Theoloog schreef:Dawkins argumenten stellen helemaal niet zoveel voor.
Ik ben benieuwd...
Om te beginnen begrijpt Dawkins niet dat het theïstisch godsconcept transcendent is. Hij doet net alsof God volgens het theïsme iets is dat onderdeel is van het universum. Zijn argument dat er geen superintelligentie kan zijn die de wereld gemaakt heeft, is dat zo'n superintelligentie zeer complex is. De God-hypothese, zegt Dawkins, is geen eenvoudige, maar een complexe hypothese. (TGD, 149, 150)
Kennelijk begrijpt Dawkins de theïstische voorstelling van een transcendente God niet. God is er volgens het theïsme altijd al geweest. Dawkins wijst dat af omdat dit niet past in zijn voorstelling van de werkelijkheid: alles ontstaat en heeft een ontstaansgeschiedenis. Dus ook een superintelligente Ontwerper (TGD, 156). Maar dit is nu juist wat het theïsme ontkent: God behoort niet tot het geschapene. Als Dawkins argument zou zijn dat dat het idee van een transcendente Schepper wel een beetje is als het trekken van een konijntje uit een hoge hoed, zou hij een punt hebben. Maar Dawkins behandelt 'God' als een natuurwetenschappelijke hypothese, om die these vervolgens te verwerpen. Hij heeft ook gelijk, 'God' te verwerpen als natuurwetenschappelijke hypothese; tenslotte gebruiken we God ook niet als metereologische hypothese en als biologische hypothese (creationisme, ID).
Wat wil je nu zeggen? Eerst vind je het geen argument, omdat Dawkins het idee van een transcendente entiteit niet begrijpt. Daarna geef je Dawkins gelijk dat een natuurwetenschappelijke behandeling van die entiteit---wat Dawkins doet---niet mogelijk is. Wat is nu je punt?
Interessanter is de logische vervolgvraag: als een transcendente entiteit zich niet volgens de natuurwetenschappelijke manier aan ons voordoet (wij zijn immers wezentjes van elektromagnetisme, zwakke zwaartekracht en erg minimale energieën), wat heeft een discussie over zo'n entiteit dan voor zin? Het antwoord is
GEEN, omdat het neerkomt op subjectief en speculatief gelul, en afhangt van zaken als de persoon in kwestie, de psychische gesteldheid, en de hoeveelheid genuttigde geestverruimende middelen. Met andere woorden: Dawkins
hoeft niet te weten dat een theïstische entiteit in feite transcedent is, want het is een irrelevante bijzaak die niets aan de discussie toevoegt.
Er is een ander argument dat Dawkins zou kunnen maken, en dat is dat, omdat we God niet nodig hebben als hypothese ter verklaring van de dingen, de theïstische God eenvoudig irrelevant is geworden voor ons bestaan. We hebben geen God nodig om te verklaren waarom het regent, en waarom de gewassen groeien en waarom het leven zo divers is als het is; we hebben geen God nodig om de beweging van de planeten te verklaren en de kans zit er dik in dat we God niet nodig hebben als verklaring waarom het heelal zo extreem (en ik bedoel extreem) fijnzinnig in elkaar zit. In ieder geval is de invocatie van God op dit punt geen inspiratie om het uit te zoeken. Men kan dan eenvoudig zeggen "God deed dat" zoals Newton deed toen hij geen oplossing zag voor de banen van de acht planeten, en zoals de ID-ers doen. Waar God er wel toe doet is in de vraag naar de zin van alles.
Ik heb expres mijn eerdere paragrafen laten staan omdat ik mijn antwoord stukje voor stukje schreef voordat ik je hele bijdrage had gelezen. Je begrijpt het argument van Dawkins dus perfect, geeft hem ook volkomen gelijk, maar wilt dan op het laatst toch nog een achterdeurtje invoeren zodat er zinnige discussies over transcedente entiteiten kunnen worden gevoerd. Dáár wringt bij jou natuurlijk op zeer pijnlijke wijze de schoen, want dat deurtje gooit Dawkins zeer juist stevig op slot, terwijl dat je ontsnappingsclausule van het natuurwetenschappelijke argument was.
Laat ik, om de futiliteit van zo'n discussie over transcedente entiteiten duidelijk te maken, de volgende stelling poneren: de entiteit die Dit Alles heeft doen zijn smaakt geel, ruikt glad, en maakt een geluid als zoet. Heb ik gelijk of ongelijk?
