Het interview van mij met Floris van den Berg!

[sytze]

Met toestemming van Floris van den berg post ik hier het interview van mij met deze man.
Dr. Floris van den berg is docent aan de Universiteit Utrecht en is gespecialiseerd in: secularisme, atheïsme, dierethiek, milieufilosofie, mensenrechten en onderwijs. ik hoop dat jullie "genieten" van dit interview en er vooral iets van opsteken. Misschien ben ik niet kritisch genoeg en stel ik niet "de goede vragen" maar ik heb mijn best gedaan! Daarbij heb ik ook vragen gesteld die vaak aan de orde komen hier op freethinker.

groet, Sytze





In het interview met 2e Kamerlid van der Staaij van de SGP geeft u geen duidelijk antwoord op de vraag die u in een eerder interview doet opkomen namelijk: “Waarom bent u banger voor moslims dan voor christenen?”.


In onze huidige maatschappij zijn moslims de enigen die niet terugdeinzen voor geweld of dreigen met geweld. Christenen kunnen wel heel boos worden maar doodsdreigingen en geweld toepassen komt in Nederland in Christelijke kringen niet voor. Als je bijvoorbeeld naar Amerika kijkt, wordt het anders. Daar komen ook situaties voor waarbij artsen worden bedreigd die abortus willen toepassen vanuit Christenen. In Nederland gedragen de Christenen zelfs de orthodoxe Christenen zich echter vrij netjes op dat gebied.

In het interview met de meiden van Halal geeft u aan dat het slecht is als mensen hun kinderen indoctrineren met religie. Maar waarom is dit fout of slecht? Wat maakt volgens u iets goed of fout?

Als je kinderen iets bijbrengt waarvan je kunt nagaan dat het niet zo is, vind ik dat niet juist. Hiernaast vind ik eigenlijk dat je kinderen vrij moet laten, en er geen stempel op moet drukken. Als ouders lid zijn van de PVDA en hun kinderen worden automatisch ook lid van de PVDA en ze gaan vervolgens naar een PVDA school en ze dragen PVDA kleertjes en lezen PVDA boeken, dan zou je eerder zeggen “dit is raar”?. Maar als het gaat om rooms-katholiek. In Eindhoven heb je natuurlijk allemaal katholieke scholen dan is het heel normaal. En daar ben ik eigenlijk op tegen. Kinderen moeten geen religie hebben, pas als ze 18 zijn, kunnen ze er voor kiezen of ze dezelfde religie van hun ouders nemen, of niet.

U zegt: “iets bijbrengen waarvan je kunt nagaan dat het niet zo is”. Bijvoorbeeld Richard Dawkins neemt een meer agnostische positie in denk ik. Hij zegt: we kunnen het nooit met 100% zeker stellen dat god niet bestaat. Maar voor 99,99% zeker wel. Die mensen (gelovigen) geloven wel dat het zo is maar wij kunnen niet aantonen dat het zeker niet zo is.


Je kunt het niet aantonen dat een god niet bestaat. Behalve als er interne contradicties zijn. Dan valt het wel tot 0. En de christelijke god met de eigenschappen die hij heeft, kan niet bestaan. Je kunt niet algoed zijn en alwetend tegelijk. De christelijke god kan in ieder geval niet bestaan. Dawkins is dan misschien wetenschappelijk-filosofisch een agnost, maar je noemt hem ook gewoon een atheïst. Want hij gelooft in geen enkele god. Je moet uitkijken hoe je de termen definieert. Meestal wordt een agnost gedefinieerd als iemand die 50% zeker weet dat god wel of niet bestaat. Richard Dawkins definieert zichzelf echter als een agnost die 99,99% zeker weet dat god niet bestaat. En dat is toch iets anders dan wat de meeste mensen eronder verstaan. Eigenlijk is elke gelovige een atheïst. Er zijn namelijk ongeveer enkele honderdduizenden goden. Een gelovige gelooft in geen van deze goden, uitgezonderd dan één god. Een atheïst is nou net iemand die zegt: “Ik ga nog één godje verder”!.

Wat vindt u een positief gevolg van religie?

De kunst die religie geleverd heeft is natuurlijk wel mooi. Ik had echter liever gehad dat de kathedralen die gebaseerd zijn op uitbuitingen en onderdrukkingen er niet hadden gestaan. Ik zal maar gelijk zeggen dat ik niet zo heel veel positiefs in religie zie. Dat het voor sommigen individuele mensen enigszins troost kan geven is op zich wel goed, maar dat kan ook zonder religie. Nee, ik ben niet zo positief over religie.

