De wetenschap zoekt bewijzen: parapsychologie

Discussies over Occultisme, Newage, pantheisme, satanisme, sekten, alpha-cursus, alternatieve geneeswijzen, etc..

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
Tsjok45
Bevlogen
Berichten: 3134
Lid geworden op: 15 feb 2006 13:57
Locatie: gent
Contacteer:

De wetenschap zoekt bewijzen: parapsychologie

Bericht door Tsjok45 » 04 nov 2006 21:16

DE WETENSCHAP ZOEKT BEWIJZEN
PARAPSYCHOLOGIE

Lode Willems
Knack - 10-07-1996

Paranormale verschijnselen blijven de mens boeien.
Maar hoe moeten feiten en fantasie uit elkaar gehouden worden ?
Een stand van zaken in de hedendaagse parapsychologie.

EEN PARAPSYCHOLOOG verricht onderzoek op universitair niveau.
Dit in tegenstelling met waarzeggers en paragnosten allerhande, die zich vermoedelijk uit onwetendheid steevast als ?parapsycholoog? adverteren en zelfs
in media als zodanig worden opgevoerd. Een paragnost zou hooguit een studieobject kunnen zijn voor de parapsychologie.

De nieuwe lichting parapsychologen experimenteert overigens met gewone mensen, zonder speciale gaven en zonder een uit de oevers getreden ego.
Gewoon, bescheiden vrijwilligers in dienst van het wetenschappelijk onderzoek.

Robert Morris (ondertrussen overleden )was professor parapsychologie aan de universiteit van Edinburgh, Schotland.
Hij beklede er de Koestler Leerstoel, gefinancierd door een fonds dat wijlen de auteur Arthur Koestler oprichtte.

Professor Morris behoorde t tot de nieuwe generatie parapsychologen, die met fel verbeterde methoden en met kritische zin op zoek gaan naar het bestaan van
paranormale verschijnselen en ze pogen te verklaren.

Hij werd als spreker aan de Faculteiten Psychologie en Filosofie van de Gentse en Brusselse universiteiten verwelkomd door de Studiekring voor
een Kritische Evaluatie van de Pseudowetenschappen en het Paranormale ( SKEPP) wat enerzijds garant staat voor Morris' kritische aanpak en anderszijds
aantoont dat SKEPP heus geen blinddoek draagt wanneer er iets echts valt waar te nemen.




Parapsychologie is een zeer jonge wetenchap, nauwelijks een eeuw oud.
Wat is de huidige stand van zaken in de parapsychologie ?


ROBERT MORRIS :
Toen de Societies for Psychical Research, genootschappen voor paranormaal onderzoek, ermee begonnen, vertrokken zij vanaf de top van de berg.
Zij waren begaan met de grote metafysische vraagstukken : of we al dan niet een soort mechanisme zijn en dit soort dingen.

In de hedendaagse parapsychologie, en zeker bij ons aan de Universiteit van Edinburgh, benaderen wij het onderwerp vanuit de andere richting.
Niet vanaf de top, maar vanop de grond : mensen hebben ongewone ervaringen, we zijn niet tevreden met de huidige verklaringen daarvoor en we willen er
meer over weten.

En dan zijn er twee benaderingen voor het onderzoek.
*Ten eerste moeten we heel goed leren wat zelfbedrog is en hoe handige knapen mensen om de tuin kunnen leiden.

*Ten tweede doen we onderzoek in verband met de toch groeiende stapel aanwijzingen dat er ook nog wat anders aan de hand is.
We bestuderen een aantal goede aanwijzingen voor sommige soorten van paranormale verschijnselen.
We onderzoeken ze onder zeer goed gecontroleerde laboratoriumomstandigheden.
Maar we weten dat het alleszins niet gaat om een vermogen dat we moeiteloos en altijd tentoonspreiden.
Als dit zo was, dan hadden we dat al sinds heel lang geweten. Dat is dus niet het geval. Misschien zal het ooit zo worden, maar op dit ogenblik moeten we
ons tevreden stellen met het hinken op twee gedachten :
ofwel is er niets van aan en foppen we onszelf,
ofwel is er iets van aan, maar dan alleen onder speciale omstandigheden.

In de eerste veronderstelling hebben we nog veel te leren over het vermijden van zelfbegoocheling en moeten we ook meer inzicht krijgen in de talloze
manieren waarop we onze gewone zintuigen kunnen gebruiken. Dit onderzoek is hoe dan ook altijd nodig.
In het tweede geval spitsen we ons onderzoek toe op deze speciale omstandigheden.

Onze afdeling in Edinburgh maakt deel uit van de Faculteit Psychologie. Ons onderzoek gebeurt dus grotendeels in een psychologisch perspectief.
Dit betekent dat we modellen pogen samen te stellen, of theorieën, over wat er aan de hand is, over wat er binnen in de mens gebeurt.

We zijn minder geschikt om een theoretisch systeem op te bouwen over het hoe en het waarom.
Dat is meer een terrein voor de natuurkunde of uitbreidingen van de natuurkunde
.

Bij ons onderzoek oogsten we succes met een model dat we noise reduction noemen, het inperken van geluid.
Menselijke ervaringen worden namelijk gestuurd door wat er langs onze zintuigen binnenkomt, door onze herinneringen daaraan en door het verwerken ervan.
Een eventuele buitenzintuiglijke waarneming (BZW) maakt dus meer kans als we de binnenkomende geluiden uitschakelen, de gebruikelijke stroom van
informatie. Bij ons onderzoek helpen we de proefpersonen dus om een soort alternatieve toestand te bereiken, waarbij ze hun aandacht naar binnen richten.

We gebruiken daartoe de zogenaamde Ganzfeld-methode een Duitse vakterm voor uniform veld.

We installeren de proefpersonen in een comfortabele zetel, zetten ze een koptelefoon op en draaien een ontspannend geluidsbandje, zodat ze alleen een
aangenaam geluid zonder inhoud horen. We bedekken hun ogen met gehalveerde pingpongballetjes, waarop we een lichtbron richten op zo'n meter afstand.
Dat geeft hetzelfde effect als wanneer je op een strand ligt en door je gesloten oogleden de zon ziet schijnen : het is een uniform visueel veld.
Je brein weet dat je ogen worden gestimuleerd, maar er is geen patroon in wat je ziet, er is geen enkele bruikbare informatie.
Psychologen weten dat deze soort conditie de mentale visualisering vergemakkelijkt : je brein heeft informatie nodig, maar er is geen informatie en dus
keert het zich naar binnen. We brengen onze proefpersonen dus in die toestand, een toestand tussen waken en slapen, terwijl ze bewust blijven, alert zijn
en weten dat ze deelnemen aan een BZW-experiment.

Enkele kamers verder zit een tweede persoon.
Tussen beide kamers is er geen contact mogelijk.
Geluiden dringen niet door en uiteraard is er ook geen elektronische communicatie.
En dan wordt er aan de persoon in de andere kamer een zeer levendige filmclip vertoond van slechts één minuut lang.
Deze persoon bekijkt dit stukje film verschillende keren, gedurende 20 tot 25 minuten.

De proefpersoon fungeert dan als ontvanger en probeert indrukken op te vangen in verband met die filmclip.
Hij of zij wordt aangemoedigd om hardop zijn indrukken te rapporteren.
In een derde kamer zit de leider van het experiment, via microfoon en koptelefoon met beide anderen verbonden.
Hij schrijft alles op wat er wordt gezegd, terwijl dit intussen ook op band wordt genomen.
Na het experiment, leest hij alles nog eens voor, zodat de proefpersoon eventueel vergeten details kan toevoegen.
Daarna toont de computer aan de ontvanger vier verschillende filmclips.
Eén ervan is een copie van de doelfilm. De overige drie zijn eveneens clips van één minuut lang. Elk ervan had bij de aanvang evenveel kans om door toeval
te worden geselecteerd. De leider van het experiment weet zelf niet welke van de vier de juiste was het hele experiment wordt bestuurd door de computer.



