AOW afschaffen

[herman van der helm]

De koning van een land wil goed zorgen voor zijn inwoners. Omdat hij dit niet alleen kan doet hij een beroep op zijn bewoners hem hierbij te helpen. Hij vraagt aan iedereen die er toe in staat is zijn steentje bij te dragen. Uiteraard niet aan degene die dat niet meer kunnen, maar zelfs hen wordt gevraagd de anderen te helpen motiveren het werk te klaren. Voor iedereen is een basissubsidie beschikbaar om te voorzien in hun noodzakelijke natje en droogje. Wat ze meer willen mogen ze zelf regelen, als maar voor iedereen de basisvoorziening is gegarandeerd. Het loopt allemaal voorspoedig en iedereen is gelukkig.

In een buurkoninkrijk wil ook de koningin dat iedereen elkaar helpt. Het lijkt ook goed geregeld, maar ze hebben daar de subsidie voor de basisvoorziening in allerlei hokjes gestopt. Ze hebben er een voor subsidie voor jong gehandicapten. Ze hebben er banen waar je in moet passen. Ze hebben er vacatures, en als je niet helemaal aan de eisen voldoet kom je in een werkloosheidsubsidie. Als je niet goed kunt lopen, omdat je een keer te zwaar getild hebt tijdens een baan, kom je in de arbeidsongeschiktheidsubsidie. Er wordt beoordeeld door iemand met een andere baan dat je nog 50% wel kunt lopen en dan moet je een baan aannemen waar je die 50% kunt gaan lopen. Als je ouder bent dan 65 levensjaren wordt je in een oudevandagen subsidie gestopt. Tenzij je werk in een ander land hebt verricht, dan krijg je maar een gedeelte. Heb je helemaal geen mogelijkheid in een baan te passen, omdat je bijvoorbeeld de verkeerde opleiding hebt, dan kom je in de bijstandsubsidie. Als je jong bent dan krijgen je ouders kindersubsidie, dat overloopt als je ouder wordt in stufisubsidie. Kortom een hok vol met subsidies, die allemaal wel een goede achtergrondgedachte herbergen, maar waarvan de koningin weleens met haar hoofd schudt.

De koning en de koningin gaan eens polderen. De koning ziet dat het in zijn land goed gaat. De koningin ziet dat ook, maar is bang dat zoveel verandering tot problemen met de gevestigde orde leidt. Ze overleggen en komen met de volgende oplossing:
De uitkeringen en voorzieningen worden, in plaats van allemaal met interessante afkortingen aangeduid, voortaan subsidie genoemd. Subsidie is bedoeld om een probleem te regelen en als het probleem niet meer bestaat, of achterhaald is door de feiten stopt het.
Zo is de AOW een subsidie die bedoeld is om mensen die vroeger met een zware baan niet konden rusten als ze zo goed als versleten waren. Vanaf 65 jaar kwam je er standaard in. Deze subsidie is feitelijk nu vervangen door de arbeidsongeschiktheidsubsidie. Dus waarom stoppen we deze subsidies niet in hetzelfde hok? De leeftijdsgrens is dan niet meer aan de orde. Mensen kunnen gewoon doorwerken zolang ze hiertoe in staat zijn. Uiteraard hoort hierbij dat we zorgen voor goede hulpmiddelen om dit werk prettig te kunnen blijven doen. Het moet ook leuk blijven om te werken. Een ergonomische stoel voor achter het bureau, een tilhulpmiddel voor de pakketbezorger, een stel goede schoenen voor de rolstoelduwer etc. Dit zijn gewoon dingen die we eigenlijk toch al hadden moeten doen.

De koningin wordt zeer enthousiast. Eigenlijk is dit de oplossing. Als ik naar mijn land kijk, zie ik dat er nog maar 15% van de mensen werkelijk werkt als ze 64 jaar oud zijn. Bij 50 jaar zijn al meer dan de helft van de mensen uitgeschakeld door arbeidsongeschiktheid, of zitten in een of andere uitkering. Ze doen naast hun uitkering toch vaak vrijwilligers werk, of klussen bij. Dit geldt eveneens voor 65plussers. Deze doen nog vele klussen, betaald of onbetaald. Mensen stoppen toch pas als ze het fysiek of geestelijk niet meer kunnen. Fantastisch idee die subsidie! Kan iedereen gewoon blijven doen wat hij leuk vindt om te doen, en is ons financiële probleem dat we als staat hebben weer een stukje opgelost. Hoeven we alleen maar de condities te scheppen dat mensen het werken leuk blijven vinden.

