U heeft het niet juist begrepen

[molleboon]

U heeft het niet juist begrepen
09 maart 2005

REAKTIE VAN EEN LEZER VAN DE SITE 'EXPLICIET'.

Beste Mensen,

Op de voorpagina van Uw site vond ik een merkwaardig antwoord op de vraag of er een compromis mogelijk is tussen de Nederlandse Democratische leefwijze en de Islamitische leefwijze. Dit werd stellig van de handgewezen, met een argumentatie die wel logisch klinkt, maar het niet is. Er werd het begrip 'basisidee' ingevoerd, als zijnde een strikt omlijnde regelgeving, volgens welk een leven geleid zou worden. Alsof een mens een machine is.

Omdat de Islam ook een 'basis-idee' is, zou elke afwijking naar een ander 'basis-idee' dus het verlaten van het rechte pad betekenen. Logischerwijs is dat niet de bedoeling.

Toch wil ik vragen eens kritisch naar de ze woorden kijken. De Islam ís geen 'basis-idee', het is het woord dat gebruikt wordt om de navolging van het neergeschreven Woord in de Koran te omschrijven; De naam van het geloof. Als Islamiet héb je daar een idee over. Een idee bestaat niet zonder mens om het idee te hebben. En ieder mens heeft weer andere ideeën; elke Islamiet zal op een bepaald punt enigzins van idee verschillen met een andere Islamiet over wat de Koran hem of haar opdraagt. Immers, veel uitingen in de Koran zijn in beeldspraak opgeschreven, kijk maar: In het stukje dat ik nu naast deze kolom zie staan, staat bovenaan 'AYAH' en daaronder een stukje waarin staat : Allah is het die hemelen........en die daarmee vruchten heeft voortgebracht voor jullie levensonderhoud. Nu; wat wordt er bedoeld met 'vruchten' ? Appels of peren ? Natuurlijk niet; 'Vruchten' is een symbool voor alles wat je heeft geholpen in je levensonderhoud te voorzien. Je ziet; letterlijk interpretatie slaat soms de plank mis.

Het verzoek tot compromis met de Nederlandse Democratie was geen verzoek om de Islamitische leefwijze te verlaten, maar een verzoek om je in de Koran te blijven verdiepen, om voor jezelf erachter te komen wat nu de werkelijke betekenis van al die woorden zijn. De harde, rechtlijnige interpretatie is ook niet te rijmen met de liefdevolle leefwijze, die de Koran tot stand wenst te brengen. Vergeet ook niet, dat zo'n 5 eeuwen geleden de harde interpretatie van de Bijbel in dit land gezorgd heeft voor honderden jaren van oorlog, geweld en destructie. Eindeloos getwist over wat nu de juiste betekenis van de Bijbel is, wat nu de Ware Leefwijze is. Iedereen had daar z'n ideeën over en door het verschil in ideeën kregen ze ruzie. Miljoenen gezinnen zijn hiervoor opgeofferd, is dat niet krankzinnig? Uiteindelijk heeft een krachtig ingrijpen en het besluit tot scheiding van Staat en Kerk er voor gezorgd, dat religie geen oorlog veroorzaakt. Het zou ook fijn zijn als dat zo kan blijven.

Ik kan me voorstellen dat er angst in het Westen is, op het moment dat er mensen komen die het idee (daar is het weer) hebben dat met Jihad 'een oorlog tegen ongelovigen ' wordt bedoeld en zichzelf met explosieven opblazen. Er wordt echter bedoeld: 'oorlog tegen ongeloof'. Het ongeloof in Allah, het ongeloof dat bij jezelf zit. Het lijkt me een eerste taak van de Islamitische gemeenschap om de mensen van deze misvatting op de hoogte te brengen, want ze verknallen niet alleen hun eigen leven, maar ook dat van vele dierbaren om hun heen.

Het vervelende voor die mensen is ook nog eens, dat ze de stellige overtuiging hebben in een paradijs terecht te komen, terwijl ze de grootste zonde begaan die je jegens Allah zou kunnen begaan. Omdat ze het 'idee' hebben, dat het goed is wat ze doen. Een idee is dus niet zaligmakend, blijkt in de realiteit.
Wat religie betreft, blijkt de juiste interpretatie van groot belang te zijn, alsmede kennis van de werking van de menselijke emotie. Zonder dit lijkt zwijgen mij het beste.

