Het bestaanrecht van het gebedgebouw

[putter]

Het ontkerken is in Nederland nu eenmaal een feit.
Vele gebedsgebouwen komen leeg te staan vanwege het gebrek aan kerkgangers en of gelovigen die zo’n gebouw nog bezoeken.
De oorzaak van het aflopend bezoek laat ik hierbij buiten beschouwing.
De kerkgebouwen worden respectievelijk vanwege de architectuur gesloopt, krijgen een andere functie of blijven bewaard.
Ongeacht de architectonisch en/of bouwtechnische staat moeten m.i. alle gebedsgebouwen met de grond gelijk gemaakt te worden.
Bij mij in het stadje staan ook nog een aantal gebedgebouwen vanuit de jaren 60/70 en twee veel oudere bouwjaren. Een prachtig kerkje in het midden van het dorp, tegenover het oude museum is een lust voor het oog en wordt dan ook regelmatig strak in de lak gezet, de pannen vervangen, en eventueel de voegen opnieuw gestopt.
Een lief, weinig ruimte innemend, gebouwtje dat nog best een aantal bezoekers op de zon en feestdagen bij zich naar binnen lokt.
Ik ben al jaren met een lieve vriendin in discussie of lege geloofshuizen wel of niet moeten blijven staan of tot in de diepste kelders toe vernietigd moeten worden.
Mijn vriendin verdedigd dit steeds met het verloren gaan van al die kunst, prachtige architectuur, de eerbiedwaardige kerkhoven die er soms omheen liggen. En steeds was ik het met haar eens. “Ja, hebt toch wel gelijk, toch wel jammer als dat alles verloren zou gaan".
Ik was van plan om vandaag naar het kerkje te gaan omdat de slechtvalken nogal eens vertoeven op het dat van het gebouwtje. Vanwege de wind zou het niet waarschijnlijk zijn dat een slechtvalk zich op het kerkje zou bevinden. Het mooie lieve kerkje.
Maar mijn vriendin heeft helemaal gelijk als zij de architectuur van het gebouwtje zo mooi vind, de kunst van het bouwen, de waterspuwers, het glas in lood, de stijl en zelfs de inrichting.
Maar ik heb gelijk dat het kerkje helemaal niet lief is. Het is een gebouw waar de mens wordt onderdrukt, onderworpen aan een angstgeloof, leugens wordt verteld. In die kerk en elke ander geloofsgebouw worden mensen opgezweept om te geloven dat alleen de god waarover op dat kansel word gepredikt de enige echte god is. Vele, vele doden zijn gevallen door een enorme reeks van oorlogen veroorzaakt door die predikers van dat kansel. En die gebouwen waar die preken worden gehouden staan symbool voor al die ellende.
In Auschwitsz staan als symbool nog de resten van de vreselijke Holocaust. Als tastbaar bewijs van de gruwelijkheden die daar zijn gebeurt.
Vreselijke gebouwen zonder een greintje “mooi, of lief” ingrediënt. Plompe vierkante op elkaar geplakte stenen gebouwen die als onderkomen moeten dienen.
Maar ook die gebouwen zijn gebleven voor de jeugd, met de boodschap “dat nooit meer”.
Kerken die leeg komen moet worden gesloopt, met de grond gelijk gemaakt, vernietigd
We laten één kerk staan en desnoods ook een moskee. “
Als herinnering in de trant van “dat nooit meer”.
Want hoeveel mensen zijn er ook al weer vermoord tijdens de Holocaust? En hoeveel ellende geeft dat heden ten dage nog in de vorm van herinnering.
En hoeveel mensen zijn er vermoord in die vreselijke oorlogen die veroorzaakt zijn door al die geloven. Hoeveel mensen zijn door de al die geloven, vermoord, verkracht, verbrandt en verketterd.
En hoeveel miljoenen of miljarden mensen leven er elke dag weer opnieuw in angst en worden onderdrukt, vernederd. En hoeveel oorlogen worden er nu, vandaag en morgen uitgevochten om dat zelfde geloof.
En dus dacht ik vanmorgen “nee, dat kerkje in dat suffe stadje waar ik woon is niet lief”.
Het is een 15de eeuws kerkje en heeft als status Rijksmonument. En het staat een beetje verhoogd op een terpje.
Het is een mooi gebouw, maar staat symbool voor vreselijke dingen. We moeten er van af.
We zij het zo gewend, in elk dorp, in elk achterlijk gat, en ja hoor, er staat weer een kerk.
Je zult maar zeer kwalijke herinneringen hebben aan al die kwalijke dingen die het geloof voortbrengt.
Je zult maar ten halve zijn gekeerd en jezelf tot verantwoording roepen en niet om vergeving meer willen vragen aan één of ander verzonnen godje.
En telkens weer wordt je geconfronteerd met weer een godsgebouw.
Ik ben van menig dat al die lege gebouwen tegen de grond moeten. Het is jammer van die architectuur, dat houtwerk en dat glas in lood. Maar net als de Holocaust horen kerken niet thuis in ons dorps of stadsbeeld. En als je echt oude gebouwen wilt zien, ga je maar even naar Egypte.

