Locutus schreef: De fout die je maakt is dat je het verschil niet ziet tussen een feilbare koning en een onfeilbare god. En nu zul je wellicht gaan zeggen dat je niet gelooft in een onfeilbare god, maar helaas, dat was onderdeel van mijn argument.
Dat verschil zie ik wel. Het punt is dat ik het zowel met de koning als met die hypothetische onfeilbare God oneens kan zijn, en dat ik zijn wetten kan overtreden. Derhalve is er geen absolute moraal.
Natuurlijk kan een onfeilbare en almachtige god (als die zou bestaan) wetten maken die absoluut zijn. Hij zou dan machines moeten maken zonder autonomie, en geen mensen zoals we die nu kennen.
Het lukt mij nog steeds niet om in te zien hoe een stelsel van wetten absoluut kan zijn, als we om ons heen zien dat we in feite gewoon kunnen doen en denken wat we willen.
Bedenk dat ik hiermee slechts reageer op de theist die het volgende zegt:
Als de naturlist gelijk heeft, dan is er geen absolute moraal. Echter als de theist gelijk heeft (de theist die een onfeilbare moraalgever postuleert), dan is er 'by definiton', wèl een absolute moraal.
En toch blijft voor mij dat woordje 'absoluut' hier iets wat een beetje in het vacuum zweeft. Wat maakt een wet absoluut?
De wetten die Isaac Asimov voor robots heeft opgesteld, die zouden absoluut kunnen worden genoemd, mits de robots ook zodanig geprogrammeerd worden dat zij de wetten nooit zullen overtreden, en er zelfs nooit over zullen peinzen. Zodra men robots autonoom laat denken en handelen, dan zie ik niet meer hoe die wetten absoluut kunnen zijn. Het woordje absoluut is dan niet meer dan een inhoudsloze krachtterm. Het stelt niets voor, ongeacht of de wetgever feilbaar of onfeilbaar is.
Wat mij dan opvalt is dat de naturalist zich vaak in allerlei bochten wringt om toch maar aan te tonen dat hij wel degelijk een soort van absolute moraal heeft,
Mij zul je dat niet horen zeggen. In ieder geval niet in een abstracte filosofische discussie als deze.
terwijl de enige goeie eerste reactie is: Jouw moraal is evenmin absoluut, want je zult eerst moeten bewijzen dat zo'n onfeilbare God bestaat, postuleren alleen is zinloos. En dat de theist daar niet toe in staat is leg je verder in je reply haarfijn uit.
Dat is eigenlijk precies wat ik bedoel. Er komt bovendien nog iets bij. Zélfs in het hypothetische geval dat men zou bewijzen dat er een bovennatuurlijke entiteit zou bestaan, dan zou men er nog niet zijn, want men dient glashard aan te tonen dat de entiteit ook onfeilbaar is.
En ik blijf erbij dat een wet die genegeerd kan worden, geen absolute wet is. Het woord absoluut betekent mijns inziens dan niets. Ik kan dan zeggen:
'de universele verklaring van de rechten van de mens zijn absoluut', en dan is het niet meer dan mijn woord tegen dat van de theïst. Indien de theïst dan zegt:
'nee hoor, want de mens is feilbaar en de God waar ik in geloof niet', waarop ik dan antwoord:
'Bewijs eerst maar eens dat die God onfeilbaar is, wellicht deugen die wetten helemaal niet, omdat die God, Demon of Hersenschim jou voor het lapje houdt, en geenszins onfeilbaar is. ' [en dan heb ik het nog niet eens over het bestaansbewijs gehad].
Volgens mij zijn we het wel eens.
Ja, ik geloof het ook. Alleen blijft het voor mij volkomen onduidelijk hoe een wet die ik volstrekt kan negeren, absoluut kan zijn.
Een vriendelijke groet.
)