Geniet van Allah en Het Leven- Vrede voor Iedereen.

Huib

REAKTIE EXPLICIET

Redactie Expliciet.nl:

Geachte meneer ...,

Het probleem waar veel discussies over Islam mee te kampen hebben, is een gebrek aan begrip omtrent de termen die gebruikt worden. We geven u als voorbeeld "extremisme", "radicalisme", "integratie", "compromis", et cetera. Wij danken u voor uw reactie op onze site, maar denken dat deze laat zien dat hetgeen door ons bedoeld wordt, door u niet volledig juist begrepen is. Staat u ons toe uiteen te zetten wat precies bij bedoelen.

U laat in uw reactie zien dat u hoog opgeeft over de scheiding van kerk en staat die door "krachtig ingrijpen" tot stand is gekomen. Wij begrijpen uit uw commentaar dat u bijzonder tevreden bent over deze scheiding van kerk en staat, en eigenlijk vind dat moslims zich hier ook door zouden moeten laten overtuigen. Naar uw mening zou het leven hierop gebaseerd moeten worden, en zou op deze basis de wetten en systemen ter ordening van het leven tot stand moeten komen.

Tegelijkertijd beweert u, echter, dat er niet zoiets bestaat als een basisidee. Nu gaan we u een vraag stellen om duidelijk te maken wat wij bedoelen met basisidee: volgens Islam zou alles in het leven geordend moeten worden volgens de regels en wetten van Islam, lijkt u dat een goede oplossing?

We denken niet ver van de waarheid te zijn wanneer we voorspellen dat het antwoord van uw zijde "Neen!" zal zijn. Waarom u neen zegt, namelijk, is omdat voor u de scheiding van kerk en staat de manier is om welzijn in het leven te realiseren (zodat "religie geen oorlog veroorzaakt"). De scheiding van kerk en staat is voor u dus een maatstaf waarmee u ideeën beoordeelt. Zogezegd, de scheiding van kerk is als een basis voor u; ideeën hiermee in overeenstemming zijn voor u juist, en ideeën die hiermee conflicteren zijn voor u onjuist.

Dit is nu precies wat we bedoelen met de term "basisidee". U heeft een basisidee geadopteerd, zijnde de scheiding van kerk en staat. Islam is niet een basisidee zoals u beweert dat wij stellen, maar Islam kent een basisidee. Alles in Islam is gebaseerd op het idee dat gehoorzaamheid aan Allah in alles noodzakelijk is. En hierin verschillen moslims met u van mening: volgens u mag een religie de mens niets voorschrijven betreffende de ordening van het leven (scheiding van kerk en staat, immers); volgens moslims moet alles in het leven gebaseerd zijn op de verordening van Allah.

Wanneer u spreekt over een "compromis met de Nederlandse Democratie", dan dient ten eerste duidelijk te zijn wat precies een compromis is, en ten tweede waartussen in deze een compromis gemaakt moet worden. Volgens Van Dale is een compromis "een schikking tussen twee partijen waar beiden iets toegeven".

Indien volgens u hiermee enkel van de moslims gevraagd wordt zich eens in de Koran te verdiepen, dan is er dus feitelijk geen sprake van een verzoek tot compromis en is de woordkeuze bij het verzoek verkeerd. Wij danken u voor uw aansporingen hiertoe, maar kunnen u er van verzekeren dat wij ons nog steeds geregeld in de Koran verdiepen, alsmede in de overleveringen van de Profeet van Islam die een net zo belangrijke rol spelen bij Islam als de Koran. Dat wij de Koran desalniettemin anders dan u begrijpen, zou niet opgevat moeten worden als een teken van afwezigheid van studie van de Koran onzer zijde.

U zegt een "harde, rechtlijnige interpretatie is niet te rijmen met de liefdevolle leefwijze die de Koran wenst te brengen". De precieze inhoud van de classificaties "hard" en "rechtlijnig" in de context van interpreteren hebben we niet begrepen - misschien kunt u ons later eens uitleggen wat u hiermee bedoelt, maar feitelijk gezien is interpretatie beperkt tot de gevallen waarin ruimte is gelaten voor interpretatie, en in die gevallen gebonden aan context. Dus wanneer Allah zegt, de vertaling waarvan zoveel betekent als "en wij hebben de handel voor u toegestaan, en voor u de rente verboden" dan is er geen ruimte voor interpretatie omdat Allah hier geen ruimte voor interpretatie heeft gelaten. Net zo wanneer Allah zegt, de vertaling waarvan zoveel betekent als "en gehoorzaamt Allah, en gehoorzaamt de boodschapper". In de gevallen waar interpretatie mogelijk is en dus noodzakelijk, daar zou men moeten streven naar juiste interpretatie; ongeacht of deze door anderen als "hard", "zacht", "olijk" of "schoon" geclassificeerd zal worden. Dus wanneer wij zoeken naar hetgeen Allah in de Koran bedoelt, dan zoeken wij precies daarnaar en zijn we niet bezig met de vraag of de interpretatie hard is of niet, rechtlijnig of niet.