[Jinny]

Het allemaal wat kort door de bocht.
Ik ben het geheel met je eens dat de kerken een symbool voor de knechting van de mensen zijn.
De meeste zijn zo een 100 tot 150 jaar oud bij mij in de buurt, architectonisch niet bijzonder.
Een hier op het dorp is iets van 400 a 500 jaar oud.
Ook geen architectonisch wonder, maar wel een oud geschilderd plafond.

Ik ben er niet geheel uit, mijn opinie is de kerken van na 1850 oid platslaan en voor 1600 grondig over nadenken.

[Vilaine]

Tja, een symbool van knechting. Maar ook een artefact van onze geschiedenis. Voor veel mensen was het ook een troost en hoop. Weliswaar valse hoop, maar hoop doet leven.

Er zijn lelijke kerken, die mogen van mij tegen de vlakte. Maar veel dorpskerken zijn bepalend voor het dorpsgezicht. Architectuur is ook kunst. Je gooit "de aardappeleters" van van Gogh ook niet weg, omdat het een symbool is van armoede en onderdrukking van de arbeider. En wat te denken van de vele middeleeuwse schilderijen, die een religieuze voorstelling hebben?

Nee laat ze maar staan en zoek een andere functie. Een moskee of zo.

[putter]

@ Jim
Ik had ook niet verwacht dat ik direct gelijk zou krijgen, maar je doet een goed bod.
Hoeveel kerken van voor 1600 blijven er dan over in Nederland.
Ik doe een tegenbod alles van voor het jaar 1000 mag blijven staan.

[PietV.]

Als het een bepalend dorpsgezicht is of van grote cultuurhistorische waarde dan heeft het bestaansrecht. Als de overige gebouwen geen functie hebben, dan rest de slopershamer.

[putter]

Maar daar het ik het juist over, de cultuurhistorische waarde. En juist daarom zouden ze weg moeten.
Juist niet om de architectonische waarde, het dorpgezicht, het zichtbaken vanaf de weiden of heidevelden. Nee juist om de cultuurgeschiedenis.

[PietV.]

Maar daar het ik het juist over, de cultuurhistorische waarde. En juist daarom zouden ze weg moeten.
Juist niet om de architectonische waarde, het dorpgezicht, het zichtbaken vanaf de weiden of heidevelden. Nee juist om de cultuurgeschiedenis.

Je kan kathedralen uit de Middeleeuwen slopen. Omdat ze een zichtbaar onderdeel waren van de repressie van de katholieke kerk. Echter je ontneemt een land een stuk geschiedenis. Ook al zijn er aspecten die minder leuk zijn. Door alle zichtbare symbolen van religie te vernietigen, daarmee verdwijnt godsdienst niet. Want het zit in het hoofd van mensen. Hun ideeën zijn niet met een slopershamer weg te halen, maar met argumenten. Veel nieuwe godsdienstigen zitten tegenwoordig in parkeergarages, aula's van scholen, fabriekspanden en in huiskamers. Ze hebben zich al afgesneden van dorpskerken. Elk jaar sluiten tientallen kerken en hun bestaansrecht verdwijnt. Het antwoord op je vraag is al zichtbaar, zonder dat je er een inspanning voor hoeft te leveren.

[Fish]

Als je vind dat je kerken mag slopen moet je ook niet moeilijk doen als moslims Boedhabeelden opblazen.

[Peter van Velzen]

Een gebouw heeft geen enkel recht!
Het zijn de eigenaars en de overheid die over hun lot beslissen.
Laat het zo blijven.

Ik hecht niet zo aan het beschermen of vernietigen van symbolen
Ik hecht meer aan het beschermen van mijn medemensen, vooral tegen elkaar.

