Freethinker.nl

Kitty: Dat mogen zij persoonlijk weigeren, maar ze moeten dan wel een patient doorverwijzen.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Euthanasie_in_Nederland

Het 'recht' om te sterven

In Nederland bestaat geen "recht" op euthanasie. De beslissing om aan een euthanasieverzoek te voldoen is aan de behandelende arts. Een arts heeft tegenover zijn patiënt twee verplichtingen:

* zijn lijden te verlichten of weg te nemen;
* zijn leven te behouden.

De tweede verplichting staat tegenover de wens om euthanasie van de patiënt. Artsen mogen daarom weigeren een euthanasieverzoek in te willigen. Ook verpleegkundigen of apothekers mogen weigeren mee te werken aan (de voorbereidingen van) euthanasie. Deze zorgverleners kunnen wegens hun weigering niet worden vervolgd. De wet wil juist waarborgen dat een arts niet in strijd met zijn eigen geweten hoeft te handelen. Wel zal een afwijzende arts de patiënt doorverwijzen naar een collega die het aan het verzoek mogelijk wel gehoor zal geven.

In Amersfoort zijn een aantal verzorgingshuizen in opspraak geraakt, nadat men standaard invoerde dat er niet meer gereanimeerd zou worden, behalve dan wanneer de oudere in het paarse formulier aangaf wel gereanimeerd wilden worden.

Ouderen zullen er sneller slecht uitkomen dan een jongere. De kwaliteit van leven zal veelal minder zijn dan de kwantiteit. Daarom lijkt het mij niet verkeerd om boven een bepaalde leeftijd aan te geven dat je niet meer gereanimeerd wil worden. Dit lijkt me een recht.

Jammer dan ambulance-broeders dit als niet-rechtsgeldig zien (een SOS-talisman waarin deze verklaring staat). En ja, als je daar eenmaal licht kun jij je recht op zelfbeschikking niet aangeven.

Ik vind dat de wetgeving hierop zal moeten worden aangepast.
Martha

Sararje schreef:

a.r. schreef: Zou je denken? Veel medische "wetenschap" baseert zich nl (toch nog) op god en god houdt van menselijk lijden dat zo lang mogelijk gerekt moet moet worden, dat is nl goed voor een mens

Kan jij dit even onderbouwen. Wetenschap an sich dus ook medische wetenschap werkt volgens de wetenschappelijke methode en ik heb nog geen goddelijke en/of religieuze basis gezien hierin. Wel heb ik gezien dat men medische beslissingen neemt over patienten die de omgeviing mogelijk onbegrijpelijk vindt. Maar ik meen dat dit nooit door de arts op god mag worden gestoeld. Het woordje god komt ook niet voor in de Nederlandse artseneed. Deze is namelijk:

Ik zweer/beloof dat ik de geneeskunst zo goed als ik kan zal uitoefenen ten dienste van mijn medemens. Ik zal zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen en lijden verlichten. Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen. Ik zal aan de patiënt geen schade doen. Ik luister en zal hem goed inlichten. Ik zal geheim houden wat mij is toevertrouwd. Ik zal de geneeskundige kennis van mijzelf en anderen bevorderen. Ik erken de grenzen van mijn mogelijkheden. Ik zal mij open en toetsbaar opstellen, en ik ken mijn verantwoordelijkheid voor de samenleving. Ik zal de beschikbaarheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg bevorderen. Ik maak geen misbruik van mijn medisch kennis, ook niet onder druk. Ik zal zo het beroep van arts in ere houden.

http://knmg.artsennet.nl/uri/?uri=AMGAT ... 1169290340

Ook de oudere Eed van Hippocrates rept niet over god.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Eed_van_Hippocrates

Ik vraag me dus hardop af waar god voorkomt in de beslissingen van de arts. Kan a.r. dit even aantonen alsjeblieft?

Mooi hé zo'n eed....en idd je hebt gelijk het woordje "god" komt er niet in voor. Toch, mijn beste Sararje vraag ik mijn hardop af, of jij wel eens in een ziekenhuis bent geweest...de namen van deze instuten beginnen nl nogal vaak met "Sint". Even een rondje Rotterdamse ziekenhuizen: Sint Fransicus, Sint Clara, of ze zijn van protestants chistelijke signatuur zoals het Ikazia. Hebben we als wereldstad zijnde, natuurlijk ook de algemene ziekenhuizen zoals het Erasmus Medisch Centrum (vml Coolsingelziekenhuis), het Zuiderziekenhuis, het Oogziekenhuis, Daniël den Hoed en het Havenziekenhuis. En dan hadden we ook nog het van "van Dam Bethesda" ziekenhuis: http://nl.wikipedia.org/wiki/Van_Dam-Ziekenhuis

Rondje Dordrecht eo: Daar waren ooit het Katholiek ziekenhuis en het Refaja, zij fuseerden (en inmiddels een jaar of tien/vijftien geleden ?? werd het uitgebreid met een locatie in Zwijndrecht, dat toen nog de naam (sint)Jacobus ziekenhuis kreeg) en die gedrieën inmiddels "Albert Schweitzer" heten en dit als slogan heeft: zorg met hoofd, hart en ziel.

