de definitie van tijd?

Serieuze discussies over het menselijk denken en gedrag

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 16560
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: de definitie van tijd?

Bericht door Peter van Velzen » 08 dec 2013 18:25

Beste dikkemick,

Ja er zitten hier knappe koppen. (terzake meestal knapper dan ik)
En nee ze begrijpen niet zo veel meer dan jij.
Ik zeg dan ook niet dat ik tijd begrijp. Ik beweer te weten wat het is.

1. Er zijn gebeurtenissen. Waarom? ik heb geen idee.
2. Sommige herhalen zich. Waarom? ik heb geen idee.
3. Soms is heeft het aantal herhalingen van de ene gebeurtenis een vaste verhouding ten op zichte van het aantal herhalingen van een andere gebeurtenis. Waarom? ik heb geen idee.
4. Alle gebeurtenissen die zo’n verhouding vertonen noemen we tijden. (of getijden of jaargetijden), waarom? We wilden waarschijnlijk daarmee aangeven dat ze die verhouding tonen.
5. We kunnen ook gebeurtenissen veroorzaken die zichzelf net zo regelmatig herhalen. We hebben dan in feite “een klok gebouwd”. Waarom? Om dat we de tijd nauwkeuriger willen weten dan mbv bijvoorbeeld de zonnestand te doen is.

Tot zover alles wat ik weet van tijd voor zover ze gemeten kan worden.

1. Alle gebeurtenissen die wij ons kunnen herinneren noemen wij verleden. Ook als het geen tijden zijn, en ook als ze niet met een specifiek tijdstip samenvallen. (als wij dus niet weten hoe lang het geleden is. Waarom? Omdat we ze ons kunnen herinneren.
2. Alle gebeurtenissen die wij op een moment waarnemen noemen wij op dat moment heden. Waarom? Omdat we ze waarnemen.
3. Alle gebeurtenissem die we nog niet hebben waargenomen, maar die we mogelijkerwijs zullen waarnemen, noemen we toekomst. Waarom? Om dat we denken dat we er aan toe komen :)

Tot zover alles wat ik weet van tijd voor zover ze een richting heeft.

1. Let wel, dit waarnemen en herinneren geldt niet alleen voor ons. Het geldt voor dieren, voor planten, voor een fotogravische plaats, voor een blad papier, en voor geologische afzettingen. Alles dat indrukken kan bevatten van eerdere gebeurtenissen. Waarom dat kan? Ik heb geen idee.
2. Er is eerst geen indruk, dan wordt ze gemaakt, en daarna is ze er. Deze indrukken zijn altijd meer permanente toestanden en dus ontstaan ze alleen als de entropie toeneemt. Daarom is het dat wij alleen in die richting(de toekomst) herinneringen kunnen verzamelen aan wat in de andere richting(het verleden) gebeurt is. Waarom de entropie naar de toekosmt toeneemt? Ik heb geen idee.

Tot zover alles wat ik weet van geheugen en entropie

1. Tijd stroomt niet. Tijd gebeurt. Waarom? Zie boven!
2. Omdat tijd een gebeurtenis is die zich herhaalt. Is ze tevens een golfbeweging. Golfbewegingen zijn onderhevig aan het doppler effect. Dat betekent dat als de gebeurtenissen ten opzichte van ons bewegen, de afstand ertussen groter of kleiner wordt. (lees ook MaartenV’s onderwerp Eigen hypothese over de uitdijing van het heelal Daar begrijpt verder niemand wat van :)
3. Gebeurtenissen kun je altijd koppelen aan een of twee tijden (de laatste die er voor gebeurde en de eerste die er niet voor gebeurde). Ze bestaan dus alleen gedurende een (korte) tijd. Waarom? Ik heb geen idee.

Tot zover alles wat ik zo gauw nog meer over tijd kan zeggen (er komt nog iets, maar dat is een ontkenning)

1. Toestanden zijn een theoretisch concept, waarmee wij trachten de wereld te begrijpen. We denken dat tussen elke twee gebeurtenissen een toestand bestaat. Waarom? Dat vergemakkelijkt ons denken, sterker nog zo werken onze hersenen. Of het waar is kunnen we nooit weten.
2. We denken daarom dat alles wat met die toestand samenhangt tegelijkertijd bestaat. Waarom? Om dat we geen tijdstippen kennen waarmee we ze kunnen scheiden.
3. Gebeurtenissen – dus ook tijden – bestaan niet . Ze gebeuren. Waarom? Omdat we bestaan als een toestand zien, en een gebeurtenis als de grens tussen bestaan en niet bestaan van een zo’n toestand.

