Pagina 1 van 9
Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 11 dec 2014 09:11
door MoreTime
Er spoken nogal wat vragen door mijn hoofd m.b.t. twee tegengestelde filosofische opvattingen. Zo vraag ik me af of het klopt dat het logisch positivisme tegenover het kritisch realisme staat.
Is het zo dat logisch positivisme/empirisme totaal heeft afgedaan? Hoe kan het dat filosofen als Russell en neem iemand als Jean Paul van Bendegem toch zo betrokken waren bij deze wetenschapsfilosofie? Wikipedia geeft daarentegen aan dat de huidige wetenschap nog steeds positivistisch is.
Mijn interpretatie: Het logisch positivisme leek even de goede oplossing voor het verwijderen van de metafysica (in de oude betekenis van het woord) uit de wetenschap. Ik denk dat de meeste FT-ers het feit onderschrijven dat de wetenschap zich moet beperken tot empirische uitspraken. Het kritisch rationalisme, dat uitgaat van falsifieerbare uitspraken verfijnt die opvatting denk ik, maar heeft ook zijn tegenstanders. Wikipedia stelt:
Eén probleem met het falsificationisme is dat veel theorieën uit de wetenschap in de praktijk niet falsifieerbaar zijn. Dat komt doordat deze theorieën niet in isolatie te testen zijn, maar alleen in combinatie met andere theorieën. Als in zo'n geval een experiment een negatieve uitkomst heeft, is het aan de wetenschapper om te beslissen welke van deze theorieën hij laat vallen of als foutief aanmerkt. In de praktijk blijkt dan vaak dat juist de theorie die getest zou worden wordt aangehouden door de wetenschapper, terwijl deze een "minder belangrijke" theorie laat vallen.
Is een combinatie van beide theorieën mogelijk?
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 11 dec 2014 09:20
door Virginie
Een stap in de goede richting zou zijn de symbolische logica wat ruimer te interpreteren.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 12 dec 2014 07:26
door Peter van Velzen
MoreTime schreef:Er spoken nogal wat vragen door mijn hoofd m.b.t. twee tegengestelde filosofische opvattingen. Zo vraag ik me af of het klopt dat het logisch positivisme tegenover het kritisch realisme staat.
Is het zo dat logisch positivisme/empirisme totaal heeft afgedaan? Hoe kan het dat filosofen als Russell en neem iemand als Jean Paul van Bendegem toch zo betrokken waren bij deze wetenschapsfilosofie? Wikipedia geeft daarentegen aan dat de huidige wetenschap nog steeds positivistisch is.
Mijn interpretatie: Het logisch positivisme leek even de goede oplossing voor het verwijderen van de metafysica (in de oude betekenis van het woord) uit de wetenschap. Ik denk dat de meeste FT-ers het feit onderschrijven dat de wetenschap zich moet beperken tot empirische uitspraken. Het kritisch rationalisme, dat uitgaat van falsifieerbare uitspraken verfijnt die opvatting denk ik, maar heeft ook zijn tegenstanders. Wikipedia stelt:
Eén probleem met het falsificationisme is dat veel theorieën uit de wetenschap in de praktijk niet falsifieerbaar zijn. Dat komt doordat deze theorieën niet in isolatie te testen zijn, maar alleen in combinatie met andere theorieën. Als in zo'n geval een experiment een negatieve uitkomst heeft, is het aan de wetenschapper om te beslissen welke van deze theorieën hij laat vallen of als foutief aanmerkt. In de praktijk blijkt dan vaak dat juist de theorie die getest zou worden wordt aangehouden door de wetenschapper, terwijl deze een "minder belangrijke" theorie laat vallen.
Is een combinatie van beide theorieën mogelijk?
Ik zie het probleem van het falsificationisme niet als iets elementairs. Als je de wetenschap als geheel bekijkt, en beschouwt als een theorie over de werkelijkheid. dan is het niet van principiëel belang welke deeltheorie men corrigeert als de waarnemingen aangeven dat een der veronderstellingen fout moet zijn, maar vooral van praktisch belang. Welke aanpassing in welke deeltheorie verklaart onze waarnemingen het beste? Dat is waar het om draait. Uiteraard is het mogelijk dat deze aanpassing toch niet de juiste is, maar zo lang zij op haar beurt niet is gefalicficeerd, kan men hem aanhouden.
