Nahed Selim: Uw vrouwen zijn een akker voor u

[Sebastiaan]

Door Nahed Selim Publicatiedatum: 03-05-2005

Terwijl het islamitisch terrorisme overal op de wereld om zich heen greep en veel slachtoffers maakte, hoopten we in Nederland dat dit onze tolerante ‘multiculturele samenleving’ bespaard zou blijven. Totdat de moord op Theo van Gogh de naïviteit van die hoop bewees.

Een botsing tussen de orthodoxe islam en de westerse, democratische wereld lijkt onvermijdelijk. Met orthodoxe islam bedoel ik die vorm van het islamitische geloof waarbij zowel de koranteksten als de overleveringen van de Profeet (hadith) letterlijk geïnterpreteerd en nageleefd worden. Het is de officiële islam in de meeste islamitische landen. Het merendeel van de moslims in Nederland voelt zich ermee verbonden. Een botsing lijkt niet te vermijden tussen deze moslims en het westerse land waarin zij wonen. Niet eens door polarisatie of verharding van het debat na 11 september 2001, zoals menigeen beweert, maar eenvoudigweg door ontwikkelingen in de islam zelf. De bewering dat de felle kritiek op de islam in Nederland heeft geleid tot een toename van het extremisme onder moslimjongeren, gaat volgens mij niet op aangezien eenzelfde extremisme ook in islamitische landen aanwezig is. Zo vindt er een actieve export plaats naar heel Azië – vooral naar Indonesië en Tsjetsjenië – van een geradicaliseerde vorm van de islam, zonder dat daar scherpe kritiek op de islam wordt uitgeoefend. Dit radicalisme wordt ook geëxporteerd naar Nederland en andere Europese landen.

Voor een juist begrip van dit fenomeen is het nodig de ontwikkeling van de politieke islam in de vorige eeuw te volgen. Die komt voort uit het onvermogen van orthodoxe moslims om zich aan de moderne tijd aan te passen. Uit dit onvermogen sloegen de radicalen munt door het geloof als een politieke factor te introduceren. Dit gebeurde in islamitische landen als Iran, Egypte, Algerije en Libanon, waar serieuze pogingen werden ondernomen de samenleving te moderniseren. Dit heeft geleid tot heftige reacties en tot een sterke terugkeer van het fundamentalisme. De enige uitzonderingen hierop zijn Irak en Syrië, die het fundamentalisme in eigen land slechts met grof geweld in toom konden houden. Heel wat hervormers in islamitische landen hebben hun vernieuwende ideeën met de dood moeten bekopen. De bekendste is natuurlijk Anwar Sadat, de president van Egypte die vanwege zijn vredespolitiek ten aanzien van Israël in 1981 door dezelfde groepering werd vermoord die nu achter de moord op Theo van Gogh zit.

Ik durf de stelling aan dat er een onverenigbaarheid bestaat tussen de orthodoxe islam en de moderne, seculiere samenlevingsvorm in West-Europa. Een van de aspecten waarin die onverenigbaarheid zich het duidelijkst manifesteert, is de verhouding tussen man en vrouw. ‘Moslima’s horen niet met hun lichaam te koop lopen. Vrouwen die schaars gekleed op straat lopen, vragen erom verkracht of aangerand te worden. Het is hun eigen schuld als ze daarvan het slachtoffer worden.’ Met deze stelling zullen heel veel Nederlandse moslims het eens zijn, maar om begrijpelijke redenen zullen ze dat nooit in het openbaar zeggen.

Volgens de islam is het doel van het huwelijk de mens onontvankelijk (‘immuun’) te maken voor losbandigheid, die als het grootste kwaad in de wereld wordt gezien. Seksualiteit wordt helemaal bezien vanuit het standpunt van de man. De vrouw dient beschikbaar te zijn voor de seksuele bevrediging van de man. Hij is de actieve, handelende partij. Dit wordt zonder enig voorbehoud als een natuurlijk (of goddelijk) recht beschouwd: ‘Uw vrouwen zijn een akker voor u, zo komt dan tot uw akker zoals gij maar wilt’ (soera 2:223). De bevrediging van de man is zowel de plicht als het doel van de vrouw.

