Re: Wij weten wat leven is....
Geplaatst: 21 okt 2009 15:54
Het is voor iedereen goed als iedereen tot altruistisch handelen bereid is. Maar onafhankelijk van wat alle andere mensen doen, is het voor het individu altijd het voordeligst om zélf nooit altruistisch te handelen. Zie Prisoner's dilemma. Opportunisme als basis onder de moraal werkt daarom alleen als het zo is dat Nash-evenwicht tot globaal optimum leidt. Aangezien dat niet het geval is, werkt opportunisme niet als basis onder de moraal.The Black Mathematician schreef:Het is in die zin opportunistisch dat als iedereen het Pereto-optimum schendt, je een stuk slechter af bent. Maar misschien is opportunistisch niet het juiste woord.
Dat klopt, maar het Pareto-principe is niets meer dan een algoritme: gegeven een beginsituatie, welke herverdeling is toegestaan? Je kunt in gedachten wel beginnen met een beginsituatie waarbij niemand ongelijk is aan anderen, maar hoe kun je zeker stellen dat de toegestane herverdelingen toepasbaar zijn in onze situatie? Dat lijkt me een serieus probleem.Dat is inderdaad een probleem, al kunnen we eisen dat we uitgaan van een blanko beginsituatie en dan kijken welke strategieën een Pareto-evenwicht opleveren.Overigens heb ik een ander bezwaar tegen deze karakterisatie van moraal: stel dat onze beginsituatie er een is waarin de samenleving bestaat uit een steenrijke elite en een groep arme slaven. Er zijn genoeg middelen om iedereen vrij en welvarend te laten leven, maar zo'n herverdeling benadeelt de rijke elite. Het Pareto-principe lijkt dus te impliceren dat we moreel verplicht zijn de ongelijkheid en slavernij in die samenleving in stand te houden.
Dat was slechts bedoeld om de invloed van opportunistische motieven zoveel mogelijk weg te nemen. Om vervolgens, vrij van eigenbelangen, na te kunnen denken over welke moraal goed zou zijn. Het is een startpunt, niet een 'methode' of 'criterium' of zelfs 'ethiek'.Ik heb namelijk ook problemen met jouw methode. Ik herhaal hem even:Je kunt ook vanuit een gedachtenexperiment redeneren...
Er volgt nog niets, want er zijn nog geen waarden geformuleerd. Natuurlijk kan het zijn dat jij het fijn vindt om vermoord te worden. Je zult dan een soort moraal willen die rekening houdt met wat mensen fijn vinden. 'De kans wagen' dat je geen dier zult worden en dus het slachten van dieren toestaan, klinkt niet erg rationeel. Het risico dat je geen mens wordt is erg groot, en als je als mens geboren wordt schiet je er weinig mee op. Een rationele calculus minimaliseert de kans dat je een ellendig leven zult lijden, en dat lijkt een goede benadering van onze morele intuities.Punt 1 is subjectiviteit. Als ik besluit dat ik het niet erg vind om vermoord te worden, volgt volgens jouw ethiek dat ik mag moorden.
Ik kan besluiten dat ik de kans waag dat ik een mens word en daarom besluit dat mensen dieren mogen eten.
Je bedoelt dat niet iedereen op dezelfde 'oplossing' zal komen? Dat ben ik met je eens, maar daar valt vervolgens over te discusseren; wie heeft de beste redenen? In ieder geval kun je uit verschil van mening niet concluderen dat de ene mening niet beter is dan de andere.Je hoeft dus geen eenduidige moraal voor iedereen te krijgen.
.. alleen lijken de consequenties niet precies overeen te komen met wat we in werkelijkheid (met goede reden) goed en slecht vinden. Maar misschien kun je daar een oplossing voor bedenken.Mijn "methode" daarentegen lijkt een objectief criterium voor wat goed is en wat slecht is te leveren.
Aha, bedoelde je dat. Nee, de moraal die opstelt, is de moraal die mensen zullen hanteren. Als je wordt geboren als konijn, en opgepeuzeld door een vos, dan heb je natuurlijk pech gehad. Maar je kunt wel voorkomen dat je op het kerstmenu van een restaurant terecht komtPunt 2: Ik kan normen en waarden opstellen voor iedereen inclusief dieren. Maar no way dat dieren zich er zelf aan houden. Ik kan wel besluiten dat we elkaar niet mogen opeten, maar als ik een hongerige beer tegenkom, hoef ik er niet op te rekenen dat hij zich aan mijn normen en waarden zal houden. Dat bedoel ik dus met dat ze niet meedoen met het spel.
.Met rationele redenen bedoel je 'motivatie'? Dat is natuurlijk een belangrijk punt. Wat motiveert iemand om zo te handelen als hij gelooft dat 'juist' is, zelfs als dat af en toe in zijn nadeel is? Socrates (eindelijk, ik kan hem eens aanhalen -grin-) was van mening dat ieder streeft naar een 'goed leven' (in de zin van: 'het goede leven', 'gelukkig leven'). Maar dat is onmogelijk, meende hij, als men van zichzelf weet ondeugdelijk te handelen. Moreel slecht handelen is shameful, en als men zich voor zichzelf schaamt, kan men niet werkelijk gelukkig zijn. Ik kan me hier eigenlijk wel in vinden. Je zou wellicht kunnen reageren met: 'en wat nou als ik me helemaal niet schaam, en juist heel erg gelukkig wordt van misdaden plegen?' Tja, als alle intrinsieke motivatie ontbreekt om je moreel juist te gedragen, blijft enkel de extrinsieke over. Concreet: straffen die de samenleving je oplegt.Punt 3: Het blijft erg a posteriori. Als je geluk hebt gehad en goed terecht bent gekomen, wat zorgt er dan voor dat je moreel blijft handelen? Mijn methode lijkt rationele redenen te geven om moreel te blijven handelen.
