Robert Frans:
Ik had het over de wetenschap, de filosofie, de kunst, de menselijke ervaring, dat soort dingen. Die kunnen elkaar dus wel degelijk aanvullen. Als je echter inderdaad gelooft dat enkel de wetenschap relevant is, tja, dan houdt dat natuurlijk op. Maar dat is dus niet de énige consistente kijk die je erop kunt hebben.
Ik heb dan ook geen problemen met de wetenschap, maar alleen met de idee dat enkel de wetenschap gezaghebbend zou zijn. Dat hoeft dus helemaal niet zo te zijn. Als iemands denkwijze consistent in zichzelf is en niet strijdig met de werkelijkheid zoals wij die ervaren of waarnemen, dan kan het prima bestaansrecht hebben. Dergelijke denkwijzen, zowel theïstisch als atheïstisch houden uiteindelijk ook het langste stand.
Of het dan ook meteen de waarheid is, dat kunnen we nooit zeker weten, maar we kunnen wél zeker weten wat níét waar kan zijn, puur op basis van de logica en de menselijke ervaring.
Natuurlijk kan alles elkaar aanvullen per persoon! Ik heb b.v. veel aan wetenschap en vul dit aan met muziek van Buddy Guy en geurkaarsen. Daarbij schenk ik dan een heerlijk glaasje Westmalle Triple en kijk ondertussen naar een kunstwerk van Appel.
Dus om nou te zeggen dat ALLEEN wetenschap relevant is. Natuurlijk niet!Wetenschap is niet gezaghebbend maar als ik kan kiezen tussen een ziekenhuis met geschoolde medici of gebedsgenezers, neig ik naar de eerste.
Het katholicisme heeft dus inderdaad een vrij consistente kijk op God en het kwaad. Even heel simpel gezegd: God is liefde en wil deze daarom delen met mensen die net als Hem volledig vrije wil hebben, zacht en kwetsbaar zijn en gelijkwaardig aan Hem zijn, want liefde is immers zichzelf overgevende gemeenschap.
Dus hebben wij zodanig vrije wil gekregen dat we ook tégen Hem kunnen kiezen, zijn we als kleine, kwetsbare wezens in een universum gezet dat goed noch kwaad is maar ons wel oefent in het samenwerken en delen met elkaar en onze zwakheid tot ons voordeel te verheffen en is God zelf uiteindelijk ook mens geworden om zo naast ons te komen staan en te delen in alles wat ons bezighoudt, dus ook het lijden en de dood.
De mens kan dus kwaad doen en zich daardoor zo vervreemden van zichzelf, de medemens en schepping, dat zij haar kwetsbaarheid niet meer aanvaardt, daardoor ook de schepping zelf als kwaad ziet en ook God minder goed tot niet meer kan vinden. Maar hij kan daardoor ook echt kiezen voor het goede, voor de liefde, zo enorm groeien daarin en God en elkaar juist leren kennen in het lijden.
Dat zal wel zijn: Dat het katholoicisme een vrij consistente (veranderende) kijk op een god heeft. Dat heeft mijn buurman met zijn ufo-geloof. Geen spelt tussen te krijgen. ZO consistent!
"God is liefde" Punt. Klaar. Geen onderzoek, geen testen, Tegenspraak (verderf en ellende in de wereld) wordt niet geaccepteerd. Nee want de gelovige WEET dat God (whatever that may be) liefde is. En daar moeten we het maar mee doen! Nou niet dus! Als je zo'n bewering doet, moet je dat hard kunnen maken. Als ik een schilderij van Karel Appel mooi vind, kan ik dat haarfijn uitleggen (aan de hand van dat schilderij!). Als ik zeg dat een veer en een kilo lood tegelijkertijd de grond raken als ik ze laat vallen in een vacuüm, kan ik dat aantonen! De medici in het ziekenhuis genezen je! De gebedsgenezers worden alleen rijk.
Is dit verhaal aanvaardbaar? Dat ligt eraan hoe je zelf tegen dit soort onderwerpen aankijkt. Maar, hoewel mijn beschrijving wat kort-door-de-bocht is en niet zonder gebrekkigheden, het is wel consistent binnen het katholieke systeem, met wat we zelf ook waarnemen en ook met de menselijke ervaring.
Dat ligt er maar aan hoe je er naar kijkt...DAN bestaan ufo's! Het ligt er maar hoe je er naar kijkt. Dan genezen gebedsgenezers! Het is maar hoe je er naar kijkt. Dan werkt je horoscoop. Het is maar hoe je er naar kijkt.