De bekende korantekst die aangeeft dat de vrouw geslagen mag worden indien ze opstandig is, handelt niet over algemene ongehoorzaamheid van de vrouw, maar gaat specifiek over het weigeren van seks aan haar man: ‘Maar zij van wie jullie opstandigheid vrezen, vermaant haar, laat haar alleen in bed en slaat haar’ (soera 4:34). Als tegenprestatie krijgt de vrouw bij het huwelijk een bruidsschat en is de man verantwoordelijk voor het levensonderhoud van het gezin. Ook krijgt ze na een scheiding gedurende drie maanden alimentatie, of zolang ze na de ontbinding van het huwelijk een kind van haar man nog borstvoeding geeft. Het is uiteraard uitgesloten dat ze in het huwelijk weigert de seksuele behoeften van haar man te bevredigen. Als ze zich verder aan de regels houdt, mag ze haar bezittingen houden en beheren, mag ze haar meisjesnaam voeren en wordt de man aangespoord haar fatsoenlijk te behandelen en haar te onderhouden. Desondanks mag de man, naar eigen believen en op elke moment, zijn vrouw verstoten of nog een vrouw huwen.

Volgens de islam mag de liefde uitsluitend binnen het huwelijk bedreven worden. De plicht om onwettige seks te voorkomen, ligt primair bij de vrouw. Zij moet ervoor zorgen dat de man niet in de verleiding komt seksuele handelingen buiten het echtelijke bed te verrichten. Dit doet ze door zich zedig te gedragen en zich aan de kledingvoorschriften te houden. Het is de vrouw die de reputatie en goede naam van de familie hoog te houden heeft.

Ook de vrouw die is verkracht, wordt in de islamitische landen door haar omgeving veroordeeld. Zij heeft de man verleid of hem zijn gang laten gaan. In de islamitische bronnen wordt op verkrachting geen straf gesteld. Het is niet verwonderlijk dat verkrachte vrouwen nauwelijks aangifte durven doen. Sterker nog, vrouwen voelen zich vaak schuldig en houden het geheim – al helemaal wanneer het een verkrachting binnen de familie betreft – tenzij ze door de verkrachting zwanger raken. Het is een schrijnende onrechtvaardigheid dat in islamitische landen waar de sharia geldt, verkrachte vrouwen worden gestraft vanwege hun zogenaamde overspeligheid (gestenigd als ze getrouwd zijn) of hun ontucht (honderd zweepslagen als ze nog niet getrouwd zijn), terwijl de verkrachter vrijwel altijd vrijuit gaat wegens gebrek aan het vereiste bewijs, dat moet worden geleverd door vier getuigen die de seksuele daad met eigen ogen gezien hebben.

In plaats van hun zonen bij te brengen dat vrouwen en meisjes geen seksobjecten zijn, en hun dochters te leren nee te zeggen wanneer iemand de grenzen overschrijdt, concentreert de opvoeding van veel islamitische meisjes zich op het beperken van de omgang met mannen of jongens. Daarmee moet hun maagdelijkheid veiliggesteld worden. Ouders houden niet van assertieve meisjes, omdat mannen (potentiële echtgenoten) daar niet van houden en omdat de dochters misschien hun plicht seksueel beschikbaar te zijn, zullen verzaken.

De meeste moslimmeisjes worden na schooltijd thuisgehouden. Ze mogen alleen islamitische clubjes bezoeken. Gemengde activiteiten zijn taboe, behalve als het niet anders kan, zoals op school. Dus: gescheiden zwemmen, geen deelname aan sport of muziekles buiten school, gescheiden klassen voor jongens en meisjes – in Nederland alleen nog op islamitische scholen – en geen deelname aan schoolreisjes wanneer er overnacht moet worden. Natuurlijk moet er een hoofddoekje gedragen worden. Wat hun zonen buitenshuis uitspoken, daar zitten de meeste moslimouders niet mee. Zodra de jongens de straat op zijn, beschouwen de meeste ouders zich niet meer verantwoordelijk voor hun daden. Wie last van hun zonen heeft, moet zelf maar tegen hen optreden, is de opvatting. Niet zelden wordt er geroepen dat integratie van twee kanten moet komen en dat de Nederlandse samenleving ook rekening moet houden met de aanwezigheid van moslims.

‘Als een vrouw nee zegt, dan bedoelt ze ook nee’, is een zin die ik als tolk, in het kader van seksuele voorlichting, vaak moest vertalen voor Arabisch sprekende jongens die pas in Nederland waren. Of hij ook begrepen werd, is de vraag. Voor de meeste moslims is het in ieder geval een volstrekt onbegrijpelijke frase. Volgens hen horen vrouwen pas seks binnen het huwelijk te hebben. Nee zeggen hoort er dan niet bij. Een vrouw die buitenechtelijke seks heeft, is in hun ogen een hoer of zelfs nog minder. Zo heb je in feite maar twee soorten vrouwen: seksueel oppassende vrouwen en hoeren. Vrouwen die seks hebben met een moslimvriend kunnen in de regel zijn respect en waardering wel vergeten.

