
Superposter
Berichten: 9566
Lid geworden op: 21 aug 2006 14:19
Locatie: Leeuwarden

Re: Wat is waarheid?

Bericht door heeck » 17 aug 2018 20:52

MaartenV,

Je reageert niet op mijn vraag, of op mijn verwijzingen, maar brengt iets anders op.

Dus zelf even nagetrokken dat Thomas inderdaad uit de tijd is:
Bijvoorbeeld binnen de middeleeuwse filosofie werd waarheid gedefinieerd als een overeenstemming tussen verstand (kennis) en feiten (werkelijkheid) (adaequatio rei et intellectus).
Roeland
Begrip is een waan met een warm gevoel. Dus Mijdt Spijt.
http://skepp.be/nl/rare-apparaten/alfabetisch/full

Gebruikersavatar
heeck
Superposter
Berichten: 9566
Lid geworden op: 21 aug 2006 14:19
Locatie: Leeuwarden

Re: Wat is waarheid?

Bericht door heeck » 18 aug 2018 15:02

MaartenV,

Vandaag uit de aankondiging voor blad Filosofie:
Jaren na de onverwerkte dood van haar zusje, krijgt historicus Fleur van der Bij een psychose als ze in de supermarkt loopt. 'Ik heb eenentwintig doosjes Lipton thee meegenomen, omdat ik dacht dat daar de code voor wereldvrede in zat.’ Maar, waarschuwt Van der Bij, waanzin is niet alleen maar gek: 'Er zit waarheid in waanzin. Er valt een verhaal uit te destilleren. De theorieën die ik bijvoorbeeld had over de theezakjes ging ik wetenschappelijk onderbouwen. Je bent dus wel het contact met de werkelijkheid kwijt, maar niet met je intellectuele capaciteiten.'
die duidelijk maakt dat onderscheid tussen (kwasi-)kennis en werkelijkheid er best toe doet.

En uit een bespreking door Hermien Lankhorst van "Filosofie van de waanzin" door Wouter Kusters:
De afstand die is ontstaan tussen filosofie en waanzin is betreurenswaardig, vindt Kusters, want de twee ‘gebieden’ kunnen veel van elkaar leren. Een van de belangrijkste taken van de filosofie is immers het ondervragen van de manier waarop wij de werkelijkheid ervaren en interpreteren. We hebben bepaalde aannames over de werkelijkheid nodig, zoals opvattingen over tijd en ruimte, om in het alledaagse leven te kunnen functioneren. Het zijn precies dit soort aannames die voor iemand die een psychose beleeft niet meer vanzelfsprekend zijn.
Jouw:
Mijn punt is dat de definitie van 'waarheid' een afspraak is. En de afspraak binnen de filosofie (waar men o.a. zoekt naar wat waarheid is) is dat waarheidsuitspraken talige uitspraken zijn die overeenkomen met de werkelijkheid.
dekt bovenstaande voorbeelden onvoldoende af en/of is te algemeen.

Roeland
Begrip is een waan met een warm gevoel. Dus Mijdt Spijt.
http://skepp.be/nl/rare-apparaten/alfabetisch/full

Gebruikersavatar
MaartenV
Bevlogen
Berichten: 2405
Lid geworden op: 28 mei 2013 19:03

Re: Wat is waarheid?

Bericht door MaartenV » 18 aug 2018 15:40

Maar je bent het er met mij toch over eens dat de definitie van een begrip (i.c. 'waarheid') een afspraak is tussen mensen?
Ik stel enkel vast dat men het in filosofische cursussen heeft over 'ware premissen' en 'onware premissen'. Dat de talige labels 'waar/onwaar' betrekking hebben op overeenkomstig de werkelijkheid/niet overeenkomstig de werkelijkheid.
"Over het ruimteobject Oumuamua: 'maar wat mij overtuigde (dat het buitenaardse technologie betrof), was dat het zich van de zon weg bewoog en er niet door werd aangetrokken: het werd voortgestuwd." (Harvard professor Avi Loub in een interview met De Morgen)

Gebruikersavatar
heeck
Superposter
Berichten: 9566
Lid geworden op: 21 aug 2006 14:19
Locatie: Leeuwarden

Re: Wat is waarheid?

Bericht door heeck » 19 aug 2018 10:11

MaartenV schreef:
18 aug 2018 15:40
Maar je bent het er met mij toch over eens dat de definitie van een begrip (i.c. 'waarheid') een afspraak is tussen mensen?
Ik stel enkel vast dat men het in filosofische cursussen heeft over 'ware premissen' en 'onware premissen'. Dat de talige labels 'waar/onwaar' betrekking hebben op overeenkomstig de werkelijkheid/niet overeenkomstig de werkelijkheid.
Maarten,

Dan zitten we daarmee dus in een soort "hanteerbare impasse" die elke keer opnieuw moet worden getoetst op toepasbaarheid.
Zeker omdat niet iedere willekeurige burger zo een benadering kiest om uit te maken hoe werkelijkheid<>waarheid zich verhouden.


Roeland
Begrip is een waan met een warm gevoel. Dus Mijdt Spijt.
http://skepp.be/nl/rare-apparaten/alfabetisch/full

Plaats reactie