Immoraliteit bij atheïsten

Forum met topics over agnosticisme, atheïsme, humanisme, vrijdenken en andere aanverwante onderwerpen.

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
cymric
Bevlogen
Berichten: 1730
Lid geworden op: 21 dec 2005 22:40

Bericht door cymric » 28 mei 2007 16:49

Theoloog schreef:O, dat doe je niet. Je zegt niet dat zo'n basis bestaat, behalve voor jouzelf. Jouw persoonlijke frontale hersenkwab. Ik vrees dat dat jouw frontale hersenkwab voor mij niet bijzonder overtuigend is. Dus sorry als ik dan nu je veertienjarige zusje verkracht, en toon mij dan maar aan dat dat verkeerd is.
Psst, Theoloog! Het is je misschien niet opgevallen, maar dat kunnen we niet---het wordt al al pagina's lang geprobeerd om dat aan je verstand te peuteren---tenzij we op wat voor manier dan ook afspreken waarom we elkaars zusjes (of broertjes!) van 14 niet verkrachten. Ook deze draad ging daar al uitgebreid op in, alleen was daar de stelling 'waarom is het doden van mensen verkeerd?'; Kitty & Atli weten vast wel wat ik bedoel.
Ik wil dat je één ding goed begrijpt: het maakt mij niet uit wát je verabsoluteerd (een theïstische God, goddelijk karma, de mensheid, het goede) maar je zult iets moeten verheffen boven opinies.
Inderdaad. En wat dat is spreken we meestal gezamenlijk af---door gewoonte, overlevering, de groep waar je toevallig in zit, de laatste 200 jaar door middel van het democratische systeem (in het Westen dan)---maar ook doordat een psychotische idioot zijn wil aan iedereen oplegt en iedereen dat ook toestaat. Plus alle variaties er tussenin.

De vraag continu herhalen maakt het antwoord écht niet anders.
I think, and ever shall think, that it cannot be wrong to defend one's opinions with arguments, founded upon reason, without employing force or authority. ---Niccolò Machiavelli

Theoloog

Bericht door Theoloog » 28 mei 2007 17:06

Cymric,

maar als het niet meer is dan een gezamenlijke afspraak, zoals de afspraak dat we met mes en vork eten, en buiten niet bloot rondlopen, dan kun je niet langer volhouden dat iemand die zich niet aan de afspraak houdt, daarmee een moreel verwerpelijke daad begaat.

Maar dat vinden we wel.

Atli
Banned
Berichten: 926
Lid geworden op: 12 feb 2007 15:10
Contacteer:

Bericht door Atli » 28 mei 2007 17:11

Beste Theoloog, ik neem aan dat je verder niets meer heb mede te delen, ik hoop dat je deze discussie in ieder geval interessant vond en je wat nieuwe inzichten heb gegeven. Mij niet in ieder geval...

Gebruikersavatar
Rereformed
Moderator
Berichten: 15611
Lid geworden op: 15 okt 2004 12:33
Locatie: Finland
Contacteer:

Bericht door Rereformed » 28 mei 2007 17:35

Theoloog schreef: maar als het niet meer is dan een gezamenlijke afspraak, zoals de afspraak dat we met mes en vork eten, en buiten niet bloot rondlopen, dan kun je niet langer volhouden dat iemand die zich niet aan de afspraak houdt, daarmee een moreel verwerpelijke daad begaat.

Maar dat vinden we wel.
inderdaad, of juist niet en moedigen we die persoon aan die dingen juist meer te gaan doen. Ofwel, wij vormen onze eigen moraal, en dat is het ijkpunt. En die moraal is nooit gebaseerd op een absolutum buiten de mens, want die bestaat per definitie niet. Bijgevolg bestaat geen enkel absolutum in de moraal. Hoe lang duurt het voordat jij dit punt inziet?

