Artikel 23 er maar eens even bijgezocht. Ik ben natuurlijk een oud wijf, maar ik kan mij mijn basisschooltijd nog goed herinneren (dát denk ik tenminsteArtikel 23 Grondwet
Artikel 23 van de Grondwet gaat over de verantwoordelijkheid van de regering voor het onderwijs. Ook de vrijheid van onderwijs is in dit artikel gewaarborgd, evenals de eerbiediging van godsdienst en levensovertuiging en hiermee samenhangend garanties voor de bekostiging.
Artikel 23, lid 1
Het onderwijs is een voorwerp van de aanhoudende zorg der regering.
Artikel 23, lid 2
Het geven van onderwijs is vrij, behoudens het toezicht van de overheid en, voor wat bij de wet aangewezen vormen van onderwijs betreft, het onderzoek naar de bekwaamheid en de zedelijkheid van hen die onderwijs geven, een en ander bij de wet te regelen.
Artikel 23, lid 3
Het openbaar onderwijs wordt, met eerbiediging van ieders godsdienst of levensovertuiging, bij de wet geregeld.
Artikel 23, lid 4
In elke gemeente wordt van overheidswege voldoend openbaar algemeen vormend lager onderwijs gegeven in een genoegzaam aantal scholen. Volgens bij de wet te stellen regels kan afwijking van deze bepaling worden toegelaten, mits tot het ontvangen van zodanig onderwijs gelegenheid wordt gegeven.
Artikel 23, lid 5
De eisen van deugdelijkheid, aan het geheel of ten dele uit de openbare kas te bekostigen onderwijs te stellen, worden bij de wet geregeld, met inachtneming, voor zover het bijzonder onderwijs betreft, van de vrijheid van richting.
Artikel 23, lid 6
Deze eisen worden voor het algemeen vormend lager onderwijs zodanig geregeld, dat de deugdelijkheid van het geheel uit de openbare kas bekostigd bijzonder onderwijs en van het openbaar onderwijs even afdoende wordt gewaarborgd. Bij die regeling wordt met name de vrijheid van het bijzonder onderwijs betreffende de keuze der leermiddelen en de aanstelling der onderwijzers geëerbiedigd.
Artikel 23, lid 7
Het bijzonder algemeen vormend lager onderwijs, dat aan de bij de wet te stellen voorwaarden voldoet, wordt naar dezelfde maatstaf als het openbaar onderwijs uit de openbare kas bekostigd. De wet stelt de voorwaarden vast, waarop voor het bijzonder algemeen vormend middelbaar en voorbereidend hoger onderwijs bijdragen uit de openbare kas worden verleend.
Artikel 23, lid 8
De regering doet jaarlijks van de staat van het onderwijs verslag aan de Staten-Generaal.