Dus in mijn ogen is er geen werkelijk conflict. Het blijft echter een kwestie van "trial and eror". Dat is nu eenmaal de manier waarop wij kennis vergaren.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 12 dec 2014 13:58
door MoreTime
Peter van Velzen schreef:Ik zie het probleem van het falsificationisme niet als iets elementairs. Als je de wetenschap als geheel bekijkt, en beschouwt als een theorie over de werkelijkheid. dan is het niet van principiëel belang welke deeltheorie men corrigeert als de waarnemingen aangeven dat een der veronderstellingen fout moet zijn, maar vooral van praktisch belang. Welke aanpassing in welke deeltheorie verklaart onze waarnemingen het beste? Dat is waar het om draait. Uiteraard is het mogelijk dat deze aanpassing toch niet de juiste is, maar zo lang zij op haar beurt niet is gefalicficeerd, kan men hem aanhouden.
Dus in mijn ogen is er geen werkelijk conflict. Het blijft echter een kwestie van "trial and eror". Dat is nu eenmaal de manier waarop wij kennis vergaren.
Als ik nu even falsificatie terzijde laat; kun jij aangeven waarom men zich (ook op dit forum) negatief uitlaat over het logisch positivisme? In een beschrijving op internet lees ik dit:
Men ging daarom uit van een concept dat de waarnemingen bijdroegen tot reële kennis van de werkelijkheid. Door die te combineren met een strikt wetenschappelijke taal, die van logica en wiskunde kon met tot zekere wetenschappelijke kennis komen. Uitspraken die in principe niet verifieerbaar zijn worden terzijde geschoven als niet wetenschappelijke uitspraken. http://www.filosofietuin.nl/Kennis/wete ... heorie.htm" onclick="window.open(this.href);return false;
Daar is toch niet zoveel mis mee lijkt me?
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 13 dec 2014 05:30
door Peter van Velzen
MoreTime schreef:Als ik nu even falsificatie terzijde laat; kun jij aangeven waarom men zich (ook op dit forum) negatief uitlaat over het logisch positivisme? In een beschrijving op internet lees ik dit:
Men ging daarom uit van een concept dat de waarnemingen bijdroegen tot reële kennis van de werkelijkheid. Door die te combineren met een strikt wetenschappelijke taal, die van logica en wiskunde kon met tot zekere wetenschappelijke kennis komen. Uitspraken die in principe niet verifieerbaar zijn worden terzijde geschoven als niet wetenschappelijke uitspraken. http://www.filosofietuin.nl/Kennis/wete ... heorie.htm" onclick="window.open(this.href);return false;
Daar is toch niet zoveel mis mee lijkt me?
Wikepedia schreef:Daarnaast is er ook kritiek vanuit de wetenschapsfilosofie, voornamelijk door Karl Popper en later ook door Thomas Kuhn en Paul Feyerabend. Stuk voor stuk bekritiseren zij de opvatting al zou de wetenschap in staat zijn de waarheid van theorieën aan te tonen, ze dus werkelijk verifiëren. Popper stelt dat men hoogstens kan falsifiëren, terwijl Kuhn en Feyerabend er vooral de nadruk op leggen dat wetenschappelijke theorieën vaak sterk theoretisch zijn geconstrueerd op basis van de heersende sociale gewoonten.
De falsificatie geheel terzijde laten lijkt me een groot deel van de kritiek te negeren. Maar het andere gedeelte is uiteraard de theorievorming. In feite is datgene wat wij “werkelijkheid” noemen, niet meer dan de theorie die onze waarnemingen het beste verklaart (en voorspelt).