Terug naar het compromis, mocht de woordkeuze toch juist zijn, dan stemt uw uitleg van hetgeen bedoeld wordt niet overeen met hetgeen we linguïstisch zouden moeten begrijpen. Bekend met de betekenis van de term "compromis" hebben wij de oproep tot een compromis tussen Islam en de Nederlandse Democratie altijd opgevat in overeenstemming met de betekenis van het woord compromis, en dus als een verzoek aan beiden iets op te geven om tezamen op een gelijk idee verder te gaan. De Nederlandse Democratie is zeer duidelijk gebaseerd op het idee van scheiding van kerk en staat. Islam is zeer duidelijk gebaseerd op het idee van gehoorzaamheid aan Allah in alles. Het compromis zou dan daar dus ergens tussenin, in het midden liefst, moeten liggen. Nu, als u ons toestaat om uit te leggen waarom wij zeggen dat een dergelijk compromis onmogelijk is:

Islam heeft Islam gedefinieerd als "volledige overgave aan Allah in alles". Democratie wordt doorsnee gedefinieerd als "regeren door het volk, voor het volk (for the people, by the people, through the people)". In het midden van deze twee ideeën is geen volledige overgave meer aan Allah in alles (dus geen Islam meer), en geen volledig regeren door het volk voor het volk meer (dus geen democratie meer). Het is dus niet onze mening dat een compromis tussen Islam en democratie niet mogelijk is, het is een verstandelijk feit -Islam en democratie kunnen niet zo samen verder, omdat ze na een compromis beiden niet meer bestaan.

Voor de goede orde, dit betekent niet dat wij streven naar een verandering van de democratische rechtsorde / staatsvorm in Nederland. Het betekent ook niet dat wij zeggen dat samenleven van moslims met mensen die de democratie aanhangen niet mogelijk is. Ons punt hierin is altijd geweest dat samenleven het bestaan van verschillende groepen vereist; zonder verschillende groepen is er niemand om mee samen te leven, immers. Dit overigens in contrast met de heersende opinie in Nederland die van mening is dat ieder idee anders dan gebaseerd op de scheiding van kerk en staat een belemmering is voor samenleven, maar dit terzijde. Groepen worden eerst en vooral gevormd op basis van ideeën, en dus zouden de mensen die streven naar vreedzaam samenleven eigenlijk de aanwezigheid van de moslims toe moeten juichen! Samenleven vereist tolerantie, respect en ruimte voor de eigen religieuze of culturele eigenschappen die iedere groep kenmerken. En dit is een van de fundamentele principes van Islam, dus van de zijde van de moslims hoeft men geen problemen te verwachten indien men oprecht samen wenst te leven.

We kunnen overigens uw opmerkingen in uw reactie op onze site omtrent Jihad en "opblazen met explosieven" niet geheel plaatsen. Wat precies is het op onze site dat hier naar uw mening aanleiding toe geeft? Of is dat enkel omdat wij moslim zijn en dus met Islam van doen hebben? Mocht dat zo zijn, dan wijzen we u gaarne op wat voorbeelden uit geschiedenis sinds de introductie van de moderniteit:

- Napoleonistische oorlogen
- Frans-Duitse oorlogen
- Eerste Wereldoorlog (35.000.000 slachtoffers)
- Tweede Wereldoorlog (55.000.000 slachtoffers)
- Bombardement Dresden (250.000 doden)
- Hiroshima (45.000 doden direct; vele honderdenduizenden doden over tijd)
- Nagasaki (95.000 doden direct; vele honderdenduizenden doden over tijd)
- Korea oorlog (4.000.000 slachtoffers)
- Vietnam oorlog (3.000.000 slachtoffers)

U kunt dus begrijpen dat wij als moslims behoorlijk bezorgd zijn nu de wereld zo vastbesloten lijkt deze democratie ook naar onze islamitische landen te brengen. Dan ziet het er niet goed uit voor de moslims in deze landen, denkt u ook niet?