Tot zover alles wat ik weet over “bestaan”
Ik wens u alle goeds

Gebruikersavatar
dikkemick
Ontoombaar
Berichten: 13808
Lid geworden op: 07 mar 2013 18:36

Re: de definitie van tijd?

Bericht door dikkemick » 08 dec 2013 18:45

Nog 1X:
Als we het over tijd hebben dan hebben we het al snel over de manieren waarop we tijd meten...het verlopen van de tijd zeg maar... We meten als het ware intervallen, maar NIET tijd zelf. M.a.w. WAT meten we???

Hoe verplaatst tijd zich? (Denk aan quanta van tijd...Verplaatst tijd zich in stapjes of continu?)

Verplaatst tijd zich in 1 richting? (Denk aan het verschil op microscopisch en macroscopisch niveau)

Bestaat er zoiets als een universele tijd? (Denk aan de 2 klokken in mijn vorige antwoord)

Is "tijd" een dimensie? (Volgens de relativiteitstheorie gebeurt alles tegelijkertijd in ruimtetijd)

Tijd is veel complexer dan een klokje en zomer en winter.


Time is an especially hot topic right now in physics. The search for a unified theory is forcing physicists to reexamine very basic assumptions, and few things are more basic than time.
Some physicists argue that there is no such thing as time. Others think time ought to be promoted rather than demoted. In between these two positions is the fascinating idea that time exists but is not fundamental. A static world somehow gives rise to the time we perceive.
Philosophers have debated such ideas since before the time of Socrates, but physicists are now making them concrete. According to one, time may arise from the way that the universe is partitioned; what we perceive as time reflects the relations among its pieces.
http://www.scientificamerican.com/artic ... n-illusion" onclick="window.open(this.href);return false;

Time, as we know it, is only an illusion. We usually think of time as having three parts - Past, Present, Future. But what is the Past - only a collection of memories. We can't experience the Past, we can only remember it. And we can only remember it in the Present (furthermore, our memories are noticeably unreliable). There is no objective thing that we call the Past; it can't be measured in any way; our only contact with it is in the Present.

And what is the Future - only a mental construct in the Present. We can't experience the Future until it "becomes" the Present. Until then it only a hope and dream. We can project what the Future may be like, but we are considerably less accurate than when we remember the Past. There is no objective thing that we call the Future; it can't be measured in any way; our only contact with it is in the Present.

That leaves us with only the Present - the ever changing Present. Time is an illusion we created to try and measure the rate of change of the Present. It's always NOW. But it's an ever changing NOW. In a effort to cope with the change, we have invented time. It's a handy mental device that helps us deal with the higher order derivatives of the rate of change.

This change that we experience in the ever present Present does have a "direction." Things change in the general direction of having greater entropy. Entropy is a measure of the amount of disorder in a system. That's why when we measure time we find it restricted to one direction (unlike when we measure distance) - things are changing such that the overall system has more and more entropy.

Although the illusionary nature of time is the deep truth in this matter, it's not particularly practical. To be totally in harmony with this truth, you'd need to wear a watch that always said "now". But you'd be late for a lot of meetings....

Leigh Brasington
2005/05/04
Reality is that which, when you stop believing in it, doesn't go away.
Philip K. Dick

Krautsjo

Re: de definitie van tijd?

Bericht door Krautsjo » 08 dec 2013 19:04

http://www.wetenschap24.nl/programmas/l ... /Tijd.html" onclick="window.open(this.href);return false; interessant televisie
programma op Ned2 over tijdsbeleving
Laatst gewijzigd door Krautsjo op 08 dec 2013 19:13, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 16560
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: de definitie van tijd?