Een andere punt - dat vaak niet wordt beseft – is dat logica en wiskunde minder betekenis hebben dat men vaak beseft. Beiden kunnen tot onjuiste voorstellingen leiden, indien men ze belangrijker acht dan daadwerkelijke waarnemigen. De logica en de wiskunde zijn in feite ook “sociale gewoontes” – zij het sterk geobjectiveerde sociale gewoontes - en dienen in overeenstemming te zijn met de waarnemingen en niet andersom. (een blijvend conflict tussen empirische en rationele denkers, bijvoorbeeld tussen mij en Axxyanus). Desalniettemin zijn logica en wiskunde zeer geschikt om de zwakke punten van een theorie aan te tonen, en dus blijven beiden een waardevolle bijdrage leveren. Het primaat dient echter bij de waarneming te liggen. Alleen die bevat enige mate van objectiviteit.
Vooralsnog ben ik een aanhanger van Poppers kritisch rationalisme, maar zie het eerder als een een vorm van empirisme dan van rationalisme. De theorie van waarneming en inductie is op zich niet onjuist, maar negeert – ten onrechte – het belang van theorievorming en falsificatie. De kritiek op het falsificatieprincipe, berust doorgaans op een te enge interpretatie van de theoriën welke gefalsificeerd worden. Zo wordt beweert dat de baan van Uranus de theorie van de zwaartekracht falicificeerde, maar dat men haar desalniettemin niet verwierp. In werkelijkheid was niet de theorie van de zwaartekracht gefalsificeerd, maar het geheel van theoriën waaronder de theorie dat er slechts 7 planeten waren. Die laatste bleek men te moeten laten vallen, maar dit doet niet af aan Popper’s principe. Verder beschreef Popper – vrij correct – hoe de wetenschap als geheel op de lange termijn functioneert. Hij beschreef niet hoe een individuele wetenschapper op korte termijn functioneert. Er zijn wetenschappers die vrijwel alleen theoretisch bezig zijn (bijvoorbeeld Einstein), er zijn er die vrijwel alleen observeren (bijvoorneeld Tycho Brahe), en er zijn er die uitsluitend wetenschap toepassen (Oppenheimer, Werner von Braun). Ook wordt er niet doorlopend gefalcificeerd, maar slechts zo nu en dan. Het meeste wetenschappelijke werk bestaat uit precies dat hard en uitputtend
werk.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 15 dec 2014 16:33
door MoreTime
@Peter van Velzen:
Bedankt!
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 21 dec 2014 10:52
door axxyanus
Peter van Velzen schreef:
Een andere punt - dat vaak niet wordt beseft – is dat logica en wiskunde minder betekenis hebben dat men vaak beseft. Beiden kunnen tot onjuiste voorstellingen leiden, indien men ze belangrijker acht dan daadwerkelijke waarnemigen.
En enkel waarnemingen leiden nergens toe. Zonder logica kan je niet eens waarnemigen gebruiken om een theorie te weerleggen. Het idee dat als een theorie tot bepaalde waarnemeningen zou moeten leiden en dat als die waarnemingen zich niet manifesteren dat er dan een probleem is met de theorie is zuiver toegepast logica.
Stel nu eens dat je zou zeggen dat rekenen minder betekenis heeft dan men vaak beseft. Want berekeningen kunnen tot foute resultaten leiden. Zou jij zo iemand serieus nemen?
Peter van Velzen schreef:De logica en de wiskunde zijn in feite ook “sociale gewoontes” – zij het sterk geobjectiveerde sociale gewoontes - en dienen in overeenstemming te zijn met de waarnemingen en niet andersom. (een blijvend conflict tussen empirische en rationele denkers, bijvoorbeeld tussen mij en Axxyanus).
Onzin. Logica en wiskunde zijn evenmin sociale gewoonten als rekenregels sociale gewoonten zijn. Het feit dat men door te vertrekken van verkeerde aannames tot verkeerde besluiten kan komen is even relevant als het feit dat als men vertrekt met verkeerde metingen, de uitkomst van de latere berekeningen ook niet zal kloppen.
Stel dat iemand met een plastieken doos komt waarvan hij zegt dat de binnenafmetingen, 20cm, 25cm en 40cm zijn. Stel dat iemand daarna tot de vaststelling komt dat er maar 19 liter water in die doos kan. Moet ik daar dan uit besluiten dat de inhoud van een plastieken doos met binnenafmetingen 20cm, 25cm en 40 cm maar 19 liter is, want die 19 liter dat was een waarneming? Uit de manier waarop jij hier steeds waarnemingen als troefkaart naar boven haalt om logische argumenten te negeren, zou ik denken van wel.