De idee van het universum als een soort leerschool, als een mogelijkheid om echte, diepgaande liefde te beoefenen, kom je dan ook in verschillende denkwijzen tegen. Geluk wordt dan niet zozeer gezocht in materiele welvaart, maar in de totale aanvaarding van alles wat op je pad komt, zodat niets je meer ongelukkig kan maken.
In de mystieke tradities wordt dat omschreven als totale samensmelting met het universum of de volmaakte vereniging met de God van het Al, afhankelijk van de traditie.
Is dit verhaal de meest juiste omschrijving? Zoals al gezegd, dat kunnen we nooit zeker weten, we kunnen alleen weten wat in elk geval níét juist kan zijn.
Wat is al eerder zei. De tao van de fysica. Om van te smullen denk ik. Taalkundig zit het prachtig in elkaar, maar het slaat kant noch wal!
En als je bijvoorbeeld gelooft dat de waarheid subjectief is, dat ieder zijn persoonlijke waarheid heeft en dus niemand feitelijk ongelijk kan hebben, en je spreekt vervolgens iemand tegen die dat niet gelooft, als je zegt dat iemand die gelooft dat er wél één absolute waarheid is geen gelijk kan hebben, dan ben je natuurlijk ook inconsistent.
Zoals de cabaretiér Lebbis eens in een liedje zong: "Ik weet zeker dat ik gelijk heb / Dat er twijfel moet bestaan / Altijd zeker is het kwaad / en daar twijfel ik niet aan." Mooi gevonden, maar natuurlijk wel inconsistent.
DE waarheid (wat dat dan ook moge zijn) is uiteraard objectief. Maar subjectieve vliegtuigen die vliegen....subjectieve oncologen....kom op nou! Wetenschap werkt. De aarde IS 4,5 miljard jaar oud en jouw kerk heeft dat pas veel later erkent! Zij kon niet omgaan met deze objectieve waarheden. Maar dan heb je de slimme apologeten die er wel wat van kunnen maken. Lang leve de taal!
Overigens heeft het katholicisme niet per se aan de huidige wetenschap haar complexiteit te danken. Ze groeide daar al in lang voordat de huidige wetenschap haar intrede deed.
Wel zijn filosofie en wetenschap heel lang als één geheel gezien, ook in de Middeleeuwen, en is de idee dat beide gescheiden disciplines zijn nog relatief jong en ook vooral westers. Dat maakt het niet meer of minder waar natuurlijk, maar het is dus wel een heel eigen kijk op de zaak die voor de mensheid eigenlijk helemaal niet zo vanzelfsprekend is.
Het kan soms zelfs hinderlijk zijn in onze ontwikkeling. Zo vindt men het in Japan bijvoorbeeld veel gemakkelijker en vanzelfsprekender om met robots te praten en menselijk contact te hebben dan hier, omdat men daar vooral animistisch is, dus gelooft dat alles een ziel heeft. Dat kan positieve invloed hebben op de ontwikkeling van de robotica daar.
En doordat bijvoorbeeld natuurvolkeren heel dicht bij de natuur leven, weten zij vaak ook véél meer over de planten en dieren in hun omgeving, met al hun unieke eigenschappen, en weten zij daar vaak op veel creatievere wijze gebruik van te maken dan wij.
Zelf hang ik dus een beetje tussen die twee visies in: ja, beiden staan prima op zichzelf, maar beiden geven wel een eigen betekenis aan wat wij zien.
Tot voor 400 jaar was alles filosofie. De wetenschappelijke methode werd pas later (rond 1700) geïntroduceerd. Waarom? Omdat DAT blijkt te werken! Natuurlijk bestond wetenschap in de middeleeuwen niet. Alles was geïndoctrineerd en besmet met geloof in entiteiten en geesten. Dit heeft de "wetenschap" dan ook lang dwars gezeten.
Ik heb niets tegen natuurvolken en kan een mythe prachtig vinden! Maar het gaat hier om waarheidsgehalten van iets. En als mijn ketting van mijn fiets breekt KAN dat de geest van mijn overleden overgrootvader zijn die mij dwars wil liggen of een seintje wil geven, maar het KAN ook roestvorming zijn omdat ik mijn fiets altijd buiten laat staan.
Wetenschap werkt! Het heeft haar nut bewezen.
