Geplaatst: 12 okt 2005 22:38
Sciences in Memory of Alfred Nobel 2005".
Deze week werd de Nobelprijs economie 2005 toegekend aan de Amerikaan Thomas Schelling (84) en de Israëliër Robert Aumann (75). Beiden pasten ze de speltheorie toe op politieke en maatschappelijke vraagstukken, zoals atoombewapening, prijzenslagen en het ontstaan van zwarte woonwijken
Thomas Schelling, verbonden aan de Universiteit van Maryland, heeft een verdiende reputatie voor het introduceren van originele ideeën op gebieden die tot dan toe buiten het zicht van de wetenschap vielen. Zo publiceerde hij in 1960 het boek 'The Strategy of Conflict' over de kunst van het onderhandelen en hogere strategie. Met diezelfde kennis adviseerde hij filmregisseur Stanley Kubrick bij het maken van diens wapenwedloopkomedie 'Dr. Strangelove'.
Het is de tweede keer dat de Nobelprijs aan speltheoretici wordt toegekend. Dat gebeurde eerder in 1994 toen John Nash, Reinhard Selten en John Harsanyi in de prijzen vielen. John Nash werd naderhand vooral bekend door de film 'A Beautiful Mind' die op zijn levensverhaal gebaseerd was. Toen, in 1994, waren er al mensen die vonden dat Robert Naumann als leider van de speltheoretici gepasseerd was. Maar die mogelijke omissie is dit jaar dus rechtgezet.
De speltheorie werd tijdens de Tweede Wereldoorlog ontwikkeld door Oscar Morgenstern en computerstamvader John von Neumann. De theorie is een wetenschappelijke analyse van de strategieën die spelers moeten volgen voor een optimaal resultaat. Dat kan gaan om tennissers of schakers, maar evengoed over handelspartners of naties in een conflict. Politieke wetenschappen, economie en sociologie maken gebruik van speltheorie.
Een terugkerend thema in het werk van Thomas Schelling, die in 2003 een eredoctoraat van de Erasmus Universiteit kreeg, is de vraag wat het maatschappelijke gevolg is van bepaald individueel gedrag. Zijn boek 'Micromotives and Macrobehaviour' (1978) behandelt die vraag aan de hand van ijshockeyspelers die helmen gaan dragen, de manier waarop mensen een plaats kiezen in een schouwburg en discriminatie.
Zo veranderde hij de blik op wat we in Nederland 'zwarte wijken' zijn gaan noemen, en waar ook Chinatown in New York onder valt: de gesegregeerde wijken. Traditioneel worden zulke wijken gezien als resultaat van onderdrukking. Maar Schelling liet zien dat zulke wijken vanzelf ontstaan. Zelfs als mensen tolerant zijn, maar graag een paar buren hebben van hun eigen soort mensen, zullen spontaan gescheiden wijken ontstaan.
Thomas Schelling is vooral bekend geworden door de toepassing van originele ideeën met een minimum aan wiskunde. De benadering van Robert Aumann (Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem) is veel mathematischer. Zijn specialisme werd het herhaalde spel, waarbij spelers elkaar steeds weer treffen gedurende een langere tijd. Een verrassende conclusie daaruit was dat, zelfs als spelers op korte termijn en op eigen belang gericht zijn, een vreedzame samenwerking tot de mogelijkheden behoort.
Aumanns theorie van het herhaalde spel is een standaardwerktuig in de sociale wetenschappen geworden. De toepassingen ervan lopen uiteen van concurrerende bedrijven die samenwerken om het prijsniveau hoog te houden (bouwfraude) en boeren die weiden of irrigatiesystemen delen, tot staten die in conflict zijn over een bepaald gebied.
Met die achtergrond ligt het voor de hand dat verslaggevers Aumann vroegen naar zijn visie op het conflict tussen Israël en de Palestijnen. "Het spijt me te moeten zeggen,"zei Aumann, "maar het conflicht duurt nu al tachtig jaar en zo lang gaat het minstens nog door. Dit is een voortgaand conflict. Wij bestuderen voortgaande conflicten. En ik zie aan dit conflicht nog geen einde komen."
Thomas Schelling reageerde bijzonder bescheiden op de Nobelprijs. "Een echte speltheoreticus ben ik niet," vertelde hij aan verslaggevers, "Ik neem dan ook niet de moeite om mijzelf econoom te noemen." In Stockholm zagen ze dat anders.
t'is maar een spelletje, maar deze heren hebben er een kunst van gemaakt !