[putter]

Maar daar het ik het juist over, de cultuurhistorische waarde. En juist daarom zouden ze weg moeten.
Juist niet om de architectonische waarde, het dorpgezicht, het zichtbaken vanaf de weiden of heidevelden. Nee juist om de cultuurgeschiedenis.

Je kan kathedralen uit de Middeleeuwen slopen. Omdat ze een zichtbaar onderdeel waren van de repressie van de katholieke kerk. Echter je ontneemt een land een stuk geschiedenis. Ook al zijn er aspecten die minder leuk zijn. Door alle zichtbare symbolen van religie te vernietigen, daarmee verdwijnt godsdienst niet. Want het zit in het hoofd van mensen. Hun ideeën zijn niet met een slopershamer weg te halen, maar met argumenten. Veel nieuwe godsdienstigen zitten tegenwoordig in parkeergarages, aula's van scholen, fabriekspanden en in huiskamers. Ze hebben zich al afgesneden van dorpskerken. Elk jaar sluiten tientallen kerken en hun bestaansrecht verdwijnt. Het antwoord op je vraag is al zichtbaar, zonder dat je er een inspanning voor hoeft te leveren.

Op deze argumenten heb je helemaal gelijk. Het bestrijden van het geloof met jullie inzet en inspanning en het tegenargumenten leveren waardeer ik ook dan zeer.
Ik ben niet gelovig opgegroeid en weet helemaal niets van al die bijbelteksten die jullie zo goed kunnen pareren. En ook heb je gelijk om niet al die prachtige gotiek, romaans en barokgebouwen en noem nog eens wat andere stijlen, te slopen. Maar het gaat mij niet om die prachtige stijlen maar om de ijzige kou binnen in die kerk. Wat voelen mensen die op een of andere manier nog meer misbruikt zijn dan alleen de indoctrinatie. Lichamelijke mishandeling, verkrachting. En ook al die mensen die geestelijk zijn misbruikt, onderdrukt in kloosters, weeshuizen. Ondanks dat ik ongelovig ben opgegroeid ken ik maar al te goed de verhalen. Soms zelfs van mensen zelf. Mensen die nadat ze zo’n klooster of weeshuis hadden verlaten er nooit en ook nooit meer over willen praten. Die mensen willen die gebouwen, hoe mooi of lief dan ook nooit meer zien, nooit meer.
En het is mij ook bekend dat de nieuwe geloven goedkope leegstaande fabrieken en kantoorgebouwen omtoveren als gebedsruimte. Maar dat is dan weer voor de gemeente en haar bestemmingsplan om ze direct weer te verwijderen.
Ik zal nooit naar Auschwitsz kunnen vanwege de verhalen van mijn moeder en grootvader.
Het zal voor mij veel te bedreigend zijn en zou me in tranen toe kunnen dwingen. Er zou een enorme woede in me oproepen. Auschwitsz heeft zoveel leed en ellende veroorzaakt en die verhalen heb ik te horen gekregen en heeft me tot zover gebracht dat ik geen oorlogsfilm of oorlogsdocumentaire kan kijken. En toen ik het wel eens deed jaren lang geleden heb ik daar heel lang slecht van geslapen en gedroomd. En als de man die in zo’n weeshuis zo af en toe een tipje van de sluier oplichtte liepen de rillingen over mijn rug. Het gebouw in Den Haag is nog voor de dood van deze man gesloopt.
Op een avond toen ik de man met de auto naar huis bracht vroeg hij me even langs het slooppand heen te rijden. Zelfs na een kwartier nadat we langs gereden waren en ook niet bij het uitstappen van de man kon hij maar een woord uitbrengen, nog geen slaap lekker en bedankt voor het omrijden. Niets kon hij toen uitspreken. En hij is niet de enige. Daarom schrijf ik dit. Ik weet maar al te goed dat het niet gaat gebeuren. Maar toch…………………..

[Jinny]

Putter, ik herken je emoties.
Ook ik ben niet gelovig opgegroeid en ik behoor dan ook niet tot de mensen die uit het blote hoofd (bijbel) teksten kan citeren.
Ook ik kreeg (en krijg) een gevoel van woede bij het onrecht (Auschwitz, misbruik door religies en religieuzen).
Ook ik heb wel slecht geslapen.
En daarom onder andere poog ik mijn steentje bij te dragen.