Bericht door Peter van Velzen » 08 dec 2013 19:08

dikkemick schreef:Nog 1X:
Als we het over tijd hebben dan hebben we het al snel over de manieren waarop we tijd meten...het verlopen van de tijd zeg maar... We meten als het ware intervallen, maar NIET tijd zelf. M.a.w. WAT meten we???
Tijd is niets anders dan een aantal gebeurtenissen. We tellen alleen het aantal. Meer is er niet aan tijd te beleven. (tenminste zover ik weet)
Hoe verplaatst tijd zich? (Denk aan quanta van tijd...Verplaatst tijd zich in stapjes of continu?)
Een ondeelbare gebeurtenis verplaatst zich niet, maar twee opeenvolgende gebeurtenissen (en tijd vereist herhalingen) kunnen wel van plaats verschillen. Die verplaatsing is dus NIET continu. (Ik wist niet dat ik dat wist, tot jij het vroeg)
Verplaatst tijd zich in 1 richting? (Denk aan het verschil op microscopisch en macroscopisch niveau)
Dat hangt af welke tijd het betreft, de dagen verplaatsen zich langs de ellips van het jaar bijvoorbeeld. De klok in een ruimteschip doet wellicht iets anders
Bestaat er zoiets als een universele tijd? (Denk aan de 2 klokken in mijn vorige antwoord)
bestaat er een universele gebeurtenis die zich herhaalt? Ik zou zo zeggen van niet: Ergo Nee er is geen universele tijd
Is "tijd" een dimensie? (Volgens de relativiteitstheorie gebeurt alles tegelijkertijd in ruimtetijd)
Einstein dacht van wel, Maar het was wel een rare. Dat hij hem met -1 vermenigvuldigde begrijp ik (tijd strekt zich alleen uit in het verleden), maar waarom hij er vervolgens de wortel uit trok , dat begrijp ik niet. Maar men beweert dat de truc zou werken. Overigens is er dan geen gelijkertijd hoor. Maar als je een ruimte-dimensie zou weghalen, zou een vlak recht op de tijdrichting alles zijn dat in dat ruimtevlak tegelijkertijd gebeurde. alleen is de tijdcoordinaat dan gelijkvormig met een ruimtecoordinaat. Jammergenoeg begrijp ik daar dus maar weinig van.
Tijd is veel complexer dan een klokje en zomer en winter.
Eh nee, het is eigenlijk simpeler. Maar alleen moeilijker te begrijpen omdat het abstracter is. Zomer en Winter zijn heel complexe dingen :) Klokken zijn ook ingewikkelder dan dat ik ze begrijpen kan.
Ik wens u alle goeds

simonvk
Berichten: 11
Lid geworden op: 06 dec 2013 22:34

Re: de definitie van tijd?

Bericht door simonvk » 08 dec 2013 19:34

Een moment is zoals een punt; het is theoretisch en bestaat in de praktijk nooit.
Stel: Ik zet een punt op mijn blad, we noemen dit "een punt" maar eigenlijk is het een oneindig aantal verzameling punten, dit is net zo met 'een moment'.

Tijd is de periode tussen gebeurtenissen. Het is zoals de afstand meten tussen twee toppen van een sinusfunctie. Dus als ik zeg: Wat is afstand nu? Het antwoord daarop kan zijn: de hoeveelheid plaats tussen de twee toppen.

Tijd is (volgens mij) dus de afstand tussen twee gebeurtenissen.
Ne mens heeft drie jaar nodig om te leren spreken en de rest van zijn leven nodig om te leren zwijgen.

Gebruikersavatar
dikkemick
Ontoombaar
Berichten: 13808
Lid geworden op: 07 mar 2013 18:36

Re: de definitie van tijd?

Bericht door dikkemick » 08 dec 2013 19:43

Peter van Velzen schreef:
Tijd is niets anders dan een aantal gebeurtenissen. We tellen alleen het aantal. Meer is er niet aan tijd te beleven. (tenminste zover ik weet)
Nee Peter, tijd is geen gebeurtenis of een aantal gebeurtenissen. Wij gebruiken gebeurtenissen om tijd mee aan te duiden. Maar nog steeds geef je niet aan wat TIJD zelf IS.
Hoe verplaatst tijd zich? (Denk aan quanta van tijd...Verplaatst tijd zich in stapjes of continu?)
Een ondeelbare gebeurtenis verplaatst zich niet, maar twee opeenvolgende gebeurtenissen (en tijd vereist herhalingen) kunnen wel van plaats verschillen. Die verplaatsing is dus NIET continu. (Ik wist niet dat ik dat wist, tot jij het vroeg)
1. Wat is een ondeelbare gebeurtenis?
2. Over wat voor verplaatsing hebben we het?
3. Het woord 'opeenvolgend' heeft al een tijdsdimensie in zich en zegt mij dan dus niets...
4. Tijd vereist herhalingen??? Houd tijd op te bestaan (voor een deeltje) als het universum zo ver afgekoeld is dat er geen contact meer is met andere deeltjes? Of als het absolute 0-punt bereikt is en het deeltje zelf niet meer "beweegt"?
Verplaatst tijd zich in 1 richting? (Denk aan het verschil op microscopisch en macroscopisch niveau)
Dat hangt af welke tijd het betreft, de dagen verplaatsen zich langs de ellips van het jaar bijvoorbeeld. De klok in een ruimteschip doet wellicht iets anders
Welke tijd??? Hoeveel soorten tijd zijn er??? Ik ken kosmologische, psychologische, chronologische tijden, maar deze vertellen me nog steeds niet wat tijd precies is?
Bestaat er zoiets als een universele tijd? (Denk aan de 2 klokken in mijn vorige antwoord)
bestaat er een universele gebeurtenis die zich herhaalt? Ik zou zo zeggen van niet: Ergo Nee er is geen universele tijd
Waarom moet 1 gebeurtenis zich herhalen willen we het tijdsbegrip te pakken krijgen? Dat laatste ben ik het mee eens. Voor zover we weten is er geen universel tijd of universeel tijdsbegrip.
Is "tijd" een dimensie? (Volgens de relativiteitstheorie gebeurt alles tegelijkertijd in ruimtetijd)