Een zin in uw boek is “ook zouden er geen universiteiten op religieuze grondslag moeten zijn” waarom niet? We wonen in een democratisch land en de meeste mensen hebben er geen problemen mee dat er religieus onderwijs bestaat. Bovendien, op universiteiten is geen sprake meer van indoctrinatie maar van vrije keuze.

De facto, dus in de praktijk, is het al zo dat universiteiten allemaal al seculier zijn, niet religieus. Toch heb je nog steeds universiteiten op religieuze gronden zoals de Radboud universiteit in Nijmegen, de universiteit vanTilburg, de universiteit van Kampen en de Vrije Universiteit in Amsterdam. In de Vrije Universiteit van Amsterdam beginnen officiële aangelegenheden nog met een gebed.
De relatie tussen wetenschap en religie is moeilijk. Gelukkig betekent religie op de universiteiten in de praktijk eigenlijk niks, dus kun je net zo goed zeggen: "We halen die religieuze grondslag weg"!. En als religie wel wat betekent binnen de universiteiten, kan religie het onderwijs in de weg zitten bijv. bij de biologie les. In dat geval vind ik dat die religieuze grondslag weg moet. Dus wetenschap en religie zouden strikt gescheiden moeten zijn. In de Nederlandse grondwet artikel 23 staat dat mensen het recht hebben om op religieuze gronden scholen te stichten. Ik vind dat dit uit de grondwet weg moet. Dat geldt voor basisscholen, voor middelbare scholen en de universiteit.

Maar als ik dan globaal gezien vanuit Nederland bekijk dan is een groot deel van Nederland toch niet tegen religieus onderwijs. Die hebben zoiets van “laat het maar gewoon zo”.

Ja, maar dat vind ik onverstandig. Op 90% van het onderwijs is niks aan te merken maar op 10 % wel. Ik heb het dan bijvoorbeeld over orthodox gereformeerde Joodse onderwijs, het hindoe onderwijs, de antroposofische scholen en de islamitische scholen. Daar is namelijk wel wat op aan te merken. Dit onderwijs kan dus blijven bestaan omdat de rest van Nederland onverschillig is, omdat zij hun kinderen vaak op scholen hebben waar niks aan de hand is. Op deze manier kun je niks doen aan scholen waar wel wat aan de hand is. Wat is er dan aan de hand? De ongelijkheid tussen man en vrouw die onderwezen wordt, problemen met homoseksualiteit, geen muziek onderwijs en onderwijs in de evolutie theorie. Op islamitische scholen heb je zelfs een verbod op afbeeldingen in boeken.

Ja, dat is een hele beperking voor het kind, maar wie bepaalt dat het fout is “die beperking”. Dat vinden wij met zijn tweeën en dat vindt een relatief grote groep. Maar de grote meerderheid van Nederland heeft daar toch niks op tegen. En we leven in een democratisch land, dus moeten we ons dan niet gewoon schikken aan die mensen?

Dat is een hele goede politieke filosofische vraag die je daar stelt. De vraag is: "Kunnen in een democratie individuen onderdrukt worden, omdat de meerderheid dat wil of moet we de vrijheid van individuen garanderen"?. In de "universele verklaring van de rechten van de mens uit 1948" staat dat het de taak is van de overheid om individuen te beschermen. En die individuen hebben recht op onderwijs en op verzorging. De overheid is aan de ene kant een soort politie agent die zorgt dat de veiligheid van de individuen gegarandeerd wordt. Een soort cateraar van onderwijs. En nu is het dus zo dat er voor een deel gesteld kan worden dat individuen beknot kunnen worden in hun vrijheid omdat een groep dat wil. Dus met onze grote tolerantie tolereren wij intolerantie. We zouden dus grenzen moeten stellen aan die tolerantie. Die grenzen zijn dus een zo groot mogelijke vrijheid van het individu. De taak van de overheid is om die individuele vrijheid te bewaken. Dus ook de vrijheid van kinderen zelfs prevaleren boven de rechten van de ouders om hun kinderen te indoctrineren. De overheid die waakt voor de vrijheid van de kinderen. Ik wil niet dat we een politie staat krijgen waar ze achter de voordeur kijken. Ik vind het moreel niet goed dat kinderen een religieuze stempel opgedrukt krijgen maar daar kan ik niet zoveel aan doen. Ik kan er wel voor zorgen dat die kinderen in ieder geval verder dan de horizon van hun ouders kunnen kijken door ze algemeen openbaar regulier onderwijs te geven.

Vindt u dan ook dat er iets met de opvoeding gedaan moet worden?

Moreel gezien wel. Ik vind het immoreel als ouders hun kinderen bijv. hun communie laten doen of dopen. Maar dit kan ik echter niet verbieden. Dus dat zouden we moeten bepleiten maar de overheid kan daar niet veel aan doen. Misschien kan de overheid het ontmoedigen.

