Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Geef hier je mening over boeken die je hebt gelezen.

Moderator: Moderators

Brecht
Berichten: 8
Lid geworden op: 24 aug 2016 21:50

Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Brecht » 25 aug 2016 10:28

Dag iedereen,

PietV. nodigde me uit om een stuk te plaatsen rond mijn recent verschenen boek


Ik ben Brecht Decoene en studeerde moraalwetenschappen aan de universiteit van Gent. Sindsdien hield ik me ononderbroken bezig met allerlei onderwerpen die je onder de noemer 'kritisch denken' kan plaatsen. Als puber was ik zelf heel ontvankelijk voor complotdenken. De stripverhalen van XIII, the X-files, JFK van Oliver Stone, de documentaire Kurt & Courtney uit 1998 waarin de idee naar voren werd geschoven dat Courtney Love wel eens Kurt Cobain zou hebben vermoord, etc... Het sprak enorm tot de verbeelding. Ik vond het allemaal spannend, intrigerend en zeer aannemelijk klinken.

Meer dan een decennium later besefte ik dat ik aan de andere kant stond. Ik stelde me de volgende vragen: zijn complotdenkers gek? In hoeverre is complotdenken gevaarlijk of is het eerder schadeloos? Hoe komt het dat twee intelligente mensen dezelfde feiten op een volstrekt tegenovergestelde manier interpreteren? Wanneer is iets voldoende bewijs voor iemand om het te aanvaarden? Welke kritische vuistregels kan je hanteren om zin van onzin te onderscheiden? Hoe komt het dat mensen vatbaar zijn voor complotspinsels? Hoe ga je er mee om, of net niet?

Ik begon me te verdiepen in de literatuur die complotdenken op een kritische manier benadert en de meest voorkomende bedenkingen en argumenten die complotdenkers aanhalen. Deze fascinerende wereld resulteerde in een klein boekje dat een inleiding tot de studie van complottheorieën is, met als titel 'Achterdocht tussen feit en fictie. Kritisch omgaan met complottheorieën', uitgegeven door ASPeditions. Het is het eerste boekje in een skeptische reeks waarvan er jaarlijks een tweetal zullen verschijnen: creationisme, psychoanalyse, drogredenen, alternatieve geneeskunde, etc... zijn volgende onderwerpen.

Indien er mensen verdere interesse hebben of de behoefte voelen om vragen te stellen over complottheorieën, dan ben ik bereid daar verder op in te gaan.


http://www.aspeditions.be/nl-be/book/AC ... ecoene.htm

Gebruikersavatar
PietV.
Moderator
Berichten: 14053
Lid geworden op: 21 sep 2004 20:45
Locatie: Rotterdam

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door PietV. » 25 aug 2016 10:38

Welkom Brecht, het verheugt mij dat je zelf het boek naar voren schuift!! Internet is vergiftigd met complotdenkers, ook op freethinker passeren ze de revue. Meestal verdwijnen ze na verloop van tijd. Want als je geen medestanders vindt en een krachtige tegenwind ervaart dan is de lol er snel af. Als ervaringsdeskundige valt het je uiteraard sneller op, en daar haak ik maar op in, wat zijn volgens jou de opvallendste complotten van de laatste maanden?
Is de leegte niet een weldaad, geeft stilte niet veel rust, waarom moet onder leiding van dominees, goeroes, therapeuten en anderen alles kapot gezingeeft worden?

Brecht
Berichten: 8
Lid geworden op: 24 aug 2016 21:50

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Brecht » 25 aug 2016 11:27

Dag PietV.

dat is een zeer moeilijke vraag. Het aantal complotversies is haast onoverzichtelijk. De snelheid waarmee zich nieuwe 'ontwikkelen' is gewoonweg niet bij te houden. Het spectrum gaat van hilarisch en ongeloofwaardig, tot gesofisticeerd en hyperkritisch ogend op het eerste zicht. Ze allemaal uitpluizen en onderzoeken zou een heel team vereisen.

Wat nog steeds de meest populaire blijft is die rond de aanslagen op 9/11. Over enkele weken is het vijftien jaar geleden en zijn er in dat weekend in Nederland (in Utrecht op 10 september en Zeist op 11 september) twee conferenties daaromtrent. Dat leeft dus nog steeds heel sterk.