In al deze ziekenhuizen werken mensen en die ziekenhuizen en die mensen hebben een overtuiging en verder is er beleid en is er wetgeving en dus kun je als mens/patient zeggen, ik wil niet, maar als het ziekhuisbeleid, de arts of de ambulancebroeder het nodig vindt om jou "te redden" terwijl jij buiten bewustzijn bent, dan gebeurt dus gewoon. Of jij nu een SOS talisman draagt of een andere "niet reanimeren" verklaring op zak hebt of niet. Off topic, maar wel belangrijk te weten: Hetzelfde geldt voor een euthanasie verklaring overigens: Je kunt er één hebben en je huisarts, kinderen, ouders, man, vrouw weten er van af, maar du moment dat je bijv een ongeluk krijgt of om welke reden ook niet meer in staat bent om zelf aan te geven wat je wilt, vervalt je euthanasie verklaring tot een vodje oud papier als je de pech hebt, dat je een arts of andere hulpverlener tegenkomt, die god boven de eed stelt!

Je gaat toch niet die beslissing bij ambulancebroeders leggen ?
Als je niet gereanimeerd wilt worden stap je NU uit het leven, niet achtereaf klagen.

Waarom zou ik uit het leven willen stappen? Ik accepteer het leven met alle pro- en contra's....ik wil die beslissing bij mijzelf leggen, maar dat is igg van comatueuze toestand of anderszins op dát moment onbekwame geestelijke vermogens, onmogelijk, als je in (sommige) "christelijk(e)" handen(len) valt!

Ongeloveloos schreef:Je gaat toch niet die beslissing bij ambulancebroeders leggen ?

Het zou goed zijn als ambulancebroeders zouden opletten of iemand een SOS-talisman of niet-reanimerenpenning draagt, en vervolgens daarnaar handelen.

Ongeloveloos schreef:Als je niet gereanimeerd wilt worden stap je NU uit het leven, niet achtereaf klagen.

NU uit het leven stappen terwijl er geen sprake is van een hartstilstand? Ongelooflijk vreemd wat je hier zegt.
Het is niet zo dat je levensmoe bent of depressief als je ervoor kiest dat je niet gereanimeerd wenst te worden. Misschien dat je dat idee hebt.

Ongeloveloos schreef:Je gaat toch niet die beslissing bij ambulancebroeders leggen ?
Als je niet gereanimeerd wilt worden stap je NU uit het leven, niet achtereaf klagen.

Ja, die beslissing ligt bij de ambulancebroeder,...
maar als jij wil trachten 'niet reanimeren' te zeggen op het moment dat je rikketik geen bloed meer pompt en er op dat moment geen zuurstof naar je hersenen toe gepompt worden, dan vind ik dat erg knap.

Daar doe je helaas niets aan.
Wij geven met onze cliënten wanneer deze naar het ziekenhuis gaan, altijd een kopie mee van het paarse formulier. Daar moeten ziekenhuizen zich aan houden omdat dit rechtsgeldig vaststaat. Een SOS-talisman met deze verklaring is volgens een ziekenhuis niet rechtsgeldig.

Maar ja, iemand die gezond is en ook niet oud, heeft in ieder geval geen paars formulier.

Martha

a.r. schreef:

Sararje schreef:

a.r. schreef: Zou je denken? Veel medische "wetenschap" baseert zich nl (toch nog) op god en god houdt van menselijk lijden dat zo lang mogelijk gerekt moet moet worden, dat is nl goed voor een mens

Kan jij dit even onderbouwen. Wetenschap an sich dus ook medische wetenschap werkt volgens de wetenschappelijke methode en ik heb nog geen goddelijke en/of religieuze basis gezien hierin. Wel heb ik gezien dat men medische beslissingen neemt over patienten die de omgeviing mogelijk onbegrijpelijk vindt. Maar ik meen dat dit nooit door de arts op god mag worden gestoeld. Het woordje god komt ook niet voor in de Nederlandse artseneed. Deze is namelijk:

