Quasi geloof als tussenstadium

[ChaimNimsky]

Het alternatief wat ervoor in de plaats is gekomen om "de zaak draaiend te houden" en te dienen als "ethische autoriteit" is rationeel humanistisch denken, en een spiritualiteit die zoveel mogelijk ontdaan is van metafysica.

Met het vervallen van het God-concept vervalt eveneens de achterliggende absolute moraal & kan ethiek ineens alle kanten op. Waarom überhaupt voor rationeel humanisme kiezen indien een minder rationeel & minder humaan alternatief voordeliger blijkt? Als gezegd in een andere posting, kan men met ethiek alle kanten op omdat ethiek van zichzelf geen waarden heeft.

[De Encyclopedist]

[Lewis Black] kenschetst de Joodse religie als een overlevering van een volk dat goed is in bullshitting. Ik ben het met hem eens dat de essentie van de religie niet ligt in de obsessie voor de oorspronkelijke betekenis, maar in het continu herinterpreteren van 'bullshit' om simpelweg de zaak samen draaiende te houden. De meeste Joden zijn atheist. Voor velen bepaalt de samenleving de richting in welke de doorgaande herinterpretaties van de Torah & NaCH zich bewegen. Voor velen betreft de Torah slechts een autoriteit die we accepteren om wille van z'n functie zonder er daadwerkelijk in te hoeven geloven.

Ik heb een tijd een relatie gehad met L, een Amerikaanse dame opgevoed in de traditie van het liberaal jodendom, die in Rotterdam naar de sjoel ging (en vermoedelijk nog gaat), maar verder zo atheïstisch is als ikzelf. Dat sjoelbezoek was duidelijk een sociale aangelegenheid. Ik heb met haar ook wel aangezeten bij seider- en poerimvieringen, boeiende tradities die weer eens wat anders zijn dan copieuze paas- en kerstdiners - maaltijden die L. overigens ook niet voorbij liet gaan.

In een cafégesprek leerde ik later van een Britse atheïst van Joodse afkomst dat dit soort Joods zijn een stammending is dat vooral sociale betekenis heeft -Joods zijn is iets om in ere te houden- zonder religieus te zijn. Mij lijkt die analyse juist.

De paas- en kerstdiners van mijn jeugd waren niet religieus -bij mijn weten was niemand van mijn ouders, ooms en tantes kerks- maar volgden in vorm wel die van hun heidense en christelijke oorsprong, vooral de paasmaaltijd zat tsjokvol heidense vruchtbaarheidssymbolen. Zonder dat de tribale kant daarvan uitgesproken werd moet die er wel geweest zijn; in ieder geval herkende ik juist in die joodse feestmaaltijden het mechanisme van stamtradities die, anders, ook in die familiediners aanwezig waren.

Zou het quasi-geloof niet het tussenstadium kunnen zijn voor alle religies voordat de mensheid uiteindelijk atheistisch wordt?

Ik heb youtube-filmpje niet kunnen bekijken -de computer waarop ik dit schrijf is daar te dom voor- dus ik weet niet wat Black precies met quasi-geloof bedoelt. Als hij daarmee een aanhouden van geloofsgebruiken en -tradities zonder de formele inhoud daarvan te aanvaarden bedoelt lijkt me dat dat maar beperkt als tussenstadium te zien valt: mensen hechten aan tradities, ook als de oorsprong ervan geen betekenis meer heeft.

Ik twijfel er overigens zeer aan dat de mensheid uiteindelijk atheistisch wordt: misschien zal openlijke religie in sommige delen van de wereld een marginaal deel van de samenleving worden, maar ook daar zal religie voldoende aantrekkingskracht hebben om te overleven. In andere delen van de wereld hebben te veel mensen belang bij het voortbestaan van hun religie om die op te geven, hoe irrationeel het ook is.

[Storm]

@Chaim,
Mag ik jou verhaal lenen?

[Storm]

jouw

[ChaimNimsky]

@Chaim,
Mag ik jouw verhaal lenen?

Uiteraard. Mag ik vragen waarvoor je het gaat gebruiken?