Dit verklaart ook de felheid waarmee sommige mannen met een islamitische achtergrond kunnen reageren wanneer een vriendin de verhouding beëindigt, wanneer ze seks weigert of wanneer de mannen jaloers worden. (Denk aan Awa, de Iraaks-Koerdische 17-jarige jongen in Leeuwarden die zijn vriendin uit jaloezie twee keer met terpentine overgoot en in brand stak.) Zo’n heftige en gewelddadige reactie is niet alleen een uitdrukking van pijn of gekwetstheid, maar ook van minachting. Het dragen van een hoofddoek, sluier of burka komt door dit alles in een ander licht te staan. Meisjes en vrouwen kunnen daarmee aan mannen het krachtige signaal afgeven dat ze vasthouden aan de islamitische normen en leefwijze. Daarmee verdienen ze het om met rust gelaten te worden en gevrijwaard te blijven van agressie. Daarom legitimeert het dragen van een hoofddoek in wezen ook het onbeschofte gedrag, het geringe respect en zelfs de agressie van jongens en mannen jegens vrouwen die géén hoofddoek dragen. In de grote steden ondervinden Nederlandse vrouwen én moslimvrouwen zonder hoofddoek hier veel hinder van, op scholen, in zwembaden, in de discotheek en op straat. Alleen al daarom zou de hoofddoek op school en op de werkplaats verboden moeten worden.

We mogen echter niet generaliseren. Er zijn uiteraard ook niet-orthodoxe moslimmannen die zich proberen te bevrijden van de primitieve houding tegenover vrouwen waarmee ze zijn opgevoed. Maar het is blijkbaar ontzettend moeilijk voor mannen om hun denkbeelden over seksualiteit en de seksuele beschikbaarheid van de vrouw te veranderen. Ze gaan wel relaties voor het huwelijk aan, maar trouwen zelden met een van hun vriendinnen. In feite buiten ze de vrije seksuele moraal in hun eigen voordeel uit. De enige echtgenote die hun respect kan verdienen, is de vrouw die zich zedig gedraagt, maagd blijft dus.

Een seksueel onafhankelijke vrouw die seks kan willen, maar ook kan weigeren, bestaat volgens de orthodoxe islamitische zeden niet. Als dat wel zo was, zouden ook getrouwde vrouwen een onafhankelijke wil en een eigen oordeel kunnen hebben, en zouden ook zij soms geen zin in seks met hun man kunnen hebben. Dat zou natuurlijk afbreuk doen aan dit koranvers: ‘Uw vrouwen zijn een akker voor u, zo komt dan tot uw akker zoals gij maar wilt.’
Het idee dat liefde tussen man en vrouw een hoog menselijk ideaal is, een waardig doel om na te streven, dat seks de lichamelijke uitdrukking is van liefde, dat man en vrouw gelijkwaardige partners kunnen zijn die door liefde en waardering met elkaar verbonden zijn, is voor de meeste orthodoxe moslims niet vanzelfsprekend.

Bij hen vormen de dominantie van de man en de seksuele beschikbaarheid van de vrouw de basis van het huwelijk. Toch staan er in de koran ook enkele mooie verzen die mannen opdragen vriendelijk en fatsoenlijk met hun vrouwen om te gaan, en verzen die getuigen van een noodzakelijke genegenheid en barmhartigheid tussen getrouwde mensen. Helaas kunnen die weinige mooie verzen niet voorkomen dat veel moslima’s op het gebied van de liefde op een onmenselijke wijze worden uitgebuit. Ook zorgen de talloze voorschriften op het gebied van de seksuele moraal voor een systeem dat niet anders dan als immoreel kan worden gezien.
Het mag een wonder heten dat, ondanks het hierboven geschetste, zoveel moslima’s tegen de dominantie van hun man durven te rebelleren.