Overigens, u moet weten dat de classificatie "Islamiet" denigrerend is, en dat de aanhangers van Islam liever door het gebruikelijke "moslim" worden aangesproken. We nemen u dit niet kwalijk. Ten slotte, we zijn het met u eens dat indien iemand geen kennis over iets heeft, hij of zij beter hier over kan zwijgen.

Een vriendelijke groet, redactie Expliciet.

http://www.expliciet.nl/content/view/730/112/

[Elberfeld]

Bombardement Dresden (250.000 doden)?

Volgens http://en.wikipedia.org/wiki/Bombing_of ... the_attack
wordt het aantal doden tussen 25,000-35,000 geschat.

Maar 250.000 is toevallig het maximum aantal dat holocaustontkenner David Irving geeft (zie http://en.wikipedia.org/wiki/David_Irvi ... Dresden.22).

Zodat we maar weten welke bronnen de mensen van Expliciet gebruiken.

[Ragnarok]

Groepen worden eerst en vooral gevormd op basis van ideeën, en dus zouden de mensen die streven naar vreedzaam samenleven eigenlijk de aanwezigheid van de moslims toe moeten juichen! Samenleven vereist tolerantie, respect en ruimte voor de eigen religieuze of culturele eigenschappen die iedere groep kenmerken. En dit is een van de fundamentele principes van Islam, dus van de zijde van de moslims hoeft men geen problemen te verwachten indien men oprecht samen wenst te leven.

Laten we, om alle mogelijke conflicten te voorkomen, de opsplitsing in groepen dan meteen goed en grondig doen: Dus alle tweede- en derde-rangswezens zoals christenen, atheisten, vrouwen, liberale moslims en joden in de ene groep, en alle reine, uitverkoren moslimmannen met superioriteitscomplex in de andere groep. Liefst nog een groot hek er om heen om te voorkomen dat de onreine wezens de reine mannen bezoedelen of beïnvloeden.

[Achnaton]

Dus kort samengevat:

Islam heeft Islam gedefinieerd als "volledige overgave aan Allah in alles". .

Dus ook algehele opvolging van zijn verordeningen en wetten

en dan:

Voor de goede orde, dit betekent niet dat wij streven naar een verandering van de democratische rechtsorde / staatsvorm in Nederland.

Nu ja , en dit kan dus niet, gezien de wetten behoorlijk met elkaar in conflict zijn is dit dus ijle hoop.

[Ragnarok]

Het lijkt erop dat hij uit is op invoering van Apartheid, zoals vroeger in Zuid-Afrika.

[Tomk80]

Dus kort samengevat:

Islam heeft Islam gedefinieerd als "volledige overgave aan Allah in alles". .

Dus ook algehele opvolging van zijn verordeningen en wetten

en dan:

Voor de goede orde, dit betekent niet dat wij streven naar een verandering van de democratische rechtsorde / staatsvorm in Nederland.

Nu ja , en dit kan dus niet, gezien de wetten behoorlijk met elkaar in conflict zijn is dit dus ijle hoop.

Dat is niet specifiek waar. Dat moslims moeten leven naar de wetten van Allah, betekent niet dat niet-moslims dit ook moeten volgens de islam of dat moslims dit willen opleggen aan niet-moslims. Alleen dat zij zich er zelf aan moeten houden.

Om een voorbeeld te noemen, in de meer verlichte periode van de islam zo'n duizend jaar geleden waren niet-moslims in veel moslimlanden vrij om te leven naar hun gebruiken en wetten. Deze werden niet door de moslimheersers opgedwongen aan de complete bevolking. Sommige moslimgroeperingen streven inderdaad naar een theocratie, maar net als in het christendom doen niet alle groeperingen dit.

[Achnaton]

Dat is niet specifiek waar. Dat moslims moeten leven naar de wetten van Allah, betekent niet dat niet-moslims dit ook moeten volgens de islam of dat moslims dit willen opleggen aan niet-moslims. Alleen dat zij zich er zelf aan moeten houden.