[Peter van Velzen]

Materiëel gezien (en ik ben een materialist) een uitstekende oplossing. Helaas hebben we ook nog te maken met de gevoelens van de betreffende mensen. Ik kan me zo voorstellen, dat mensen niet op hun oude dag als arbeidsongeschikten willen worden aangemerkt. Ook moet die "verminderde arbeidsvaardigheid" natuurlijk objectief worden getoetst. Dat levert weer heel andere problemen op. Verder bood de AOW voorheen zekerheid, zo'n arbeidsvaardigheid-systeem is natuurlijk veel onzekerder. Je kunt er nauwelijks plannen voor maken. Zelf had ik mijn - Thaise - vrouw in 2002 beloofd dat als ze met mij mee naar Nederland kwam, ik na 10 jaar (op mijn 62e) met haar mee naar Thailand zou gaan. Dankzij de heren Balkenende en de Geus, had ik die belofte bijna niet kunnen nakomen! Er zitten nog allerlei andere haken en ogen aan, zo als het fiscaal faciliteren van pensioenen. Schaffen we dat ook meteen maar af? Of verbinden we er juist geen leeftijdsgrens meer aan, en mag je voortaan - als je dat graag wil - weer met je 60e met pensioen(of als je genoeg verdient om díe premie te betalen, met je 40e) ? Zo zijn er vast nog meer dingen te bedenken, die nu aan leeftijdsgrenzen worden verbonden (belastingtarieven bijvoorbeeld) en die bezwaarlijk hetzelfde kunnen blijven als de AOW-leeftijd geheel verdwijnt.

"Interessant, maar denkt U verder!"

[Jandar]

Volgens mij gaat dit stukje niet specifiek over de AOW.

AOW is wel een prima voorbeeld om een basisinkomen (laten we het inderdaad maar liever geen arbeidsongeschiktheidssubsidie oid noemen) te illustreren omdat dat nu al op die manier is opgezet: het is een uitkering op bijstandsniveau die wordt aangevuld door individuele pensioenen.

De truc is om dezelfde splitsing overal uit te voeren.

Bij 'echte' arbeidsongeschiktheid of bij werkeloosheid kan dan worden gerekend met die zelfde basis op bijstandsniveau, afhankelijk van de situatie aangevuld door uitkeringen uit een verzekering (en samen opgeteld dan tot een vergelijkbare bedrag als nu!).
En voor wie werkt geldt die basis dan als (sterk verhoogde) belastingvrije voet, aangevuld met de rest van het salaris die dan ter compensatie uiteraard hoger belast wordt dan nu.

De essentie van het verhaal is dus een constant doorlopend belastingvrij basisinkomen met aanvullingen afhankelijk van je situatie op dat moment. Voor die basis is geen inkomenstoets etc. nodig (zoals nu wel bij de bijstand nodig is), en de aanvullingen, in welke vorm dan ook, zijn simpelweg volledig belast: meteen als eindheffing. Zo'n opzet scheelt een enorme hoeveelheid overhead.
Alle aftrekposten verdwijnen... hoop je dan.

Maar probleem met een basisinkomen is dat men altijd zo graag een voor iedereen geldend vast bedrag wil noemen. Naar mijn mening kan dat niet, en hoeft dat ook niet. Je wilt namelijk dat zo'n basisinkomen alleen de echt noodzakelijke uitgaven afdekt (voedsel, kleding, onderdak en gezondheidszorg) en dat de eventuele aanvullingen voor al het meerdere (vakantie, auto, roken etc.) moeten zorgen.
Met de uitgaven mbt voedsel, kleding en zorg lukt dat nog wel (begroot een mariakaakje bij de thee, 4 onderbroeken per jaar bij de Wibra, een gemiddelde basisverzekering... die direct naar de verkozen zorgverzekeraar gaat zodat iedereen verzekerd is) maar de woonlasten per persoon varieren enorm (zoals ook blijkt uit vergelijking van de Nibud voorbeeldbegrotingen en de werkelijke uitgaven). En niet iedereen die dat wil/moet kan nu eenmaal in de aller-allergoedkoopste woningen wonen.

Ik zou daarom een basisinkomen splitsen in een vast persoonlijk deel en een woon-afhankelijk deel: per woonruimte schat je de totale kosten van huur, gas/water/electra af en dat bedrag wordt gelijk verdeeld over de bewoners (ook de kinderen) uitgekeerd. Uiteraard wordt voor echt te dure woningen progressief minder uitgekeerd, en eventueel ook als er minder bewoners zijn dan voor het type woning mogelijk/gewenst is.
Zoiets zou dan huursubsidie, eigen woningforfait en hypotheekrenteaftrek kunnen vervangen.

Op die manier ontvangt iedereen die 'redelijk' woont een persoonlijk afgepast en net kostendekkend basisinkomen.
Voor het meerdere moet je maar gaan werken (of gewerkt/verzekerd/gespaard hebben).