Het grootste deel van de moslimjeugd in Nederland krijgt van hun ongeletterde, onwetende ouders een traditionele opvoeding die het slechtste van de islam (discriminatie tegen vrouwen, homoseksuelen, atheïsten en joden) combineert met de tradities uit de onderdrukte en onderontwikkelde gebieden van herkomst (gedwongen huwelijken, vrouwen- en kindermishandeling, besnijdenis, eerwraak, etc.). De tweede en derde generatie moslims beschouwen dit mengsel van geloof en tradities uit de herkomstlanden van hun ouders – waar ze zich natuurlijk nooit zouden willen vestigen – als hun identiteit, te verkiezen boven de westerse normen en waarden. Daardoor botsen ze voortdurend met de Nederlandse samenleving. Maar tegelijkertijd stellen ze vast dat Nederland hun enige vaderland is, dat ze nergens anders dan hier willen en kunnen wonen.

De Nederlandse samenleving moedigt deze ‘eigen identiteit’ aan door de oprichting van moskeeën, islamitische stichtingen, organisaties en scholen mogelijk te maken en te subsidiëren – in feite een anti-integratiebeleid. De Nederlandse overheid heeft niet ingezien dat orthodoxe moslimgeestelijken, die links-Nederland voor hun karretje hebben weten te spannen, onmogelijk bondgenoten kunnen zijn in de bevordering van integratie. Al pretenderen ze dit om maar gesubsidieerd te blijven. Het is goed te beseffen dat de vertegenwoordigers van de orthodoxe islam de vrije seksuele moraal van het Westen – o zo aantrekkelijk voor jonge mensen – als het grootste kwaad op aarde zien. De enige manier om de jeugd ertegen te beschermen is het prediken van haat jegens het Westen. Van een islamzuil kan dus geen integratie maar slechts vrijwillige segregatie verwacht worden.

Het moge duidelijk zijn dat voor een orthodoxe islam geen plaats is in de Nederlandse multiculturele samenleving: een democratie met gelijke rechten voor iedereen, ongeacht sekse, (on)geloof of seksuele geaardheid. De wijze waarop zich in Nederland de integratie heeft voltrokken, moet als mislukt worden beschouwd. Daarom moet er van ons, moslims, en van alle andere minderheden in Nederland niets minder dan assimilatie worden geëist. Thuis en in ons hart staat het natuurlijk iedereen vrij om te geloven in wat en in wie we maar willen.

Nahed Selim werd geboren in Egypte en leeft thans in Nederland. Ze is auteur van het boek ‘De vrouwen van de profeet’, uitgegeven bij Van Gennep.

bron : http://www.libertarian.nl/NL/archives/000583.php

[fbs33]

Verhelderend en tegelijk mistroostig makend!
Maar eerst geld vangen zeggen de opportunisten, en dan ertussenuit naar de Bermuda´s of zo ( Uit de losse pols, E 10.000 p/mnd voor een kamerlid, 30% erbij voor ministers)met draaideur-mogelijkheden naar commissariaten en/of manager-functie of zo?)
Moet wel haast zo zijn, als je al dat stupide gewetenloze gedoe aanschouwt dat knappe koppen aan maatregelen over ons uitstrooien?

Nahed Selim bevestigt volledig mijn beeld m.b.t. de interactie die er is tussen de hier verblijvende islamieten (opgesloten tussen koran en hun angst voor hun eigen ratio)dat ik dus ook uit indrukken in mijn onmiddelijke omgeving haal
Een ratio die zo'n 400 jaar moet zien in te halen, maar al vanaf het begin daarbij tegenwerking ondervonden v.d. autoriteiten in Ned., die de algemene mening bepaalde die de bevolking tot de hunne moest maken.
Multi-cultureel!..........een ieder in zijn waarde laten (terwijl het de bevolking die er rechtstreeks mee in contact kwam, allengs duidelijker en duidelijker werd dat er aan die andere waarden behoorlijk wat schortte.
Verkwanselen van onze nationaliteit, door geen enkele eis aan het verkrijgen van het Staatsburgerschap te verbinden!
Zelfs niet het behoorlijk spreken-lezen en schrijven van onze taal werd als stringente eis gesteld.
En de meertalige foldertjes verschenen om de medelander te wijzen op allerlei voorzieningen die dank zij spaarzin etc. etc., uit flink gevulde spaarpotten betaald konden worden!
En het blijft maar doorgaan alsof er een "Ezeltje schijt geld", in een verborgen hoekje bezig is daarmee, zonder gras te vreten!
Jaja, en wat steunen we daarmee?
Misschien etnies die in de toekomst half Nederland willen afscheiden zoals de moslims aan het drammen zijn in Kossovo?
Als ik de bevindingen van Nahed Selim als leidraad voor mijn prognoses neem, zit zoiets dergelijks in de toekomst misschien wel in.
En dan dringt de vraag zich onherroepelijk op, "Wat is de sturende werkelijke macht achter de macht van onze autoriteiten". (USA? S-Arabie?-alhier geinvesteerde oliedollars die rente op moeten leveren [of faciliteiten voor moslims?])
Of stond hen een doeltreffende verzwakking v.d. EU voor ogen? (zodat raketschilden of JFS op onze kosten geplaatst kunnen worden zonder al te veel protest EU-zijds?)
Vragen, vragen, vragen!
En is dit stukje hopelijk wat duidelijker voor iedereen.