(Voor de geïnteresseerden:http://www.wanttoknow.nl/nieuws/kom-je- ... an-bedrog/ en http://www.lichtop911.nl/)

Ik heb het gevoel dat alles wat met voeding te maken heeft, ook veel aanhang kent. Wat je op deze facebookpagina leest, is bijvoorbeeld tenenkrullend, én het heeft bijna 42.000 likes!
https://www.facebook.com/healthwatchNL/?__mref=message

Om het kort samen te vatten: meest voorkomende:
1. 9/11
2. de aanslagen van moslims/Mossad/CIA (Charlie Hebdo, Brussel, Nice, ...)
3. zaken rond voeding en medicijnen

Meest opvallende (recent):
1. Platte aarde (onlangs was er een Flat Earth Conference in Nederland, bekijk dit filmpje
https://www.youtube.com/watch?v=Ml8Yc2t5ruA)
2. afhankelijk van de uitslag zullen de komende verkiezingen in de VS al dan niet getricheerd zijn
3. het hele geval rond de coup in Turkije


De beste complottheorie van déze week is gegarandeerd de volgende (die verdient een prijs):
http://www.snopes.com/limbaugh-obama-se ... n-farmers/

Gebruikersavatar
doctorwho
Superposter
Berichten: 9842
Lid geworden op: 19 mei 2005 12:53
Locatie: tardis

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door doctorwho » 25 aug 2016 12:04

Leuk ik ga het bestellen. Straks denken al die complotdenkers dat dit boekje onderdeel is van een nog groter complot :)
Wie atheïsme een geloof noemt kan tot niets bekeerd worden
The person who calls atheism a religion can be converted to nothing

Gebruikersavatar
Dat beloof ik
Bevlogen
Berichten: 3285
Lid geworden op: 07 jun 2013 13:21
Locatie: Brabanste Wal

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Dat beloof ik » 25 aug 2016 12:14

Wat bedoelt U met 'het hele geval rond de coup in Turkije'.
Daar zie ik de complot theorie niet in.
“Mr. Spock, do you have a theory?”
“No captain. For a theory, one requires facts. Since we do not have any, it would be illogical to have a theory.”
(Star Trek, seizoen 1)

Gebruikersavatar
Doppelgänger
Bevlogen
Berichten: 1733
Lid geworden op: 07 jun 2011 12:01

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Doppelgänger » 25 aug 2016 12:23

Ja, iedereen weet toch dat Erdogan een hagedismens is uit het Draco-stelsel?
Wikipedia schreef:Icke has emerged as a professional conspiracy theorist within a global counter-cultural movement that combines New World Order conspiracism, the truther movement and anti-globalization, with an extraterrestrial conspiracist subculture (Roswell, alien abduction, crop circles, men in black, The X-Files). Thanks to Icke's prominence, public figures are regularly asked whether they are lizards. An Official Information Act request was filed in New Zealand in 2008 to ask this of John Key, the prime minister, and Facebook's Mark Zuckerberg was asked the same during a Q&A in 2016. (Both men said they were not lizards. Key added that he had taken the unusual step of consulting not only a doctor but a vet.) In a 2013 survey in the United States by Public Policy Polling, four percent believed that "'lizard people' control our societies."
:lol: :lol: :lol:
"Strange new trend at the office. People putting names on food in the company fridge. Today I had a tuna sandwich named Kevin." - Some E-cards

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 14572
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Peter van Velzen » 25 aug 2016 12:24

Wellicht zijn de complottheorien een complot van de speculerende en belastingontduikende kapitalisten, met als bedoeling de overheid verdacht te maken, zodat deze hen niet kan weerstreven?

Of misschien zijn de absurde complotheorien enkel bedoeld om ons het zicht op de ware complotten te ontnemen?
Dat zou ook een doortrapt complot zijn niet?
Ik wens u alle goeds

Gebruikersavatar
Doppelgänger
Bevlogen
Berichten: 1733
Lid geworden op: 07 jun 2011 12:01

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Doppelgänger » 25 aug 2016 12:31

Ockham's Onion: de gelaagde complottenverklaring is meestal de beste.