) Ik ging in 1966 naar de openbare basisschool en leerde: voetjes/knietjes tegen elkaar en armpjes over elkaar, een vinger opsteken als je een vraag had en braaf wachten tot de juf of meester (zo heette dat toen nog) je toestemming gaf tot het stellen van een vraag, twee vingers opsteken als je naar het toilet moest, veel rekenen/cijferen/tafels van vermenigvuldiging, Nederlands taal, aardrijkskunde/topografie, wat geschiedenis, biologie, tekenen, gym en zwemmen. Ik kan nog steeds "de tafels" opdreunen, goed hoofdrekenen, weet nog steeds heel kleine plaatsjes in Nederland te vinden en ook heel veel landen en hun hoofd- en andere belangrijke steden opdreunen en op de kaart aanwijzen. Ruim dertig jaar later bracht ik mijn toenmalig grut naar de basisschool....de "kleuterschool" was inmiddels afgeschaft en dus moest je al vroeg "kiezen" een belangrijke keuze, want de kinderen zouden wél acht jaar daar met plezier moeten kunnen verblijven en daarnaast het nodige bijgebracht moeten krijgen. De keus viel, na de peuterspeelzaal, in eerste instantie op een openbare basisschool die zeer goed bekend stond, maar omdat we na een jaar verhuisden naar een ander dorp moesten we ook een andere school voor hen zoeken. De keus viel op een (katholieke) Jenaplanschool, omdat die school het meest aan leek te sluiten bij onze ideeën over hoe kinderen een prettige schooltijd zouden kunnen hebben. En idd de kleutertijd ( dáár kijk je nl naar als je je kleutertje naar school brengt) sloot naadloos aan bij onze opvoedkundige ideeën. Veel spel, kringgesprekken, vrije expressie, toneelspel, zang, dans, creativiteit, respect voor anderen/andersdenkenden....utopia!....Nou ja, in groep drie en vier begon bij mij de kritiek op te borrelen...maar ik gaf het nog steeds een kans, mede door de enthousiaste verhalen van de leerkrachten. Die tafels van vermenigvuldiging die ze nog niet kenden....ach de leerkracht zei immers dát dát nog wel zou komen....en tja, dat één van mijn kinderen nog steeds in Avi 3 las terwijl ze thuishoorde in Avi 5/6...foutje/geen tijd om de kinderen te testen..... zo schattig toch al die vrije expressie, zie toch eens hoe ze geniet daarvan....en idd dát zag ik iedere vrijdagmiddag ook wel en het ontroerde me zo diep, dat ik iedere vrijdagmiddag kwam kijken naar de kunsten van mijn kind, maar vooral naar hoe zij genoot! En zo hebben we jarenlang doorgetobt...rekenen, de tafels van vemenigvuldiging, topografie, nederlands....het was een drama!De Cito toets in groep zeven lazen we wit weggetrokken, net als de meeste andere ouders....maar volgens de directeur én de leerkrachten zouden zij er alles aan doen om de kinderen bij te spijkeren....in groep 8 kwam er geen Cito toets meer, maar een zg IPO toets en die bleek " beter" uit te vallen....mwah....voor de school dan.....niet voor de kinderen! Ik plaats hier maar deels wat ik ooit in mijn "dag"boek schreef over het nogal elitaire schooltje waar mijn kinderen naar toe mochten/konden gaan:
We hadden een goede keuze gemaakt leek het! Amber bloeide helemaal op en had veel vriendinnetjes en het was weer “Huize de Zoete inval”. Elwin groeide op tot een leuk mannetje, was altijd vrolijk, hij zei niet veel, maar iedereen zag dat het boefje was. Steeds kapotte kleren en schoenen, altijd aan het klimmen en klauteren in bomen en lantaarnpalen, vaak kapotte knieën en vrijwel altijd onder de modder en het vuil. Altijd waren er kinderen over de vloer, iedere dag kregen ze een stukje fruit mee naar school, dat ik, indien mogelijk versierde met getekende hartjes en “I love you”, een zonnetje, maantje en sterretjes. Ik bracht en haalde ze iedere dag zelf uit school en zowel Amber als Elwin hadden het er naar hun zin, telkens als ik hen ophaalde vlogen ze me spontaan om mijn nek, iets dat mij, maar ook andere ouders vaak diep ontroerde. Ik werd leesmoeder, voorleesmoeder, bibliotheekmoeder, schoonmaakmoeder, kortom een manusje van alles op school en vond dat heel leuk om te doen, omdat het zulk dankbaar werk was. Op de woensdagmiddagen bakten we koekjes of appeltaart, gingen naar de speeltuin of bij heel mooi weer naar het zwembad en soms als het geregend had ……gingen we “plassen trappen”, laarsjes aan en spetteren maar!
