Slavernij in bijbel was verkeerd (?)

[biemer]

Ik plaats hier mijn eerste post.
Vaak heb ik gelezen dat Christenen op dit forum werden aangesproken op het feit dat slavernij in de bijbel werd gedoogd cq goedgekeurd (en terecht!). Ik lees regelmatig de digitale versie van het RD ( een soort geestelijk SM) en kwam dit artikel tegen. BRON :http://www.refdag.nl/artikel/1474607/Oo ... keerd.html

Hieronder de versie :

Heeft God in het Oude Testament slavernij goedgekeurd?

Mag de ene mens de andere mens beschouwen als bezit en eigendom? Is het geoorloofd als de ene mens andermans slaaf is? „Zeker niet”, zegt de westerse mens, „want slavernij is een inbreuk op twee van de klassieke grondrechten van de mens: vrijheid en gelijkheid.” Slaven hebben geen vrijheid, want hun meester kan over hen beschikken, en omdat zij het bezit van hun meester zijn, is er sprake van wezenlijke ongelijkheid. Voor het moderne denken zijn deze grondrechten zó belangrijk, dat slavernij altijd verwerpelijk is.

„Nee”, zegt ook de christen, „want alle mensen zijn voor God gelijk.” Het christendom is de enige godsdienst die slavernij radicaal afwijst. De gelijkwaardigheid van alle mensen ligt in hun gelijke relatie tot God, de Schepper van allen. De mens behoort alleen maar slaaf te zijn van God (Rom. 6:22).

Ook historisch bezien is het duidelijk, dat de afschaffing van de slavernij een vrucht en gevolg is van het christelijke geloof. De Amerikaanse socioloog Rodney Stark laat dat het boek ”For the Glory of God” heel mooi zien.

Toch lijkt het alsof het christendom op dit punt de Bijbel niet aan zijn zijde heeft, en zeker niet het Oude Testament. Er zijn immers meerdere wetten over slavernij. De bekendste is Leviticus 25:44-46: „Aangaande uw slaaf of uw slavin die gij zult hebben, die zullen van de volken zijn die rondom u zijn; van die zult gij een slaaf of slavin kopen [...] en zij zullen u tot een bezitting zijn. En gij zult u tot bezitters over hen stellen voor uw kinderen na u, opdat zij de bezitting erven; gij zult hen in eeuwigheid doen dienen; maar over uw broeders, de kinderen Israëls, een iegelijk over zijn broeder, gij zult over hem geen heerschappij hebben met wreedheid.” Het lijkt alsof God het goedkeurt dat niet-Joden als slaven worden gekocht en verkocht. Zolang de Joden zelf maar geen slaaf worden, lijkt alles geoorloofd. Critici van het christelijke geloof hebben dit gedeelte ook regelmatig zo uitgelegd. Toch is dat niet juist. Laat ik vier argumenten noemen:

1. Het feit dat er wetgeving was over slavernij betekent niet dat God slavernij goedkeurde. Een dergelijke denkfout maakten de farizeeën over de echtscheiding (Matth. 19:3). Jezus maakt duidelijk dat de wetten er zijn „vanwege de hardheid van uw hart” (Matth. 19:8). Veel van Gods wetten houden blijkbaar rekening met de zondige, gevallen toestand van de mens. Dat geldt ook voor de gedeelten in de Bijbel over slavernij.

Blinde vlek

2. We moeten onderscheid maken tussen morele normen en morele overtuigingen. Neem bijvoorbeeld de vraag: mochten Abraham, Izak en Jakob meerdere vrouwen hebben? Nee, de morele norm van een huwelijk van één man en één vrouw gold ook toen (Matth. 19:4-5). Toch hadden zij (nog) niet de bijbehorende morele overtuiging. Het was een soort blinde vlek in hun morele denken. Ik geloof dat dit ook moet worden gezegd van slavernij. Veel Joden hadden niet de morele overtuiging dat slavernij verkeerd was. Maar dat betekent niet dat God Zelf slavernij moreel juist vond! Ook toen gold al de morele norm dat slavernij verkeerd is. Inderdaad, pas in de loop van de geschiedenis is de morele overtuiging gegroeid binnen het christendom dat slavernij verwerpelijk is. Maar dat betekent niet dat slavernij pas toen verwerpelijk werd. Integendeel, het inzicht brak door dat slavernij altijd al moreel verkeerd is geweest.