Ik zweer/beloof dat ik de geneeskunst zo goed als ik kan zal uitoefenen ten dienste van mijn medemens. Ik zal zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen en lijden verlichten. Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen. Ik zal aan de patiënt geen schade doen. Ik luister en zal hem goed inlichten. Ik zal geheim houden wat mij is toevertrouwd. Ik zal de geneeskundige kennis van mijzelf en anderen bevorderen. Ik erken de grenzen van mijn mogelijkheden. Ik zal mij open en toetsbaar opstellen, en ik ken mijn verantwoordelijkheid voor de samenleving. Ik zal de beschikbaarheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg bevorderen. Ik maak geen misbruik van mijn medisch kennis, ook niet onder druk. Ik zal zo het beroep van arts in ere houden.

http://knmg.artsennet.nl/uri/?uri=AMGAT ... 1169290340

Ook de oudere Eed van Hippocrates rept niet over god.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Eed_van_Hippocrates

Ik vraag me dus hardop af waar god voorkomt in de beslissingen van de arts. Kan a.r. dit even aantonen alsjeblieft?

Mooi hé zo'n eed....en idd je hebt gelijk het woordje "god" komt er niet in voor. Toch, mijn beste Sararje vraag ik mijn hardop af, of jij wel eens in een ziekenhuis bent geweest...de namen van deze instuten beginnen nl nogal vaak met "Sint". Even een rondje Rotterdamse ziekenhuizen: Sint Fransicus, Sint Clara, of ze zijn van protestants chistelijke signatuur zoals het Ikazia. Hebben we als wereldstad zijnde, natuurlijk ook de algemene ziekenhuizen zoals het Erasmus Medisch Centrum (vml Coolsingelziekenhuis), het Zuiderziekenhuis, het Oogziekenhuis, Daniël den Hoed en het Havenziekenhuis. En dan hadden we ook nog het van "van Dam Bethesda" ziekenhuis: http://nl.wikipedia.org/wiki/Van_Dam-Ziekenhuis

Prachtig allemaal, en ja hoor, ik ben wel eens in een ziekenhuis geweest. Zo min mogelijk, dat geef ik grif toe want ik heb leukere dingen te doen in de regel maar omdat een instelling een bepaalde signatuur heeft, is het nog niet zo dat de medische wetenschap dan ook die signatuur krijgt. Dat was jouw stellingname, daar hadden we het over. Natuurlijk zijn er medische instellingen met een religieuze signatuur, maar voor 90% is dat iets dat nog stamt uit de tijd van de verzuiling en dat heeft nagenoeg geen invloed op het medisch handelen van het personeel. De tijd dat een Katholiek ziekenhuis bij een abortus geen geld meer krijgt uit Rome, is voorbij.

Rondje Dordrecht eo: Daar waren ooit het Katholiek ziekenhuis en het Refaja, zij fuseerden (en inmiddels een jaar of tien/vijftien geleden ?? werd het uitgebreid met een locatie in Zwijndrecht, dat toen nog de naam (sint)Jacobus ziekenhuis kreeg) en die gedrieën inmiddels "Albert Schweitzer" heten en dit als slogan heeft: zorg met hoofd, hart en ziel.

Ja en dus? Toen ik laatst iets naars meemaakte, sprak mijn moeder ook tegen me: "nou, dat is een krasje op je ziel". Neemt mijn moeder daarmee aan dat ik een ziel heb? Natuurlijk niet, maar sommige mensen willen nu eenmaal dit soort plechtstatig taalgebruik. Bovendien, wat maken dit soort slogans uit voor het medisch handelen van de artsen die er werken? Ik vind dat je spijkers op laag water zoekt op het moment dat dit niet meer zou mogen. Moeten zorginstellingen zich voortaan gaan uiten in atheistische newspeak?

In al deze ziekenhuizen werken mensen en die ziekenhuizen en die mensen hebben een overtuiging en verder is er beleid en is er wetgeving en dus kun je als mens/patient zeggen, ik wil niet, maar als het ziekhuisbeleid, de arts of de ambulancebroeder het nodig vindt om jou "te redden" terwijl jij buiten bewustzijn bent, dan gebeurt dus gewoon. Of jij nu een SOS talisman draagt of een andere "niet reanimeren" verklaring op zak hebt of niet. Off topic, maar wel belangrijk te weten: Hetzelfde geldt voor een euthanasie verklaring overigens: Je kunt er één hebben en je huisarts, kinderen, ouders, man, vrouw weten er van af, maar du moment dat je bijv een ongeluk krijgt of om welke reden ook niet meer in staat bent om zelf aan te geven wat je wilt, vervalt je euthanasie verklaring tot een vodje oud papier als je de pech hebt, dat je een arts of andere hulpverlener tegenkomt, die god boven de eed stelt!