Einstein dacht van wel, Maar het was wel een rare. Dat hij hem met -1 vermenigvuldigde begrijp ik (tijd strekt zich alleen uit in het verleden), maar waarom hij er vervolgens de wortel uit trok , dat begrijp ik niet. Maar men beweert dat de truc zou werken. Overigens is er dan geen gelijkertijd hoor. Maar als je een ruimte-dimensie zou weghalen, zou een vlak recht op de tijdrichting alles zijn dat in dat ruimtevlak tegelijkertijd gebeurde. alleen is de tijdcoordinaat dan gelijkvormig met een ruimtecoordinaat. Jammergenoeg begrijp ik daar dus maar weinig van.
Snap ik niets van, ga ik veilighiedshalve niet op in.
Tijd is veel complexer dan een klokje en zomer en winter.

Eh nee, het is eigenlijk simpeler. Maar alleen moeilijker te begrijpen omdat het abstracter is. Zomer en Winter zijn heel complexe dingen :) Klokken zijn ook ingewikkelder dan dat ik ze begrijpen kan
Ik zou een contact opnemen met een aantal fycisi. Die zitten te springen om jouw logica en kennis wat betreft tijd.
Zomer en winter zijn afspraken gerelateerd aan de bewegingen van onze aarde t.o.v. de zon en om haar as, TIJD zelf (het begrip) blijft onbeantwoord.

Maar beste Peter, ik geef de moed op. Het zal aan mij liggen. Ik begrijp de meeste fysica niet en zal ze ongetwijfeld nooit gaan begrijpen gezien mijn wis-en natuurkundige achtergrond (geen!). Maar het verbaast me dat je zo eenvoudig en vooral zelfverzekerd over tijd praat terwjil de knapste koppen van de wereld de grootste moeite hebben met het begrip tijd. Begrijp je tijd ECHT, of denk je dat je de illusie (welke wij tijd noemen en menen te kunnen meten) begrijpt?
Reality is that which, when you stop believing in it, doesn't go away.
Philip K. Dick

Blues-Bob
Bevlogen
Berichten: 4763
Lid geworden op: 26 aug 2010 07:33
Locatie: Friesland

Re: de definitie van tijd?

Bericht door Blues-Bob » 08 dec 2013 19:51

Peter van Velzen schreef:
Blues-Bob schreef:Niet gehinderd door enige vorm van kennis, de volgende vraag: wat is het verschil tussen tijd en een ((logisch) te verwachten / waarschijnlijke) volgorde?
Beste Bob, je hebt echt niet op zitten letten. We spreken allen van tijden voorzover er sprake is van regelmatige periodes. Er moet altijd een min-of-meer constante verhouding zijn tussen meerdere regelmatig herhaalde gebeurtenissen, (dagen versus maanden bijvoorbeeld).'
Volgorde speelt inderdaad ook mee.
Volgorde speelt mee, of is tijd noodzakelijke voorwaarde voor volgorde?
Mijn vraag was niet naar de overeenkomst. Ik zie dat je volgorde van gebeurtenissen, als in een opeenvolging van dag en nacht, of tik na tik, gebruikt om tijd te duiden. Dat is erg praktisch. Maar mijn vraag is niet naar de overeenkomst tussen volgorde (van zich onderling verhoudende gebeurtenissen). Mijn vraag is naar de verschillen, het onderscheidt. Of de verhouding tussen tijd en volgorde, als dat een beter antwoord geeft.

