Religieuze ervaringen en pantheïsme

[Kitty]

Ik ben het wel eens met De Waal dat moraliteit een evolutionair gegeven is, aangezien het zeer sterk verbonden is met het overleven van de soort wat ook het principe van evolutie is. Ik ben het er niet mee eens dat het christendom de fundering is van de moraal aangezien moraal wel degelijk al bestond voor er van christendom nog maar sprake was.

[Marinus]

Wordt er dan ook een soort van alomtegenwoordige intelligentie verondersteld in de natuur? En die natuur is zelf die intelligentie?

Tja dat is een lastige. Maar de natuur is wel alomtegenwoordig ja. Ik vind persoonlijk de uitspraak: "Misschien zijn wij het heelal dat zichzelf probeert te begrijpen" wel mooi. Zoek er niet teveel achter, het is imho niet veel meer dan opgeleukt atheisme. Het is prettiger dan de kille taal van het atheisme; voor de dromers onder ons dan. En ik ben slecht partime pantheismeachtig.

[Marinus]

Ik ben het er niet mee eens dat het christendom de fundering is van de moraal aangezien moraal wel degelijk al bestond voor er van christendom nog maar sprake was.

Moraal zie je al bij dieren. Zelfs vampiervleermuizen kennen al een gecompliceerde vorm van wederkerigheid. Als een vampier geen bloed kon vinden dan zal hij bloed vragen aan een andere vampier. Dit word onthouden en als de andere vampier bloed nodig heeft dan zal die dat gegarandeert krijgen. Dat is erg handig voor een soort die binnen een paar dagen verhongert.

[elck]

Moraal zie je al bij dieren. Zelfs vampiervleermuizen kennen al een gecompliceerde vorm van wederkerigheid. Als een vampier geen bloed kon vinden dan zal hij bloed vragen aan een andere vampier. Dit word onthouden en als de andere vampier bloed nodig heeft dan zal die dat gegarandeert krijgen. Dat is erg handig voor een soort die binnen een paar dagen verhongert.

Je voorbeeld zou bij de Waal sociaal instinct genoemd worden.
Moraal ziet zelfs ook hij pas bij bonobo's,chimpansees en dolfijnen.
Het verschil is, voor zover ik het begrepen heb, een laag van bewustzijn

[Sararje]

Waar blijkt dat uit?

[Devious]

Dus pantheïsme is het lyrisch worden van de natuur? Hebben we daar niet allemaal wel eens last van? Bij een mooie zonsondergang, bij iets dat je ontroert, bij overweldigende natuur. Maar ook bij prachtige muziek enz. Is ieder mens, die niet christelijk of gelovig is nu een pantheïst? Of is pantheïsme een overbodige toevoeging aan wat er gewoon van nature al in ieder mens aanwezig is.

Haha, ik ben atheïst én pantheïst

[Marinus]

Haha, ik ben atheïst én pantheïst

Ik ook; En Kitty is duidelijk een ketter

(Marinus is alvast hout aan het sprokkelen voor de brandstapel)

[Fenomeen]

Het wordt er voor mij weer niet duidelijker op.
Mij krijg je niet lyrisch van een beetje natuur, zet mij in Londen met een flink aantal ponden op zak neer en ben totaal lyrisch.
Al doet een zonsondergang op Key West mij meer dan op Hoek van Holland denk ik, dat wil ik nog wel toegeven maar dan doe ik toch het liefst Londen.

[Kitty]

Haha, ik ben atheïst én pantheïst

Ik ook; En Kitty is duidelijk een ketter

(Marinus is alvast hout aan het sprokkelen voor de brandstapel)

[Kitty]

Het wordt er voor mij weer niet duidelijker op.
Mij krijg je niet lyrisch van een beetje natuur, zet mij in Londen met een flink aantal ponden op zak neer en ben totaal lyrisch.
Al doet een zonsondergang op Key West mij meer dan op Hoek van Holland denk ik, dat wil ik nog wel toegeven maar dan doe ik toch het liefst Londen.