Stel dat jij gelijk hebt, en er bestaat een 'moreel absolutum'. Stel dat dit absolutum stelt dat het deugdzaam is er een systeem van slavernij op na te houden. Hoe zou ik een hoge moraal kunnen hebben wanneer mijn rede aangeeft dat er betere manieren van omgang met elkaar zijn? Stel dat het uitspreekt dat de Joden het uitverkoren volk zijn en zij een speciale relatie hebben met dit Absolutum. Hoe zou ik dit Absolutum kunnen eerbiedigen en in ere houden wanneer mijn rede zegt dat het niet eerlijk is? Stel dat het Absolutum zegt dat ik een helstraf verdien. Hoe zou ik het met zo'n absolutum eens kunnen zijn indien mijn rede zegt dat niemand een helstraf verdient? Stel dat het absolutum zegt dat ik moet meedoen aan het uitroeien van zes volkeren en me daarna een beloofd land gegeven zal worden, hoe zou ik deze absolute moraal kunnen opvolgen wanneer elke levenscel in mij zegt dat het duivels is? Stel dat het absolutum wil dat ik om deugdzaam te zijn bijgelovig moet worden (dwz dingen die onbewezen zijn als zekerheid moet gaan geloven). Hoe zou ik dat van mezelf kunnen verlangen wanneer mijn ogen geopend zijn voor rationaliteit?
De basis voor moraal moet in alle gevallen de individuele menselijke rede zijn, en kan dus nooit een absolutum van buiten zijn.

Ik begrijp ook totaal niet dat jij als Theoloog de onzin van een Absolute Moraal niet inziet. Indien er iets komisch is in het geloof is het wel het feit dat het geloof op ieder moment de vloer aanveegt met de moraal van een ouder geloof en de regels telkens weer verandert. Religie maakt God (=het Absolutum) voortdurend naar het hernieuwde beeld van de mens zelf!

Theoloog

Bericht door Theoloog » 28 mei 2007 18:54

Rereformed schreef:inderdaad, of juist niet en moedigen we die persoon aan die dingen juist meer te gaan doen. Ofwel, wij vormen onze eigen moraal, en dat is het ijkpunt. En die moraal is nooit gebaseerd op een absolutum buiten de mens, want die bestaat per definitie niet. Bijgevolg bestaat geen enkel absolutum in de moraal. Hoe lang duurt het voordat jij dit punt inziet?
1. Per definitie. Per definitie van wat?
2. Wat ik zie is dat je een dogma naar voren schuift, namelijk dat er geen absolutum is buiten de mens, en vervolgens daarop verder redeneert. Als er geen absolutum buiten de mens is, bestaat er geen enkel absolutum in de moraal. En zo voorts.

Ik accepteer dat dogma niet. Het kan waar zijn, het kan ook onwaar zijn. Maar dat zal aangetoond moeten worden.
Stel dat jij gelijk hebt, en er bestaat een 'moreel absolutum'. Stel dat dit absolutum stelt dat het deugdzaam is er een systeem van slavernij op na te houden. Hoe zou ik een hoge moraal kunnen hebben wanneer mijn rede aangeeft dat er betere manieren van omgang met elkaar zijn?
Maar wat je nu doet is stellen dat de weg om het moreel absolute te kennen, niet het lezen van een heilig boek is, maar het gebruik van de rede. Daar ben ik het mee eens. Maar dat bewijst niet dat het moreel absolute er niet is.
De basis voor moraal moet in alle gevallen de individuele menselijke rede zijn, en kan dus nooit een absolutum van buiten zijn.
De basis kan niet de inviduele menselijke rede zijn, aangezien er dan geen onderscheid te maken valt tussen degenen die op basis van hun individuele moraal 'waterboarding' van vermeende terroristen goedkeuren, en degenen die dit op basis van hun individuele moraal afkeuren.

Je kunt die stelling wel formuleren als: het persoonlijke criterium voor moraal moet in alle gevallen de individuele menselijke rede zijn.
Indien er iets komisch is in het geloof is het wel het feit dat het geloof op ieder moment de vloer aanveegt met de moraal van een ouder geloof en de regels telkens weer verandert. Religie maakt God (=het Absolutum) voortdurend naar het hernieuwde beeld van de mens zelf!
Religie is een menselijke bezigheid, net als het ontwikkelen van een redelijke ethiek. We groeien. Maar als je beweert dat die groei reëel is, dan moet je aannemen dat er iets absoluuts is waar we naar toe groeien.