Nogmaals, niet gehinderd door enige vorm van kennis, gewoon een vraag waarin a zich van b onderscheidt, en hoe a en b zich tot elkaar verhouden. MAW hoe verhoudt tijd zich tot het opkomen en ondergaan van de zon of het tikken van de klok. En in hoeverre is tijd wat anders dan het tellen van gebeurtenissen. Het tellen van gebeurtenissen, kan immers ook in willekeurige volgorde. Maar dan verliezen we het concept van tijd.

Groet,

Bob
"You can think I'm wrong, but that's no reason to quit thinking." - House
Tiepvauden ondur voorbehauwt.

simonvk
Berichten: 11
Lid geworden op: 06 dec 2013 22:34

Re: de definitie van tijd?

Bericht door simonvk » 08 dec 2013 19:57

Nu lijkt het of ik als Peter antwoordt, maar voor alle duidelijkheid dat probeer ik niet
dikkemick schreef: Het woord 'opeenvolgend' heeft al een tijdsdimensie in zich en zegt mij dan dus niets...
Niet noodzakelijk, als twee getallen elkaar opvolgen (gehele getallen), heeft dat dan iets te maken met tijd?

Wat mij opvalt aan de fysici is dat ze niet eens proberen om tijd te definieren, in plaats daarvan omschrijven ze enkel de eigenschappen ervan, dat is een wereld van verschil denk ik.
Ne mens heeft drie jaar nodig om te leren spreken en de rest van zijn leven nodig om te leren zwijgen.

Gebruikersavatar
dikkemick
Ontoombaar
Berichten: 13808
Lid geworden op: 07 mar 2013 18:36

Re: de definitie van tijd?

Bericht door dikkemick » 08 dec 2013 21:07

simonvk schreef:Nu lijkt het of ik als Peter antwoordt, maar voor alle duidelijkheid dat probeer ik niet
dikkemick schreef: Het woord 'opeenvolgend' heeft al een tijdsdimensie in zich en zegt mij dan dus niets...
Niet noodzakelijk, als twee getallen elkaar opvolgen (gehele getallen), heeft dat dan iets te maken met tijd?

Wat mij opvalt aan de fysici is dat ze niet eens proberen om tijd te definieren, in plaats daarvan omschrijven ze enkel de eigenschappen ervan, dat is een wereld van verschil denk ik.
Als 2 getallen elkaar opvolgen....Dat begrijp ik. Maar we hebben het hier over tijd. Niet over getallen. Opeenvolgend in mijn voorbeeld, had met tijd, niet met getallen te maken.
Waarom denk je dat fysici tijd niet definieren? Ik denk omdat dat (vooralsnog) niet mogelijk is. Dat laaste....de eigenschappen beschrijven...dat doet Peter ook. Enhij doet hierin zijn stinkende best, maar legt niet uit wat "TIJD" fysisch gezien is.
http://www.wetenschap24.nl/videos/meer- ... -tijd.html" onclick="window.open(this.href);return false;
http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1383314" onclick="window.open(this.href);return false;
2e Zin: Zelfs natuurkundigen weten niet precies wat tijd is (Ik denk: "Maar Peter van Velzen wel"... :lol:
Laatst gewijzigd door dikkemick op 08 dec 2013 21:52, 2 keer totaal gewijzigd.
Reality is that which, when you stop believing in it, doesn't go away.
Philip K. Dick

Blues-Bob
Bevlogen
Berichten: 4763
Lid geworden op: 26 aug 2010 07:33
Locatie: Friesland

Re: de definitie van tijd?

Bericht door Blues-Bob » 08 dec 2013 21:14

dikkemick schreef: Als 2 getallen elkaar opvolgen....Dat begrijp ik. Maar we hebben het hier over tijd. Niet over getallen. Opeenvolgend in mijn voorbeeld, had met tijd, niet met getallen te maken.
Waarom denk je dat fysici tijd niet definieren? Ik denk omdat dat (vooralsnog) niet mogelijk is. Dat laaste....de eigenschappen beschrijven...dat doet Peter ook. Enhij doet hierin zijn stinkende best, maar legt niet uit wat "TIJD" fysisch gezien is.
De vraag wat iets is, is heel lastig, zeker in niet-direct-waarneembare zaken. Beschrijvend onderzoek is dan erg handig. Alleen lastig is dat beschrijvend onderzoek dan gedaan wordt met instrumenten die ontwikkeld zijn vanuit het reeds bestaande idee van dat construct...