Amber vond het heerlijk om toneel te spelen. Ze zat op een bekende Jeugdtheaterschool en iedere zaterdag ging ze daar vier uur lang naartoe, ze leerde zang, dans en toneel en genoot enorm daarvan. Eén of twee keer per jaar was er een uitvoering en of Amber talent had, weet ik niet, wat ik wel weet, is dat er een “personality” op dat toneel stond, een klein tenger meisje met smalle, maar rechte schouders, die op het toneel de aandacht wist te trekken, door er slechts te staan. Zowel Amber als Elwin waren heel blije, sociale en spontane kinderen, geliefd thuis, bij familie, in de buurt en op school, hoewel er wel wat leerproblemen waren. Hoe groot die leerproblemen waren en hoe er mee omgegaan werd door de school, bleek later pas en kom ik verderop in dit boek op terug.
Amber had een concentratie en een rekenprobleem en Elwin was een heel speels jongetje en had m.i. een leesprobleem. Amber kende de tafels van vermenigvuldiging bijv. niet en Elwin was naar mijn mening dyslectisch, ik kaartte deze problemen regelmatig aan op school, vroeg op zeker moment zelfs of Amber niet beter naar het speciaal onderwijs zou kunnen, maar kreeg telkens te horen dat ik me niet zo druk moest maken. Ik was volgens de leerkracht “een overbezorgde moeder” ik voelde me dom en terechtgewezen maar dacht ook dat de leerkrachten het immers wel beter zouden weten als ik, zij hadden er immers voor geleerd en ik niet. “Het kwartje” zou vanzelf vallen, eerst in groep 5, toen in 6, enz., enz.”, aldus de leerkracht(en). “Het kwartje” viel dus niet en toen Amber, eind groep 7 een CITO entreetoets had gemaakt zijn we vreselijk geschrokken, het was o.i. onmogelijk dat ze zo laag intelligent was, het strookte absoluut niet beeld dat wij thuis van haar hadden. “Gelukkig” waren wij niet de enige ouders uit die groep die zo’n uitslag onder ogen kregen, vrijwel alle kinderen uit die groep hadden een bar slechte CITO uitslag. Gezamenlijk vroegen we een gesprek aan met de directie van school en ze erkenden deels onze klachten en beloofden er “alles aan te zullen doen” om de kinderen bij te spijkeren, maar ook daarvan bleek weinig tot niets terecht te komen, naar later bleek.
We hebben nog even overwogen om een andere school voor de kinderen te zoeken, maar een kind dat naar groep 8 gaat van school afhalen, weghalen bij vriendjes en vriendinnetjes, was in onze ogen geen optie. We tobden dus door, in de hoop dat school zich aan de afspraken zou houden. Het leek in 1e instantie idd beter te gaan in groep 8, er stonden twee vaste leerkrachten voor de klas en er werd met enige regelmaat bijles gegeven, het rekenprobleem van Amber, wat o.i. meer een kennis en disciplineprobleem was, oefening baart kunst immers, bleef echter bestaan.
Halverwege het schooljaar vond één van de vaste leerkrachten het noodzakelijk om een half jaar naar het buitenland te gaan om daar skiles te gaan geven, toen de ouders haar erop aanspraken, dat er beloftes waren gedaan, was haar antwoordt: Ik heb toch zeker ook recht op een carrière! Eind groep 8 werd er geen CITO toets meer gegeven maar een IPO toets en daar rolde, wederom tot onze grote verbazing een VMBO-TL advies uit. Elwin ging naar na de grote vakantie naar een andere basisschool, in de hoop dat ze hem daar nog zouden kunnen bijspijkeren qua kennis en lezen en Amber ging met een aantal vriendinnen naar een goed bekend staande middelbare school in een grote stad, de rust zou weerkeren, deze strijd was gestreden, dacht ik!
