Peter van Velzen schreef:Dat kun je wel doen, maar erg zinvol is dat niet. Je kunt het verleden immers niet veranderen.
Behalve als manier om te laten zien dat er geen moment in het verleden geweest kan zijn waarin er sprake van kon zijn dat iemand verantwoordelijk was voor eigen gedrag.
Peter van Velzen schreef:Daarom hebben ook "schuld" en " verantwoording" alleen zin als ze de toekomst kunnen beïnvloeden.
Dat is een vreemde conclusie, aangezien vanuit elk moment in de toekomst dezelfde regressie naar het verleden toe gedaan kan worden.
Peter van Velzen schreef:Als je weet dat een handeling “verkeerd” was of juist “goed”, dan kun je trachten die handeling in de toekomst te vermijden, dan wel juist na te streven.
Natuurlijk is dat zo, maar dat is niet waar het hier om gaat. De reden waarom we telkens opnieuw zulke discussies hierover hebben lijkt de "bril" te zijn waarmee naar de stelling gekeken wordt. Een verandering in jezelf ten aanzien van bijvoorbeeld toekomstplannen heeft namelijk natuurlijk ook te maken met een "zijn" op een bepaald moment.
Peter van Velzen schreef:Als je jezelf verantwoordelijk voelt, ben je daar beter toe gemotiveerd, en je voelt jezelf verantwoordelijker, naarmate anderen, jou meer verantwoordelijk stellen.
Wij kunnen van alles voelen en over van allerlei zaken allerlei percepties hebben. Maar dat wil niet zeggen dat die percepties ook een goed beeld van de werkelijkheid geven. Als je nou (al was het maar bij wijze van experiment) de term "verantwoordelijk" eens wegdenkt. We hebben dan uiteraard nog steeds allerlei gevoelens, maar die kunnen we anders omschrijven. Bijvoorbeeld dat je nare gevoelens hebt bij de gedachte dat je iets zou kunnen doen dat een ander als onprettig beleeft.
Peter van Velzen schreef:Dit eenvoudige constatering dat wij ons gedrag – al dan niet met behulp van anderen – kunnen veranderen, is de kern van de zaak.
Daarin mis je mijns inziens juist de kern van de zaak. Een ander gedrag vertonen we immers niet op hetzelfde moment als een vroeger gedrag. Elke verandering heeft te maken met een situatie daarvóór. Daarmee is niet gezegd dat er persé sprake moet zijn van een volstrekte causaliteit, zoals Galen Strawson heeft aangetoond. Ook wanneer indeterministische factoren (meehelpen om) een verandering van A naar B te bewerkstelligen kan immers geen verantwoordelijkheid voor die indeterministische factoren aangewezen worden.
Het is gewoon een bewijs vanuit volledige inductie met daarbij de volgende stellingen :
1. Iemand is niet verantwoordelijk voor hoe iemand van zijnstoestand X op een willekeurig moment T1 verandert in zijnstoestand Y op een opvolgend moment T2
2. Een pasgeborene is niet verantwoordelijk voor eigen gedrag.
Daaruit volgt dan de conclusie dat iemand nooit verantwoordelijk is voor eigen gedrag.
Stelling 2 lijkt mij evident. Stelling 1 kan uiteraard aanleiding zijn voor discussie daarover, maar als stelling 1 waar is dan is het ook waar dat iemand nooit verantwoordelijk is voor eigen gedrag.