Peter van Velzen schreef:Desalniettemin zijn logica en wiskunde zeer geschikt om de zwakke punten van een theorie aan te tonen, en dus blijven beiden een waardevolle bijdrage leveren. Het primaat dient echter bij de waarneming te liggen. Alleen die bevat enige mate van objectiviteit.
Het probleem is dat jij hier maar al te vaak met je eigen theorietje komt en als anderen dan de problemen aanwijzen in dat theorietje die problemen van de tafel schuift met als argument dat het primaat bij de waarneming ligt.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 22 dec 2014 00:12
door Jan van Lennip
Peter van Velzen schreef:De logica en de wiskunde zijn in feite ook “sociale gewoontes” – zij het sterk geobjectiveerde sociale gewoontes - en dienen in overeenstemming te zijn met de waarnemingen en niet andersom. (een blijvend conflict tussen empirische en rationele denkers, bijvoorbeeld tussen mij en Axxyanus).
Onzin. Logica en wiskunde zijn evenmin sociale gewoonten als rekenregels sociale gewoonten zijn. Het feit dat men door te vertrekken van verkeerde aannames tot verkeerde besluiten kan komen is even relevant als het feit dat als men vertrekt met verkeerde metingen, de uitkomst van de latere berekeningen ook niet zal kloppen.
Stel dat iemand met een plastieken doos komt waarvan hij zegt dat de binnenafmetingen, 20cm, 25cm en 40cm zijn. Stel dat iemand daarna tot de vaststelling komt dat er maar 19 liter water in die doos kan. Moet ik daar dan uit besluiten dat de inhoud van een plastieken doos met binnenafmetingen 20cm, 25cm en 40 cm maar 19 liter is, want die 19 liter dat was een waarneming? Uit de manier waarop jij hier steeds waarnemingen als troefkaart naar boven haalt om logische argumenten te negeren, zou ik denken van wel.
Wij behoren toch uit te gaan van wat wij waarnemen. Volgens mij probeer jij het een met het ander af te leiden van het onderwerp. Zoals peter zegt: De logica en de wiskunde dienen in overeenstemming te zijn met de waarnemingen en niet andersom. De inhoud van de doos is dus 19 liter. Of de binnenafmeting van de doos 20cm, 25cm, em 40cm is hierbij irrelevantie.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 22 dec 2014 00:51
door Quintein
Ergo: het is noodzakelijk waar dat god bestaat.
Dan en dan alleen als ‘god bestaat niet’ een contingente stand van zaken is.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 23 dec 2014 16:08
door axxyanus
Jan van Lennip schreef:
Wij behoren toch uit te gaan van wat wij waarnemen. Volgens mij probeer jij het een met het ander af te leiden van het onderwerp. Zoals peter zegt: De logica en de wiskunde dienen in overeenstemming te zijn met de waarnemingen en niet andersom. De inhoud van de doos is dus 19 liter. Of de binnenafmeting 20cm, 25cm, em 40cman de doos 20cm, 25cm, em 40cm is hierbij irrelevantie.
Sorry als iemand beweert dat de binnenafmetingen van een doos 20cm, 25cm, en 40cm zijn en de inhoud toch maar 19 liter, dan is mijn besluit dat het ofwel niet om een gewonen balkvormige doos gaat of dat ofwel een van de afmetingen fout is ofwel het volume.
Iemand die het heeft over een doos met binnenafmetingen 20cm, 25cm, en 40cm en maar een inhoud van 19 liter, die heeft of iets verzwegen of een vergissing gemaakt.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 23 dec 2014 23:04
door Jan van Lennip
axxyanus schreef:
Sorry als iemand beweert dat de binnenafmetingen van een doos 20cm, 25cm, en 40cm zijn en de inhoud toch maar 19 liter, dan is mijn besluit dat het ofwel niet om een gewonen balkvormige doos gaat of dat ofwel een van de afmetingen fout is ofwel het volume.