Verschillen deze vier clips zeer veel van elkaar ?

MORRIS :
Ja. We hebben een reeks van 25 stellen met elk vier filmclips, dus honderd in totaal. Elk ervan is voorgeselecteerd door ons experimenteel team, nog eens
bijgestaan door een soort jury, om na te gaan of elke clip thematisch voldoende verschilt van de andere.
En het komt er dus op aan dat de ontvanger raadt welke van de clips werd bekeken door de zender.
We hebben met deze experimenten succes geboekt.
Geen spectaculair succes : waar de toevalskans 25 procent bedraagt, haalden we een score van gemiddeld 35 procent.

We zijn nu met een nieuwe studie bezig, waar de resultaten veel sterker zijn.
Maar daar praat ik nog niet te veel over omdat dit onderzoek nog niet is afgesloten.




Halen bepaalde proefpersonen betere resultaten dan andere ?


MORRIS :
Het lijkt erop dat mensen beter scoren naarmate ze positief staan tegenover de werkwijze.
Op dit ogenblik zijn we aan het experimenteren met zeer creatieve mensen, met kunstenaars, musici, acteurs, dansers, dichters, auteurs, juist omdat dit
soort mensen het bij vorige experimenten doorgaans zo goed deed.

Is daar een reden voor ?

MORRIS :
Een onderdeel van ons werk is juist om er achter te komen waarom dit zo is.
Speelt hun persoonlijkheid daarbij een rol ?
Heeft het te maken met een manier van denken ?
Eén van mijn postgraduaalstudenten, Kathy Dalton, verzamelt hierover gegevens in het raam van haar doctoraatsthesis.

We behandelen BZW als een nieuw soort communicatiesysteem. Een communicatiesysteem heeft een bron, een ontvanger en een boodschap. En gewoonlijk kun
je ook een kanaal specifiëren. Maar in ons geval kunnen we het kanaal vooralsnog niet specifiëren, we kunnen het mechanisme waardoor het gebeurt nog niet
bepalen.

We denken dat deze Ganzfeld-werkmethode onder heel goed gecontroleerde omstandigheden kan gehanteerd worden.
En dan zien we of we resultaten kunnen bekomen die voldoende sterk en consistent zijn.
Vervolgens gaan we spelen met het systeem om na te gaan welk soort factoren het welslagen beïnvloeden.
Zo bestudeer je ook elk ander communicatiesysteem.

En natuurlijk heeft een groot deel van ons werk ook met de andere benadering te maken.
Een van mijn studenten, die zijn doctoraat al bekwam en thans staflid is bij een andere Britse universiteit, Richard Weizman, is niet alleen psycholoog
maar won ook een prijs als goochelaar.

Zijn doctoraatsthesis ging over de psychologie van het om de tuin leiden van waarnemers.
Hij toonde mensen filmclips van paranormale gebeurtenissen en stelde hen daarna vragen over wat ze hadden gezien.
Hij keek dan naar het verband tussen hun antwoorden en hun houding ten opzichte van paranormale verschijnselen.
En hij ontdekte dat mensen fouten maken onder invloed van hun initiële opvattingen en dat ze de fouten meer maken tijdens het waarnemen zelf en niet
zozeer in termen van het zich selectief herinneren van dingen.

Een ander student onderzocht wat er gebeurt als je een betekenis toekent aan dubbelzinnige stimulae.
Een ander is bezig met een al behoorlijk ontwikkeld model van hoe mensen een geloof ontwikkelen over het paranormale.
Daarbij hield hij zelfs rekening met zaken als vroege jeugdervaringen, het al dan niet vatbaar zijn voor fantasieën, of iemand als kind werd misbruikt
of niet, de culturele achtergrond van het gezin en zo meer.

Een ander student begint aan een onderzoek naar ongewone nachtelijke ervaringen van kinderen en of dit al dan niet een invloed heeft op de manier waarop
ze geloofsinhouden ontwikkelen.

Een heleboel zaken kun je in beide richtingen interpreteren.
Zo denken we dat ons werk ook implicaties heeft voor de klinische psychologie en misschien ook voor de psychiatrie.
We hebben de indruk dat, door aandacht te schenken aan de manier waarop we fouten maken bij het interpreteren van wat er rondom ons gebeurt,
we misschien mensen kunnen helpen die op weg zijn in schadelijke waanideeën te verzinken.
Want men kan daar soms te ver in opgaan en het begrip BZW buitensporig ernstig gaan nemen.
En dit is een probleem, want sommige mensen horen inderdaad stemmen, bijvoorbeeld.
En het komt ons voor dat dit een uitgesproken biochemische oorzaak kan hebben.
Maar als je een of ander sterk geloof hebt in sommige gebieden van het paranormale, dan zou je kunnen gaan denken dat je wordt geplaagd door een of
ander boosaardig persoon.



Of een of ander heilig wezen.

MORRIS :
Of een heilig wezen, juist, of het leger en noem maar op.
En zo gaat iemand die stemmen dan makkelijk aanvaarden.
En het beeld dat zich langzaamaan aftekent, heeft niet met het paranormale te maken, maar wel met de manier waarop we onszelf kunnen begoochelen of
begoocheld worden door anderen.


Mensen die zichzelf aanprijzen als paranormaal begaafden, kunnen net zo goed complete charlatans zijn, of misschien een mengsel van beide.

Bij uw experimenten concentreert de ontvanger zich op de filmclip waar de zender op dat ogenblik naar kijkt.
Men kan zich een gelijkaardig experiment indenken waarbij een ontvanger probeert waar te nemen wat iemand zal zien, of heeft gezien.


MORRIS :
Tot nader order verkies ik onderzoek naar rechttoe-rechtaan, real time effecten.
Als je gaat uitkijken naar tijdseffecten, kom je in een meer ingewikkeld systeem van onderzoek terecht.

Je kunt dan, bijvoorbeeld, in zeer ongewone paradoxen terechtkomen. Als u en ik allebei paranormaal begaafd zouden zijn en allebei zowel in het
heden als in de toekomst konden kijken, dan zouden we een gok kunnen doen in de trant van : ik neem mijn horloge af en wissel het een aantal keren,
achter mijn rug, van hand tot hand. En u zegt in welke hand ik het horloge heb. Als u juist gokt, dan wint u het horloge.
Maar gelukkig kan ik in de toekomst kijken en zien welke hand u gaat kiezen.
En dan besluit ik om het horloge dus in mijn andere hand te houden. Nu zitten we in het slop, want u hebt eveneens paranormale gaven.
Dus, wie wint er en wie verliest ?
Tja, degene die het laatst mag gokken, allicht.
Ziet u, daarom verkies ik op dit ogenblik real time experimenten : om het niet nodeloos nog ingewikkelder te maken.

Want stel dat ik nu een gissing maak over wat later gaat gebeuren, hoe bescherm ik dan het systeem dat dit toekomstige gebeuren determineert ?
Hoe bescherm je het tegen gewone invloeden en hoe bescherm je het tegen paranormale invloeden ?
Hoe weet je of de persoon die de gissing formuleert en als die ook goed is inzake psychokinese of het paranormaal beïnvloeden van dingen of
gebeurtenissen , niet al bezig is de wereld te doen afwijken om zijn voorspelling te doen uitkomen ?

Selffullfilling prophecy, de zelfvervullende voorspelling.
In dit geval zelfs het wordt grappig een paranormale selffullfilling prophecy.