[Sebastiaan]

Nog wat meer informatie gevonden van deze bijzondere moslima die kritiek durft te hebben op haar eigen religie/cultuur


bron: http://www.opzij.nl/opzij/show/id=30884

De Harriët Freezerring is voor 2006 toegekend aan de Egyptisch-Nederlandse schrijfster en tolk Nahed Selim (53) voor haar grote inzet de islam te moderniseren, te humaniseren en te feminiseren. Via haar boeken, essays, columns en lezingen roept ze op de ongelijkheid tussen man en vrouw uit naam van een religie niet te accepteren.

Nahed Selim, die op haar twintigste vanuit Egypte naar Nederland kwam, is een belangrijke opiniemaker geworden in het maatschappelijke debat. ‘De botsing tussen de islam en het westen is vooral een botsing over de rol van vrouwen en de seksuele moraal.’
Ze durft als moslima de vrouwenonderdrukking in de moslimwereld aan de kaak te stellen, zoals de verplichting maagd te blijven tot aan het huwelijk die in de praktijk alleen voor meisjes geldt, de eerwraak die een vrouw riskeert als ze zelfbeschikking over haar lichaam en leven wil, de hoofddoek, ‘niet slechts een kledingstuk, er zit een concept achter over de ongelijkwaardige plaats van de vrouw in de maatschappij’, de segregatie tussen mannen en vrouwen, ‘in de acht fundamentalistische landen waaronder Iran en Afghanistan kun je zien dat dit altijd nadelig uitpakt voor vrouwen. Dan wordt het huis het domein van vrouwen en de rest van de wereld is van mannen. In een gesegregeerde maatschappij wordt een vrouw die op straat even met een vreemde man praat al als losbandig gezien.’
Als tolk komt ze vaak in contact met moslims die aan de rand van de samenleving staan. ‘Het is schrikbarend hoeveel geweld daar voorkomt. Bij veel Turkse en Marokkaanse gezinnen is het de regel.’

Ze schreef drie boeken. In haar eerste boek, Brieven uit Egypte (2000) vergelijkt ze de Egyptische maatschappij met de Nederlandse, met name wat vrouwenzaken betreft. In Vrouwen van de profeet (2003) analyseert ze kritisch hoe de koran over vrouwen schrijft. ‘Het wordt hoog tijd afstand te nemen van de vrouwvijandige teksten in de koran. Je kunt iets wat krom is niet recht praten. Het is beter om te zeggen dat volgens de universele rechten van de mens man en vrouw gelijk zijn en dat godsdiensten zich hieraan hebben aan te passen.’
In haar derde boek Zwijgen is verraad (2005) verzet ze zich tegen de grote meerderheid van de moslimbevolking en tegen autochtone Nederlanders die hun ogen sluiten voor vrouwvijandige praktijken gepleegd uit naam van de islam.
Onlangs verscheen haar Scheurkalender van de islam 2007. Op de voorkant van deze kalender staan citaten uit de koran die ze aan de achterkant interpreteert en becommentarieert.

In haar lezingen roept ze moslima’s op kritischer naar hun religie te kijken. ‘Vrouwen, niet imams, zijn de sleutel tot verandering. Het ergste vind ik dat veel moslima’s de ongelijkheid accepteren.’

‘Nahed Selim is een van de dapperste vrouwen in het debat over de islam’, zegt de Pakistaans-Nederlandse schrijfster Naema Tahir over haar. ‘Ze is een van de weinigen die de heiligheden in de islam ter discussie durven te stellen. Zo waagde ze het om te zeggen dat de herkomst van de sharia niet goed te traceren is, dat deze wetten eigenlijk geen betrouwbare bron hebben. In een land als Pakistan riskeer je daar de doodstraf mee.’
De Marokkaans-Nederlandse schrijver Hafid Bouazza over haar: ‘Er zijn weinig van zulke soevereine geesten onder muzelmannen, laat staan onder muzelvrouwen.’