Iemand die het heeft over een doos met binnenafmetingen 20cm, 25cm, en 40cm en maar een inhoud van 19 liter, die heeft of iets verzwegen of een vergissing gemaakt.
Wellicht heeft de doos een tweede inhoudsvorm in zich waarover niet wordt gerept. In elk geval is de waarneming correct. Mocht de bewering ook correct blijken dan is logisch aan te nemen dat er nog een derde element in het spel is waardoor de eerste correct is geworden.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 24 dec 2014 08:55
door Peter van Velzen
axxyanus schreef:Peter van Velzen schreef:
Een andere punt - dat vaak niet wordt beseft – is dat logica en wiskunde minder betekenis hebben dat men vaak beseft. Beiden kunnen tot onjuiste voorstellingen leiden, indien men ze belangrijker acht dan daadwerkelijke waarnemigen.
En enkel waarnemingen leiden nergens toe. Zonder logica kan je niet eens waarnemigen gebruiken om een theorie te weerleggen. Het idee dat als een theorie tot bepaalde waarnemeningen zou moeten leiden en dat als die waarnemingen zich niet manifesteren dat er dan een probleem is met de theorie is zuiver toegepast logica.
Stel nu eens dat je zou zeggen dat rekenen minder betekenis heeft dan men vaak beseft. Want berekeningen kunnen tot foute resultaten leiden. Zou jij zo iemand serieus nemen?
Peter van Velzen schreef:De logica en de wiskunde zijn in feite ook “sociale gewoontes” – zij het sterk geobjectiveerde sociale gewoontes - en dienen in overeenstemming te zijn met de waarnemingen en niet andersom. (een blijvend conflict tussen empirische en rationele denkers, bijvoorbeeld tussen mij en Axxyanus).
Onzin. Logica en wiskunde zijn evenmin sociale gewoonten als rekenregels sociale gewoonten zijn. Het feit dat men door te vertrekken van verkeerde aannames tot verkeerde besluiten kan komen is even relevant als het feit dat als men vertrekt met verkeerde metingen, de uitkomst van de latere berekeningen ook niet zal kloppen.
Stel dat iemand met een plastieken doos komt waarvan hij zegt dat de binnenafmetingen, 20cm, 25cm en 40cm zijn. Stel dat iemand daarna tot de vaststelling komt dat er maar 19 liter water in die doos kan. Moet ik daar dan uit besluiten dat de inhoud van een plastieken doos met binnenafmetingen 20cm, 25cm en 40 cm maar 19 liter is, want die 19 liter dat was een waarneming? Uit de manier waarop jij hier steeds waarnemingen als troefkaart naar boven haalt om logische argumenten te negeren, zou ik denken van wel.
Peter van Velzen schreef:Desalniettemin zijn logica en wiskunde zeer geschikt om de zwakke punten van een theorie aan te tonen, en dus blijven beiden een waardevolle bijdrage leveren. Het primaat dient echter bij de waarneming te liggen. Alleen die bevat enige mate van objectiviteit.
Het probleem is dat jij hier maar al te vaak met je eigen theorietje komt en als anderen dan de problemen aanwijzen in dat theorietje die problemen van de tafel schuift met als argument dat het primaat bij de waarneming ligt.
Het is mij bekend dat jij het er niet mee eens ben, maar het schijnt jou nog niet bekend te zijn dat ik er geheel van overtuigd ben dat empirie het primaat dient te hebben. Mijn theoriën zijn net zogoed rationalistisch als de jouwe en kunnen derhalve net zo goed of net zo fout zijn. Of jij ze nu kleineert of niet, dat maakt daarbij niet uit. Niet vanuit mijn visie in elk geval. Wat in mijn ogen wel uitmaakt, is of ze sporen met onze waarnemingen. Als je me dus op het goede pad wil helpen, bereik je meer met objectieve feiten te noemen die niet kloppen met mijn theorietje dan dat je met logische axioma's komt aanzetten. Voor de laatste ben ik een beetje Zuid-Oost-aziatisch doof.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 24 dec 2014 12:50
door axxyanus
Jan van Lennip schreef:axxyanus schreef:
Sorry als iemand beweert dat de binnenafmetingen van een doos 20cm, 25cm, en 40cm zijn en de inhoud toch maar 19 liter, dan is mijn besluit dat het ofwel niet om een gewonen balkvormige doos gaat of dat ofwel een van de afmetingen fout is ofwel het volume.