De wat vraag is dus op verschillende manieren te beantwoorden.
1. Door te beschrijven wat het idee erbij is
2. Door de eigenschappen van het construct te onderzoeken (onder vele omstandigheden metingen te doen en de meetwijzigingen te interpreteren)
3. Door er logisch over na te denken

Waar punt 1, 2 en 3 consistent zijn, kun je een definitie proberen op te stellen. Soms zijn dat meerdere dingen, en kunnen definities dus op meerdere wijzen tot stand komen, en onderling verschillen.

Groet,

Bob
"You can think I'm wrong, but that's no reason to quit thinking." - House
Tiepvauden ondur voorbehauwt.

Gebruikersavatar
dikkemick
Ontoombaar
Berichten: 13808
Lid geworden op: 07 mar 2013 18:36

Re: de definitie van tijd?

Bericht door dikkemick » 08 dec 2013 21:19

Blues-Bob schreef:
dikkemick schreef: Als 2 getallen elkaar opvolgen....Dat begrijp ik. Maar we hebben het hier over tijd. Niet over getallen. Opeenvolgend in mijn voorbeeld, had met tijd, niet met getallen te maken.
Waarom denk je dat fysici tijd niet definieren? Ik denk omdat dat (vooralsnog) niet mogelijk is. Dat laaste....de eigenschappen beschrijven...dat doet Peter ook. Enhij doet hierin zijn stinkende best, maar legt niet uit wat "TIJD" fysisch gezien is.
De vraag wat iets is, is heel lastig, zeker in niet-direct-waarneembare zaken. Beschrijvend onderzoek is dan erg handig. Alleen lastig is dat beschrijvend onderzoek dan gedaan wordt met instrumenten die ontwikkeld zijn vanuit het reeds bestaande idee van dat construct...

De wat vraag is dus op verschillende manieren te beantwoorden.
1. Door te beschrijven wat het idee erbij is
2. Door de eigenschappen van het construct te onderzoeken (onder vele omstandigheden metingen te doen en de meetwijzigingen te interpreteren)
3. Door er logisch over na te denken

Waar punt 1, 2 en 3 consistent zijn, kun je een definitie proberen op te stellen. Soms zijn dat meerdere dingen, en kunnen definities dus op meerdere wijzen tot stand komen, en onderling verschillen.

Groet,

Bob
Dus blijft de vraag "Wat is tijd" in wezen onbeantwoordbaar? Je kunt er van alles over vertellen/beschrijven, je kunt meten/interpreteren en er zelfs (logisch) over nadenken, maar het consept/begrip tijd is niet uit te leggen. Daar is het mij vanaf het begin om te doen. Nadenken over tijd bezorgt koppijn.
Reality is that which, when you stop believing in it, doesn't go away.
Philip K. Dick

Gebruikersavatar
Fish
Moderator
Berichten: 11214
Lid geworden op: 14 sep 2008 10:44
Locatie: Aan de kust.

Re: de definitie van tijd?

Bericht door Fish » 08 dec 2013 23:17

dikkemick schreef: Nadenken over tijd bezorgt koppijn.
Bij jouw blijkbaar. Je maakt het veel te ingewikkeld. KISS ! :D
Het goddelijke onderscheidt zich niet van het niet bestaande.

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 16560
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: de definitie van tijd?

Bericht door Peter van Velzen » 09 dec 2013 07:29

Beste dikkemick,

Een van jouw opmerkingen, betreft iets waarover ik gisteravond al zat te mijmeren. Wat is een ondeelbare gebeurtenis? Stel je voor: De zon komt op. Deze gebeurtenis, kun je verdelen in het zichtbaar worden van een steeds groter deel van de zonneschijf. Door allerlei optische effecten is het nog ingewikkelder, maar laten we het simpel houden. Het begin van de zonsopgang is in theorie het moment waarop het eerste foton de waarnemer bereikt. Dat is een ondeelbare gebeurtenis. Er kan in de praktijk nooit een half foton worden waargenomen. Praktisch gesproken kunnen we dit niet daadwerkelijk met ons blote oog waarnemen, en begint de zonsopgang pas nadat er meerdere fotonen zijn gearriveerd. Maar je kunt je voorstellen dat wij een instrument zouden kunnen vevaardigen dat wel degelijk een enkel foton kan detecteren.