Twee kinderen van mij, en vele anderen van dat ideeele schooltje die domweg niet leerden wat zij gewoon hadden moeten leren om verder te komen in de maatschappij, niet omdat wij Einsteintjes in de dop verwachtten/wensten te hebben, niet vanuit "kale kak"..."onze kinderen zijn héél uitzonderlijk begaafd" oid, maar omdat we wilden dat onze kinderen zich zouden kunnen ontplooien, zoals wij ons niet hadden kunnen/mogen ontplooien omdat er domweg geen andere keus voor onze ouders was, en dus voor ons was....mooie liefdevolle idealen voorbij gestreefd door de kille, smerige realiteit....het katholieke bestuur dat alles in en rond die school met de mantel der liefde bedekte, de directie die zich verongelijkt opstelde en die claimden dat " zij toch zo hun best hadden gedaan" ....en zoveel jaar later een nog steeds cynisch lachje van a.r.!Op het volgende was ik echter niet voorbereid: Een week of vier nadat Amber naar de Middelbare school ging, werd ik gebeld door haar mentor, of ik mijn dochter maar van school wilde halen, want met dit niveau kon ze daar echt niet op school blijven! Ik plofte trillend op de bank, haalde eens diep adem en vroeg eens door, het bleek dat Amber, maar ook alle andere kinderen die van dezelfde basisschool afkwamen, allemaal een enorme leerachterstand hadden, Amber had echter de grootste leerachterstand en moest getest worden door een orthopedagoog. Het oordeel van de orthopedagoog was dat er een leerachterstand bestond van tussen de drie en vijf jaar en dat ze op dat moment een I.Q. had van 97. Er vond overleg plaats tussen de mentor en de betrokken ouders en afgesproken werd dat de mentor en de RT contact op zouden nemen met de basisschool. Daarop wachtend mochten de kinderen op school blijven. Het overleg op de basisschool liep op niets uit en na weer een gesprek met de mentor en de Remedial Teacher, werd afgesproken dat Amber toch mocht blijven, net als alle andere kinderen, maar wel bijlessen zou moeten krijgen, zowel op school als thuis. Zo gezegd, zo gedaan dus. We vonden zelfs iemand die les gaf in het speciaal onderwijs bereid om haar die bijlessen te geven en Amber ging met sprongen vooruit, de cijfers op haar rapporten vlogen omhoog en ze was zo trots op zichzelf en wij op haar! De leraren waren in hun nopjes met haar, omdat ze zo sociaal bewogen was en altijd klaar stond anderen te helpen en ook omdat ze zagen hoe ze haar best deed. Het was buitengewoon knap van haar om zo’n grote leerachterstand binnen een jaar weg te werken en toch…..bleef ze op 1/10 punt zitten! Het voelde buitengewoon onrechtvaardig, ze mocht weliswaar op school blijven en de brugklas bij wijze van uitzondering overdoen, maar ze raakte wel al haar vriendinnen kwijt en het voelde als een domper omdat ze zooo hard had gewerkt. Het enige dat ik voor haar kon doen was haar prijzen en troosten, dat deed ik dus maar, zo goed als ik kon, maar de teleurstelling bij haar en bij mij was zeer groot. Ze deed de brugklas dus nogmaals. De aanslagen van 11 september veroorzaakten een schok bij iedereen, zeker ook bij haar. Er waren veel islamitische kinderen in haar klas die vertelden dat “hun vader dat ook wel had willen doen” en dat had nogal een impact op haar. Desondanks haalde ze prachtige cijfers, zonder er veel voor te hoeven doen en haar mentrix zei tijdens een rapport- bespreking letterlijk: Let op mijn woorden, die gaat straks de Havo doen en we kregen stilaan hoop!
Onze keus voor die school had slechts te maken met het etiket "jenaplanschool", de school werd nauwelijks bezocht door katholieke kinderen. Mijn kinderen gedijden daar juist heel goed, dankzij de niet aflatende inzet van de leerkrachten en de grote betrokkenheid van de ouders bij de school.
Overigens kozen ook wij indertijd voor jenaplan en niet voor het katholieke kaartje dat er mede aanhing ( en waarvan we, moet ik zeggen, weinig tot niets gemerkt hebben, er werd niet gebeden, niet uit de bijbel gelezen en er vond geen evangelisatie plaats)....en nu maar weer BOT. 