3. Het eigene van de Joodse wetgeving was niet om met alle voorschriften aan hen (en ons) even zovele eeuwige onveranderlijke morele normen te openbaren. De burgerlijke wetten in het Oude Testament waren bedoeld om te dienen als tijdelijke pedagoog, als ”tuchtmeester”, tot aan het moment dat Christus zou komen (Gal. 3:23-25). De regels en wetten hebben het Joodse volk gedurende zo’n 1200 jaar beschermd tegen heidense invloeden. Ook de regels over slavernij zijn bedoeld om de eigenheid van het Joodse volk te waarborgen. Vergelijk het met de wet die we in Nederland hebben dat je rechts rijdt. Dat is geen wet die uiting geeft aan een moreel principe, maar die louter functioneel is, om het verkeer te regelen. Over de kwestie of slavernij moreel gezien wel of niet geoorloofd is, laten geboden als in Leviticus 25 zich eenvoudigweg niet uit. De regels veronderstellen de realiteit van het Oude Oosten, waarin slavernij een zeer wijdverbreid verschijnsel was.

4. De genoemde verzen in Leviticus 25 staan in een theologische context. Vers 23-55 is een onafgebroken rij van wetten over verlossing en bevrijding. Omdat God Zijn volk uit Egypte heeft verlost, zijn de Joden Góds slaven, en van niemand anders (vers 42). We kunnen die lijn doortrekken naar het Nieuwe Testament. Met de komst van Christus is het verschil tussen Joden en heidenen weggevallen. De tijd dat de heidenen „vervreemd waren van het burgerschap van Israël” is voorbij (Ef. 2:11-14). Daarom moet bij het lezen van Leviticus 25:44-46 de nadruk vallen op de verlossing van de slavernij, en niet op het tot slaaf nemen van heidenen.

Het verbod op slavernij heeft zich door het werk van Christus verbreed. Het geldt nu niet alleen maar voor de Joden, maar is van kracht voor heel de wereld. Het Nieuwe Testament noemt dat niet expliciet, omdat het allereerst de theologische betekenis van het werk van Christus ontvouwt. Maar de impliciete maatschappelijke consequenties hebben zich vervolgens wel in de geschiedenis van de kerk gemanifesteerd.

Evolutietheorie


Slavernij in het Oude Testament is, kortom, een van de zaken waarvan Augustinus zegt dat zij „wel gelaakt worden volgens de maatstaf der volmaaktheid, maar geprezen worden in de hoop op vrucht, zoals de groene halm geprezen wordt in de hoop op het graan” (”Belijdenissen” III.IX.17).

Een christen zal, niet minder dan een atheïst, slavernij veroordelen. Ook een christen komt op voor gelijkheid en vrijheid. Toch is er een groot verschil. Een atheïst verdedigt vrijheid en gelijkheid zonder dat hij kan beargumenteren waarom. Vanuit de evolutietheorie zijn vrijheid en gelijkheid namelijk onmogelijk te verdedigen. Maar een christen weet ook waaróm hij voor vrijheid en gelijkheid is: omdat ieder mens voor God gelijk is. De afwijzing van slavernij is daarom slechts veilig als ze is ingebed in een christelijke levensbeschouwing.


Mijn 1e reactie was; pfff...hoe kunnen ze recht praten wat krom is.... Vooral de laatste alinea is tenenkrommend !!

Graag jullie reactie

[Kochimodo]

Een onderwerp als slavernij is interessant, maar nog liever zou ik zien hoe men zich redt uit de vele gevallen van genocide - ook nog op bevel van de Almachtige uitgevoerd - door de pas uit slavernij bevrijdde kinderen van Israel.

[PietV.]

Een onderwerp als slavernij is interessant, maar nog liever zou ik zien hoe men zich redt uit de vele gevallen van genocide - ook nog op bevel van de Almachtige uitgevoerd - door de pas uit slavernij bevrijdde kinderen van Israel.

Bijvoorbeeld: De uberknecht Mozes spreekt uit naam van Jahwe. De maagden moesten worden gespaard. Hun ouders en broers werden vermoord. Maar hoe kwamen ze te weten dat een tienjarige nog maagd was? Controle op een intact maagdenvlies? Of hadden ze andere mogelijkheden. Dus het beeld van de SS doemt op. Opstellen in rijen. En de wijzende vinger ging naar de overgebleven meisjes. De mannelijke zuigelingen waren al gedood. En nu kwam de finale afrekening. De laatste selectie op maagdelijkheid.

