Vertrouwen dus.dikkemick schreef:
Hoe kan ik dan gaan concluderen dat iets dergelijks bestaat en dan bovendien ook nog een relatie met mensen aan kan gaan? (...) Geef mij die andere VALIDE en BETROUWBARE methode!
Chaim Nimsky:
Aangezien bestaan voorwaarts wordt geleefd & achterwaarts wordt begrepen, zijn we bij het maken van keuzes impliciet onderworpen aan enig vertrouwen. Een gezond mens heeft behoefte aan deelgenootschap & wellicht schuilt er achter deze onophoudelijke hunkering uiteindelijk wel een alomvattend antwoord. Dat vertrouwen stellen in een god een keuze gebaseerd op grotendeels niet-empirische gronden is, zegt niets over de legitimiteit van de beweegredenen, noch over het eindresultaat. Ook als niet-theist accepteer ik tijdens een omvangrijk deel van m'n leven zaken op basis van niet-empirsche gronden -- met name waar het relaties aangaat. Zijn we niet allemaal telkens gedwongen tot keuze? Op basis waarvan maak je een keuze voorwaarts? We zijn, maar het resultaat is onzeker. Dat gezegd hebbende zie ik persoonlijk geen reden aan te nemen dat er een God bestaat -- maar goed, dat is een detail.
Wat is vertrouwen en wanneer is vertrouwen wel/niet gelegitimeerd?
Enkele definities:
In sociologie en psychologie is de mate waarin twee groepen elkaar vertrouwen een maatstaf voor het geloof in de eerlijkheid en aardigheid van de ander. Vertrouwen speelt een belangrijke rol in bijvoorbeeld familiebanden, relaties, binnen bedrijven en andere sociale groepen.
De meest gangbare definitie van vertrouwen omvat doorgaans de volgende elementen:
- Bereidheid van een persoon of groep om afhankelijk te zijn van de daden van een andere persoon of groep.
- Geloven dat een ander eerlijk is of dat iets goed zal gaan.
- Verwachting van een persoon dat degene die hij/zij vertrouwt zal handelen op een manier die hem/haar niet zal benadelen, met het risico in een nadelige positie te belanden indien de ander dit vertrouwen schaadt.
Dan enkele voorbeelden:
Een totaal onbekende zegt: "Ik heb gisteren een blauwe auto gezien".
Kunnen we deze onbekende persoon die een notoir leugenaar kan zijn vertrouwen? Ik denk het wel.
1. We zijn bekend met blauwe auto's
2. Er rijden dagelijks onnoemlijk veel blauwe auto's door de straten (en staan er geparkeerd)
3. Waarom zou deze onbekende een dergelijke leugen willen vertellen?
De nieuwsberichten. We zijn er zelf niet bij geweest en worden dagelijks bestookt met diverse soorten nieuwsberichten. Moeten we deze berichten geloven? Kunnen we de nieuwslezers wel vertrouwen? Ik denk dat we voor het grootste deel wel mogen aannemen dat het nieuws 's avonds om 20.00 uur niet bol staat van de leugens. Er kunnen ongetwijfeld foutjes insluipen, maar berichtgeving wordt (wat mij betreft) doorgaans naar alle eerlijkheid en oprechtheid gedaan, zodat we de meeste verslaggevers wel kunnen vertrouwen. Zitten er rotte appels tussen? Ongetwijfeld. Zijn sommige verslaggevers bevooroordeeld? Ik denk het wel. Moeten we daarom het hele nieuws maar met 1 grote achterdocht bekijken?
Ik denk het niet. Gelegitimeerd vertrouwen dus.
Wetenschap en vertrouwen. Ik weet niet of ik hier echt over moet uitweiden? Ik denk dat ik met zekere stelligheid wel mag beweren hier dat de wetenschap haar vertrouwen wel verdiend heeft. We plukken er allemaal de (positieve en negatieve) vruchten van. Iedere dag.
Maakt de wetenschap fouten? Zeker. Zitten er rotte wetenschappers tussen? Absoluut! Vallen deze doorgaans door de mand? Juist!
Kunnen we dus stellen dat vertrouwen in de wetenschap legitiem is? Ik denk het wel. Er is tot nu toe geen betere methode bedacht om ons de betrouwbare wereldkennis te geven die we hebben.
Historische wetenschappen doen dat wellicht een klein stapje terug op de vertrouwensladder. Hier hebben we altijd te maken met (persoonlijke) interpretatie van de gegevens (vondsten b.v.). Een christelijk onderzoeker zal een zuil in een woestijn als bewijs van het koninkrijk van David zijn, terwijl een criticus er heel andere conclusies aan kan verbinden. Dit is geen keiharde empirische wetenschap. Mijn vertrouwen hierin zal dus iets minder zijn, dan in de fysicus die zegt dat de vondst sporen van Iridium bevat.
Dan filosofie: 2 uitermate betrouwbare filosofen kunnen tot 2 diametraal verschillende conclusies komen. Ook hier speelt de persoonlijke interpretatie nl. een grote rol. Kun je daarom (bijna) blindelings filosofische uitspraken vertrouwen? Ik denk het niet.
Dan dominee, imam, priester, rabbi, shaman, pastoor, theoloog etc: Zijn deze personen objectief genoeg om betrouwbare uitspraken te doen? Kun je deze uitspraken van deze mensen in een hoge graad vertrouwen?
Dominee zegt A, priester zegt B, Rabbi C en ga zo maar door en allemaal beweren ze: "Je kunt mij vertrouwen, want ik heb er jaaaren op gestudeerd!" De beweegredenen zijn ongetwijfeld goed, maar is het vertrouwen legitiem?
Wat betreft relaties: Door schade en schande wordt men wijs. Vertrouwen kun je verdienen, maar ook beschamen. Op basis waarvan maak je die keuzen? Ik denk dat de psycholoog en socioloog hier wel het een en ander over te vertellen hebben. Levens-ervaring zal misschien een sleutelwoord zijn.
Maar een relatie met het bovennatuurlijke? Dat slaat wat mij betreft alles! Dan heb je het begrip relatie en vertrouwen niet begrepen en meen je bovendien dat jij toegang hebt tot het bovennatuurlijke. Hoe gerechtvaardigd is dat vertrouwen???
)