Misschien is de mensheid zelf een onderdeel van dat absolute. Hoe dan ook: omdat ik niet a priori accepteer dat er niets absoluuts is, ga ik ook niet mee in de redeneringen die er op volgen, namelijk dat we het moeten doen met een pragmatische moraal.

Gebruikersavatar
Socratoteles
Diehard
Berichten: 1122
Lid geworden op: 27 feb 2007 20:31

Bericht door Socratoteles » 28 mei 2007 19:22

Beste Theoloog,
je schreef: Maar wat je nu doet is stellen dat de weg om het moreel absolute te kennen, niet het lezen van een heilig boek is, maar het gebruik van de rede. Daar ben ik het mee eens. Maar dat bewijst niet dat het moreel absolute er niet is.
en je schreef: Religie is een menselijke bezigheid, net als het ontwikkelen van een redelijke ethiek. We groeien. Maar als je beweert dat die groei reëel is, dan moet je aannemen dat er iets absoluuts is waar we naar toe groeien.
Hieruit begrijp ik dat je meent dat er een Absolute, volmaakte moraal bestaat, los van de moraal van een of meerdere individuen.
Door de rede kunnen we onze moraal verbeteren en de Absolute moraal steeds dichter benaderen. Ik geloof dat er een paar problemen zijn met deze aanname.

De belangrijkste is dat de Absolute moraal volkomen irrelevant is, omdat je haar nooit kunt gelijkstellen aan je eigen moraal. Ten slotte kun je nooit
aantonen dat je de Absolute moraal hebt bereikt in je denken. Je werkt er naar toe, maar hoe weet je wanneer je het gevonden hebt? In iedere tijd dacht
men dat de toenmalige moraal de beste was. Je kunt niets zinnigs zeggen van de Absolute moraal omdat je kennis ervan niet verder reikt dan, inderdaad,
je eigen op rede gegronde moraal! Bij het verkrachten van een klein kind kun je je nooit beroepen op een Absolute moraal, want die ken je niet.
Wat heb je aan een Absolute moraal als je het niet kunt kennen en je er niet op kunt beroepen?

Daarbij schreef je dat omdat we groeien, er iets absoluuts moet zijn om naartoe te groeien. Dat lijkt me een denkfout. Je kunt namelijk ook ergens vandaan
groeien. Een inferieure moraal bijvoorbeeld. Deze groei zul je alleen maar kunnen beargumenteren op basis van pragmatische overwegingen.
Je kunt groei niet meten met een onbekende maatstaf.

a.r.

Bericht door a.r. » 28 mei 2007 19:27

Als ik met mijn handen wil eten, dan doe ik daar niemand kwaad mee, als ik buiten in mijn blote kont wil lopen evenmin, verkracht ik iemand dan doe ik een ander daar wel kwaad mee, evenals ik slaven houd of iemand vermoord! Menselijke moraal heet dat!

Theoloog

Bericht door Theoloog » 28 mei 2007 19:51

Socratoteles,

je skipt nu over het belangrijkste punt, namelijk dat wanneer je claimt dat slavernij moreel verwerpelijk is, je dan een absolute moraal claimt, niet een pragmatische moraal.

In een pragmatische moraal zou slavernij soms goed kunnen zijn, soms niet, afhankelijk van de omstandigheden, zoals het doel dat men probeert te bereiken.

Stalin zou dus gelijk kunnen hebben gehad in het afnemen van burgerrechten van miljoenen mensen, om zo Rusland in een paar jaar door de industriële revolutie te voeren.

Gebruikersavatar
0ortje
Forum fan
Berichten: 230
Lid geworden op: 29 apr 2007 10:56
Locatie: Nederland

Bericht door 0ortje » 28 mei 2007 20:52

a.r. schreef:Als ik met mijn handen wil eten, dan doe ik daar niemand kwaad mee, als ik buiten in mijn blote kont wil lopen evenmin, verkracht ik iemand dan doe ik een ander daar wel kwaad mee, evenals ik slaven houd of iemand vermoord! Menselijke moraal heet dat!
Inderdaad.
Wat er gebeurd is dat het onderwerp, moraliteit met toepassing op verkrachting en/of slavernij, naar een hoger niveau word getilt.
Dan gaat dus ook het discussieniveau "omhoog". Terwijl het heel simpel is.