Numeri 3:

15 En Mozes zeide tot hen: Hebt gij dan alle vrouwen laten leven?
16 Ziet, deze waren, door den raad van Bileam, den kinderen Israëls, om oorzake der overtreding tegen den HEERE te geven, in de zaak van Peor; waardoor die plaag werd onder de vergadering des HEEREN.
17 Nu dan, doodt al wat mannelijk is onder de kinderkens; en doodt alle vrouw, die door bijligging des mans een man bekend heeft.
18 Doch al de kinderen van vrouwelijk geslacht, die de bijligging des mans niet bekend hebben, laat voor ulieden leven.

[Destinesia]

1. Het feit dat er wetgeving was over slavernij betekent niet dat God slavernij goedkeurde. Een dergelijke denkfout maakten de farizeeën over de echtscheiding (Matth. 19:3). Jezus maakt duidelijk dat de wetten er zijn „vanwege de hardheid van uw hart” (Matth. 19:8). Veel van Gods wetten houden blijkbaar rekening met de zondige, gevallen toestand van de mens. Dat geldt ook voor de gedeelten in de Bijbel over slavernij.

Een apart uit de context bruggetje van slavernij naar echtscheiding. God had "rekening kunnen houden" met veel meer dingen denk ik dan. Waarom had God niet simpel kunnen gebieden: "Gij zult uzelf geen slaven houden op straffe van de dood". Klaar! Maar nee, schend de sabbat en je krijgt een paar keien voor je knar.

[kiks]

Mijn 1e reactie was; pfff...hoe kunnen ze recht praten wat krom is....

Wen er maar aan, Christenen hebben nog nooit anders gedaan dan wat krom is recht praten.

Vooral de laatste alinea is tenenkrommend !!

Inderdaad, waaruit maar weer eens blijkt dat het besef van de realiteit compleet ontbreekt.

Groet

kiks

[PietV.]

Wen er maar aan, Christenen hebben nog nooit anders gedaan dan wat krom is recht praten.

En om deze lijn door te trekken verwijs ik even naar Kuitert. Die zelfs even "God" erbij haalde. Onder het motto: "Hij slaat met een kromme stok zaken recht".

[PietV.]

Een apart uit de context bruggetje van slavernij naar echtscheiding. God had "rekening kunnen houden" met veel meer dingen denk ik dan. Waarom had God niet simpel kunnen gebieden: "Gij zult uzelf geen slaven houden op straffe van de dood". Klaar! Maar nee, schend de sabbat en je krijgt een paar keien voor je knar.

En als je stenen overhoudt; dan mik je ze naar vrouwen die niet als maagd het huwelijk zijn ingegaan. Maar het wordt tegenwoordig een sport onder christenen om zich te wentelen in onschuld. Het zijn geen slaven meer, maar dienstknechten, dus werknemers. En de bijbel was zijn tijd ver vooruit door de allochtone "werknemers" bepaalde rechten te geven. Bijvoorbeeld een schadevergoeding als hun een oog werd uitgeslagen. En als ze dood werden geslagen dan kregen de nabestaanden een geldsom. Maar dan komen de kleine lettertjes; als ze na twee dagen nog leefden dan verviel deze regeling. Dus moraal van dit verhaal. Sla niet te hard en niet te zacht. En ook Jezus kon het niet laten om de slaven te wijzen op hun plicht naar de baas. Loyaliteit voorop. Maar nergens staat vermeldt dat mensen geen andere mensen moeten kopen of verhandelen. Het elfde gebod (zie boven). Een vooruitziende blik van deze woestijngod had ontelbare leven gespaard. En het economische bestaansrecht van bijvoorbeeld Afrika structureel verbeterd.

[siger]

Toen de bijbel geschreven werd was slavernij zowat wereldwijd, vooral als gevolg van oorlog.

Dat slavernij in de bijbel voorkomt is inderdaad minder verrassend dan dat aan de hand van de bijbel slavernij werd verdedigd tot in de negentiende eeuw, en dat slavernij gefloreert heeft gedurende de meer dan duizend jaar toen het christendom heer en meester was.

En nu het interessantste: toen het christendom de macht verloren had en slavernij werd afgeschaft, werd ons dat aangepraat als een verwezenlijking van het christendom. Zoals alle andere dingen die ontstaan zijn toen het christendom de macht verloren was: moderne wetenschap, mensenrechten etc...

