Nietzsches titels.

Het forum voor columns over specifieke onderwerpen.

Moderator: Moderators

Plaats reactie
Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 15982
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Nietzsches titels.

Bericht door Peter van Velzen » 04 okt 2020 08:30

Ons meest productieve nieuwe lid Frits, schreef dat hij vooral wordt geïnspireerd door grote denkers, en met name door Friedrich Nietzsche.

Alhoewel ik zulke denkers best waarderen kan, beinvloeden zij mijn gedachten voornamelijk als de hunne een click maken met met eigen ideeën. Ik weiger iemands volgeling te zijn. Een houding die overigens aanbevolen wordt door een denker met veel volgelingen: Krisnamurti.

Dat Nietzsche buitengewoon populair is onder vrijdenkers is denk ik omdat hij de ketenen van het denken altijd heeft trachten te doorbreken. Ik heb echter meer geleerd van enkele van zijn titels dan van de inhoud van die boeken. Als ik Nietsche lees, ben ik altijd in verwarring en vraag mij af wat wil hij nu zeggen. Waar de titel van het vaak volstrekt duidelijk aangeeft waarover hij het wil hebben.Hij komt vooral op mij over als de grote tegenspreker. Waar ik bij gelegrnheid mij uitspreek tegen absolute beweringen en stel dat er alleen relatieve waarheden bestaan. (en ja ook dat is niet absoluut waar), gaat Nietzsche het absolute denken te lijf door de antithese te omarmen. Zo beweert hij het kwade te verkiezen boven het goede. Iets dat volgens mij niet echt waar was, maar typisch voor zijn manier van denken,

Enkele van zijn titels resoneerden buitengewoon sterk in mij denken. Allereerst:

Zur Genealogie der Moral
Het is een buitengewone denkstap om te overwegen dat de Moraal een ontstaansgeschiedenis had.. Tegenwoordig is dat voor velen duidelijk. Maar in Nietsches tijd was het haast een vorm van blasfemie. Wie echter de evolutietheoie van Darwin omarmt en die, zoals Richard Dawkins en Daniël Dennet (Nog twee grote denkers) deze ook toepast op de evolutie van ons denken (de mementheorie), begrijpt dat dit volstrekt natuurlijk en logisch is. Het goede is wat ons heeft geholpen te overleven als soort, en het kwade is datgene dat de overleving in gevaar brengt. Dat brengt ons tot een andere titel.

Jenseits von Gut und Böse
Goed en kwaad zijn andere zaken dan goed en fout. Maar waar ligt het verschil? Het verschil, ligt in de ontwikkeling in de tijd. Wat wij kwaad noemen is niet zo zeer fout, dan wel datgene dat ons in het verleden heeft geholpen onze genen te verspreiden maar in de tegenwoordige tijd waarin we afhankelijk zijn van veel meer anderen voornamelijk in de weg staat. Ik ben persoonlijk van mening dat dit vooral de exofobie betreft. Nationalisme en discriminatie van vreemdelingen heeft aan de basis gestaan van vele culturen, en heeft nog veel meer andere culturen vernietigd. Het nationalisme leidde tot de eerste wereldoorlog en bleek zeer kwalijke gevolgen te hebben voor de bestaande machtsblokken. De vreemdelingenhaat vormde de voedingsbodem van de tweede wereldoorlog en leidde tot de ineenstorting van de racistische frakties (De Nazis en het Japanse equivalent daarvan. Het is echter nog steeds een sterke menselijke neiging.

Menschliches, Allzumenschliches
Niet alles wat menselijk is. Is daarom goed te noemen. Wij hebben heel veel negatieve eigenschappen en in een steeds veranderende wereld, verandert ook het nut en het nadeel daarvan. Ik ben nog altijd gekant tegen kernwapens. Deze wapens zijn echter een direct gevolg van de menselijke neiging tot macht. Ik ben daarentegen niet meer tegen kernenergie, aangezien zij veruit te prefereren is boven fosiele brandstoffen in oznze strijd tegen de klimaatverandering, Het is echter ook typisch menselijk om een eenmaal ingenomen standpunt niet te verlaten.
Één titel heeft mij echter tot voor kort niet kunnen inspireren.