Wat vindt u van homeopathie?

Je hebt een heleboel onzin in de wereld religie is daar één van. Homeopathie is daar ook één van. Geloven in vliegende schotels is daar één van, horoscopen, astrologie, en noem maar op. Als je kritisch bent en als je sceptisch bent en je omhelst de wetenschappelijke methode komt homeopathie niet door de beugel. Want als je dubbel blind onderzoek doet blijkt het gewoon niet te werken. Wat ook één van mijn bezwaren is dat homeopathische geneesmiddelen ook in apotheken worden verkocht. Een apotheek zou alleen maar geneesmiddelen moet verkopen die wetenschappelijk zijn bewezen. De homeopathische middelen zijn niet wetenschappelijk bewezen, maar die verkopen ze omdat een apotheek daar geld mee kan verdienen.
En als een bepaald homeopathisch geneesmiddel een placebo effect kan hebben?
Een apotheek kan niet zeggen: dit werkt misschien niet maar dit heeft wel een placebo-effect. We weten dat het werkt dat placebo-effect werkt maar dat kan je niet mee rekenen. Geneesmiddelen zijn geneesmiddelen als ze werken. Bij het placebo effect kun je net zo goed een zuurtje geven. Maar niet iets waar een hele industrie achter zit dat daar geld mee verdiend wordt.

Maar het is toch niet verboden om stom te zijn?

Nee, maar een apotheker heeft een academische opleiding gedaan. Als je naar een apotheek gaat dan vertrouw je erop dat het goed is. Dan zit er een stukje onzin in die apotheker, en daarin erger ik me. Ik erger me ook aan het feit dat er homeopathische artsen zijn en zichzelf arts mogen noemen. Kijk als je nou zegt “ik ben een homeopathische heikneuter” dat is prima, maar het woord arts moet je daar niet voor gebruiken. Misschien moet er in het onderwijs al verteld worden wat er mis is met homeopathie want ik ken mensen die een academische opleiding hebben gevolgd die nog steeds niet weten wat er mis mee is. Onderwijs moet er toe leiden dat mensen kritisch gaan nadenken. Dan ben je dus niet meer gelovig en weet je ook wat er nou mis is met homeopathie. In de praktijk blijkt dit vaak lang niet zo te zijn dus is er ook iets erg mis met het onderwijs systeem.

Hoe staat u tegenover genuanceerde gelovigen die hun geloof aan niemand opdringen en dit alleen als houvast gebruiken?

Als liberaal vind ik dat iedereen zijn eigen individuele hobby mag hebben. Daar heb ik zelf niks mee te maken. Als mensen mij vragen: is dat waar? Dan zeg ik natuurlijk dat ik het onzin vind, maar dat is hetzelfde als vragen wat vind je van vissen? Dat vind ik ook stom, of wat vind je van voetbal? Dat is gewoon een privé mening tegenover de privé mening van iemand anders.

U bent een soort van ongeloof aan het evangeliseren, doet u niet hetzelfde als gelovigen die aan het evangeliseren zijn?

Nou, alleen wat minder goed hè! Want het aantal gelovigen zijn nog steeds erg hoog en de privéleges voor religie is nog steeds veel groter dan die voor atheïsten. In bepaalde zin ben ik ook aan het evangeliseren want in een bepaalde zin ben ik een moreel atheïst want die vliegende schotels kunnen mij niet veel schelen maar religie wel want religie maakt slachtoffers. Of dat nou kinderen, homoseksuelen of vrouwen zijn, daar maak ik mij boos over. Daar maak ik me zorgen over. Kijk, ik ben een ethicus, dus zolang religie slachtoffers maakt, en dat is in Nederland vrij beperkt maar wereldwijd zijn er heel veel slachtoffers van religie; dan maak ik mij boos. Daarom "evangeliseer" ik dus. Het gevaar is dat als mensen teveel respect hebben voor religie, de slachtoffers dan geen aandacht krijgen. Dus als religie geen slachtoffers zou maken dan zou ik me daar niet druk over maken. En de tweede reden is dat religie invloed heeft op wetenschap, in Amerika bijvoorbeeld met dat creationisme debat. Dus religie moet buiten het moraal blijven, buiten de politiek blijven, en buiten de wetenschap blijven en buiten het onderwijs en als het daar buiten blijft dan heb ik er geen bezwaar tegen. Nogmaals, in Nederland is de verhouding tussen staat en religie vrij goed, maar wereldwijd niet.

Waarom bent u zo tegen religie?