MORRIS :
The paraselffullfilling prophecy, ja. Bij precognitie dienen we ook nog met een andere mogelijkheid rekening te houden : hoe groter de tijdssprong is,
hoe meer mogelijkheden er zijn dat er een gelijkaardig gebeuren plaats vindt, door louter toeval.
Dit brengt een bijkomende moeilijkheid mee voor het interpreteren van bepaalde aanwijzingen voor precognitie.
We weten dat, jammer genoeg, de politie en overheidsinstanties voortdurend telefoonoproepen krijgen van mensen die rampen voorspellen.
En die mensen bedoelen het wel goed. Ik had er ooit zelf een aan de lijn : hij belde uit een telefooncel in de buurt waar er over tien minuten een bom
ging ontploffen. Ik slaagde erin hem langer dan tien minuten aan de praat te houden.
Toen er dan toch geen bom ontplofte, weet ik niet of hij blij was dat hij nog leefde of ontgoocheld omdat zijn voorspelling de mist inging.

Ja, wie rampen kan voorspellen, is een belangrijk iemand, nietwaar.
Vaak hebben zulke mensen een ego in het middelpunt van het heelal.
Als je begint een heleboel coïncidenties te merken tussen een innerlijk gebeuren en uitwendige gebeurtenissen, dan kun je beginnen te geloven dat je over
een speciale macht beschikt en dat jij verantwoordelijk bent voor wat er gebeurt.
En zulke mensen gaan dan speciaal letten op nog meer coïncidenties.
En als ze erop letten, dan is de kans zeer groot dat ze er ook vinden.
Ze verzinnen betekenissen in de plaats van er te ontdekken.
En dat is een zeer belangrijk onderscheid en niet gemakkelijk om te maken.
Er komen een heleboel problemen bij kijken, vooral wanneer je begrippen als precognitie in ogenschouw gaat nemen.
Dan duiken er nog meer kansen op om onszelf om de tuin te leiden.
En het geeft ook aanleiding tot een heleboel paradoxen.

Ik denk dat uitzonderlijke aanspraken ook uitzonderlijke bewijzen vergen.
De fundamentele aanspraken van de parapsychologie vergen al buitengewone bewijzen.
Een aantal verder reikende aanspraken, zoals precognitie, vergen dubbel buitengewoon bewijsmateriaal.




Op zoek naar de ziel


Twintig jaar geleden werd aan de universiteit van het Schotse Edinburgh een leerstoel in de parapsychologie opgericht.
Aldaar wordt ijverig gezocht naar zogenaamde psi-fenomenen, die het verklarend vermogen van de wetenschap te boven zouden gaan.
Levert dat iets op?
Een verhaal tussen lichaam en geest.

Het begon met een dubbele zelfmoord.
Op woensdagavond 2 maart 1983 spoelde de Hongaars-Britse schrijver Arthur Koestler een overdosis barbituraten door met grote glazen whisky.
Het was een goed gepland afscheid, dat niemand verbaasde. Koestler was 77, terminaal ziek én voorzitter van Exit, een Londense vereniging die opkwam voor
het recht op een zelfgekozen levenseinde.
Dat Cynthia, zijn derde vrouw, hem nog diezelfde avond volgde in de dood, was voor velen wél verbazend.
Zij was 55 en kerngezond. Maar ze kon, schreef ze in haar afscheidsbrief, niet leven zonder hem.

De grootste verrassing hield zich echter schuil in het testament van de Koestlers.
De erfenis, een miljoen pond, moest grotendeels worden besteed aan de oprichting van een leerstoel in de parapsychologie aan een Britse universiteit.
Koestler wilde dat zijn geld werd gebruikt voor 'de wetenschappelijke studie van paranormale fenomenen, vooral het vermogen dat aan sommige individuen
wordt toegeschreven om invloed uit te oefenen op hun omgeving met andere middelen dan de erkende zintuiglijke of motorische kanalen'.

Koestler was gefascineerd door de wetenschappen.
Sommigen zeggen dat hij van de wetenschap hield, maar dat die liefde niet echt wederzijds was.
Zijn fascinatie werd gaandeweg immers zó groot dat ze overstroomde naar het grondgebied van de pseudo-wetenschappen.
In zijn boek The Roots of Coincidence (letterlijk: de wortels van het toeval) had hij in 1972 een persoonlijke cocktail gebrouwen van kwantummechanica,
psychoanalyse en parapsychologie.
Hij was ervan overtuigd dat buitenzintuiglijke waarneming bestond - het was alleen nog niet bewezen.
Die erfenis van hem moest daar dus verandering in brengen.

Overdreven veel belangstelling was er niet voor al dat geld.
De universiteiten van Oxford en Cambridge wilden hun geloofwaardigheid niet op het spel zetten.
De universiteit van Cardiff in Wales solliciteerde wel naar de Koestler-gift, op initiatief van haar bekendste bestuurslid: prins Charles, de man die
dweept met alles wat naar new age zweemt. Maar uiteindelijk haalde de universiteit van het Schotse Edinburgh de buit binnen.
In december 1985 ging de Koestler Parapsychology Unit officieel van start, met de benoeming van de Amerikaanse parapsycholoog Robert Morris aan het hoofd
van de onderzoeksgroep.
Morris overleed in augustus vorig jaar en werd opgevolgd door Caroline Watt, die al die jaren met hem had samengewerkt.

'Morris was geen believer of disbeliever', zei Watt onlangs tijdens een studiedag die was georganiseerd ter ere van haar illustere voorganger.
'Hij was een onderzoeker, iemand die de instrumenten van de wetenschap gebruikte om paranormale verschijnselen te bestuderen.'

Van kaarten tot ratten
Morris was inderdaad niet de eerste de beste.
Het onderzoek aan de door hem uitgebouwde Koestler Unit wordt door vriend en vijand beschouwd als ernstig en te goeder trouw.
Vanzelfsprekend is dat niet. De meeste wetenschappers vinden parapsychologische experimenten verloren moeite en weggegooid geld.
Niet geheel ten onrechte. Er zijn immers goede redenen om ervan uit te gaan dat zulke experimenten toch nooit iets zullen opleveren.
In de paranormale sector gebeuren dingen die regelrecht indruisen tegen het zogenaamde 'kerngebied van de natuurwetenschappen'.
Informatie reist er sneller dan het licht, zelfs vlotjes terug in de tijd, zonder een materieel of energetisch medium...
Paranormale fenomenen overtreden de heersende natuurwetten.
Enige argwaan is dus gepast.


De meeste rationele geesten gaan er, samen met Vlaanderens prominentste scepticus Etienne Vermeersch, dan ook vanuit dat psi-fenomenen 'nagenoeg zeker'
niet bestaan.
En áls ze bestaan, dan moeten ze zich met 'een verpletterend evidentiekarakter' aan ons opdringen.

Maar álles van tevoren uitsluiten is natuurlijk ook niet netjes, of wetenschappelijk.
'Daarom', schrijft Vermeersch in zijn manifest Wetenschappelijke a priori's tegen het paranormale,
'en ook wegens het feit dat zoveel mensen in het paranormale geloven, lijkt het nuttig dat een aantal onderzoekers ook op het empirische en het , experimentele vlak de beweringen over het paranormale blijven controleren.'

Precies dat gebeurt in Edinburgh.

Wijlen Robert Morris was een experimentele parapsycholoog die het vak had geleerd bij zijn Amerikaanse mentor Joseph Banks Rhine.
Die laatste was in de jaren dertig van de vorige eeuw de eerste onderzoeker die op proefondervindelijke wijze het bestaan van paranormale fenomenen wilde
opsporen. Met de experimenten van Rhine begint de officiële geschiedenis van de parapsychologie als discipline met wetenschappelijke ambities.

Rhine werkte met kaarten, zogenaamde Zener-kaarten.
Dat zijn er vijf in totaal, met respectievelijk een kruis, een cirkel, een vierkant, een golfbeweging en een vijfpuntige ster erop.
Bij zijn experimenten waren telkens twee proefpersonen betrokken, beiden in een andere kamer.
De ene proefpersoon moest een kaart trekken, de andere moest raden welke kaart dat was.