Probeer menselijk moraal te houden, ook in groepsverhoudingen. En hoe dat allemaal gaat, is niet van toepassing in dit topic.
Het grootste boek van alle, ik bedoel het boek van de natuur, ligt opengeslagen voor ons.

Gebruikersavatar
windsurfer
Diehard
Berichten: 1408
Lid geworden op: 06 jun 2006 09:27

Bericht door windsurfer » 28 mei 2007 20:57

Theoloog schreef:Socratoteles,

je skipt nu over het belangrijkste punt, namelijk dat wanneer je claimt dat slavernij moreel verwerpelijk is, je dan een absolute moraal claimt, niet een pragmatische moraal.

In een pragmatische moraal zou slavernij soms goed kunnen zijn, soms niet, afhankelijk van de omstandigheden, zoals het doel dat men probeert te bereiken.

Stalin zou dus gelijk kunnen hebben gehad in het afnemen van burgerrechten van miljoenen mensen, om zo Rusland in een paar jaar door de industriële revolutie te voeren.
Slavernij is een goed thema om aan te tonen dat een absolute moraal niet bestaat. In de 17e eeuw werd slavernij als moreel aanvaardbaar gezien. Nu, in onze westerse cultuur niet meer; maar wellicht in de toekomst ooit weer wel in een bepaalde vorm, in een bepaalde tijd en in een bepaalde cultuur. Het thema slavernij laat goed zien dat moraal afhankelijk is van tijd en plaats, oftewel context.

Ik begrijp werkelijk niet hoe het begrip 'absolute moraal' uberhaupt zou kunnen bestaan, als je inziet wat moraliteit is. Daarbij vind ik het argument van socratoteles wel erg sterk: het is met een 'absolute moraal' hetzelfde als met een 'transcendente god': onkenbaar en aldus totaal irrelevant voor ons, in context levende organismen.
"keeping an open mind is a virtue, but not so open that your brains fall out"

Gebruikersavatar
0ortje
Forum fan
Berichten: 230
Lid geworden op: 29 apr 2007 10:56
Locatie: Nederland

Bericht door 0ortje » 28 mei 2007 20:58

Theoloog schreef:Socratoteles,

je skipt nu over het belangrijkste punt, namelijk dat wanneer je claimt dat slavernij moreel verwerpelijk is, je dan een absolute moraal claimt, niet een pragmatische moraal.

In een pragmatische moraal zou slavernij soms goed kunnen zijn, soms niet, afhankelijk van deomstandigheden, zoals het doel dat men probeert te bereiken.

Stalin zou dus gelijk kunnen hebben gehad in het afnemen van burgerrechten van miljoenen mensen, om zo Rusland in een paar jaar door de industriële revolutie te voeren.
In een wereld met verschillende landen, honderden, is een absoluut moraal hebben een utopie.

We leven dus eigelijk in wereld met pragmatisch moraal, omdat sommige dingen soms goed kunnen zijn en soms niet. Kijk naar oorlogssituaties. Omstandigheden van verschillende landen creërt een pragmatisch moraal wereldwijd.

Met een bepaald doel op oog, gaan alle landen er voor. in welke hoedanigheid dan ook. Zet daar verschillende wereldreligies bij en je hebt een expiriment. Armoede en rijk, het past allemaal.

Een absoluut moraal is in deze wereld een utopie.
Laatst gewijzigd door 0ortje op 28 mei 2007 21:03, 3 keer totaal gewijzigd.
Het grootste boek van alle, ik bedoel het boek van de natuur, ligt opengeslagen voor ons.