Deze week werd de Nobelprijs economie 2005 toegekend aan de Amerikaan Thomas Schelling (84) en de Israëliër Robert Aumann (75). Beiden pasten ze de speltheorie toe op politieke en maatschappelijke vraagstukken, zoals atoombewapening, prijzenslagen en het ontstaan van zwarte woonwijken
Thomas Schelling, verbonden aan de Universiteit van Maryland, heeft een verdiende reputatie voor het introduceren van originele ideeën op gebieden die tot dan toe buiten het zicht van de wetenschap vielen. Zo publiceerde hij in 1960 het boek 'The Strategy of Conflict' over de kunst van het onderhandelen en hogere strategie. Met diezelfde kennis adviseerde hij filmregisseur Stanley Kubrick bij het maken van diens wapenwedloopkomedie 'Dr. Strangelove'.
Het is de tweede keer dat de Nobelprijs aan speltheoretici wordt toegekend. Dat gebeurde eerder in 1994 toen John Nash, Reinhard Selten en John Harsanyi in de prijzen vielen. John Nash werd naderhand vooral bekend door de film 'A Beautiful Mind' die op zijn levensverhaal gebaseerd was. Toen, in 1994, waren er al mensen die vonden dat Robert Naumann als leider van de speltheoretici gepasseerd was. Maar die mogelijke omissie is dit jaar dus rechtgezet.
De speltheorie werd tijdens de Tweede Wereldoorlog ontwikkeld door Oscar Morgenstern en computerstamvader John von Neumann. De theorie is een wetenschappelijke analyse van de strategieën die spelers moeten volgen voor een optimaal resultaat. Dat kan gaan om tennissers of schakers, maar evengoed over handelspartners of naties in een conflict. Politieke wetenschappen, economie en sociologie maken gebruik van speltheorie.
Een terugkerend thema in het werk van Thomas Schelling, die in 2003 een eredoctoraat van de Erasmus Universiteit kreeg, is de vraag wat het maatschappelijke gevolg is van bepaald individueel gedrag. Zijn boek 'Micromotives and Macrobehaviour' (1978) behandelt die vraag aan de hand van ijshockeyspelers die helmen gaan dragen, de manier waarop mensen een plaats kiezen in een schouwburg en discriminatie.
Zo veranderde hij de blik op wat we in Nederland 'zwarte wijken' zijn gaan noemen, en waar ook Chinatown in New York onder valt: de gesegregeerde wijken. Traditioneel worden zulke wijken gezien als resultaat van onderdrukking. Maar Schelling liet zien dat zulke wijken vanzelf ontstaan. Zelfs als mensen tolerant zijn, maar graag een paar buren hebben van hun eigen soort mensen, zullen spontaan gescheiden wijken ontstaan.
Thomas Schelling is vooral bekend geworden door de toepassing van originele ideeën met een minimum aan wiskunde. De benadering van Robert Aumann (Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem) is veel mathematischer. Zijn specialisme werd het herhaalde spel, waarbij spelers elkaar steeds weer treffen gedurende een langere tijd. Een verrassende conclusie daaruit was dat, zelfs als spelers op korte termijn en op eigen belang gericht zijn, een vreedzame samenwerking tot de mogelijkheden behoort.
Aumanns theorie van het herhaalde spel is een standaardwerktuig in de sociale wetenschappen geworden. De toepassingen ervan lopen uiteen van concurrerende bedrijven die samenwerken om het prijsniveau hoog te houden (bouwfraude) en boeren die weiden of irrigatiesystemen delen, tot staten die in conflict zijn over een bepaald gebied.
Met die achtergrond ligt het voor de hand dat verslaggevers Aumann vroegen naar zijn visie op het conflict tussen Israël en de Palestijnen. "Het spijt me te moeten zeggen,"zei Aumann, "maar het conflicht duurt nu al tachtig jaar en zo lang gaat het minstens nog door. Dit is een voortgaand conflict. Wij bestuderen voortgaande conflicten. En ik zie aan dit conflicht nog geen einde komen."
Thomas Schelling reageerde bijzonder bescheiden op de Nobelprijs. "Een echte speltheoreticus ben ik niet," vertelde hij aan verslaggevers, "Ik neem dan ook niet de moeite om mijzelf econoom te noemen." In Stockholm zagen ze dat anders.
t'is maar een spelletje, maar deze heren hebben er een kunst van gemaakt !
: )
)
)