Iemand die het heeft over een doos met binnenafmetingen 20cm, 25cm, en 40cm en maar een inhoud van 19 liter, die heeft of iets verzwegen of een vergissing gemaakt.
Wellicht heeft de doos een tweede inhoudsvorm in zich waarover niet wordt gerept.
Je beseft toch dat om tot dit besluit te komen je moet betrouwen op wiskunde en logica.
Jan van Lennip schreef:In elk geval is de waarneming correct.
Hoe weet jij dat? Je beseft toch dat onderzoek heeft uitgewezen dat ooggetuigenissen bij bv een misdaad, zeer onbetrouwbaar zijn. Je beseft toch ook dat je hier geen rechtstreekse toegang hebt tot de waarneming maar enkel de rapportering van een aantal grootheden. Je weet niet eens hoe die persoon tot die 19 liter is gekomen, door een rekenfout bij het berekenen van het volume, of door het volume op een of andere manier te meten en hoe hij dat volume dan gemeten heeft.
Jan van Lenni[ schreef:Mocht de bewering ook correct blijken dan is logisch aan te nemen dat er nog een derde element in het spel is waardoor de eerste correct is geworden.
Ik vind dat niet zo logisch. Ik ga in eerste instantie uit van de goede wil, van de personen waarmee ik van gedachten wissel. Dat betekent dat ik er van uitga dat ze alles vertellen dat van belang is. Een derde element verzwijgen dat een belangrijke invloed heeft op de uitkomst is geen blijk van goede wil. Het is natuurlijk mogelijk dat iemand het belang van een specifiek derde element niet inziet. Maar op dat moment is het juist belangrijk om te willen vertrouwen op de wiskunde en logica die er op wijst dat er zo'n derde element moet zijn, i.p.v. het primaat van de waarneming uit te roepen en je te blijven beperken tot de gerapporteerde binnenafmetingen en volume.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 24 dec 2014 14:02
door axxyanus
Peter van Velzen schreef:
Het is mij bekend dat jij het er niet mee eens ben, maar het schijnt jou nog niet bekend te zijn dat ik er geheel van overtuigd ben dat empirie het primaat dient te hebben.
Dat spreekt niet tegen dat jij dat op een naïeve manier hanteert, met als voornaamste gevolg dat jij je eigen denkfouten immuniseert voor kritiek omdat vaak genoeg als iemand kritiek heeft op een bepaald argument, je dat volkomen negeert in naam van het primaat van de empirie. Je typische manier van reageren is je standpunt nog maar eens verduidelijken zonder op een serieuze manier in te gaan op de kritiek die gebracht werd.
Peter van Velzen schreef:Mijn theoriën zijn net zogoed rationalistisch als de jouwe en kunnen derhalve net zo goed of net zo fout zijn. Of jij ze nu kleineert of niet, dat maakt daarbij niet uit. Niet vanuit mijn visie in elk geval. Wat in mijn ogen wel uitmaakt, is of ze sporen met onze waarnemingen.
Je en het probleem is dat dat dan wel een nodige voorwaarde is om een goede theorie te hebben maar geen voldoende voorwaarde en dat iedere keer dat iemand er op wijst dat je theorie op andere punten te kort komt, negeer jij dat gewoon. Volgens de manier waarop jij theorieën evalueert
is er een oorzakelijke verband tussen de hoeveelheid ruwe olie die de VS importeert vanuit Noorwegen en het aantal bestuurders dat verongelukt in een botsing met een trein want ze spoort met de waarnemingen
Peter van Velzen schreef:Als je me dus op het goede pad wil helpen, bereik je meer met objectieve feiten te noemen die niet kloppen met mijn theorietje dan dat je met logische axioma's komt aanzetten. Voor de laatste ben ik een beetje Zuid-Oost-aziatisch doof.
