Het voordeel van de moraal

Serieuze discussies over het menselijk denken en gedrag

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
Fish
Moderator
Berichten: 11214
Lid geworden op: 14 sep 2008 10:44
Locatie: Aan de kust.

Re: Het voordeel van de moraal

Bericht door Fish » 24 feb 2017 17:00

appelfflap schreef:een normale gezond kind weet dat stelen slecht is. Evolutionair belangrijk want dieven vlogen vroeger uit de grot en alleen red je het niet 100 000 jaar geleden.
Volgens Nico van Straalen (Evolutie Bioloog en Ecoloog) zijn alleen agressiviteit, eten en seksualiteit aangeboren de rest moeten wij leren.
Het goddelijke onderscheidt zich niet van het niet bestaande.

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 14854
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Het voordeel van de moraal

Bericht door Peter van Velzen » 25 feb 2017 04:12

Fish schreef:
appelfflap schreef:een normale gezond kind weet dat stelen slecht is. Evolutionair belangrijk want dieven vlogen vroeger uit de grot en alleen red je het niet 100 000 jaar geleden.
Volgens Nico van Straalen (Evolutie Bioloog en Ecoloog) zijn alleen agressiviteit, eten en seksualiteit aangeboren de rest moeten wij leren.
Van Straalen ziet blijkbaar iets over het hoofd. leren is ook een aangeboren vermogen.
Ik wens u alle goeds

Gebruikersavatar
Fish
Moderator
Berichten: 11214
Lid geworden op: 14 sep 2008 10:44
Locatie: Aan de kust.

Re: Het voordeel van de moraal

Bericht door Fish » 25 feb 2017 13:29

Peter van Velzen schreef:Van Straalen ziet blijkbaar iets over het hoofd. leren is ook een aangeboren vermogen.
Dat we kunnen leren lijkt mij inderdaad aangeboren. Je leest ook niet wat de prof zegt maar wat de journalist schrijft. :?
Het goddelijke onderscheidt zich niet van het niet bestaande.

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 14854
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Het voordeel van de moraal

Bericht door Peter van Velzen » 25 feb 2017 15:14

Fish schreef:
Peter van Velzen schreef:Van Straalen ziet blijkbaar iets over het hoofd. leren is ook een aangeboren vermogen.
Dat we kunnen leren lijkt mij inderdaad aangeboren. Je leest ook niet wat de prof zegt maar wat de journalist schrijft. :?
weer wat geleerd.
Ik wens u alle goeds

Dmfcasimiri
Forum fan
Berichten: 102
Lid geworden op: 28 dec 2016 21:52

Re: Het voordeel van de moraal

Bericht door Dmfcasimiri » 08 mar 2017 19:48

Peter van Velzen schreef:Axxyanus stelde vervolgens een intelligente vraag:
axxyanus schreef:Dus als er ergens een samenleving zou zijn/ontstaan waar het voor het blanke nageslacht voordelig is als de meeste blanken de kleurlingen disrcimineren, dan is het [...] goed van die blanken om inderdaad die kleurlingen te discrimineren?!
In zekere zin is deze veronderstelling juist, ook al zal zoiets in de praktijk juist vaak slecht uitwerken.
Anders dan de dierlijke, is de menselijke moraal opgebouwd uit twee lagen Een is (net als bij andere dieren) aangeboren en genetisch bepaald. [...]

De andere is cultureel bepaald en berust op wat bevorderlijk is voor de betreffende cultuur. Het is ontnuchterend om toe te geven, maar wat wij als “moreel juist” beschouwen is meestal niet anders dan dat, al spelen verwantschappen en empathie natuurlijk ook steeds een belangrijke rol.’

Neem de verenigde staten halverwege de 19e eeuw. Het zuiden bezat een cultuur en een economie die steunde op slavernij en slavernij werd er door velen als moreel juist beschouwd. Het noorden echter bezat een cultuur en een economie die gebaseerd was op vrije arbeid en slavernij werd er als immoreel beschouwd. Uiteindelijk bleek de noordelijke cultuur de sterkere. Het is omdat een maatschappij zonder slaven beter functioneert dan een maatschappij met slaven dat wij (wereldwijd) slavernij als immoreel zijn gaan beschouwen.
Het “voordeel van de moraal”, of anders “het voordeel van de stammenmoraal” als het gaat om in oorsprong Europese gemeenschappen, kan, gezien boven geciteerde, betrokken worden op het concrete voorbeeld van de situatie in de Verenigde Staten van Amerika als het gaat om de geschiedenis der menselijke knechtschap.

Het onderscheid tussen “blank” en “niet-blank” is naar ik meen een roekeloze vorm van hokjesdenken, bovendien valse en niet realistische termen naar ik meen.

Daar enkele van mijn voorouders (o.m. kleine plantersfamilies in de West) connecties hadden met het koloniale verleden, meen ik hier toch maar een kanttekening bij te moeten plaatsen, een kanttekening die misschien van invloed kan zijn op de filosofie van de “stammenmoraal” en bovenstaande over (de historie van) “het voordeel van de moraal”.

Wat ik van dit verleden meen te hebben meegekregen is het volgende:

Het planter-zijn lijkt oorspronkelijk niet zozeer bezwaard te zijn met het slechte geweten en was te vergelijken met de praktijken van missionarissen in de voormalige Europese koloniën in Afrika. Men meende de negroïde inwoners overal te kunnen “verbeteren” door hen te verrijken met de gift van het christelijke gedachtegoed door hen te betrekken in de christelijke maatschappij en door een RK opvoeding te behoeden voor de wellicht te verwachten doem in het hiernamaals. De ‘onderhorigen’ in de West werden vaak ingeschreven in het RK doopregister. Zij behoorden in de grond niet veel anders te worden behandeld dan kinderen, scholieren, studenten, gezellen van meestertimmermannen in Nederland vroeger.