Nahed Selim studeerde Engels in haar geboorteland Egypte. In 1979 kwam ze naar Nederland. Vanaf 1996 werkt ze als tolk/vertaalster Arabisch.

De uitreiking heeft plaats gevonden in Amsterdam op vrijdag 24 november 2006. Lees hieronder de toespraak van Cisca Dresselhuys en het dankwoord van Nahed Selim ter gelegenheid van de prijsuitreiking.

[Sebastiaan]

Dankwoord van NAHED SELIM op Harriët Freezerring prijs :



Geachte dames en heren, lieve familie, vriendinnen en vrienden,
Graag wil ik beginnen met een dankwoord aan de mensen die mij voorgedragen hebben voor de Harriët Freezerring, de emancipatieprijs van Opzij. Dit zijn de lezers en lezeressen, die mij deze grote eer hebben betoogd en waarvoor ik zeer erkentelijk ben. Dus ik dank jullie uit de diepte van mijn hart.
Verder gaat mijn dank uit naar de redactie van Opzij die het voorstel van de lezers goed vond en mij uit meerdere geschikte kandidates hebben gekozen. Mijn hartelijke dank daarvoor.
En natuurlijk wil ik van de gelegenheid gebruik maken om mijn twee zoons te bedanken voor hun geduld met mij wanneer ik het te druk had en heb, en in wiens gezelschap ik me het gelukkigst voel. Hetzelfde geldt voor mijn familie en vrienden buiten wiens steun ik beslist niet zou kunnen. In het bijzonder zou ik wijlen mijn moeder willen bedanken omdat ze me, door haar opvoeding, de ruimte gaf om mezelf te blijven en te worden wie ik eigenlijk ben. En dat is geen kleinigheid binnen een Arabisch/islamitische omgeving.

Ik denk dat ik de prijs heb gekregen omdat ik geloof in de emancipatie van vrouwen, ook die met een islamitische achtergrond. Al in mijn eerste boek, Brieven uit Egypte gebruikte ik al de term Moslim feminisme. De vraag die ik van anderen vaak te horen krijg is: wat is Moslim Feminisme? En: in hoeverre verschilt het van Westerse Feminisme? Waarom kan emancipatie niet hetzelfde zijn voor iedereen?

Geen onbelangrijke vraag. Zoals ik het zie, is emancipatie inderdaad hetzelfde voor iedereen: namelijk een proces of beweging waarmee beoogt wordt dat een bepaalde groep zich ontwikkelt en zich verzelfstandigt om uiteindelijk een einddoel te bereiken. En die is: gelijke kansen, gelijke rechten van mannen en vrouwen, individuele keuzevrijheid voor elke vrouw om zelf invulling te geven aan haar eigen leven.
Er is dus, mijns inziens, geen verschil in doel tussen Westers Feminisme en Moslim feminisme. Het enige is dat, in geval van moslimvrouwen, de startpositie anders ligt dan bij de Westerse vrouwen tijdens de eerste en de tweede feministische golf het geval was. Vandaar dat de aanpak en de ideologie aangepast moeten worden aan hun startpositie. Maar het uiteindelijke doel is en blijft: gelijkwaardigheid in kansen, rechten en plichten tussen mannen en vrouwen, tussen westers en niet westers.

Dit verschil in startpositie maakt dat het principe van respect voor de lichamelijke integriteit van de vrouw een bijzondere aandacht verdient in het geval van moslim vrouwen. Waar bij de vorige emancipatie golven de lichamelijke integriteit betekende dat de vrouw zelf mag kiezen of ze kinderen krijgt en wanneer (dus de bekende slagzinnen van baas over eigen buik… Wanneer een vrouw nee zegt dan bedoelt ze ook nee... Maar ook keuzevrijheid voor het gebruik van anticonceptie en abortus) krijgt het idee van respect voor de lichamelijke integriteit van de vrouw, naast de vorige slagzinnen nog enkele extra invullingen in het geval van moslimvrouwen, namelijk: gevrijwaard zijn van genitale verminking, van eerwraak en van mishandeling, van treiterij op straat wegens haar keuze voor haar klederdracht (bijvoorbeeld schaars geklede vrouwen).