Hoe zou ik in hemelsnaam kunnen afkomen met objectieve feiten die niet kloppen met jouw theorietje? Om zo'n objectief feit te kunnen aanwijzen, moet ik kunnen vertrouwen op de logica en wiskunde om tot een besluit te komen over welke feiten we zouden kunnnen verwachten vanwege je theorietje en welke juist niet. Maar als ik via wiskunde en logica tot zo'n besluit kom dan veeg jij dat van tafel want het primaat van de empirie wijst nu juist uit dat de de verwachting die ik logisch opgebouwd heb, niet overeenkomt met de empirie waarop jij dan tot het besluit komt dat logisch redeneren zijn beperkingen heeft i.p.v. dat je je theorietje wil herbekijken.
Peter van Velzen schreef:Voor de laatste ben ik een beetje Zuid-Oost-aziatisch doof.
Dat is zoals zeggen dat je Zuid-Oost-aziatisch doof bent voor mensen die je wijzen op een rekenfout als je berekening per toeval toch de juiste uitkomst zou opleveren. Er is meer aan een goede theorie dan dat ze spoort met de realiteit. Vooral omdat theorietjes die wij leken hier brengen maar al te vaak bedoelt zijn als uitleg voor een bepaald fenomeen. Aangezien elke uitleg op die manier spoort met de realiteit (want de realiteit is het fenomeen dan men probeert uit te leggen) maakt deze benadering het zo goed als onmogelijk om problemen in zo'n uitleg aan te wijzen.
Meer dan een uitleg kan op die manier goed zijn als ze elk sporen met de werkelijkheid, zelfs als ze elkaar tegenspreken en ze dus niet elk juist kunnen zijn.
Als jij op het goed pad wil raken, dan moet je afstappen van het idee dat sporen met de werkelijkheid het enige is dat van belang is.
Re: Logisch positivisme of kritisch rationalisme?
Geplaatst: 25 dec 2014 04:45
door Peter van Velzen
axxyanus schreef:
Als jij op het goed pad wil raken, dan moet je afstappen van het idee dat sporen met de werkelijkheid het enige is dat van belang is.
Vergeef mij mijn scepsis, maar je hebt me nog nooit kunnen uitleggen welke andere “waarde” je hanteert. Leg mij uit hoe je komt tot de conclusie dat ik dat “ought to do”. Welk argument heb je voor dat standpunt?
Blijkbaar kun je niet aantonen dat ik met mijn manier van denken tot conclusies kom die niet overeenstemmen met observaties. Maar hoe wil je dan aantonen dat er überhaupt iets aan die denkwijze mankeert? Ik ben best bereidt jouw theorie – welke dat ook moge zijn- te overwegen, maar zoals gezegt, ben ik een aanhanger van de denkwijze van Karl Popper, en zou het dus zeer appriciëren als je me kon uitleggen - niet alleen wat er dan nog meer van belang is – maar ook, hoe je de bewering dat het wel of niet van belang is, zou kunnen falicificeren.
Ik ben nu eenmaal niet bereid iets zomaar te geloven.
Uiteraard is niet elke theorie die een verschijnsel verklaart even goed. Een theorie die meerdere verschijnselen verklaart is beter. Een theorie die simpeler is (Ockham) is beter. Een theorie die falcificeerbaar is is beter. Misschien zijn er nog meer kwaliteiten te bedenken. Maar ik kan me niet herinneren wanneer ik een theorie heb voorgesteld die ingewikkelder, specifieker of minder controleerbaar is dan jouw standpunt over hetzelde onderwerp.
Geef eens een écht voorbeeld, en kom niet met mijn niet bestaande mening over het verband tussen het aantal bij een treinongeval overleden bestuurders en en de olie-import van de VS vanuit Noorwegen.
Onze meningsverschillen gaan veelal over de woorden die we voor een bepaald verschijnsel willen gebruiken en hebben meestal niets met het verschil tussen logisch positivisme en kritisch rationalisme te maken. Dus ik ben benieuwd waar en wanneer ik me te veel door de empirie heb laten leiden en iets anders (Wat?) heb genegeerd, dat óók van belang zou zijn.