Also sprach Zarathustra
Pas vandaag begreep ik waarom Nietzsche de filosoof die de hoofdrol in dit boek speelt Zarathustra noemde. Zararthustra (ook wel Zoroaster genoemd), was de grondlegger van de persische leer van de strijd tussen (de God van het) goed en (de God van het) kwaad. En lag daarmee aan de basis van de absolute moraal die Nietzsche aan de kaak wilde stellen Deze titel herinnert ons er aan dat onze overtuigingen - juist of onjuist - vaak niet meer zijn dan de woorden van een mens. Dat is wellicht de belangrijkse les die we wellicht van Nietzsche kunnen leren.
Ik wens u alle goeds

Gebruikersavatar
Frits
Forum fan
Berichten: 118
Lid geworden op: 09 mar 2019 15:41
Locatie: Łagów, Lubuskie, Polen

Re: Nietzsches titels.

Bericht door Frits » 04 okt 2020 10:39

Beste Peter

Een leeg doel om in te schieten, dank je wel.
Peter van Velzen schreef:
04 okt 2020 08:30
Alhoewel ik zulke denkers best waarderen kan, beïnvloeden zij mijn gedachten voornamelijk als de hunne een click maken met met eigen ideeën. Ik weiger iemands volgeling te zijn. Een houding die overigens aanbevolen wordt door een denker met veel volgelingen: Krishnamurti.
In zijn Nagelaten Fragmenten schrijft Nietzsche: “Wie niet denkt zoals ik, volge mij! Want kuddes zijn niet best, ook niet als ze achter je aan lopen.” Voor mij één van de belangrijkere uitspraken. Hij dwingt je om zelf na te denken! Zijn uitspraken klikken vaak met mijn gedachten, maar het belangrijkste voor mij is dat hij dwingt om zelf na te denken! Zarathoestra (alterego van Nietzsche) daagt ons uit om zijn leer te verbeteren!

Er zijn veel boeken geschreven en de boeken van waarde verdienen het om keer op keer opnieuw gelezen te worden. Wie veel leest kan niet anders dan dat beamen! De gebrekkige inhoud van veel boeken wordt vaak verhuld door ingewikkeld taalgebruik, waarmee de auteurs hun eigen aanzien trachten te verhogen. Nietzsche heeft een heldere schrijfstijl, met uitzondering van Aldus sprak Zarathoestra, waar ik straks nog op terug wil komen.
In tegenstelling tot veel van zijn commentatoren, is het lezen van Nietzsche een uitdaging. Veel filosofen willen gelezen en begrepen worden als coherente en consistente systeemdenkers. Nietzsche schrijft echter in een aforistische vorm. Een vorm die hij gekozen heeft, mede door zijn slechtziendheid die het onmogelijk maakte om lange teksten te schrijven. De lezer hoeft zich daarom niet door het hele boek heen te worstelen. De Franse filosoof Gilles Deleuze zegt daarover: ”Nietzsche heeft recht op tegen-interpretatie, dat het onmogelijk maakt hem op dezelfde wijze te becommentariëren als bijvoorbeeld Descartes of Hegel.”

Eén aforisme is meestal al voldoende om er dagen of zelfs weken op te blijven kauwen en te herkauwen. Het zijn zinspreuken die uitblinken in schoonheid en diep verborgen wijsheid! Of zoals Nietzsche schrijft in Aldus sprak Zarathoestra (1.7): “In het gebergte is de kortste weg van top naar top: maar daarvoor moet je lange benen hebben. Spreuken zullen toppen zijn: en zij tot wie men spreekt, groot en rijzig.”

Gilles Deleuze vergelijkt de aforismen van Nietzsche met ingelijste schilderijen. Wat zich in de lijst bevindt krijgt pas betekenis als het eruit wordt gehaald! Met andere woorden: de inhoud gaat leven dankzij de lezer! Een aforisme van Nietzsche wacht op een nieuwe interpretatie, keer op keer opnieuw! Een eigenwijze of tegendraadse interpretatie is niet alleen legitiem, het strekt zelfs tot aanbeveling! Nietzsche wil dat zijn boeken uit het hoofd worden geleerd, doordacht van binnenuit, opgedragen aan de herinnering, hartstochtelijk doorvoeld en doorleefd als een eigen creatie!