Door middel van twee voorbeelden zal ik proberen duidelijk te maken wat ik bedoel met het verschil in de startpositie van moslims en Westerse vrouwen. Vorig jaar gaf ik, op verzoek van de eigenares met wie ik bevriend ben, een lezing in een café in Groningen. De bazin heeft een Arabische achtergrond zoals ook velen van haar clientèle. Het onderwerp kwam hen bekend voor, het ging over eerwraak. De titel gaf gelijk de toon van het betoog, het was getiteld: Tabletje voor de maagdelijkheid. Daarin deed ik een aanval op de schijnheilige, dubbele moraal als het gaat om seksualiteit en de desastreuze gevolgen voor vrouwen en meisjes die een vriend krijgen voor het huwelijk. De meeste mannen hebben ook seksuele contacten voor hun huwelijk, maar daar ligt niemand wakker van. Als commentaar op het feit dat sommige meisjes door hun familieleden worden vermoord omdat ze een vriendje hebben, zei een van de aanwezigen: ‘Het is haar eigen schuld’. Op mijn vraag waarom het haar eigen schuld is, zei de man: ‘Ze had kunnen weten dat een buitenechtelijke relatie deze gevolgen kan hebben’. Hij keurde eerwraak niet goed, zei hij, maar ‘een vrouw kan niet verwachten dat ze het culturele erfgoed, de normen en waarden van haar bevolkingsgroep kan trotseren en toch gevrijwaard van de gevolgen kan blijven’. Wat het extra wrang maakte, vond ik, was dat het niet om een domme, ongeletterde man ging. De man in het café was van Egyptische afkomst en afgestudeerd aan de universiteit.

Nu wordt binnen bepaalde christelijke kringen in Nederland het idee van seks voor het huwelijk ook afgekeurd. Naar mijn weten worden vrouwen die zich daar niet aan houden hooguit uit de groep verstoten, maar niet met de dood bestraft. Dit is een groot verschil. Willen we deze seksistische misdaad die praktisch altijd vooral de vrouwen treft bestrijden, dan hebben we naast de juridische middelen (zoals de strafmaat en de bestraffing van medeplichtige familieleden) andere instrumenten nodig. Instrumenten die met verandering van de mentaliteit te maken hebben.

Eerwraak vindt zijn oorsprong in de seksuele ethiek. Het idee dat de vrouw het bezit is van de groep. Tussen haar benen zetelt immers de eer van de hele familie. Deze ethiek stoelt niet alleen op de cultuur, maar ook op de religie. De nadruk op reinheid van het lichaam, de grote sancties die aan overspel en ontucht worden verbonden, het idee dat ongeoorloofde seksualiteit de op een na ergste zonde is die er maar bestaat. En natuurlijk de gehoorzaamheid van de vrouw aan de vader en de echtgenoot. Allemaal thema’s die direct verbonden zijn met de godsdienst en die we niet, zonder ook aan de godsdienst te roeren, kunnen veranderen. Een feminisme dat dit alles probeert, buiten de godsdienst om, zou misschien een tijdelijke vooruitgang kunnen boeken, zoals in het Egypte van mijn kindertijd, of in het seculiere Iran van de vorige eeuw. Toch loopt men altijd het risico dat een volgende generatie die, onder invloed van een nieuwe golf van oplevend fundamentalisme, naar zijn wortels op zoek gaat, naar de zuivere islam zoals dit tegenwoordig heet, en dan begint het hele verhaal weer opnieuw. Dit is de laatste decennia ook gaande in vele islamitische landen in het Midden-Oosten waar de vrouwen een zekere mate van onafhankelijkheid hadden verworven gedurende de 20ste eeuw, en waar nu de klok weer wordt teruggedraaid. Bij activiteiten van de weinige feministische organisaties valt het op dat de jonge generatie allemaal een hoofddoek aan hebben, terwijl de grijze dames er geen dragen. De modernisering bij de volgende generatie heeft de godsdienst ongemoeid gelaten om de gevoeligheden te ontzien. Nu komt het fundamentalisme met volle kracht terug.

Het tweede voorbeeld komt uit mijn praktijk als tolk. De buren van een Marokkaanse vrouw uit Amsterdam hadden de politie gebeld omdat ze door haar man mishandeld werd. Met kneuzingen en blauwe plekken ging ze mee naar het bureau om aangifte te doen en haar man werd meegenomen voor een verhoor. Wat ze aan de agente vertelde, was niet mals, haar man maakte er een sport van om zijn vrouw en zijn inboedel met een bepaalde regelmaat kort en klein te slaan. Een aangifte van de vrouw persoonlijk is niet langer een voorwaarde om haar man te kunnen vervolgen. Volgens een recente wetsverandering mag de politie die de mishandeling vaststelt of de buren, zelf het initiatief nemen en kan zodoende een aangifte worden ingediend. De vrouw gaf eerst een uitvoerige verklaring over deze en andere mishandelingen, waarna ze vroeg wat er met haar man ging gebeuren. Toen ze hoorde dat hij mogelijkerwijs een gevangenisstraf zou krijgen, veranderde plotseling haar houding. Ze wilde niet dat hij in de bak kwam, want dan zou ze ze er alleen voor komen te staan met haar kinderen en daar was ze niet op voorbereid. Ze had nooit geleerd hoe ze zelfstandig de zaken moest regelen. Ze zei dat ze wilde dat de politie hem een beetje zou intimideren, maar niet in de bak gooien. Ze betoogde haar spijt dat ze aan de aangifte meegewerkt had.