Gebruikersavatar
Socratoteles
Diehard
Berichten: 1122
Lid geworden op: 27 feb 2007 20:31

Bericht door Socratoteles » 28 mei 2007 20:59

Theoloog schreef:Socratoteles,

je skipt nu over het belangrijkste punt, namelijk dat wanneer je claimt dat slavernij moreel verwerpelijk is, je dan een absolute moraal claimt, niet een pragmatische moraal.
Hoezo claim ik een absolute moraal? Als je me vraagt waarom ik denk dat slavernij slecht is, dan geef ik argumenten voor mijn oordeel. En dat kunnen
plichtethische, utilitaristische of deugdethische argumenten zijn, maar ik kan me niet beroepen op een onbekende, universele, volmaakte en absolute Moraal.
Of er ergens in het heelal een zo'n Moraal rondzwerft is dus van geen belang.

Gebruikersavatar
Devious
Erelid
Berichten: 6467
Lid geworden op: 14 jul 2003 22:17
Locatie: saturn
Contacteer:

Bericht door Devious » 28 mei 2007 21:04

Theoloog schreef:En zo komt het dat we beginnen aan de andere kant van de stok:
Ik: zonder het Absolute te postuleren, kun je geen absolute moraal claimen.
Jij: Aangezien er geen bewijs is voor het Absolute, kan niemand een absolute moraal claimen.
Nee, ik denk al een stapje verder dan jou. Ik heb in mijn laatste postings niet gesproken over 'bewijzen voor het metafysische'. Voor mijn argument maakt het namelijk geen enkele donder uit of de absolute moraal geclaimd wordt door een metafysische entiteit of een mens van vlees en bloed. Je zult in beide gevallen moeten bewijzen dat het betreffende 'wezen' capabel is om een absolute moraal voor te schrijven. Veel succes met je bewijsvoering.
Je zei ergens: 'Het is geen praktische aangelegenheid, maar een prinicipieel filosofische en ethische. Kunnen we naar waarheid zeggen dat bepaald gedraag werkelijk moreel verwerpelijk is. Op basis waarvan dan? '
Exact dezelfde vraag kan ik stellen aan iedere willekeurige theïst: 'op basis waarvan?'
Op basis waarvan is Jahwe capabel om mij een absolute moraal voor te schrijven, en waarom is die moraal absoluut? De theïst zal evengoed zijn absolute moraal moeten onderbouwen als ik dat moet. Dat de theïst zich baseert op een bovennatuurlijk wezen maakt geen donder uit. Nee, de theïst heeft zelfs een extra handicap. Hij moet naast het beantwoorden van deze vraag, óók nog eens het bestaan van zijn entiteit aantonen. Lijkt me niet bepaald onbelangrijk als we willen bepalen of iets absoluut is.
Ik sluit niet uit dat je oprecht gelooft dat doden verkeerd is omdat je prefrontale kwab dat zegt, maar zodra je er over nadenkt zul je inzien dat dit argument niet heel sterk is. Sommige mensen vliegen anderen naar de strot omdat hun adrenaline dat zegt.
Ik kan vrijwel hetzelfde zeggen: Ik sluit niet uit dat sommige christenen geloven dat doden verkeerd is omdat (ze denken dat) het in de Bijbel staat, maar zodra je er over nadenkt zul je inzien dat dit argument niet heel sterk is. Sommige mensen vliegen anderen naar de strot omdat de Koran dat zegt.
De gelovige zit met exact hetzelfde probleem. Allemaal claimen ze een absolute moraal, maar niemand kan deze moraal rationeel onderbouwen.