Statistisch gesproken is de kans om puur toevallig juist te gokken 20 procent: één op vijf, aangezien er vijf kaarten zijn.
Rhine beweerde echter dat hij na ruim tachtigduizend beurten een score had van 28 procent.
Dat was opmerkelijk, maar toch gingen zijn resultaten niet de geschiedenis in als hét grote bewijs voor telepathie of helderziendheid.
Een essentieel kenmerk van een wetenschappelijk experiment is namelijk dat andere onderzoekers het vlotjes moeten kunnen herhalen, met exact dezelfde
resultaten. En dat lukte niet met de Rhine-test.
Sommige experimenten leverden een score van ongeveer 20 procent op, bij andere proeven lagen de scores ónder die twintig procent - en niet erboven, zoals
bij Rhine zelf. De kaarten van Rhine verdwenen vrij snel in de vergetelheid.
Maar er werd gezocht naar alternatieve experimenten, die wél herhaald zouden kunnen worden.

Robert Morris probeerde het in de jaren zestig met ratten.
Hij kende de verhalen van honden die altijd hun baasje verwelkomen, behalve op de dag dat hun baasje met hen naar de dierenarts moet voor een verlossend
spuitje. Zouden die honden, zo vroeg Morris zich af, een voorgevoel hebben van hun nakende dood?
Hij zette een experiment op met zestien ratten in een box waarvan de vloer was onderverdeeld in allemaal vierkanten.
Zo kon van elke rat het afgelegde parcours worden beschreven: van vierkant a naar vierkant c naar vierkant d...

Morris liet de ratten een tijdje rondlopen in de box en koos er dan acht uit om te worden gedood.
Daarna ging hij kijken of de gedode ratten zich in de box anders hadden gedragen dan de ratten die nog leefden.
Als dat zo was, dan hadden ze misschien een voorgevoel gehad van hun nakende dood.
Ook die experimenten liepen af met een sisser.
Statistisch niet significant, zoals dat heet.
Oftewel: de ratten wisten van niks.

En toen, halfweg de jaren tachtig, was daar ineens: het ganzfeld.


Steeds stillere ganzen


In 1985 kwam de Amerikaanse onderzoeker Charles Honorton met groot en mogelijk wereldschokkend nieuws: zijn zogenaamde ganzfeld-experimenten hadden het
bestaan van psi, dat bijzondere vermogen van de menselijke geest waarnaar parapsychologen op zoek zijn, overduidelijk aangetoond.


Tijdens een ganzfeld-experiment is het de bedoeling dat de verzender een beeld of een videoclip verstuurt naar de ontvanger, die zich in een andere kamer
bevindt, waar hij zintuiglijk volledig is afgesloten van de buitenwereld.
Honorton ging ervan uit dat zintuiglijke prikkels de overdracht van psi belemmeren, en dat de ideale ontvanger van telepathische informatie zich in een
soort 'zintuigloze' droomtoestand moet bevinden.
Vandaar: pingpongballetjes op ogen, koptelefoon op oren. En volledig ontspannen.

Als de verzender de keuze heeft uit vier foto's of videoclips, dan is de kans dat de ontvanger er puur toevallig de juiste uit kiest:
1 op 4, of 25 procent. Honorton beweerde dat hij een score had van 33 procent, wat zonder meer statistisch significant zou zijn.

Tenzij er natuurlijk fouten waren gemaakt.
De kamers zouden bijvoorbeeld niet helemaal geluidsdicht kunnen zijn. De proefleider zou, onbewust, bepaalde hints kunnen geven op het moment dat de
ontvanger het beeld moet kiezen. Mogelijkheden zat. De Amerikaanse scepticus Ray Hyman nam de handschoen op en onderwierp het onderzoek van Honorton aan
een nauwgezette controle. Wat bleek? Hyman telde 99 fouten.
Honorton hield rekening met de opmerkingen van Hyman en verfijnde zijn experiment.
Opnieuw boekte hij verrassende resultaten, met scores tot 34 procent.

De definitieve doorbraak van de ganzfeld-techniek vond plaats in het laboratorium van Robert Morris, aan de Koestler Unit in Edinburgh.
Ook daar werden scores opgetekend die, zo leek het, onmogelijk toeval konden zijn.
Ironisch genoeg had Morris zélf de man opgeleid die zijn resultaten iets later zou ontmantelen: Richard Wiseman.

Wiseman paste op alle ganzfeld-resultaten een zogenaamde meta-analyse toe, een standaardprocedure om de betrouwbaarheid van onderzoeksresultaten na te
gaan. Er komt veel statistiek en hogere wiskunde bij te pas, maar de essentie van een meta-analyse is eenvoudig:
Wiseman zette elke ganzfeld-score af tegen de betrouwbaarheid van de gevolgde methode.
Zijn verdict was vernietigend: hoe hoger de score, hoe onbetrouwbaarder het onderzoek.
Met andere woorden: hoe meer fouten in het onderzoek, hoe groter de kans dat er een positief resultaat werd gevonden.
Niet echt bemoedigend.

In Nederland kopte Skepter, het lijfblad van de plaatselijke sceptici: Steeds stillere ganzen in het veld.

De controle op een wetenschappelijk experiment moet streng zijn.
De eerste criticus van het eigen onderzoek is normaal gesproken de onderzoeker zelf.
Als hij een resultaat krijgt dat ingaat tegen alles wat we al weten, dan zal zijn eerste reactie zijn: Dit kan niet, ik heb een fout gemaakt.
Dat geldt uiteraard ook voor parapsychologische experimenten.
Meer nog dan voor andere zelfs.

Hoe sterker en onwaarschijnlijker de bewering, hoe sterker het bewijsmateriaal moet zijn: buitengewone claims vereisen buitengewoon bewijs.
Volgens critici is dát de achilleshiel van de parapsychologie.
Te veel parapsychologen die iets eigenaardigs vinden, zeggen niet: Dit kan niet, ik heb een fout gemaakt.
Maar wel: Eindelijk, iets eigenaardigs!

Het is, zeggen de critici, allemaal wishful thinking.
Toch leven Caroline Watt en haar collega's in Edinburgh niet op voet van oorlog met de heren en dames sceptici.
Integendeel, Watt wordt zelfs uitgenodigd op congressen van de internationale sceptische beweging.
Ook Richard Wiseman is iemand die bruggen bouwt tussen beide kampen.


Veel heeft de erfenis van Koestler misschien nog niet opgeleverd, maar de verstandhouding tussen sceptici en parapsychologen is er alvast een tikje op
vooruitgegaan. Het werk van parapsychologen heeft, vooral dankzij Robert Morris, een zekere geloofwaardigheid gekregen.

Gezocht: een theorie
Ruim vier jaar geleden werd in Edinburgh even de vlag gehesen.
Op 3 maart 2001 werd Robert Morris vereerd met een groot interview in New Scientist.
'Dat was een mijlpaal in ons bestaan', lacht Watt. 'Omdat toen bleek dat we ernstig genomen worden.'

Of Morris niet vond dat hij zijn tijd al die jaren had verspild, wilde New Scientist weten.
'Dat hangt ervan af', antwoordde Morris. 'Soms zou ik willen dat ik onderzoek deed waarbij je alleen maar een paar variabelen moet manipuleren,
en toch elke keer zeker kunt zijn dat je een keurig resultaat krijgt. Anderzijds denk ik niet dat ik mij dan ook zo had geamuseerd.
Ik ben het gewend geraakt dat mensen vinden dat ik mijn tijd verspil.
Eerlijk gezegd, als ik kon kiezen, ik zou het opnieuw doen.'

'Het gaat niet om geloven of niet geloven', benadrukte Morris zijn persoonlijke mantra.
'In andere wetenschappelijke domeinen praat men ook niet over geloven. Ik gebruik het woord dan ook liever niet.
Ik heb de indruk dat onze resultaten erop wijzen dat er echt iets nieuws aan de hand is, maar ik zou niet omvervallen als zou blijken dat het niet zo is.'