Precies, zij moeten zich er zelf aan houden, en dat bedoel ik met conflictueus, zo stel je bepaalde wetten boven andere, zo was er in Egypte een vrouw welke van een professor moest scheiden omdat hij te kennen had gegeven de woorden van Mohammed te betwijfelen, ze zijn overigens gevlucht.
Vrijheid en vrijheid, is soms een groot verschil.

[Sararje]

Dus kort samengevat:
Om een voorbeeld te noemen, in de meer verlichte periode van de islam zo'n duizend jaar geleden waren niet-moslims in veel moslimlanden vrij om te leven naar hun gebruiken en wetten. Deze werden niet door de moslimheersers opgedwongen aan de complete bevolking. Sommige moslimgroeperingen streven inderdaad naar een theocratie, maar net als in het christendom doen niet alle groeperingen dit.

Jij hebt te veel Saladdin en andere sprookjes gelezen. Zoek eens het Arabische woord mellah op en je weet waarschijnlijk wel wat ik bedoel. (Voor de geinteresseerden: mellah is het Arabische equivalent van het Europese woord vgl met Ghetto) Enneh, als volgens jou de Arabische wereld zo tolerant was jegens andersdenkenden zoek dan ook meteen op wat er gebeurd is met de bibliotheek van Alexandrie. (Of is dit een vorm van "het doel heiligt de middelen?")

[tsjok45]

bibliotheek van Alexandrie

----> De moslim-veroveraar heeft dat wat nog overbleef van de bibliotheek van alexandria , vernietigd ....
----> Het grote sloopwerk ( met inbegrip van de marteldood van Iphigenia ) was al lang gedaan door de "vredelievende " christelijke fanatiekelingen en meutes o.l.v. hun razende en uitzinnige aartsbisschop van alexandria ...

http://nl.wikipedia.org/wiki/Bibliothee ... exandri%EB

De genadeslag kwam tenslotte in 391 AD door het bevel van keizer Theodosius I om alle 'heidense' tempels en bibliotheken in het Romeinse Rijk te sluiten. De fanatieke aartsbisschop Theophilus van Alexandrië deed dit maar al te graag en zweepte de volksmassa's zo op dat ze het moeseion en andere tempelgebouwen met de meeste boeken die er nog over waren compleet verwoestten. Na 400 zijn ook geen duidelijke vermeldingen in de overgeleverde literatuur meer bekend van de bibliotheek. Omstreeks de 5e eeuw was de bibliotheek waarschijnlijk al verdwenen, op misschien wat verspreide restjes na.
Het hardnekkige verhaal dat de Arabieren onder leiding van kalief Omar in de 7e eeuw de verbranding van de boekrollen op hun geweten hebben is daarom zwaar overdreven omdat de christenen dat karwei al een paar eeuwen eerder voor hun rekening genomen hadden.

Voor zover ik weet
is het een van de hypotheses dat het "moslim " -geloof mede onstaan zou zijn uit een samensmelting met niets anders dan een oosterse sekte / ketterij (?) van een soort joods- geinspireerd niet-paulinisch fundie christendom : sommige versies van de koran zouden mede opgesteld / geinspireerd (kunnen ) zijn door een "christelijke geestelijke /abt en/of heremijt , woonachtig in het oosten ?

Kalief Omar heeft gewoon het werk van zijn voorgangers in het" geloof" ___en in het systematisch plunderen en "buit" maken , (met de hulp van al even verwerpelijke criminelen , gangsters , opportunisten , fundies en burgeroorlog-adepten als de huidige edities van " vissers in troebel water" ) ____ afgemaakt ....

[Sararje]

Och, bewijst mijns insziens alleen maar dat zowel vroege christendom als vroege islam even tolerant waren.

[Elberfeld]

Och, bewijst mijns insziens alleen maar dat zowel vroege christendom als vroege islam even tolerant waren.

Ach, "vroeg" moet met een korreltje zout genomen worden, aangezien JC toen al 360 jaar daarvoor al was gaan hemelen.

Wat niet wegneemt dat geloven met maar één godheid allemaal vroeger of later intolerante trekken gaan vertonen.

[Tomk80]

Jij hebt te veel Saladdin en andere sprookjes gelezen. Zoek eens het Arabische woord mellah op en je weet waarschijnlijk wel wat ik bedoel. (Voor de geinteresseerden: mellah is het Arabische equivalent van het Europese woord vgl met Ghetto) Enneh, als volgens jou de Arabische wereld zo tolerant was jegens andersdenkenden zoek dan ook meteen op wat er gebeurd is met de bibliotheek van Alexandrie. (Of is dit een vorm van "het doel heiligt de middelen?")