Je zei ergens tegen Cymric: 'Cymric, toon mij eens aan op strikt rationele gronden waarom slavernij verkeerd is.'
En ik kan exact hetzelfde vragen aan de christen, of de moslim. En zij zullen uiteindelijk net zo met de mond vol tanden staan als iedereen, want niemand kan aantonen dat 'iets' een absolute moraal kan voorschrijven, en überhaupt kan niemand aantonen waarom een bepaalde moraal absoluut is. Iemand kan zeggen: 'omdat Allah dat zegt', en ik kan zeggen: 'omdat ik het zeg'. Beide zaken kunnen aangenomen worden, maar onmogelijk bewezen worden. Oh?? Wel?? Prove it!!! :wink: Ik heb nog steeds geen bewijs gezien.
Ik heb het al gezegd: wanneer je de metafysische entiteit aanwijst als het Absolute, vallen de onderdelen van het horloge in elkaar. Vraag is dus: kun jij jezelf wijsmaken dat je prefrontale kwab of Bertrand Russel het Absolute is, of het Absolute vertegenwoordigd? Ik denk niet dat je dat werkelijk zou volhouden.
Evenmin kan iemand bewijzen dat Allah het absolute is. Velen zullen Allah geloven, en niet mij, maar voor de bewijslast maakt het geen ene donder uit aan wie men de absolute waarheid toeschrijft. Beide zullen bewezen moeten worden, en er is geen enkel bewijs dat Allah wijzer of verstandiger dan ik, evenals er geen enkel bewijs is dat ik wijzer of verstandiger ben dan Allah. Oh? Wél? Bewijs het maar eens! Toe dan!! Ik ben benieuwd.
O, dat doe je niet. Je zegt niet dat zo'n basis bestaat, behalve voor jouzelf. Jouw persoonlijke frontale hersenkwab. Ik vrees dat dat jouw frontale hersenkwab voor mij niet bijzonder overtuigend is.
O, ik vrees dat jouw persoonlijke godsbeeld voor mij niet bijzonder overtuigend is. Bewijs mij maar dat de moraal van jouw God absoluut is, dan praten we verder.
Dus sorry als ik dan nu je veertienjarige zusje verkracht, en toon mij dan maar aan dat dat verkeerd is.

De toorn van mijn vuisten en scheenbenen, en jouw gebroken beenderen zullen aantonen dat het verkeerd is :wink: Dit voorbeeld laat al zien hoe relatief moraal is.
Ik wil dat je één ding goed begrijpt: het maakt mij niet uit wát je verabsoluteerd (een theïstische God, goddelijk karma, de mensheid, het goede) maar je zult iets moeten verheffen boven opinies.

Ja, en vervolgens zul je moeten bewijzen dat het verabsoluteerde werkelijk absoluut is. Er is in dat geval geen verschil tussen Bertrand Russell en Jahwe. Het is gewoon persoon A versus persoon B, waarbij bij persoon B óók nog eens het probleem rijst dat men óók moet zien aan te tonen dat deze bestaat. Lijkt me niet bepaald onbelangrijk bij het claimen van een absolute moraal. Deze moet toch een basis hebben? Toch?

Vriendelijke groet.
Laatst gewijzigd door Devious op 28 mei 2007 21:15, 1 keer totaal gewijzigd.
'Bij een discussie die de redelijkheid zoekt heeft hij die het onderspit delft groter voordeel, voor zover hij er iets van opgestoken heeft.’ Epicurus (341-271vc)

Theoloog

Bericht door Theoloog » 28 mei 2007 21:14

Devious, dat is een tu quoque argument.

Je slaat een stap over. Namelijk de stap van de consistentie. Het kan best zijn dat de theïst zijn geloof in zijn specifieke godheid moet opgeven, en zelfs zijn geloof in een persoonlijke God.

Maar tenminste heeft hij iets om zijn absolute claim (moord is fout) op te funderen. Jij hebt dat als atheïst niet en dus kun je niet claimen dat het moreel verwerpelijk miljoenen mensen als slaven te gebruiken om iets goeds te bewerken, of de organen van één mens te vorderen om vijf anderen te redden.

Gebruikersavatar
Devious
Erelid
Berichten: 6467
Lid geworden op: 14 jul 2003 22:17
Locatie: saturn
Contacteer:

Bericht door Devious » 28 mei 2007 21:19

Theoloog schreef: Maar tenminste heeft hij iets om zijn absolute claim (moord is fout) op te funderen. Jij hebt dat als atheïst niet en dus kun je niet claimen dat het moreel verwerpelijk miljoenen mensen als slaven te gebruiken om iets goeds te bewerken, of de organen van één mens te vorderen om vijf anderen te redden.
Waarom is iets absoluut als het wordt voorgeschreven door een metafysische entiteit?

Grtz.
'Bij een discussie die de redelijkheid zoekt heeft hij die het onderspit delft groter voordeel, voor zover hij er iets van opgestoken heeft.’ Epicurus (341-271vc)

Plaats reactie