Peter van Velzen schreef:
Verzinsel?
Zijn het verzinsels dat als de planeet weer dezelfde positie inneemt ten opzichte van de achtergrondsterren en gezien vanuit de ster waarom heen zij draait, dat haar sateliet al minstens 12 maal dezelfde postitie heeft ingenomen ten opzichte van de achtergrondsterren en gezien vanuit de planeet, en dat de ster al minstens 365 maal boven dezelfde plaats heeft gestaan aan de horizon van de planeet gezien vanuit een vast punt aan haar equator? Nee mijn waarde, dat zijn waarnemingen.
Ik denk inderdaad niet dat dat verzinsellen zijn. En ik denk dat tijd de verklaring van die waarnemingen wel zo makkelijk maakt. Maar je zou de wereld ook kunnen zien als een prentenboek. Dan is paginanummering misschien wel net zo'n handig construct.
De buitenaardse beschaving zal echter een vergelijking maken met dergelijk periodieke herhalingen zoals ze die hebben ervaren op hun plaats van herkomst, en de omwenteling van de planeet, haar sateliet en de omloopttijden van hun banen uitdrukken in eenheden die daarvan zijn afgeleidt.
Of zouden ze denken in pagina nummeringen? In zou dat heel veel verschil maken in:
1. De ontwikkeling van de wetenschap?
2. De mate van sluiten van een theorie (consistency)? (zie ook lakatos zijn idee over research programmes).
3. De mate van progressiviteit vs. de mate van degenerativiteit van een theorie (Lakatos).
Ik heb het antwoord niet op die vragen. Immers een gek kan meer vragen bedenken dan een wijze kan beantwoorden.
Nee tijd is geen verzinsel, maar de specifieke tijdseenheden zijn enerzijds gebaseerd op de periodes die we "toevallig" hebben waargenomen, en anderszijds inderdaad verzinsels gebaseerd op het gebruik van gehele getallen in plaats van daadwerkelijke verhoudingen.
Dat denk ik ook. En dat heeft te maken met het feit dat tijd, aangenomen dat er zoiets is, niet direct waarneembaar is. De theorie wordt dus vormend voor het tijdsbegrip en de tijdsmeting. Maar dan zullen we ook moeten nadenken, wat nu als we een theorie kunnen vormen (of misschien vanwege de effectiviteit binnen de toepassing van wetenschap) een theorie moeten vormen, waarin tijd geen rol speelt.
Nu begrijp ik dat het in de moderne tijd zelfs zo is dat we een theorie over het hele grote (massa, afstand) hebben, waarin tijd een prominente rol speelt en op basis van de lichtsnelheid relatief is. En een andere theorie onmisbaar is voor onze wetenschap en ontwikkeling die stelt dat tijd niet bestaat. Dat is vanuit Lakatos zijn visie op de discussie tussen Kuhn en Popper erg interessant. Hoewel het zondermeer interessant is te bedenken hoe die theorieën in 1 theorie verenigd kunnen worden (rationalisme), is het de vraag of dat dat vooruitgang is (Popper / kritisch rationalisme), of juist ook een stukje destructief is voor wetenschappelijke kennis en vaardigheden (zie Kuhn).
Maar vooralsnog denk ik dat het construct tijd, verzinsel of niet, nuttig is voor wetenschap en de wetenschappelijke benadering van beweging, verandering, episodes waarbinnen andere constructen juist niet veranderen, sportwedstrijden, etc. etc.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Thomas_Kuhn" onclick="window.open(this.href);return false;
http://nl.wikipedia.org/wiki/Karl_Popper" onclick="window.open(this.href);return false;
http://nl.wikipedia.org/wiki/Imre_Lakatos" onclick="window.open(this.href);return false;
Groet,
Bob