AfbeeldingAfbeeldingAfbeelding
"Strange new trend at the office. People putting names on food in the company fridge. Today I had a tuna sandwich named Kevin." - Some E-cards

Gebruikersavatar
PietV.
Moderator
Berichten: 14053
Lid geworden op: 21 sep 2004 20:45
Locatie: Rotterdam

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door PietV. » 25 aug 2016 12:38

Om niet teveel vragen te stellen ga ik het boek maar bestellen.
Donner:

Achterdocht tussen feit en fictie
Brecht Decoene
ISBN: 9789057185236
Locatie: Webshop
Type: Nieuw
Tijdelijk niet leverbaar


Bol.com

Sorry! De artikelen die wij vonden voor jouw zoekopdracht 'achterdocht tussen feit en fictie' zijn (tijdelijk) niet leverbaar.
Is de leegte niet een weldaad, geeft stilte niet veel rust, waarom moet onder leiding van dominees, goeroes, therapeuten en anderen alles kapot gezingeeft worden?

Gebruikersavatar
Bonjour
Site Admin
Berichten: 4610
Lid geworden op: 27 jun 2008 23:26

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Bonjour » 25 aug 2016 12:50

Hallo Brecht,

Ik ben niet zo'n boeken lezer, maar loop wel al een tijdje met een vraag.
Ik geloof niets van het rapport van de Warren commissie (Kennedy moord) en dus wel in een complot, maar niet in een complot theorie rond 9/11. Ik doe dat op grond van hoe goed ik de argumenten acht. Maar daar kan je aardig in misleid worden. Zo weet ik te weinig van brandwerende materialen om te beoordelen of het vuur in het WTC realistisch was of niet.
Wanneer moet ik een complot theorie nu geloven of niet?

Wat voor handreikingen bied jij om tot een oordeel te komen. (Zonder je hele boek hier over te schrijven)
Zelfs als schepping bewezen wordt, is Magrathea net zo waarschijnlijk als God.

Brecht
Berichten: 8
Lid geworden op: 24 aug 2016 21:50

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Brecht » 25 aug 2016 12:51

Aan 'Dat beloof ik':

De officiële versie zegt dat het Turkse leger een staatsgreep pleegde omdat Erdogan misschien wel democratisch verkozen was, maar de inhoudelijke democratische waarden, namelijk de mensenrechten niet meer respecteerde. Zij wilden dat herstellen.

Erdogan ziet dat wat anders. Hij geef de schuld aan zijn oude vriend en huidig grootste vijand Fetullah Gülen die in ballingschap zit in Amerika. Die poogde, door middel van zijn aanhangers in Turkije, de macht over te nemen, volgens Erdogan.
Anderen zeggen dat Erdogan de coup zelf in scène heeft gezet om zijn plannen richting dictatuur nog sterker en makkelijker te kunnen doordrukken.
Dáár zit de complottheorie (en hierbij ook een tweede kenmerk: er doen meerdere tegenstrijdige complotversies de ronde die uit de aard der logica niet allemaal tegelijkertijd waar kunnen zijn omdat ze mekaar onderling tegenspreken), hoewel we misschien nog wat afwachtend en terughoudend moeten zijn omtrent deze zaak omdat misschien nog niet alle elementen gekend zijn.
Dat is nog zo'n opvallend kenmerk. Complotdenkers zijn vaak erg voorbarig en voortvarend in hun analyses en conclusies. Opmerkelijk is dat naar aanleiding van een gebeurtenis het binnen de paar uur op complotsites gonst van de 'false flag'-beschuldigingen nog voor er een officiële verklaring is afgelegd. Dat is opmerkelijk en grappig. Als er nog geen officiële statements zijn gemaakt, kan je nog geen 'false flag' roepen.
Een houding van terughoudendheid is vaak een meer kritische houding.

Brecht
Berichten: 8
Lid geworden op: 24 aug 2016 21:50

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Brecht » 25 aug 2016 13:35

Aan Bonjour,

ik heb voor mezelf vastgesteld dat je wel degelijk heel wat moet lezen om je in te werken in bepaalde complottheorieën of kwesties. Enkel zo kan je op een gegronde manier uitmaken wat enerzijds een echte samenzwering was (niemand ontkent dat die vaak voorkomen) of anderzijds een complotversie van het officiële verhaal.

Het is dus echt niet zo dat het voor de hand liggend of op het eerste zicht duidelijk of iets een complottheorie is of niet. Ook voor mij is dat af en toe niet makkelijk. Sommigen maken ook de volgende slechte redenering door terecht aan te geven dat hier of daar een samenzwering aan de hand was, dit dan maar bewijst, of dat je daaruit dan maar kan concluderen dat een andere gebeurtenis ook noodzakelijkerwijs het gevolg moet zijn van een complot.