Dawkins is ook al geen kenner van de theologie, terwijl hij er wel ferme uitspraken over doet. In TGD zegt hij dat Paulus de doctrine uitvond dat God zichzelf incarneerde als mens, Jezus, zodat hij kon worden gemarteld en geëxecuteerd in verzoening van de erfzonde van Adam. De gedachte dat God incarneerde in Jezus om zelf aan het kruis te gaan is een conflatie van twee leerstukken, namelijk dat Jezus stierf ter verzoening van onze zonden en dat Jezus God is. Paulus zelf dacht niet dat Jezus God was terwijl hij op aarde liep (in zijn brief aan de kerk te Filippi spreekt hij over Jezus als een soort engel die de Naam van God toegewezen krijgt als beloning voor zijn daad van gehoorzaamheid.) Dus van sadomasochisme is geen sprake.
Ik ben godzijdank geen bijbelkenner en doe hier verder geen uitspraken over. Indien juist, is het niet netjes van Dawkins. Indien niet juist, heb jij geen argument. Persoonlijk zie ik de relevantie niet zo: het komt op mij over als een vuurrode haring, een onbenullig detail in een betoog dat er verder niet door wordt aangetast. Bovendien maakt het voor de verdere geschiedenis niet zoveel uit wie nu uiteindelijk de door jou aangehaalde conflatie heeft bedacht: ze
is in een grijs verleden bedacht en tot officiële leer verheven, en wordt nu met ziel en zaligheid gepraktizeerd.
Dawkins verwijst naar de brief aan de Hebreeën als zijnde van Paulus. Maar die brief is reeds lang en breed aangemerkt als pseudepigrafisch.
Vervolgens maakt Dawkins er een probleem van dat Paulus niet wist dat Adam een mythische figuur is, en dient als symbool voor de mensheid. "So in order to impress himself, Jesus had himself tortured and executed, in vicarious punishment for a symbolic sin commited by a non-extistent individual? As I said, barking mad, as well as viciously unpleasant" (TGD, 253)
Wat Dawkins niet doorheeft is dat hij slechts povere theologie bekritiseert. Het is zoiets als de evolutieleer bekritiseren a.d.h.v. een karikaturale voorstelling van de evolutieleer. Natuurlijk hebben veel mensen, ook gelovigen, karikaturale geloofsvoorstellingen in hun hoofd. Maar evenzogoed hebben veel mensen die middelbaar onderwijs hebben gevolgd karikaturale voorstellingen over evolutiei in hun hoofd.
Goh, maar Dawkins moest wel weten over het transcendente aspect van een theïstische entiteit, en het pseudepigrafische karakter van de brief aan de Hebreeën...? Wederom maakt het niet zoveel uit of het nu inderdaad Paulus is geweest die deze leerstelling heeft ontwikkeld: ze is door een opeenvolgende schare van concilies, pausen en ander gespuis tot officiële leer gebombardeerd.
Zoals H.M. Kuitert stelt: het bloed van Christus is het vergoten bloed, waarmee hij bedoelt te zeggen: het gaat niet om het bloed zelf. Het is het bloed van iemand die sterft voor waar hij in gelooft, namelijk een betere, rechtvaardige wereld. Zo iemand geeft je weer geloof in de mensheid. Paulus projecteert dat op God. De vrijwillige martelaarsdood van de messias - hij had ook naar de wapens kunnen grijpen en tienduizenden de dood in kunnen jagen om op de troon te komen - geeft God weer moed verder te gaan met de mensheid, zoals het lijden van de knecht van de Heer volgens Jesaja 53 het God de moed geeft weer verder te gaan met Zijn volk.
Beste Theoloog, fijn voor je dat de messias in een betere en rechtvaardige wereld gelooft, daar voor sterft en God daardoor weer moed geeft om met de mensheid verder te gaan. Ook fijn dat je de miljoenen mensen die op eenzelfde manier hun leven hebben verloren maar even vergeet. Wil je je nu alsjeblieft even realiseren dat die 'God' dit Alles in een vloek en een zucht heeft gemaakt, met andere woorden, beschikt over krachten waarmee vergeleken wij nietszeggende atoomstofjes zijn, en dus al lang en breed weet wat wij waard zijn? Met andere woorden, dat Kuitert en jij hier een knoert van een antropomorfisme projecteren op een entiteit die die gevoelens van medelijden absoluut niet nodig heeft? Ik refereer weer aan de futiliteit van het discussiëren over transcedente entiteiten. Blijkbaar is jouw god op het ene moment oppermachtig, maar in geval van mensen is het opeens een arme stakker die zich ook geen raad meer weet en bij wijze van spreken hulp vraagt aan Kosmische Mona. Op die manier is elke discussie bij voorbaat zinloos, want ik heb geen enkele boodschap aan dit onnavolgbare gepingpong dat vooral wordt gebruikt als het de theoloog goed uitkomt, en de criticus slecht. Het is nog veel erger dat ik die idioterie moet respecteren---en laat dat nou nét Dawkins grootste punt van kritiek zijn...??