Hier zijn de juridische middelen al aangewend om het probleem van fysieke mishandeling het hoofd te bieden. Alleen de startpositie van de echtgenote maakt dat ze deze juridische maatregels niet ziet als een winst voor zichzelf. Zelf ben ik gelukkig met de veranderingen in de wet. Wat er nog moet gebeuren is een mentaliteitsverandering. Vrouwen moeten niet opgroeien in een afhankelijke positie. Dat beperkt aanzienlijk hun mogelijkheden later om voor zichzelf te kunnen zorgen en de kansen die er zijn te benutten. Maar mannen zouden ook een mentaliteitsverandering moeten ondergaan. Ze zouden moeten leren de vrouwen meer als hun gelijke te zien en te behandelen. Ook hier geldt dat deze mentaliteit verankerd zit in de opvatting dat mannen de voogden zijn van de vrouwen, tegelijkertijd zijn de vrouwen de akkers voor de mannen, ze zijn hun man gehoorzaamheid verschuldigd en anders zijn de mannen gerechtigd bepaalde disciplinaire maatregelen te ondernemen.

Dit alles staat in de koran en zonder dit soort teksten ter discussie te stellen kun je weinig hopen op een fundamentele mentaliteitsverandering. Godsdienst is op het ogenblik de belangrijkste, en voor sommigen de enige, referentiekader en bron van identiteit. Het spreekt voor zich dat zolang de bron niet verandert, ook de grootschalige mentale omwenteling buiten bereik blijft.

Toch denk ik niet dat de religie het juiste middel is om tot integratie van moslims in de Westerse samenleving te komen. Er zijn vele moslims die, ondanks de religie, goed zijn geïntegreerd en hun eigen weg hebben gevonden. Anderen wijzen het Westen af omdat ze de moderniteit afwijzen. Deze fundamentele afwijzing van de moderniteit en van alles wat nieuw is, kenmerkt de orthodoxe versie van de islam. Uit zichzelf zal de orthodoxie dus de moderniteit nooit omarmen. Ze moet er toe geprikkeld worden door literatuur, door films, door kunst, door scheurkalenders en door muziek. En daar zijn wij mee bezig.

Niet dat ik over mezelf in de wij vorm spreek. Nee, ik bedoel naast mezelf, andere moedige en talentvolle vrouwen die mijn geestverwanten in Nederland zijn. Vrouwen zoals Naema Tahir, Naima el-Bazaz en Yasmine Allas. Ik beschouw de erkenning die ik vandaag heb genoten tevens ook een erkenning voor hun emancipatorische inspanningen.

Rest mij nog jullie allen heel hartelijk te bedanken, sommige kwamen van ver, dat jullie deze gelegenheid met mij wilden delen en nu genoeg gepraat, laat het feest maar beginnen.

Amsterdam, 24 November 2006

[fbs33]

Nahed Selim stipt in haar dankwoord exact het pijnpunt, waarom het gaat, aan.
Nml. de connectie 'mentaliteit' verbonden met de koran teksten.
En de koran?.................het woord v. allah!...........en dan is het cirkeltje weer rond en gesloten m.i.
Alleen open te breken via de islamiet die bij het geheel der sociale gemeenschap hoort, die (uiteraard) in allah en de koran geloven!
Het houdt in dat hij niet alleen het geloof moet afzweren (één smet op allah's onfeilbaarheid maakt allah feilbaar als totaliteit!!) maar daarnaast wordt hij uit zijn soc. kring geworpen!
En bovendien moet hij de dood vrezen als afvallige!!
En dan als extra toefje slagroom op zijn zwaar te verteren taart, de 'Integratie' die impliciet het de Nederlander belet om zich met de waarde van die andere (Isl.). cultuur te bemoeien!
Hij kan dan pogen om individualistisch te leven, of zich aan te sluiten bij Ehsan Jhami?
Een Ned. Hervormde???