In de praktijk nemen we altijd een klein cluster van gebeurtenissen waar. Maar zelfs als we wel individuele fotonen kunnen waarnemen, is er sprake van een theoretische meetfout ter grote van het verschil in tijdstip tussen het eerste en het tweede foton. (theoretisch omdat we zo’n korte tijd in de praktijk onmogelijk kunnen bepalen).

Een ander facet is, dat het aantal periodes van een “kortere” tijd (bijvoorbeeld de tikken van een klok of het aantal zandkorrels dat de hals van een zandloper is gepasseerd in de tijd tussen twee van deze ondeelbare gebeurtenissen, gemiddeld over een heel jaar wel ongeveer gelijk is, maar niet gelijk is voor twee opeenvolgende gebeurtenissen - bijvoorbeeld twee zonsopgangen. Daar zit maar zelden precies 24 uur 0 minuten en 0 seconden tussen. Onze natuurlijke klokken bevatten daarom een systematische meetfout, die slechts bij een groot aantal herhalingen uitmiddeld. Speciaal vervaardige klokken kunnen evenwel betrouwbaarder worden gemaakt.

Je kunt elke type meetfout in principe ondervangen door over een langere periode waar te nemen. Daar de absolute meetfout even groot blijft, wordt dan de relatieve meetfout kleiner. Vanwege de daadwerkelijk verschillen tussen twee opeenvolgende zonsopgangen moet in dat geval de waarnemingsperiode wel – zo dicht mogenlijk bij - een geheel aantal jaren zijn.

In de praktijk is het dus helemaal zo eenvoudig niet


De “verplaatsing” waar we het over hadden is geen echte verplaatsing maar het plaatsverschil tussen twee opeenvolgende gebeurtenissen. Ze leid er desalniettemin toe dat als we een klok bekijken die zich ten opzichte van ons beweegt, we last hebben van een doppler effect. Het licht van de tik die dichterbij plaatsvond bereikt ons in verhouding eerder als het licht van de tik die verderweg plaatsvond. Ik begrijp totaal niet waarom die klok altijd langzamer gaat dan die welke bij ons blijft, en nooit sneller. Maar dat verandert niets aan de definitie van tijd. Wel aan het begrijpen ervan.

Opeenvolgend heeft te maken met geheugen. Er is op grond van de vorige gebeurtenis, iets verandert (de klok wijst bijvoorbeeld 2 aan in plaats van 1. En dat betekent dat een nieuw tijdstip, een andere waarneming veroorzaakt. (de klok wijst naar 3 in plaats van 2). Dit verschijnsel noemen we bij mensen geheugen, maar het kan overal optreden, ook in dode materie. Dat dit zo is, is op zich onbegrijpelijk, maar dat verandert niets aan de definitie. Hoe onbegrijpelijk ook, ze gaat nog steeds op. Het is gewoon een kwestie van tellen, maar daarvoor hoef je niet te begrijpen wat tellen in diepste wezen is. Je moet alleen weten wat het oppervlakkig gezien is.


Als er geen gebeurtenissen meer plaatsvinden is er inderdaad geen sprake meer van tijd. Niet dat het voor ons van belang is, want wij zijn dan uiteraard dood. Alle leven is dan dood, zelfs de entropie neemt niet langer toe, maar het is inderdaad de onontkoombare konsekwentie van mijn definitie. Zolang je echter aanneemt dat tijd een continue stroom is, blijft dat onbegrijpelijk. Ik stel dan ook dat tijd helemaal geen continue stroom is.


Psychologische tijd vermag ik nog niet te begrijpen, ik heb wat dat betreft slechts een vermoeden. Wellicht dat psychologen en neuro-fysici daar ooit achterkomen. Ik weet niet wat je precies met cosmologische tijd bedoelt. Ik heb alleen een definitie opgesteld voor chronologische tijd. Dat is niets anders dan het tellen van gebeurtenissen die zich regelmatig herhalen. Ik denk dat jouw probleem is, dat je er meer achter wil zoeken. Maar hoe diep je ook graaft, ik verwacht niet dat je er meer achter zult kunnen ontdekken.


Het is niet zo dat 1 gebeurtenis zich moet herhalen opdat wij het tijdsbegrip te pakken krijgen. Het is eenvoudig zo dat wij gebeurtenissen die zich regelmatig herhalen tijden op getijden of jaargetijden noemen. Blijkbaar ben jij van mening dat we daarmee het tijdsbegrip nog helemaal niet te pakken hebben. Je zou best eens gelijk kunnen hebben. Maar we hebben daarmee wel de definitie te pakken.


