Moderator: Moderators
Religieuze gevoelens en ervaringen zijn letterlijk in ons brein aan te wijzen. Psychiater Herman M. van Praag onderzoekt de gevolgen van deze wetenschappelijke vaststelling. „Is religiositeit werkelijk niet meer dan het product van ongewoon functionerende hersensystemen?”
Hebr 6: 1. Religie als bron van zingeving. Er zijn vele bronnen van zingeving waaruit mensen putten, zegt Van Praag, maar "God staat aan de top van die lijst. God is het ultieme zingevende concept. Hij is het zinnebeeld van absolute moraliteit en bovenmenselijke autoriteit. God heeft verwachtingen. Hieraan te voldoen is voor de religieus ontvankelijke mens zowel opdracht als bron van bevrediging."Van Praag schreef:Voor zover bekend, ontbreken ’religieuze circuits’ in de hersenen van dieren. Zij kwamen tot ontwikkeling bij homo sapiens, omdat ze hem tot nut waren; ze bevorderen zijn aanpassing aan het bestaan. Zij boden evolutionair gezien voordelen. Dat ’nut’ kan in psychologische termen worden beschreven.
Ik vind dit een zeer pover argument. Twee van de drie (no. 2 en 3) beschrijven hoe de mens het goddelijke gebruikt als een surrogaat voor normale menselijke relaties. En het eerste en de laatste beschrijven wel hoe de behoefte aan een metafysische instantie 'werkt', maar niet bieden geen argument waarom er ook daadwerkelijk zo'n instantie ('God') zou zijn.Welke verklaring men ook voor plausibel houdt, ik veronderstel dat de religieuze circuits ontstonden en stevig biologisch verankerd werden omdat zij de mens tot voordeel strekten. Zij ontwikkelden zich bij de gratie van een behoefte. De behoefte ontstond niet als gevolg van disfunctionerende hersencircuits.
Ik kan geen krachtiger argument bedenken voor de existentiële betekenis van religiositeit. Ik zie in de neurotheologische gegevens dan ook een triomf van het theïsme.
van Praag probeert duidelijk zich aan elke strohalm vast te klampen die hij pakken kan.Ik laat twee Nederlandse atheïstische wetenschappers aan het woord. Dick Swaab, hersenonderzoeker, meent ’dat wat we religieus geloof noemen een brain state is’. En Ronald Plaskerk, moleculair bioloog, nu minister, merkt op: „Als die vage ziel op een gegeven moment nog het enige is wat de religies staande kan houden, dan betekent dat natuurlijk wel een klinkende overwinning voor de wetenschap. Eigenlijk kunnen we de strijd tussen wetenschap en religie dan wel als gestreden beschouwen.”
Ik ben het met deze visie fundamenteel oneens. In de eerste plaats worden wetenschap en religie tegenover elkaar gesteld. Dat is onjuist. Ze staan naast elkaar en vullen elkaar aan. De een vraagt naar het hoe van het bestaan – naar structuur, naar oorzaken – de ander naar het waartoe, naar de zin en de betekenis ervan. Homo sapiens heeft zowel het vermogen gekregen te denken als te geloven. Zolang hij psychisch gezond is, weet hij waar het een ophoudt en het andere begint. Steven Jay Gould, evolutiebioloog, vatte het verschil tussen beide terreinen in een aforisme samen: „Science studies how the heavens go, religion how to go to heaven.” Polarisering van de twee schept een artefact. De idee dat wetenschap een klinkende overwinning heeft behaald of zal behalen op religie getuigt van een benauwde en benauwende materialistische visie op het leven.
De aanname dat wetenschap en religie elkaar aanvullen en zijn behoefte om de zin van religiositeit te rechtvaardigen:Theoloog schreef:O ja joh? Wat is die strohalm dan?Sebastiaan schreef:van Praag probeert duidelijk zich aan elke strohalm vast te klampen die hij pakken kan.
en spint vervolgens de 4 bovengenoemde redenen om dit te valideren.Science studies how the heavens go, religion how to go to heaven
Zie je nu niet in, Sebastiaan, dat het veel te weinig is om dit simpelweg te verklaren tot 'laatste strohalm', maar dat, wil je wat zinnigs bijdragen in deze discussie, je dan zult moeten beargumenteren waarom die aanname van Van Praag niet juist is?De aanname dat wetenschap en religie elkaar aanvullen en zijn behoefte om de zin van religiositeit te rechtvaardigen.
Van Praag schreef:In de eerste plaats worden wetenschap en religie tegenover elkaar gesteld. Dat is onjuist. Ze staan naast elkaar en vullen elkaar aan. De een vraagt naar het hoe van het bestaan – naar structuur, naar oorzaken – de ander naar het waartoe, naar de zin en de betekenis ervan. Homo sapiens heeft zowel het vermogen gekregen te denken als te geloven.
De bijbel, torah, koran, baragita, etc, die inpiratie bronen van de religies, spreeken zichzelf of de moderne wetenschap op veel punten tegen en dienen niet als goede basis voor onze moreel en maatschapij. Daarnaast zijn de zogenaamde religeus zingevings/behoefte argumenten ook op andere niet religeuze manieren te beantwoordenIn de eerste plaats worden wetenschap en religie tegenover elkaar gesteld. Dat is onjuist. Ze staan naast elkaar en vullen elkaar aan. De een vraagt naar het hoe van het bestaan – naar structuur, naar oorzaken – de ander naar het waartoe, naar de zin en de betekenis ervan
Ten eerste heb ik een probleem met het woord "krijgen", want dat kunnen we ook door evolutie ontwikkeld hebben zoals we ook andere eigenschapen ontwikkeld hebben. Ten tweede is nu aangetoond dat geloven niets meer is dan een vorm van denken, het staat dus niet los van denken.. Homo sapiens heeft zowel het vermogen gekregen te denken als te geloven.