Ik ben filosofie gaan studeren en dan is atheïsme één van de eerste dingen die je tegen komt. Dat god niet bestaat. Als ethicus zie ik bij rechtvaardigheid religie als een van de obstakels maar niet als enige opstakel. Er zijn er natuurlijk nog veel meer. Zoals dictatuur en armoede. Daarom ben ik hier niet professioneel mee bezig. Als ethicus ben ik bezig met veel meer problemen. En dit is toevallig één van de problemen. Kijk, ik denk dat de wereld beter af zou zijn zonder religie, maar dat wil niet zeggen dat alle problemen opgelost zijn.

Hoe denkt u dat religie zich gaat ontwikkelen in de komende jaren?

Het gaat niet verdwijnen, want wereldwijd neemt religie alleen maar toe. De islam is groeiende. In Europa heb je een paar landjes die niet religieus zijn in Noord- Europa. Hoeveel gelovigen geloven nou echt hun geloof. Het is meer een traditie geworden om naar de kerk te gaan. Het geloof is dan nog niet ver genoeg doordacht want deze mensen laten hun kinderen wel de kinderbijbel lezen.


Op 29 maart geeft Floris van Ben berg een lezing in Utrecht bij de Vrije Gedachte. De locatie is de Universiteit van Humanistiek te Utrecht. Aanvang 19.00 uur. De titel is: Waarom is een vrijdenker atheïst?

[PietV.]

Sytze uitstekend interview. Het leest soepel en je stelt prima vragen Op dit moment ben ik bezig in een boek van Floris van den Berg. Geleefde brieven. Het eerste deel van een drieluik.

Groeten,

Piet

[heeck]

Sytze,
Dat is een mooi interview dat in een kort beslag veel aantipt en beantwoord krijgt.
Mijn beeldvorming over Floris heb ik gelijk moeten bijstellen en meer kan ik me niet wensen als resultaat van iets lezen.
Komt het nog ergens anders te staan dan hier, en waar?

Roeland

[Storm]

@Sytze,

Je hebt het al ver geschopt. Maar best een leuk interview zegt zij die geen atheist is.

[sytze]

@ roeland, waar stel je voor dat ik het nog meer plaats?

Groet, sytze

[PietV.]

Sytze,
Dat is een mooi interview dat in een kort beslag veel aantipt en beantwoord krijgt.
Mijn beeldvorming over Floris heb ik gelijk moeten bijstellen en meer kan ik me niet wensen als resultaat van iets lezen.
Komt het nog ergens anders te staan dan hier, en waar?

Roeland

Ik maak er op dit moment een sticky van. Dan blijft het bovenaan!!! Kijk ondertussen even naar andere mogelijkheden.

[a.r.]

Knap hoor!

[heeck]

@ roeland, waar stel je voor dat ik het nog meer plaats?
Groet, sytze

Sytze,
Zover was ik nog niet.
Ik nam blindelings aan dat je optrad als een vertegenwoordiger van een website, club, dispuut of weetikveel.
Ik ben dus echt verbaasd dat we hier niet alleen de primeur zouden hebben, maar als we niet oppassen ook de enige presentatie van je interview.
Ik kan je niet adviseren in deze, want inzake het verkrijgen van publiciteit ben ik een onbenul.

Roeland

[sytze]

@ roeland,

Misschien zijn er anderen die ideeën hebben?

[Jinny]

Mooi werk Sytze.
Ook ik zou niet weten hoe of wat verder, ik sluit me bij Roeland aan.

[Fish]

@ roeland,

Misschien zijn er anderen die ideeën hebben?

Wel eens aan een eigen blog gedacht Sytze?

[Fenomeen]

Ik nam blindelings aan dat je optrad als een vertegenwoordiger van een website, club, dispuut of weetikveel.

Idem hier.

Een blog vind ik ook geen gek idee.

[sytze]

Hmm een blog is nog niet zo'n verkeerd idee alleen ben ik niet zo handig hierin. Misschien iemand tips hoe ik een blog begin en waar?

[sytze]

Misschien een goed idee om dit samen met yoyo te doen. Die was van plan een website te beginnen over het weerleggen van pro-gelovigen argumenten. Hier zou ik misschien mee samen kunnen werken??

[siger]

Knap interview Sytse! Mijn waardering voor Floris van den Berg is er door gestegen, dat is niet mis (ik ben alleen optimistischer.)

Je moet zeker een blog beginnen. Er zijn verschillende mogelijkheden om gratis blogs aan te maken zonder dat je een specialist hoeft te zijn. Het enige nadeel is dat je posts na een paar jaar kunnen gewist worden.
vb: https://accounts.google.com/ServiceLogi ... =start#s01" onclick="window.open(this.href);return false;



PS: mijn eigen blog is eigen knutselwerk, dat raad ik je niet aan.