Jaaa, maar dat heeft meer met jouw natuur te maken

[Samante]

Ik heb ook ervaringen gehad die mij pantheïst maken. Die ervaringen heb ik altijd gezien als een soort van ontwaken (liever heb ik het over herinneren). Een soort van besef dat er niets is dan jijzelf in onnoemelijk veel variatie.
Het is erg lastig om de overstap te maken van pantheïst naar agnost of zelfs atheïst, juist door die ervaringen en dat innerlijk besef.

[Kitty]

Samante, ik heb wel het idee dat jouw pantheïsme toch anders van inhoud is dan die waar het hier over gaat.

[Marinus]

Ik heb ook ervaringen gehad die mij pantheïst maken. Die ervaringen heb ik altijd gezien als een soort van ontwaken (liever heb ik het over herinneren). Een soort van besef dat er niets is dan jijzelf in onnoemelijk veel variatie.
Het is erg lastig om de overstap te maken van pantheïst naar agnost of zelfs atheïst, juist door die ervaringen en dat innerlijk besef.

Maar heb je het ongelovige stadium dan al niet bereikt?
Het al dan niet bestaan van jouw pantheistische god heeft geen enkele consequentie. Wat je ook doet, er is geen reden om rekening te houden met je god. Het is in feite of je god niet bestaat. Je vult het alleen iets anders in dan de gemiddelde atheist. Pantheisme is gewoon atheisme in een meer dan leuke verpakking. (En waarom ook niet)

[Samante]

Ik heb ook ervaringen gehad die mij pantheïst maken. Die ervaringen heb ik altijd gezien als een soort van ontwaken (liever heb ik het over herinneren). Een soort van besef dat er niets is dan jijzelf in onnoemelijk veel variatie.
Het is erg lastig om de overstap te maken van pantheïst naar agnost of zelfs atheïst, juist door die ervaringen en dat innerlijk besef.

Maar heb je het ongelovige stadium dan al niet bereikt?
Het al dan niet bestaan van jouw pantheistische god heeft geen enkele consequentie. Wat je ook doet, er is geen reden om rekening te houden met je god. Het is in feite of je god niet bestaat. Je vult het alleen iets anders in dan de gemiddelde atheist. Pantheisme is gewoon atheisme in een meer dan leuke verpakking. (En waarom ook niet)

Ik ben in zoverre atheist, dat ik niet geloof dat er een persoonlijke God bestaat, al helemaal niet die van de bijbel of de koran.
Wel geloof ik dat de God die alles-is-dat-is intelligent is. En aangezien wij als mensen, delen van die God intelligent zijn, vind ik dat zelf niet zo vreemd.

[fbs33]

Ik heb ooit in het ziekenhuis, na dagenlange slapeloosheid, onder invloed van medicijnen en pijn en met een spelende tv boven mijn hoofd, een religieuze ervaring gehad.
Zoals elders op dit forum betoogd, ben ik overtuigd geraakt dat deze ervaringen electro-chemisch te verklaren zijn... net als plezier.
Omdat geen atheïst beweert dat plezier niet toegestaan is lijkt me dat je de overweldigende gevoelens van ontzag, bijvoorbeeld voor een berglandschap of sterrenhemel ook niet zou moeten willen verbieden.
Hoewel ik mijzelf regelmatig als atheïst bestempel, zie ik de laatste tijd veel in een vorm van pantheïsme waar plaats is voor (schier) religieus ontzag voor hoe-alles-inelkaar-steekt zonder dat ik ooit de behoefte heb aan een transcendente macht.
Dat niet iedereen behoefte heeft om deze gevoelens een aparte plaats te geven kan ik begrijpen, maar zijn er hier foristen die dit herkennen?

Tijdens zo'n ervaring werd je je werkelijk bewust van je zijn! (je zette je hersens aan het werk om dat 'zijn' in dat 'geheel'om je heen tot je dóór te laten dringen!
En dan ben je een 'mini-stofje' t.o.v. een aarde of een berg.of of, dat een stofje is tesamen met een zonnetje (dat op een paar lichtjaren afstand niet eens meer te zien is zonder hulpmiddel(en) in een heelal dat zich uitstrekt tot in de oneindigheid!
Maar vér daarvoor zijn je hersens al op 'tilt' geslagen ter bescherming!
Noch voor het één, noch voor het andere, is een god nodig.
Een bewust zijn is genoeg! Homo Sapiens, wees welkom!