III - Dat is trouwens iets waar Dawkins gladjes over heen stapt, die universalisering van het heil in het Nieuwe Testament, een universalisering waar Paulus de motor van was. Dawkins staat wel stil bij het nationalisme van Jezus, die alleen voor Joden preekte, maar niet bij de doorbreking daarvan bij Paulus, die vervolgens op Jezus teruggeprojecteerd is.
Waarschijnlijk is dat omdat het niet in Dawkins verhaal past. Het Oude Testament zaait tweedracht tussen mensen, Jezus maakte onderscheid, Joodse kindertjes maken onderscheidt. Er zit in Dawkins model geen mogelijkheid tot evolutie, tot de optilling naar een hoger plan, terwijl de historische feiten dat wel uitwerken: Paulus was in staat om het enge nationalisme te doorbreken en de wereld deelgenoot te maken van het gebeuren in Christus. Wie zegt dat zo'n hervorming niet nog een keer mogelijk is?
Met alle respect: geloof je dat laatste zelf? Na alle gezeur, geëmmer, oorlogen, ellende, vervolging? Wil jij daar oprecht deelgenoot van zijn?
Wederom snap ik eigenlijk niet wat je wilt zeggen. Je stelt dat Paulus het enge nationalisme van onze landloper 'naar een hoger plan' heeft getild, en verwijt Dawkins dat hij dit niet ter sprake brengt omdat dit, denk ik, niet in zijn straatje van een enge en gemene Paulus past. Het is nog maar de vraag of je de denkbeelden van een landlopende oproerkraaier naar 'een hoger plan' wilt tillen. Misschien er op voorzichtige wijze een paar uitpikken en die langzaam aan de massa voeren, okee. Maar omarmen en er een kosmische
struggle for life van maken? Volgens mij ben je dan werkelijk knettergek. Ook komt het over als een vuurrode haring, omdat je 2000 jaar geschiedenis negeert waar het mooie verzoenende karakter van het christendom (als dat er ooit was) hoogst zelden in doorklinkt. Het is, zoals ik al zei, een litanie van haat, tweedracht, machtsmisbruik, genocide, geweld, vervolging, gedwongen conversie en meer ellende geworden. Als dat het 'hogere plan' moet voorstellen, pas ik daarvoor.
IV - Dawkins staat in dit verband stil bij de ruzie in Noord-Ierland, tussen katholieken en protestanten. Jajaja, zegt Dawkins, natuurlijk is het ook politiek, maar niet alleen. De etiketten zijn namelijk religieus. Zonder die etiketten zou er niets zijn om elkaar te benoemen. Nee? Wat dacht je van de etiketten 'Ier' en 'Engelsman'? Misschien moet Dawkins een opfriscursus geschiedenis hebben. De reden dat Ieren een hekel hebben aan de protestanten is omdat die protestanten Engels en Schots waren en leefden op geconfisceerd land van de tegenstanders van de Engelsen. Iets vergelijkbaars doet zich voor met Europese joden en Arabische moslims. De reden waarom religieuze etiketten worden gebruikt is omdat dit een appèl doet op de ultieme concern: het Absolute.
Ik stel voor dat je de klok nog wat verder terugdraait en
deze beschrijving eens doorleest. Dé beslissende stap in het geheel die al die ellende in gang zette was de
pauselijke bul die de heerschappij van Ierland in 1155 overdroeg aan Engeland. Dat was nog tot daaraan toe, maar toen in Engeland de Anglicaanse kerk ontstond---waar de zeer vrome katholieke Ieren niets van moesten hebben---was de kiem van het conflict dat tot op de dag van vandaag voortduurt geboren. Mag ik je er dus fijntjes op wijzen dat het conflict een bijzonder grote religieuze component kent en dus in eerste instantie helemaal niets te maken had met bezetting van Ierland?
Ik geloof werkelijk dat het niet verstandig van je is geweest om een
Engelsman aan te vallen op zogenaamd gebrekkige historische kennis van
Engeland.
Samenvattend: als dit het niveau is waarmee je aan probeert te tonen dat Dawkins' argumenten 'niet zoveel voorstellen', dan kan ik je in het vervolg niet meer serieus nemen. Je valt Dawkins aan op details die nergens het grote argument in gevaar brengen. Ik proef bovendien een smalend ondertoontje dat als dit het niveau is waar iedereen mee wegloopt, de rest wel niet veel beter zal zijn. Ik stel voor dat je je eigen dogmatisme---namelijk het als boksbal gebruiken van Dawkins---eens laat varen.
maar dan erger natuurlijk, het is beslist niet mijn bedoeling om Theoloog op één lijn te stellen met die barbaarse kerkvaders). 
) ook nog eens duizenden mogelijkheden kunnen opnoemen voor een antwoord op de vraag naar de zin van het leven, zonder dat ik er meteen een opperwezen / superwezen / hoger wezen / goddelijk wezen bij hoef te halen. 
Hebr 6: 