Een favoriet grapje van Morris was dat ESP niet staat voor extra sensory perception (buitenzintuigelijke waarneming), maar voor error some place
(ergens een foutje).


Maar als hij er een percentage op moest plakken?
Hoe groot achtte hij de kans dat er echt 'iets' aan de hand was?
Zijn antwoord: ruim negentig procent.

De vraag is alleen: wat is dat iets?
Dat psi-vermogen, wat moeten we ons daarbij voorstellen?
Waar zit het, wat doet het, wanneer werkt het wel, wanneer niet, en waarom?
Een van de grote moeilijkheden bij zowat elk parapsychologisch experiment, is dat het resultaat vaak in hoge mate afhangt van de overtuiging van de
proefleider.

Een voorbeeld.
Zowel Richard Wiseman als zijn collega Julie Milton doet geregeld experimenten waarbij wordt onderzocht of mensen het voelen als iemand naar hen aan het
staren is. Wiseman, die dat niet gelooft, krijgt tot dusver alleen maar negatieve resultaten.
Milton, die er wel in gelooft, lijkt weleens een positief resultaat te boeken.
Dat proefleider-effect heet in het jargon ook wel het schapen-en-bokken-effect: schapen zijn believers, bokken non-believers.

Het is ook volstrekt onduidelijk of iedereen van ons over psi-vermogens beschikt, of maar een kleine, creatieve minderheid.
Experimenten zijn doorgaans positiever als de proefpersonen kunstenaars zijn of mensen met veel verbeelding.
Maar hét centrale probleem, zeggen critici, is het ontbreken van een theorie.
De wetenschappelijke methode is een voortdurende wederzijdse bevruchting van experiment en theorie.
Uit een theorie volgen hypothesen, die experimenteel kunnen worden getoetst.
Experimenten kunnen ertoe leiden dat een hypothese, of een theorie, wordt bijgestuurd.


En de psi-onderzoekers hebben nog geen overkoepelende theorie.
Als je Caroline Watt vraagt wat die twintig jaar onderzoek nu al hebben opgeleverd aan zekerheden of bruikbare theorieën, moet ze het antwoord schuldig
blijven: 'Dat', lacht ze, 'blijft de vraag van één miljoen.'

Maar het is dan ook niet eerlijk verdeeld, vindt ze. De parapsychologie krijgt niet de academische behandeling die het vak volgens haar verdient.
'Wij zijn wel twintig jaar bezig', zegt ze. 'Maar eigenlijk stelt dat nog altijd niet zoveel voor. Als je ons werk zou vergelijken met de tijd en energie
die wereldwijd worden besteed aan zoveel andere psychologische experimenten, dan zijn wij in verhouding nog maar twee maanden bezig.'
Lees: geen wonder dat we eigenlijk nog nergens staan.

De meeste parapsychologen hebben hun hoop natuurlijk gevestigd op de kwantumtheorie, die voor hen enorm aantrekkelijk is vanwege de enorme hoeveelheid
bizarre en onbegrijpelijke verschijnselen die ze beschrijft.

Zo is er het meetprobleem: het resultaat van een meting wordt beïnvloed door de daad van het meten zelf.
Daaruit zou men kunnen afleiden dat het bewustzijn van de persoon die de meting doet, een invloed heeft op datgene wat gemeten wordt: mind over matter.
Er bestaat in de kwantumwereld ook zoiets als entanglement, verstrengeling: wat met een deeltje aan deze kant van het universum gebeurt, gebeurt
tegelijkertijd met het partnerdeeltje aan de andere kant van het universum in spiegelbeeld.
Daaruit zou men kunnen afleiden dat informatie wel degelijk sneller dan het licht kan reizen. Enzovoort.

'Het gebeurt dat mensen naar lezingen komen en heel enthousiast zeggen: eindelijk begrijp ik hoe paranormale verschijnselen werken',
zei de Nederlandse natuurkundige Robbert Dijkgraaf onlangs nog .
'Mensen redeneren waarschijnlijk: die paranormale toestanden en de kwantumtheorie zijn twee dingen die ik niet begrijp, dus zal het wel hetzelfde zijn.
Idioot, natuurlijk. Het leuke is trouwens dat de werkelijkheid veel gekker is dan de gekste ideeën die mensen zelf hebben.
Men zegt vaak dat er meer is tussen hemel en aarde dan wat wij kunnen waarnemen. En dat is ook zo!
Maar dat kun je allemaal onderzoeken, daar heb je die onzinnige theorieën niet voor nodig. Er zit genoeg gekkigheid in het universum om dat gevoel van
verwondering helemaal te compenseren.'


Volgens Richard Wiseman zijn de meeste parapsychologen trouwens helemaal niet geïnteresseerd in een verklaring. 'Als ik morgen kon zeggen dat al die rare resultaten kunnen worden verklaard door een golf die van het ene brein naar het andere gaat, dan zouden heel wat
parapsychologen het onderzoeksveld verlaten', beweert hij.
'Voor velen onder hen is het een soort paradox, een blijvende zoektocht naar mysterie, niet naar oplossingen.'

Voor Wiseman, die zich nochtans uitstekend vermaakt met alles wat naar psi zweemt, mag de zoektocht ondertussen stoppen:

'Wat zeg je als we twintig keer op expeditie zijn geweest om de eenhoorn te vinden.
Elke keer dacht iemand dat hij een klein stukje zag, maar we hebben er nog nooit eentje mee naar huis kunnen nemen.
Wanneer stop je met naar iets te zoeken?'



Van communisme naar psi
Stoppen? Nooit.
Het geloof ooit tóch iets te vinden, is te sterk.
Caroline Watt en haar ploeg in Edinburgh zijn niet van plan om de zoektocht op te geven.
Vlak voor de zomervakantie werd de knoop doorgehakt: hoewel het geld ondertussen allang op is en de universiteit al het psi-onderzoek zelf moet bekostigen,
blijft het Koestler-departement permanent bestaan.
In september wordt een nieuwe onderzoeksleider aangesteld (dat wordt vermoedelijk Watt zelf), zodat alles kan worden voorbereid voor de officiële viering
van het twintigjarige bestaan, dit jaar in december.





En Arthur Koestler zelf? Zou hij tevreden zijn, bij die twintigste verjaardag?

Zijn erfenis heeft zeker iets teweeggebracht.
De Koestler Unit is een soort paard van Troje gebleken.
De onderzoekers die er afstuderen, vinden vaak elders onderdak, zodat de parapsychologie ondertussen stevig is uitgezaaid aan de universiteiten in het
Verenigd Koninkrijk. In de Verenigde Staten, waar het allemaal begon met de Zener-kaarten van Rhine, heeft het psi-onderzoek nauwelijks nog academische
geloofwaardigheid.
Veel labs, veel weir-do's, veel theorieën, maar niet aan de gezaghebbende universiteiten.
Daar leven andere vragen.

Het vakblad Science zette onlangs 125 van die actuele vragen uit de wetenschap op een rij.
Waarvan is het universum gemaakt?
Wat is de biologische basis van bewustzijn?
Hoe worden herinneringen opgeslagen en opgeroepen?
Hoe en wanneer ontstond het leven op aarde?
Allemaal prangende vragen, de ene al wat groter dan de andere.


Bestaat telepathie?
Welke theorie verklaart psi-fenomenen?
Voelen mensen het als iemand naar hen zit te staren?
Wat leren we uit de ganzfeld-experimenten?
Die vragen stonden er niet bij, in Science.
Wetenschappers liggen er namelijk niet van wakker
.