Ik wil niet beweren dat ik tijd beter begrijp dan wie dan ook. Ik beweer dat ik in staat ben er een definitie er van te geven. Die definitie is simpel, de konsekwenties ervan blijken razend ingewikkeld te zijn, zoals je in de eerste vier paragrafen van dit bericht kunt lezen.
Ik wens u alle goeds

Blues-Bob
Bevlogen
Berichten: 4763
Lid geworden op: 26 aug 2010 07:33
Locatie: Friesland

Re: de definitie van tijd?

Bericht door Blues-Bob » 09 dec 2013 07:40

@PvV
Een systematische meetfout, middel je er niet uit. Een systematische meetfout is iets wat stelselmatig in meting x anders meet, dan meting y. Dat kan een verschil zijn tussen onderlinge meting, of wat dan ook. Maar in ieder geval is het altijd hetzelfde meetverschil. Een hele simpele weergave van meetfouten tussen 2 meter is een Bland Altman plotje. Dat is de meest simpele die ik kan bedenken. Je zult in een bland altman plotje dan zien dat de afwijking van meter x tav meter y stelselmatig iets anders meet. Als we dus de meting correleren aan het daadwerkelijke construct, moet men corrigeren voor de systematische meetfout, mits die bekend is.

Daar bovenop komt de willekeurige meetfout. Die kun je eruit proberen te middelen. De willekeurige meetfout is de reden waarom meerdere metingen van hetzelfde (Dus zonder verandering van het construct) en vervolgens middelen, nauwkeuriger en betrouwbaarder wordt. Maar dan is de basisvoorwaarde dat tijdens het meten (of soms door het meten) het construct niet verandert. Anders ben je alsnog een proces of een effect aan het meten, en middel je de verandering (over de tijd, of tussen de afstand :-) ) tussen de metingen.

Ik hoop dat ik je denken wat geholpen heb.

Groet,

Bob

http://blogs.bmj.com/adc/2013/09/27/sta ... man-plots/" onclick="window.open(this.href);return false;
In bovenstaand plotje is de systematische meetfout dus 0,88 ;-)
"You can think I'm wrong, but that's no reason to quit thinking." - House
Tiepvauden ondur voorbehauwt.

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 16560
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: de definitie van tijd?

Bericht door Peter van Velzen » 09 dec 2013 08:00

Blues-Bob schreef:@PvV
Een systematische meetfout, middel je er niet uit. Een systematische meetfout is iets wat stelselmatig in meting x anders meet, dan meting y. Dat kan een verschil zijn tussen onderlinge meting, of wat dan ook. Maar in ieder geval is het altijd hetzelfde meetverschil. Een hele simpele weergave van meetfouten tussen 2 meter is een Bland Altman plotje. Dat is de meest simpele die ik kan bedenken. Je zult in een bland altman plotje dan zien dat de afwijking van meter x tav meter y stelselmatig iets anders meet. Als we dus de meting correleren aan het daadwerkelijke construct, moet men corrigeren voor de systematische meetfout, mits die bekend is.

Daar bovenop komt de willekeurige meetfout. Die kun je eruit proberen te middelen. De willekeurige meetfout is de reden waarom meerdere metingen van hetzelfde (Dus zonder verandering van het construct) en vervolgens middelen, nauwkeuriger en betrouwbaarder wordt. Maar dan is de basisvoorwaarde dat tijdens het meten (of soms door het meten) het construct niet verandert. Anders ben je alsnog een proces of een effect aan het meten, en middel je de verandering (over de tijd, of tussen de afstand :-) ) tussen de metingen.

Ik hoop dat ik je denken wat geholpen heb.

Groet,

Bob

http://blogs.bmj.com/adc/2013/09/27/sta ... man-plots/" onclick="window.open(this.href);return false;
In bovenstaand plotje is de systematische meetfout dus 0,88 ;-)
De systematische verschuiving van de tijd tussen twee zonsopgangen verdwijnt toevallig keurig als je ze over een geheel aantal jaren uitmiddeld. Toegegeven het is eigenlijk niet correct dit een fout te noemen. Het is eerder een periodieke afwijking, De afwijking is echt en geen meetfout, maar om een betere aansluiting te krijgen met andere "tijden" is het hanteren van dat gemiddelde wel een oplossing. Het is dan ook best een ingewikkelde zaak. Excuses dat ik in de fout ging.
Ik wens u alle goeds

Plaats reactie