[Jagang]

Deze subsidie is feitelijk nu vervangen door de arbeidsongeschiktheidsubsidie. Dus waarom stoppen we deze subsidies niet in hetzelfde hok? De leeftijdsgrens is dan niet meer aan de orde. Mensen kunnen gewoon doorwerken zolang ze hiertoe in staat zijn. Uiteraard hoort hierbij dat we zorgen voor goede hulpmiddelen om dit werk prettig te kunnen blijven doen. Het moet ook leuk blijven om te werken. Een ergonomische stoel voor achter het bureau, een tilhulpmiddel voor de pakketbezorger, een stel goede schoenen voor de rolstoelduwer etc. Dit zijn gewoon dingen die we eigenlijk toch al hadden moeten doen.

Dus pas wanneer je niet meer in staat bent om te werken mag je extra tijd krijgen voor hobby's en andere interesse's, waar je dan vaak meteen niet meer toe in staat bent?

[herman van der helm]

"Dus pas wanneer je niet meer in staat bent om te werken mag je extra tijd krijgen voor hobby's en andere interesse's, waar je dan vaak meteen niet meer toe in staat bent?"

Als je de column goed leest heb je hier al vanaf het begin van je arbeidzame tijd voor. Plus dat het "noodzakelijke" zo leuk zou moeten zijn, dat je het ook onder hobby kan scharen.

[Fish]

Uiteraard hoort hierbij dat we zorgen voor goede hulpmiddelen om dit werk prettig te kunnen blijven doen. Het moet ook leuk blijven om te werken. Een ergonomische stoel voor achter het bureau, een tilhulpmiddel voor de pakketbezorger, een stel goede schoenen voor de rolstoelduwer etc. Dit zijn gewoon dingen die we eigenlijk toch al hadden moeten doen.

Een stenentiller voor de metselaar en de stratenmaker, een electrisch mes voor de uitbener in de vleeswarenindustrie.
Dat maakt het werk leuk?

Dit is een grap, ja toch?

[Jagang]

Als je de column goed leest heb je hier al vanaf het begin van je arbeidzame tijd voor.

Die passage heb ik dan een tweede keer gemist.
Natuurlijk eeft iedereen daar tijdens het arbeidzamen leven ook al wat tijd voor, maar ik kan me voorstellen dat sommigen daar op enig moment in hun leven méér tijd voor willen hebben, voordat het niet meer kan.

Plus dat het "noodzakelijke" zo leuk zou moeten zijn, dat je het ook onder hobby kan scharen.

Hoe wil je dat voor iedreeen realiseren?
Want tussen "zou moeten zijn" en "is", zit nog een heel gat.
Sommige vacature's zouden nooit worden vervuld, wanneer mensen alleen maar zouden kunnen doen wat ze "leuk" vinden.

[herman van der helm]

"een electrisch mes voor de uitbener in de vleeswarenindustrie.
Dat maakt het werk leuk?"

Sommige "beroepen" zijn m.i. niet nodig.

[herman van der helm]

"Sommige vacature's zouden nooit worden vervuld, wanneer mensen alleen maar zouden kunnen doen wat ze "leuk" vinden."

Daar moeten we dan wat op vinden.

[Fish]

Daar moeten we dan wat op vinden.

Misschien moet je daar dan mee beginnen?

[Fish]

"een electrisch mes voor de uitbener in de vleeswarenindustrie.
Dat maakt het werk leuk?"

Sommige "beroepen" zijn m.i. niet nodig.

Ja, als we subjectief naar zaken gaan kijken komen we niet ver.

[herman van der helm]

Daar moeten we dan wat op vinden.

Misschien moet je daar dan mee beginnen?

ben ik ook mee bezig. zie www.tiller.eu

[Fish]

Daar moeten we dan wat op vinden.

Misschien moet je daar dan mee beginnen?

ben ik ook mee bezig. zie http://www.tiller.eu

Mooi stukje gereedschap hoor.

Uiteindelijk zal zwaar en geestdodend werk (ik heb in een productie bedrijf gewerkt) wel verdwijnen maar dat duurt nog wel een poosje.

Zit je zelf in de ontwikkeling van dat soort werktuigen?

[herman van der helm]

Zit je zelf in de ontwikkeling van dat soort werktuigen?

Ja , dir apparaat hebben we ontwikkeld omdat ikzelf het elk jaar wel een paar keer fiks in mijn rug had.
Door gebruik van deze "gewichtheffer" heb ik er nu al twee jaar geen last meer van.

[The Prophet]

Ik krijg de indruk dat TS een ernstig gebrek aan realiteitszin vertoont. Ben je soms lid van DVG?