Sorry, maar ik prefereer om mijn gegevens vanuit de literatuur over geloof te nemen. Karen Armstrong vind ik zelf een heel inzichtelijke schrijfster hierover.

Ik heb nergens gezegd dat discriminatie en onderdrukking in moslimlanden nooit voorkwam. Ook heb ik niet gezegd dat moslims altijd lievertjes waren. Wat ik heb gezegd is dat in de mideeleeuwse islamitische landen tolerantie jegens andere geloven regelmatig voorkwam, of dat deze gelovigen in ieder geval met rust gelaten werden en niet werden gehouden aan de islamitische wetten. Wat ik in zijn meest basisvorm heb gezegd is dat moslims niet automatisch ernaar streven om hun wetten aan andersdenkenden op te leggen, niet dat dit nooit gebeurt. Door te impliceren dat ik dit laatste heb gezegd maak je in feite een stroman van wat ik daadwerkelijk gezegd heb. Stromannen verbranden maakt mooie vuurtjes, maar het voegt nu niet echt iets toe aan de discussie.

Dat de Arabische wereld wel degelijk een tolerantie jegens anderdenkende culturen tentoonspreidde kunnen we opmaken uit het feit dat een groot aantal belangrijke Griekse en Romijnse werken nog voor ons bewaard zijn gebleven dankzij de vroege moslimcultuur. Als het aan onze christelijke voorvaderen had gelegen, waren die allang helemaal verdwenen. Het feit dat in een aantal van de koninklijke hofhoudingen van moslimleiders juist debat werd verwelkomd tussen moslims, joden en christenen (waarbij de christenen vaak als barbaren werden gezien vanwege de houding die zij tentoonspreidden) is een andere aanwijzing voor het vermoeden dat dit soort tolerantie inderdaad aanwezig kan zijn. Wederom, hiermee zeg ik niet dat moslims vroeger altijd tolerante lieverdjes waren, alleen dat moslims niet automatisch hun waarden aan andersdenkenden willen opleggen.

[Tomk80]

[Voor zover ik weet
is het een van de hypotheses dat het "moslim " -geloof mede onstaan zou zijn uit een samensmelting met niets anders dan een oosterse sekte / ketterij (?) van een soort joods- geinspireerd niet-paulinisch fundie christendom : sommige versies van de koran zouden mede opgesteld / geinspireerd (kunnen ) zijn door een "christelijke geestelijke /abt en/of heremijt , woonachtig in het oosten ?

Kalief Omar heeft gewoon het werk van zijn voorgangers in het" geloof" ___en in het systematisch plunderen en "buit" maken , (met de hulp van al even verwerpelijke criminelen , gangsters , opportunisten , fundies en burgeroorlog-adepten als de huidige edities van " vissers in troebel water" ) ____ afgemaakt ....

Wat in ieder geval duideljik lijkt te zijn, is dat Mohammed zelf via handelskaravanen veel contact had gehad met christenen en joden voordat hij zijn openbaringen kreeg. Van wat ik ervan gelezen heb tot nog toe, schijnt Mohammed zelf de islam gezien te hebben als een openbaring specifiek voor de arabieren, en niet direct toepasbaar voor andere volksstammen.

[tsjok45]

Hier is heelwat te vinden ;


http://www.bible.ca/islam/library/Gibb/koran.htm

Roots of islam
http://www.truthbeknown.com/islam.htm

Early christian sects : gnostici
http://www.jesusneverexisted.com/gnostic.html

Interestingly enough, one of the notions attributed to the Basilidians was that Jesus had not been crucified, but had swapped places with a mysterious bystander called "Simon of Cyrene"! Simon had been put on the cross instead – a notion which re-surfaced centuries later in the Koran.

[Sararje]

Tom: Ik kan zonder enige problemen zowel Christelijke als Islamitische heersers noemen die aan die kwalificaties voldoen. Beide groeperingen waren soms wel en soms niet tolerant. Zoals al gezegd, dat maakte weinig verschil. Waarin de Arabische wereld wel uitblonk in de eerste eeuwen was een kenniseconomie. De Europese maatschappij was ge-ent op verwerven van land en macht terwijl binnen de Arabische wereld op dat moment kennis werd nagestreefd.