Men moet dus geval per geval bekijken. Zoals jij aangeeft doe je dat en kijk je naar de argumenten. Dat is fantastisch.

In mijn boek geef ik allerlei vuistregels en tips: waar liggen de zwaktepunten in onze psychologie waardoor we intentionele processen vermoeden waar ze perfect toevallig (kunnen) zijn, welk profiel mensen is gevoeliger om vatbaar te zijn voor dergelijke verhalen, toon ik de immunisatiestrategieën van complotdenkers, het gebruik van drogredenen, het uit de context rukken of weglaten van informatie, ... Ik geef aan welke vragen je kan stellen door het gebruik van de socratische methode of dat je onmogelijk kan aantonen dat sommige complottheorieën verkeerd zijn (je kan ze dus niet falsifiëren volgens het principe van de wetenschapsfilosoof Karl Popper - sinds hem weten we wel dat dat altijd in principe mogelijk moet zijn om zinnige uitspraken te kunnen doen).
Ik behandel in het begin een vijftal kenmerken. En geef aan hoe complottheorieën anders worden aangewend in vrije samenlevingen in vergelijking met dictaturen.

Je uitspraak: Ik geloof NIETS van het rapport van de Warren Commissie, komt me nogal radicaal over. Je gooit dus heel het werk in de vuilbak? Ten eerste is het onmogelijk dat er 'niets' zou instaan dat niet klopt. Dat er hier en daar wat hapert, dat zal ik beamen. Het rapport kon inderdaad beter gedaan zijn. De vraag is: heb jij het rapport al gelezen? En met welke passages op welke bladzijden heb je bijvoorbeeld moeite? Ik heb het hier bij me liggen dus ik kan onmiddellijk meevolgen waar je hun argumentatie de mist ziet in gaan. Misschien kan ik proberen (want ik weet uiteraard ook niet alles) concreet duiding te geven.

Het probleem is vaak dat mensen uitspraken doen over rapporten die ze helemaal niet lazen. Dat merk ik tot nog toe bij zo goed als alle twijfelaars van de officiële versie. Sommigen zien dat nog als een verdienste ook. Ze lazen 'on the origin of species' niet maar geloven de evolutietheorie niet, ze weten niet hoe men extrapolaties maakt om te weten hoe het CO²-gehalte en het klimaat enkele duizenden en honderdduizenden jaren geleden was, maar zijn wel global warming denialists, ze zeggen dat het 9/11 commission report gewoon nalaat om de instorting van de Twin Towers te behandelen, terwijl dit nooit het doel was van die commissie, maar is onderzocht door NIST en FEMA. Mochten ze het gelezen hebben, zouden ze die uitspraken niet durven doen, omdat ze weten hoe lachwekkend ze klinken.
Ik zeg niet dat jij dat nu niet gelezen hebt, maar dat is bijvoorbeeld nog iets wat vaak voorkomt.

Gebruikersavatar
Waarom?
Diehard
Berichten: 1479
Lid geworden op: 15 jun 2015 09:20

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Waarom? » 25 aug 2016 13:42

Bonjour schreef:Hallo Brecht,

Ik ben niet zo'n boeken lezer, maar loop wel al een tijdje met een vraag.
Ik geloof niets van het rapport van de Warren commissie (Kennedy moord) en dus wel in een complot, maar niet in een complot theorie rond 9/11. Ik doe dat op grond van hoe goed ik de argumenten acht. Maar daar kan je aardig in misleid worden. Zo weet ik te weinig van brandwerende materialen om te beoordelen of het vuur in het WTC realistisch was of niet.
Wanneer moet ik een complot theorie nu geloven of niet?

Wat voor handreikingen bied jij om tot een oordeel te komen. (Zonder je hele boek hier over te schrijven)
Ik geloof niet in een complot theorie rondom 9/11. Waar ik ook niet in "geloof" op wetenschappelijke gronden is dat brandende gebouwen ( die gebouwd zijn om dit soort situaties het hoofd te kunnen bieden) met vrije val snelheid ( zonder enige weerstand ) op hun eigen grondvlak in elkaar zijgen....(WTC-7 ) door falen van 1 spant.....( volgens simulatie achteraf ) . Falen van 1 Spant(!) zou zorgen dat de rest van het HELE gebouw , waar niet dat relatief kleine brandje was, SIMULTAAN , zonder WEERSTAND , in VRIJE val , als een plumpudding in elkaar stort.