Bedenk dat wij, als relatief onbevooroordeeld, misschien nog het beste de onzin van religie kunnen benoemen, omdat wij de ballast missen.

[collegavanerik]

@ Jim
Ik had ook niet verwacht dat ik direct gelijk zou krijgen, maar je doet een goed bod.
Hoeveel kerken van voor 1600 blijven er dan over in Nederland.
Ik doe een tegenbod alles van voor het jaar 1000 mag blijven staan.

Dan heb je een hele klus aan de st jan van den bosch, ik denk ook dat je dan ruzie krijgt met de unesco


Piramides en hunebedden ook maar slopen? Het zijn tenslotte symbolen van een vergane religie.

[Jagang]

Nee, ik ben tegen het slopen van kerken omdat daar mensen geknecht/beïnvloed, worden of werden.
Want als we die kant opgaan, kunnen we nog een heleboel meer gaan slopen.

Zelf heb ik een hobby betreffende auto's van achter het voormalige IJzeren Gordijn, en ik bezit er zelf ook een paar.
Dan kan je die ook wel gaan zien als symbolen van onderdrukking, en verlangen dat ze gesloopt worden.

Dan moeten we de Volkswagen Kever ook maar slopen, omdat deze ooit in opdracht van Hitler is ontworpen.

Dan moeten we ook streven naar een slopen van de Pyramiden in Egypte, omdat knechtende Farao's ooit de opdracht hebben gegeven tot de bouw hiervan.

Nee, dat gaat uitlopen op een soort van beeldenstorm.

Los van de vraag of je zulk erfgoed mooi of prettig moet vinden, verdienen mensen het om te weten dat dergelijke bouwsels hebben bestaan, en hebben ze het recht om te weten hoe iets tot stand is gekomen.
Als we geschiedsschrijving belangrijk vinden, en zo waarheidsgetrouw mogelijk willen laten plaatsvinden, dienen er ook artefacten die de donkere zijde daarvan vertegenwoordigen, bewaard te blijven.

Ik heb oa een Trabant, die zowel een symbool van onderdrukking als bevrijding is.

Een symbool van onderdrukking is het oosten, en een symbool van bevrijding in het westen, toen de muur viel, en Oost Duitse gezinnetjes hun hebben en houden in en op hun Trabant pakten, en westwaards reden, waar ze voorheen nooit mochten gaan.
Een autootje met een verhaal, uit noodzaak geboren, en dat hééft m.i. iets.

Is seksen in een voormalig kerkgebouw, ingericht als hotel niet net zoiets?
Of een disco in een vroegere kerk?
Of gewoon een boekenmarkt?

Nee, moderniteit en historie kunnen prima samengaan.
Je behoudt de voorwerpen, en danst op het graf van datgene wat ze heeft voortgebracht.
Al is natuurlijk niet alles de moeite van het bewaren waard.

Edit: Ik zie dat PietV me al deels voor is geweest.

[Jinny]

Kijk, onder de kerkelijke gebouwen vd laatste 150 jaar zit weinig bewaarwaardigs.
Ik zie dus ook niet in waarom een kerk niet domweg gesloopt zou mogen worden net als een onpraktisch landhuis van 13 in een dozijn.
Dat buiten mijn persoonlijke mening dat het symbolen van knechting zijn.

Maar de gevoeligheid over een kerk als monument en emoties als de mensen die erin hebben gebeden, daar kan ik weinig mee.
Het is domweg een gebouw, vaak lelijk en een sta in de weg.

Gezien het tempo waarmee de West-Friese Stolp uit het landschap is verdwenen (als uniek bouwtype) hoop ik dat men ook pragmatisch zal optreden met overbodige kerkgebouwen.

[Jagang]

Och, ik stel ook niet dat alles maar bewaard moet worden, maar de kerkelijke geschiedenis is wel een deel van onze geschiedenis als geheel.
Ik hoop dus niet dat men zo pragmatisch wordt dat alles maar tegen de vlakte moet.

Dat is m.i. het soort "pragmatisme" dat in het verleden ook door moslims en communisten is gepraktiseerd.

Daarnaast zijn een aantal kerkgebouwen inmiddels al privaat eigendom, en je kan het m.i. niet maken om die eigenaren er zomaar uit te sturen, alleen omdat je je zou storen aan de vorm van het gebouw.

Het bouwjaar vind ik daarbij wat minder relevant.
Achitectuur eventueel meer, maar dat is een kwestie van smaak.