“Wie schrijft in bloed en spreuken, wil niet worden gelezen, maar uit het hoofd geleerd.”(aldus sprak Zarathoestra 1.7)

Nietzsche daagt ons uit om onder zijn huid te kruipen en zijn filosofie over het leven te begrijpen. Filosoferen is leven en leven is filosofie. Beide zijn bij Nietzsche onverbrekelijk met elkaar verbonden. “Het product van een filosoof is zijn leven;” schrijft hij in dan ook in Oneigentijdse beschouwingen. En in Ecce Homo: “Ik ben geen mens, ik ben dynamiet”. Dus als je niet oplet dan ontploft hij in ons gezicht!

Na een lange periode van geestelijke ontwikkeling, schreef Nietzsche de eerste drie delen van Aldus sprak Zarathoestra. Aanvankelijk wilde hij het daarbij laten, en veel commentatoren zien het dan ook als een trilogie, hoewel dat niet overeenstemt met de laatste teksten over de Zeven Zegels (3.16). In de winter van 1884-1885 schreef hij dan ook het vierde en laatste deel, de kroon op zijn werk! Aan zijn vriend Heinrich Köselitz schrijft hij dat het een sublieme finale is, geschreven in de vorm van een goddelijke blasfemie, maar met de vrolijkheid van een nar.
De structuur van Zarathoestra komt overeen met de attische traditie van drie tragedies en één saterspel. Het neemt een bijzondere plaats in tussen zijn overige werken. Omdat Zarathoestra het alter ego is van Nietzsche biedt het ons een uniek inzicht in zijn diepste gevoelens, twijfels en (wan)hoop. Hij schrijft aan zijn vriend Franz Overbeck dat Zarathoestra een onbegrijpelijk boek is, omdat zijn eigen, diepgevoelde ervaringen eraan ten grondslag liggen, die hij met niemand kan delen. Nietzsche voelt zich aan niemand verwant en dat geeft hem een diep gevoel van eenzaamheid.
Zarathoestra is een symfonisch muziekwerk geworden, waarin alle complexe toonsoorten doorklinken. Nietzsche maakte veelvuldig gebruik van dithyramben (extatische lofzang op Dionysus) ingeluid met een aanhef zoals: “O, ach en wee!” Hij was een woordkunstenaar en hij heeft zijn teksten rijkelijk voorzien van woordspelingen, allusies, metaforen, gelijkenissen en allegorieën. Deze prachtige stijlfiguren lenen zich niet voor een oppervlakkige beoordeling. Alleen de lezer die bereid is om steeds een laag dieper te graven, kan achter iedere gevonden betekenis weer een nieuwe betekenis vinden. Daarom zal het nooit tot een eenduidige interpretatie van zijn werk kunnen leiden.

De bijbel was voor Nietzsche niet alleen een ‘steen des aanstoots’, maar ook een bron van inspiratie. Veel van zijn teksten bevatten een verwijzing naar het Oude en Nieuwe Testament. Hij persifleert bijbelse formuleringen of geeft er een tegengestelde betekenis aan. Zarathoestra is een boek met een religieuze uitstraling, en Nietzsche noemt het een vijfde Evangelie. De ‘geheime woorden’ van Zarathoestra raken aan de de essentie van het bestaan, maar zijn alleen bestemd voor ingewijden. Nietzsche heeft ze verhuld in beeldspraak, die bestemd is voor degenen die 'oren hebben om te horen'.
Nietzsche is de filosoof van omkeringen, paradoxen, tegenspraak en twijfels die hij openlijk durft te uiten! Ons hele leven bestaat uit paradoxen en hij heeft die zichtbaar gemaakt. Er kan een hoger niveau van wijsheid bereikt worden door de (schijnbare) tegenstellingen in het leven te accepteren en er een onvoorwaardelijk ja te zeggen.

N.B. Ik heb deels geciteerd uit eigen werk: Een uitgebreide toelichting op Aldus sprak Zarathoestra. Zarathoestra is inderdaad de Perzische profeet Zoroaster. Nietzsche laat hem terugkeren om zijn leringen van destijds (meer dan 10 eeuwen voor Christus) te herstellen!
Mijn commentaar op de overige werken bewaar ik voor een andere keer.

groet Frits
Er bestaan geen feiten, alleen interpretaties (Nietzsche)

authority
Berichten: 14
Lid geworden op: 17 aug 2020 14:01

Re: Nietzsches titels.

Bericht door authority » 22 nov 2020 15:42

ben ik nu ook "zoiets"?
héhé

Plaats reactie