Dat zou natuurlijk veranderen mocht het bestaan van telepathie of helderziendheid ooit met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid worden aangetoond.
Die dag zullen de frontpagi-na's te klein zijn.
De parapsycholoog die daarvoor tekent, heeft vrijwel met-een de Nobelprijs op zak.
'In vergelijking daarmee zullen Newton en Einstein klein bier zijn geweest', aldus de immer cassante Richard Wiseman.

Het zou Koestler nochtans niet verbaasd hebben.
Een kwestie van wereldbeeld, wellicht.
Koestler was een dualist, iemand die gelooft dat er behalve 'materie' ook zoiets bestaat als 'geest'.
Wie weet of zo'n geest niet, los van de zintuigen, tot waarnemen in staat is.
Het zesde zintuig, jawel. Dat overleeft na de dood van het lichaam.

Stel je een menselijke soort voor zónder ogen, schreef Arthur Koestler in 1972 in The Roots of Coincidence.
Een mensen-soort zoals die in Het land der blinden van H.G. Wells

'Zij zouden vast en zeker onze claim verwerpen dat wij verre voorwerpen kunnen waarnemen zonder ze aan te raken.
Of anders zouden ze verklaren dat zo'n vermogen, als het echt bestaat, buiten het domein van de natuurlijke causaliteit ligt, en dus buitenzintuiglijke
waarneming moet worden genoemd.' .


Koestler droeg The Roots of Coincidence op aan Rosalind Heywood, die de legendarische, en vandaag nog steeds actieve Society for Psychical Research
(www.spr.ac.uk) had voorgezeten.
Opgericht in 1882, was die vereniging het verzamelpunt voor Victoriaanse dames en heren met veel vrije tijd, die onderzoek wilden doen naar leven na de
dood. Het waren parapsychologen avant la lettre, die de wetenschappelijke methode nog niet hadden ontdekt, maar zich beperkten tot het onderzoeken van
zogenaamde spontane gevallen: mediums, bezetenen en helderzienden allerhande.
Het waren mensen die zochten naar de ziel.
Dat deed Koestler ook
.

Volgens sommigen ligt de verklaring voor 's mans bijgeloof in zijn biografie.
Hij was geboren en getogen als communist, maar viel van zijn geloof na de zuiveringsprocessen van Stalin, eind jaren dertig.
Voor Koestler, die er zijn beroemde roman Darkness at Noon over schreef, was de desillusie enorm.
Misschien, wordt weleens gesuggereerd, ruilde hij de ene ideologie in voor de andere: van communisme naar dualisme.

Koestler had alleszins geen hoge pet op van het wetenschappelijke materialisme, dat de mens - inclusief het bewustzijn - uiteindelijk toch reduceert
tot zijn materiële bestanddelen. 'Als je maar lang genoeg blijft zeggen dat de mens niet meer is dan een wat groot uitgevallen rat', schreef hij ooit,
'dan zullen zijn snorharen beginnen te groeien en bijt hij in je vinger'.
Als iemand die zowel het communisme als het nazisme overleefde, sprak hij uit ervaring.

Koestler was er, net als zovelen onder ons, van overtuigd dat de menselijke geest niet volledig kan worden beschreven door alleen de zichtbare,
tastbare en meetbare dimensies van de werkelijkheid te onderzoeken.
Als de mens niet meer is dan een hoopje materie dat gehoorzaamt aan deterministische natuurwetten, dan blijft er niets meer over van onze ziel,
van onze vrije wil. Zo luidt althans al eeuwenlang de vrees.


Misschien worden parapsychologen niet zozeer gedreven door de hoop om iets te vinden, maar door de angst om niets te vinden.


Joël De Ceulaer

Info
Website Koestler Unit: http://moebius.psy.ed.ac.uk/
Knack - 17-08-2005r
Ni dieu , Ni maitre
Ni , Ni , Ni ( The knight of Ni )

Gebruikersavatar
MOODY BLUE
Diehard
Berichten: 1080
Lid geworden op: 22 apr 2006 19:10

Bericht door MOODY BLUE » 05 nov 2006 00:27

In de tijd dat Tenhaef nog leefde heb ik een periode gehad dat "parapsychologie" mij erg interesseerde. Achteraf bezien hing dat samen met mijn religieuse belevingswereld van toen. Het spirituele trok van alle kanten aan mij.

Nadat ik besloot dat religie/geloof niet meer paste in mijn leven, en ik koos voor de ratio is die geïntresseerdheid in dat wat men "parapsychologie" noemt ook snel verdwenen.
Het is mij een raadsel waarom sommigen deze tak van sport nog steeds onder de noemer vn wetenschap laat vallen.
Nooit, maar dan ook NOOIT is er enig bewijs voor leven buiten de materie van het lichaam van mens/dier/boom/plant gevonden.

En wetenschap draait toch om BEWIJZEN of in ieder geval theorieën ontwikkelen die gestoeld zijn op logisch redeneren?!
Afbeelding

I'm more than that, I know I am, at least, I think I must be.

There you go man, keep as cool as you can.

Gebruikersavatar
windsurfer
Diehard
Berichten: 1408
Lid geworden op: 06 jun 2006 09:27

Bericht door windsurfer » 05 nov 2006 09:33

Ik beschouw het niet als wetenschap, net zo min als theologie.

Los daarvan: je kunt wel wetenschappelijke methoden gebruiken, en het daarom onder wetenschap scharen, maar als je subject al op een niet wetenschappelijke aanname berust vind ik het zelf geen wetenschap dat je bedrijft.
"keeping an open mind is a virtue, but not so open that your brains fall out"

Jessy
Ervaren pen
Berichten: 854
Lid geworden op: 02 feb 2005 17:45
Locatie: Maastricht

Bericht door Jessy » 05 nov 2006 09:49

Wetenschap is vragen stellen. Vrij veel wetenschappers beperken zich tot de ideeën die ze al hebben, en alles wat ze tegenkomen wat hierin niet past wijzen ze af. In mijn ogen is dit geen wetenschap en het is ook niet vernieuwend. Het niet kunnen loslaten van je ideeën is ook gebaseerd op angst.

P.B.
Zie de zin in de onzin en de onzin in de zin.

Gebruikersavatar
Tsjok45
Bevlogen
Berichten: 3134
Lid geworden op: 15 feb 2006 13:57
Locatie: gent
Contacteer:

Bericht door Tsjok45 » 05 nov 2006 09:50

NOOIT is er enig bewijs voor leven buiten de materie van het lichaam van mens/dier/boom/plant gevonden.
*De mogelijkheid dat er buitenaards leven bestaat is niet uit te sluiten ( maar nog niet gevonden )

Ikzelf zou daarom deze uitspraak liever formuleren als volgt :
NOOIT is er enig bewijs voor leven gevonden dat NIET is gebaseerd op een materieele(= in de in elkaar
omzetbare vormen van energie en/of stof ) drager ....


En wetenschap draait toch om BEWIJZEN
Hier dient wel___ naar mijn mening ____ een verduidelijking en nuancering te worden gegeven over het begrip "bewijs" ....


Overigens ga ik mee in het standpunt dat
het uitgangspunt ( net als in de theologie ) een studie is van een " metafysische " aanname die NOOIT kan uitgetest of GEFALSIFEERD worden ....

Het paranormale is namelijk een "bovenantuurlijke " verklaring en bovenantuurlijke entiteiten/agens ( en dooddoener )voorop stellen (voor waar aannemen ) , voor bepaalde waarnemingen en "ervaringen " en waarvoor evengoed methodisch naturalistische verklaringen kunnen worden bedacht en gegeven (en die zijn wel falsifeerbaar ; uittestbaar en kontroleerbaar door iedereen die dat wenst te doen , mits het verwerfbaar bezitten van de nodige kennis en kundigheden en de bereidheid de feiten als filter te aanvaarden )
Laatst gewijzigd door Tsjok45 op 05 nov 2006 14:58, 1 keer totaal gewijzigd.
Ni dieu , Ni maitre
Ni , Ni , Ni ( The knight of Ni )

Gebruikersavatar
windsurfer
Diehard
Berichten: 1408
Lid geworden op: 06 jun 2006 09:27

Bericht door windsurfer » 05 nov 2006 09:54

Jessy schreef:Wetenschap is vragen stellen. Vrij veel wetenschappers beperken zich tot de ideeën die ze al hebben, en alles wat ze tegenkomen wat hierin niet past wijzen ze af. In mijn ogen is dit geen wetenschap en het is ook niet vernieuwend. Het niet kunnen loslaten van je ideeën is ook gebaseerd op angst.