[Kochimodo]

1. Het feit dat er wetgeving was over slavernij betekent niet dat God slavernij goedkeurde. Een dergelijke denkfout maakten de farizeeën over de echtscheiding (Matth. 19:3). Jezus maakt duidelijk dat de wetten er zijn „vanwege de hardheid van uw hart” (Matth. 19:8). Veel van Gods wetten houden blijkbaar rekening met de zondige, gevallen toestand van de mens. Dat geldt ook voor de gedeelten in de Bijbel over slavernij.

Een apart uit de context bruggetje van slavernij naar echtscheiding. God had "rekening kunnen houden" met veel meer dingen denk ik dan. Waarom had God niet simpel kunnen gebieden: "Gij zult uzelf geen slaven houden op straffe van de dood". Klaar! Maar nee, schend de sabbat en je krijgt een paar keien voor je knar.

Precies! Had God niet juist een voorbeeld kunnen cq. moeten stellen door Zijn volk Israel te verbieden slaven te houden? De Torah was toch aan Israel gegeven om tot een "licht" -lees voorbeeld- van de andere volkeren te zijn? Maar nee, God hield vlgs. de schrijver van het stukje "slechts" rekening met de zondige gevallen toestand van de mens......

[siger]

Precies! Had God niet juist een voorbeeld kunnen cq. moeten stellen door Zijn volk Israel te verbieden slaven te houden? De Torah was toch aan Israel gegeven om tot een "licht" -lees voorbeeld- van de andere volkeren te zijn? Maar nee, God hield vlgs. de schrijver van het stukje "slechts" rekening met de zondige gevallen toestand van de mens......

God was ook maar een kind van zijn tijd.

[Kochimodo]

Het is imo duidelijk dat god(en) en de heilige boeken een schepping van de mens is (zijn) en dat de mens niet door een god(en) is (zijn) geschapen en dat de heilige boeken niet door een god(en) is/zijn gegeven/geschreven/geinspireerd.

[Peter van Velzen]

Ik plaats hier mijn eerste post.
Vaak heb ik gelezen dat Christenen op dit forum werden aangesproken op het feit dat slavernij in de bijbel werd gedoogd cq goedgekeurd (en terecht!). Ik lees regelmatig de digitale versie van het RD ( een soort geestelijk SM) en kwam dit artikel tegen.

<knip>

Mijn 1e reactie was; pfff...hoe kunnen ze recht praten wat krom is.... Vooral de laatste alinea is tenenkrommend !!

Graag jullie reactie

Persoonlijk zal ik Christenen er niet op aanspreken, dat de bijbel zich niet keert tegen de slavernij. 2000 jaar geleden werd slavernij als iets volstrekt normaals beschouwd (net als kindermoord en vrouwen onderdrukking). Wel is het een goed voorbeeld voor de dwazen die "Gods woord"" als de basis van alle moraliteit zien. (pedofilie is een ander voorbeeld waar de Bijjbel niet over rept). Het is wel heel erg krom om in het artikel te zien beweren dat de afschaffing van de slavernij een vrucht van het Christendom was. Dat heeft er dus wel zo'n 1700 jaar voor nodig gehad om tot de juiste conclusie te komen

De waarheid is dat ons ethisch besef verandert met de tijd, en voor een deel cultureel bepaald is. Het "evolueert" zogezegd. Een voortgaande trent is, dat er een steeds grotere mate van gelijkheid komt, en dat de groep ten opzichte waarvan we rechtvaardig moeten handelen, steeds groter wordt.
(Het oude testament was er vooral voor volwassen mannelijke Israelieten)

Richard Dawkins, vermeldt deze trend ook in zijn boek "The God delusion". Dat was nog voordat de partij voor de dieren in onze 2e kamer kwam.

[Marinus]

Slavernij is eeuwenlang goedgepraat met de bijbel in de hand, het is ook met de bijbel in de hand weer afgeschaft. De bijbel is het zwitserse zakmes onder de heilige boeken: gaat heel lang mee en je kunt er van alles mee doen.

[lost and not found yet!]

Slavernij is eeuwenlang goedgepraat met de bijbel in de hand, het is ook met de bijbel in de hand weer afgeschaft. De bijbel is het zwitserse zakmes onder de heilige boeken: gaat heel lang mee en je kunt er van alles mee doen.

Je hebt gelijk! Wat dat betreft mis ik Sararje met z'n onderschrift: De bijbel is net het spoorboekje van de NS, je kunt er alle kanten mee op!

[Destinesia]

Goed onthouden Lanfy! Heb je ze verzameld die onderschriften?