Over de situatie in de VS kan ik niet meepraten, maar ben alleen vrij bekend met de situatie in de overzeese rijksdelen van het Koninkrijk der Nederlanden als het gaat om West-Indië. Het gevoelen als het gaat om onderscheid bij respectabele plantersfamilies was naar ik meen niet zozeer in het negatieve aspect der knechtschap (: het neerzien op de geknechte mens) gelegen: het zwaartepunt lag in als positief gewaardeerde eigenschappen, namelijk zich voorstaan op beschaving, geleerdheid, deftigheid, het bezitten van een edele inborst etc. (afgezien van enkele rotte appels in die gemeenschap, samengaand met excessen en machtsmisbruik). Het negatieve aspect der menselijke knechtschap werd meest alleen toegelaten als middel om een zekere mate van welstand te behouden in verband met de als cultureel noodzakelijk geachte bovenlaag. Niet omwille van het nut, maar omwille van de aanwezigheid ervan: de als noodzakelijk en essentieel gevoelde luxe, de pracht en de praal etc.

Het onderscheid tussen “blank” en “niet-blank” is een naïviteit, voorbij gaand aan de historische situatie (19e-eeuw). De naïviteit hangt samen met het gegeven dat men uitgaat van moderne situaties. Democratie en gelijkheid voor de Europeanen onderling was niet diepgeworteld in de maatschappij, en ook geen gemeengoed. “Onze groep”, betekende niet “de blanke groep”, maar “onze stand”, “onze mensen”. Strikt genomen gaat het bij de geknechte mens in de West slechts om een juridisch onderscheid (een systeem waar de planters het mee moesten doen, het was er nu eenmaal, door henzelf niet ingevoerd). Niet “wij blanken”, maar “wij hoger geplaatsten”: zo deden de leden van de hogere standen.

Het gaat hier om een standenmaatschappij, niet om democratie en gelijkheid voor alle Europeanen. De planter werd vaak aangeduid als “landbouwer”, net als in Nederland. Het onderscheid tussen “blank” en “niet-blank” lijkt me hier niet beslissend, eerder het onderscheid tussen “landbouwer” en “knecht” etc, net als in Nederland. Arbeiders en dagloners in Nederland waren niet veel anders dan de slaven. De situatie in de 19e eeuw in de VS, hierboven genoemd, is niet veel anders dan de situatie in Nederland als we het hebben over industriëlen en de slechte situatie en uitbuiting van fabrieksarbeiders hier in Nederland ca 150 jaar geleden. Dit wordt niet genoemd.

Stammenmoraal voor “blank” en “niet-blank” zou nonsens zijn. De gaat hier om een oorsprong die geworteld is in een standenmaatschappij zonder democratische oorsprong met industriëlen, landbouwers, slaven, arbeiders en dagloners. Er was geen eenheidsworst voor de bevolkingsgroepen die connecties hadden met de Europese cultuur.

Het systeem van de slavernij kan en mag nooit meer ingevoerd worden.

1. Excessen en meer onschuldige frivoliteiten behoorden in de 19e eeuwse maatschappij altijd tot de verachte sfeer der wellust. Door de kerk en alle hogere standen in diskrediet gebracht, in het verdomhoekje geplaatst en uit oogpunt van zedelijkheid en sociale hygiëne met gestrengheid ingeperkt tot voor in het vensterloze slaapvertrek en het privaat. Een dergelijke zedelijke tucht kan men tegenwoordig niet meer verwachten. (Overigens gelijk een goed voorbeeld als het gaat om het wederzijdse voordeel van de moraal).

2. Een bepaalde vorm van slavernij bestaat altijd in een standenmaatschappij. Zelfs de planters of landbouwers zagen op tegen en knielden neer voor hun meerderen, voor de priesters, voor God, voor hun opvoeders die hen op alle manieren in het gareel hielden, inklemden in de verstikkende banden van het protocol, de plicht, de vereisten als het gaat om hoffelijkheid en dienstbaarheid, de culturele mildheid en beschaving, de afkerigheid jegens de ruwheid van de boerenkinkel en dit laatste als behorend tot de verachte sfeer beschouwd. Het was een aspect van de toenmalige samenleving, ondenkbaar in de tegenwoordige tijd. Dit is in de tegenwoordige maatschappij waar er voor allen veel persoonlijke vrijheid is niet meer wenselijk.

NB: De blanke dienstboden en dienstknechten der RK landbouwers waren vaak eveneens slachtoffer van excessen en uitbuiting, evenals de fabrieksarbeiders in de 19e eeuw. Dus “de stammenmoraal van de eenheidsworst van de blanke groep” lijkt me met inbegrip van de historische ontwikkeling dienaangaande niet houdbaar.

De leden van de hogere standen beschouwden zichzelf hoe dan ook vaak niet zozeer als “groepsmensen” of “kuddemensen” of als een gelijksoortige element ten opzichte van alles en iedereen als het gaat om de tribe of stam. Het gaat hier meer om zich onderscheidende individuen.

Het voorgaande als kanttekening bij de stammenmoraal cq het voordeel van de (stammen)moraal.

Misschien wat historische achtergrond als het gaat om de historie van morele elementen voor zover die als voordelig werden beschouwd.
"Ruimdenkendheid blijkt niet uit het toegeeflijk zijn, maar uit wijsheid en het juiste handelen." (Uit: Dmfcasimiri, aforisme 73)

Plaats reactie