P.B.
onzin, wetenschappers beperken zich juist niet tot de ideeen die ze al hebben. dat is dogmatisme (en juist kenmerkend voor geloof). ik ben wel met je eens dat het loslaten van dogmatisme, zoals loslaten van geloof, gepaard gaat met angst.
"keeping an open mind is a virtue, but not so open that your brains fall out"

Gebruikersavatar
Tsjok45
Bevlogen
Berichten: 3134
Lid geworden op: 15 feb 2006 13:57
Locatie: gent
Contacteer:

Bericht door Tsjok45 » 05 nov 2006 10:06

Vrij veel wetenschappers beperken zich tot de ideeën die ze al hebben, en alles wat ze tegenkomen wat hierin niet past wijzen ze af.
De ideeen die een wetenschapper heeft moeten consistent zijn met het reeds verworven corpus aan kennis ...
Indien men desondanks eigenzinnig verder doet met deze "alternatieve " ideeen moet men met harde feitelijke bewijzen komen ... als men dit aankan en dit de kritiek van de peer-review doorstaat , dan kan men soms een verandering of toevoeging aan dit corpus verwezenlijken ...
Het alternatief mag dan al veel verklaren ... ze moet ook het reeds gekende kunnen verklaren en ze moet ook een logisch aanvaardbare verklaring kunnen geven van de tegen haar gevoerde tegenbewijzen ... Bovendien moet ze beter zijn dan haar concurenten ....
De einzelganger kan niet volstaan met iets te stellen of van een ander standpunt uit gaan dat men als onbetwijfelbaar waar aanvaard ... Men moet zowel de gebruikte en ontwikkelde methodes van onderzoek als de resulaten ervan , presenteren en aan kritiek blootstellen

Wetenschap is een gezamelijke onderneming ....met ingebouwd zelfreinigend vermogen op basis van zowel voldoende aanwijzingen als mogelijke falsificaties
Parapsychologen en "alternatieve wetenschappers " hebben naar mijn weten nog nooit de Nobelprijs voor hun werk op dat specifieke gebied gewonnen ....

Overigens zijn er WEL nodbelprijswinnaars die in het paranormale of het bovenantuurlijke "geloofden " .....
Ni dieu , Ni maitre
Ni , Ni , Ni ( The knight of Ni )

Gebruikersavatar
wahlers
Bevlogen
Berichten: 2234
Lid geworden op: 29 jan 2006 15:28
Locatie: Spijkenisse

Bericht door wahlers » 05 nov 2006 13:26

Mijn analyse en persoonlijke mening na het lezen van het openingsbericht:

Het is waar dat de pure , dus niet toegepaste, wetenschap altijd probeert om de nog onopgeloste vragen te beantwoorden.
Maar als regel worden verklaringen, in eerste instantie, gezocht binnen het kader van de huidige kennis of als uitbreiding op bestaande kennis.

Bij bijzondere verschijnselen en verrassende resultaten zal een pure wetenschapper eerst proberen om alle denkbare invloeden te elimineren. Als uitstekend voorbeeld geldt het verwijderen van het duivenpaar uit de hoornantenne bij de metingen van Penzias en Wilson in 1965 (die, bij toeval, de achtergrondstraling maten). Vervolgens zal men zoeken naar een 'aardse' verklaring zoals deze op dat moment werd aangedragen door Dicke (Nb Penzias en Wilson waren niet op de hoogte van het theoretische werk van Gamov uit 1948).

Heel af en toe valt inderdaad een bepaalde meting/observatie niet te verklaren binnen het kader van de bestaande wetensschap! Dit was het geval van de lichtsnelheid in vacuum zoals gemeten door de interferometer experimenten van Michelson en Morley in de periode 1881-1887. Zie o.a.: http://en.wikipedia.org/wiki/Michelson-Morley

De verrassende uitkomst van Michelson en Morley leidde, indirect, wel tot nieuwe theorieën (relativiteit en quantummechanica - hoewel dit laatste mede dankzij de zwarte lichaam stralingsmetingen van Planck tot stand gekomen is! Zie o.a.: http://en.wikipedia.org/wiki/Black_body_radiation).
De verrassende uitkomst van de experimenten van Michleson en Morley waren de doodsteek voor de 'metafysisch-achtige' aether! Zie o.a.: http://en.wikipedia.org/wiki/Aether_theories (hoewel in deze laatste referentie meerdere aether versies besproken worden).

Een amoebe heeft een zeer beperkte leefruimte en een zeer beperkte zintuigelijke ervaring van zijn leefruimte. En zoals gravitatie voor een in de oppervlaktespanning levende amoebe 'bizar' klinkt, zo ook zijn wij beperkt tot een bepaalde leefruimte met beperkende zintuigelijke waarnemingen en ervaren wij de eigenschappen van de 'quantumdynamica' als 'bizar'.
Maar wij weten, in de ten opzichte van een amoebe macroscopische wereld, dat gravitatie een reël feit is! Als zodanig kunnen wij met onze macroscopische kennis lachen om de amoebe die gravitatie als iets metafysch 'magisch' beschouwd.

De meeste, zo niet alle, parapsychologen hebben geen flauw besef wat quantumfysica inhoud of waar deze theorie nu eigenlijk voor staat. Het is dan ook lachwekkend om de 'bizarheid' van de quantummechanica te koppelen aan wat voor parapsychologisch verschijnsel dan ook zonder steekhoudende metingen en een gedegen en solide wetenschappelijke afleiding.
En deze is er niet in het veld van de parapsychologie!

Dan blijft dus uitsluitend en alleen over de waarnemingen in Edinburgh!
Waarnemingen die mogelijk indicaties hebben die de statistische waarschijnlijkheid ontstijgen!
En de vraag of dit zo is, is nog steeds een open vraag!
Maar tot nu toe, en in het verleden, is keer op keer gebleken dat er het één en ander aan te merken viel op hetzij de meetopstelling, hetzij de interpretaties van de meetgegevens of beiden!
En zonder een wetenschappelijke onderbouwing moeten metingen alleen nu eenmaal aan hogere eisen voldoen!

Immers, bij een bestaande theorie of hypothese hoeven we immers maar één (geldige!) meting te doen om een (deel van een) theorie te falsificeren! En een theorie kan nooit bevestigd worden door metingen alleen! Naast de metingen moet er immers een samenhangende verklaring zijn! En als deze samenhangende verklaring ontbreekt, wat het geval is bij de parapsychologie, dan moeten de metingen dus voldoen aan de meest stringente eisen van dubbelblind, herhaalbaarheid en verifieerbaarheid met onafhankelijke bevestigende andere proeven.

Momenteel voldoet geen van de parapsychologische metingen aan deze eisen...hoewel de wetenschappelijke aanpak in Edinburgh een stap is in de goede richting. Maar het is zeker nog te vroeg voor conclusies!