Technisch een onmogelijkheid. Je verwacht hoogstens een lokale asymmetrische instorting, of een gehele instorting die recht doet aan de rest van het intacte casco

En ter verduidelijking: Van het hele gebouw was het hele casco beschermd met asbest om een grootschalige brand te kunnen weerstaan. De allergrootste angst van elke bouwer van een hoog gebouw...Brand......
Wordt alles aan gedaan om te voorkomen en passief: om als het toch brand, gedurend DAGEN om te bestrijden.
Laatst gewijzigd door Waarom? op 25 aug 2016 13:55, 1 keer totaal gewijzigd.
God is dood! God blijft dood! En wij hebben hem gedood! Hoe zullen wij ons troosten, wij moordenaars?

Zoek je troost? Bach! ( Waarom? 1:1)

Gebruikersavatar
Bonjour
Site Admin
Berichten: 4610
Lid geworden op: 27 jun 2008 23:26

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Bonjour » 25 aug 2016 13:54

@Brecht,

Je hebt gelijk, ik heb het rapport niet gelezen. :) Ik heb documentaires gezien die de wonder/magic bullit theory beschrijven. Ik ben natuurkundige en het lijkt me heel onwaarschijnlijk dat een kogel op dergelijke wijze door de auto vliegt. Dit terwijl het publiek een kogel van de ander kant hoort.
Verder vind ik de moord op Oswald door Ruby opvallend. Het lijkt er erg op dat Oswald voor altijd moest zwijgen.
En zo zijn er nog wat dingen zoals de film van Oliver Stone ook aanhaalt.
Verder nog de bekentenis van James Files (al is die ook twijfelachtig), maar dat past beter in het gehele plaatje.
(Maar ik besef heel goed dat ik hier net zo praat als een 9/11 complot theorie aanhanger.)

Het grote verschil zit hem voor mij ook in het motief verhaal. Er speelden duidelijke belangen rond de moord op Kennedy terwijl ik het motief voor Bush om via de twin towers een oorlog te beginnen wel heel raar.
Zelfs als schepping bewezen wordt, is Magrathea net zo waarschijnlijk als God.

Gebruikersavatar
Waarom?
Diehard
Berichten: 1479
Lid geworden op: 15 jun 2015 09:20

Re: Boek "Kritisch omgaan met complottheorieën"

Bericht door Waarom? » 25 aug 2016 14:05

Bonjour schreef:@Brecht,

Je hebt gelijk, ik heb het rapport niet gelezen. :) Ik heb documentaires gezien die de wonder/magic bullit theory beschrijven. Ik ben natuurkundige en het lijkt me heel onwaarschijnlijk dat een kogel op dergelijke wijze door de auto vliegt. Dit terwijl het publiek een kogel van de ander kant hoort.
Verder vind ik de moord op Oswald door Ruby opvallend. Het lijkt er erg op dat Oswald voor altijd moest zwijgen.
En zo zijn er nog wat dingen zoals de film van Oliver Stone ook aanhaalt.
Verder nog de bekentenis van James Files (al is die ook twijfelachtig), maar dat past beter in het gehele plaatje.
(Maar ik besef heel goed dat ik hier net zo praat als een 9/11 complot theorie aanhanger.)

Het grote verschil zit hem voor mij ook in het motief verhaal. Er speelden duidelijke belangen rond de moord op Kennedy terwijl ik het motief voor Bush om via de twin towers een oorlog te beginnen wel heel raar.
Dag Bonjour,

Je moet gewoon de wetenschappelijke feiten ( van bv. WTC-7 gebouw ) los pellen van een eventuele complot theorie. Beginnen bij de feiten en de data en dan pas toewerken naar eventuele conclusies. Zelfde als elke vrijdenker doet rondom geloof, evolutie. Evolutie LIJKT ook onmogelijk op het eerste gezicht, en creationisten noemen het daarom ook een wetenschappelijk boos complot....... :wink:
God is dood! God blijft dood! En wij hebben hem gedood! Hoe zullen wij ons troosten, wij moordenaars?

Zoek je troost? Bach! ( Waarom? 1:1)

Plaats reactie