MvG, Wim.
Only two things are infinite: the universe and human stupidity;
and I'm not certain about the universe. (Albert Einstein, 1879-1955)

Gebruikersavatar
Tsjok45
Bevlogen
Berichten: 3134
Lid geworden op: 15 feb 2006 13:57
Locatie: gent
Contacteer:

Bericht door Tsjok45 » 05 nov 2006 15:18

Dr Susan Blackmore beleefde persoonlijk een paranormale ervaring( uittreding uit het lichaam )
Ze besloot daarom onderzoek te doen naar het paranormale Ze werd een toonaangevende wereld-autoriteit op het gebied van de parapsychologie
In
2000 liet ze echter het gebied voor wat het was

Ze schreef een lezenswaardig verslag waarin ze haar redenen om dit te doen , uiteenzet
http://www.susanblackmore.co.uk/Chapters/Kurtz.htm

Waaruit deze teaser
......
just over thirty years ago that I had the dramatic out-of-body experience that convinced me of the reality of psychic phenomena and launched me on a crusade to show those closed-minded scientists that consciousness could reach beyond the body and that death was not the end. Just a few years of careful experiments changed all that. I found no psychic phenomena - only wishful thinking, self-deception, experimental error and, occasionally, fraud. I became a sceptic.So why didn’t I give up then? There are lots of bad reasons. Admitting you are wrong is always hard, even though it's a skill every scientist needs to learn. And starting again as a baby in a new field is a daunting prospect. So is losing all the status and power of being an expert. I have to confess I enjoyed my hard-won knowledge. Yes, I have read Michael Faraday's 1853 report on table tipping, and the first 1930s studies in parapsychology, and the latest arguments over meta-analysis of computer-controlled ESP experiments, not to mention the infamous Scole report (Feedback, New Scientist, 22 January). Should I feel obliged to keep using this knowledge if I can? No. Enough is enough. None of it ever gets anywhere. That's a good enough reason for leaving.

But perhaps the real reason is that I am just too tired - and tired above all of working to maintain an open mind. I couldn’t dismiss all those extraordinary claims out of hand. After all, they might just be true, and if they were then swathes of science would have to be rewritten.......
Trouwens ook Gerard 'tHooft heeft heelwat te zeggen over paranormale toestanden
http://www.freethinker.nl/forum/viewtopic.php?t=2466
Ni dieu , Ni maitre
Ni , Ni , Ni ( The knight of Ni )

mustafa
Bevlogen
Berichten: 1611
Lid geworden op: 18 aug 2006 18:41
Locatie: losser

Bericht door mustafa » 05 nov 2006 15:31

god = music
architektuur = bevroren muziek
overwin het kwade door het goede
ik ben een niet-religieus gelovige
ik ben feminist
homoeopathie # kwakzalverij
ervaring telt

Tao
Berichten: 2
Lid geworden op: 11 nov 2006 18:07

Kijk ook eens op dit forum

Bericht door Tao » 13 nov 2006 08:01


Gebruikersavatar
Ali
Banned
Berichten: 2910
Lid geworden op: 20 sep 2008 01:58

Re:

Bericht door Ali » 05 sep 2010 23:37

wahlers schreef: De meeste, zo niet alle, parapsychologen hebben geen flauw besef wat quantumfysica inhoud of waar deze theorie nu eigenlijk voor staat. Het is dan ook lachwekkend om de 'bizarheid' van de quantummechanica te koppelen aan wat voor parapsychologisch verschijnsel dan ook zonder steekhoudende metingen en een gedegen en solide wetenschappelijke afleiding.
En deze is er niet in het veld van de parapsychologie!
Wist grootspreker Wahlers niet dat hiero in het hollandse, paranormaal onderzoeker Prof Dr Dick Bierman en experimenteel fysicus, klager Wahlers zijn QM-spinsels weg belleblazen kan?

Gebruikersavatar
doctorwho
Ontoombaar
Berichten: 10369
Lid geworden op: 19 mei 2005 12:53
Locatie: tardis

Re: De wetenschap zoekt bewijzen: parapsychologie

Bericht door doctorwho » 06 sep 2010 12:32

ali,

Wat bedoel je buiten het topic-bumpen hier precies?
Wie atheïsme een geloof noemt kan tot niets bekeerd worden
The person who calls atheism a religion can be converted to nothing

Gebruikersavatar
wahlers
Bevlogen
Berichten: 2234
Lid geworden op: 29 jan 2006 15:28
Locatie: Spijkenisse

Re: Re:

Bericht door wahlers » 06 sep 2010 17:54

Ali schreef:
wahlers schreef: De meeste, zo niet alle, parapsychologen hebben geen flauw besef wat quantumfysica inhoud of waar deze theorie nu eigenlijk voor staat. Het is dan ook lachwekkend om de 'bizarheid' van de quantummechanica te koppelen aan wat voor parapsychologisch verschijnsel dan ook zonder steekhoudende metingen en een gedegen en solide wetenschappelijke afleiding.
En deze is er niet in het veld van de parapsychologie!
Wist grootspreker Wahlers niet dat hiero in het hollandse, paranormaal onderzoeker Prof Dr Dick Bierman en experimenteel fysicus, klager Wahlers zijn QM-spinsels weg belleblazen kan?
Wat is het wat deze twee doen en wat heeft dit te maken met het feit dat, en ik citeer mezelf:
Het is dan ook lachwekkend om de 'bizarheid' van de quantummechanica te koppelen aan wat voor parapsychologisch verschijnsel dan ook zonder steekhoudende metingen en een gedegen en solide wetenschappelijke afleiding.
En deze is er niet in het veld van de parapsychologie!
Welke wetenschappelijke wapenfeiten kun jij refereren in de wetenschappelijke literatuur van experimenteel fysicus en parapshycholoog Prof Dr Dick Bierman?
Blijkbaar heb ik dit wereldnieuws gemist. Dus kom maar op met je referenties. Wetenschappelijk geverifieerde referenties natuurlijk. Waar is het bewijsmateriaal?

Overigens, bijzondere beweringen vereisen bijzonder solide bewijs. Anecdotische verhalen, te doen gebruikelijk in de parapsychologie, zijn niet geldig in de wetenschap dus al helemaal niet voor een bijzonder bewijs. Denk daarbij ter vergelijking aan de vele anecdotische verhalen betreffende waargenomen UFO's en buitenaardse ontvoeringen.

Hier is een bruikbare referentie die 100 jaar parapsychologie opsomt:
http://skepp.be/artikels/randwetenschap ... n-tot-hoop
Het bevat o.a. een voor mij zeer bekend koppel: Tenhaeff en Croiset.


MvG, Wim Ahlers.
Only two things are infinite: the universe and human stupidity;
and I'm not certain about the universe. (Albert Einstein, 1879-1955)

Gebruikersavatar
Ali
Banned
Berichten: 2910
Lid geworden op: 20 sep 2008 01:58

Re: Re:

Bericht door Ali » 06 sep 2010 21:48

wahlers schreef:
Welke wetenschappelijke wapenfeiten kun jij refereren in de wetenschappelijke literatuur van experimenteel fysicus en parapshycholoog Prof Dr Dick Bierman?
Blijkbaar heb ik dit wereldnieuws gemist. Dus kom maar op met je referenties. Wetenschappelijk geverifieerde referenties natuurlijk. Waar is het bewijsmateriaal?
CURRENT RESEARCH
The current research topics focus on Consciousness and the underlying non conscious processes. In research on intuition new methods have been developed where the use of an eye marker formeasurement of the pupil dilation during problem solving is a crucial aspect. Using this method we can discriminate between several factors contributing to the intuitive problem solving, namely implicit learning, somatic marker formation, 'listening' to the somatic marker and the more controversial aspect of presentiment.(see recent article on intuition in CABN below). In research of the measurement problem in Quantum Physics we have extended the original work of Shimony et al by using brain signals rather than verbal report to see if pre-observation of a quantum even has an effect on later observation. Preliminary data seem to lend some support to the 'radical subjective solution of the measurement problem'. I.e. conscious observation is a condition to make a measurement complete (link to article in Mind & Matter below).

http://home.medewerker.uva.nl/d.j.bierman/

Plaats reactie