Stel nu even dat onze zorginstellingen helemaal geen enkele religieuze signatuur zouden hebben (wat op korte termijn onmogelijk is, de grootste religie is nog altijd het Christendom), denk je dat het dan waarschijnlijk is dat een ziekenbroeder/zuster anders zou handelen? Natuurlijk niet. Zijn handelen moet staan in het teken van leven en het proberen om leven te redden waar mogelijk en wenselijk. Dat is nu eenmaal de consequentie van de artseneed zoals die nu staat. Ik citeer nogmaals: "Ik zweer/beloof dat ik de geneeskunst zo goed als ik kan zal uitoefenen ten dienste van mijn medemens. Ik zal zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen en lijden verlichten. Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen. Ik zal aan de patiënt geen schade doen. " Hieruit mag je aannemen dat belang voor het leven voorop staat. Een samenleving waarbij het leven niet voorop staat, wordt een heel morbide samenleving.
Maar afgezien daarvan, met bovenstaand citaat toon je alleen aan dat een broeder in principe handelt voor het leven. Dat dit komt door religie betwijfel ik ten zeerste want om een heel concreet voorbeeld te geven: in vroegere Katholieke ziekenhuizen wilde het nog wel eens zo zijn dat als een vrouw in barensnood was, de artsen liever het kind ter wereld lieten komen dan de moeder laten leven, juist omdat de moeder al gedoopt was. Kortom, het in het teken staan van leven is omdat een arts en in het verlengde daarvan voor medemenselijkheid behoort te staan en ik vraag je nogmaals om de stelling te onderbouwen dat "veel medische "wetenschap" baseert zich nl (toch nog) op god en god houdt van menselijk lijden dat zo lang mogelijk gerekt moet moet worden". Met citaten of anecdotes (ookal zijn die naar) van patienten die in leven moeten worden gehouden, kom je er niet. Het gaat mij namelijk op het baseren op een god voor dat medische handelen. Dat is de crux en die dien je dus aan te tonen en hoe vervelend die anecdotes ook zijn, ze tonen niet dat medische levensverlenging gebaseerd is op enig religieus beginsel.

Samante schreef:

Ongeloveloos schreef:Je gaat toch niet die beslissing bij ambulancebroeders leggen ?

Het zou goed zijn als ambulancebroeders zouden opletten of iemand een SOS-talisman of niet-reanimerenpenning draagt, en vervolgens daarnaar handelen.

Juist. Dus als elke seconde telt, moeten ambulancebroeders eerst kijken of er, ergens om de nek, nog een kettinkje te vinden is, waarop staat dat de betreffende persoon al dan niet gere-animeerd wil worden.

En als het slachtoffer wèl gereanimeerd had willen worden, maar overlijdt omdat die broeders te lang onder de coltrui aan het frunnikken waren, dan is dat een gevalletje van jammer, nietwaar?

Samante schreef:

Ongeloveloos schreef:Als je niet gereanimeerd wilt worden stap je NU uit het leven, niet achtereaf klagen.

NU uit het leven stappen terwijl er geen sprake is van een hartstilstand? Ongelooflijk vreemd wat je hier zegt.
Het is niet zo dat je levensmoe bent of depressief als je ervoor kiest dat je niet gereanimeerd wenst te worden. Misschien dat je dat idee hebt.

Maar waarom zou je dan niet gereanimeerd willen worden?

En waar eindigt dit?

Gaan we binnenkort ook geen mensen uit brandende huizen halen, omdat leven met lelijke, uiterst pijnlijke brandwonden volgens sommigen een ondraaglijk vooruitzicht is? (Tenzij zeker is dat het slachtoffer geen "ik wil niet uit een brandend huis gehaald worden"-talisman draagt, natuurlijk)

Of gaan we dan pas mensen uit zee redden, als zeker is dat de drenkeling niet heeft aangegeven dat deze geen speciale paarse "ik wil niet gered worden"-zwembroek aan heeft? Immers, als je te lang geen lucht krijgt, kan dat ook voor hersenschade zorgen.

Moraal van mijn verhaal: het zou teveel mensenlevevens kosten als broeders op dit soort kettinkjes zouden moeten letten.

En waar eindigt dit?

Gaan we binnenkort ook geen mensen uit brandende huizen halen, omdat leven met lelijke, uiterst pijnlijke brandwonden volgens sommigen een ondraaglijk vooruitzicht is?

hellend vlak drogreden

Reanimeer-risico

Als iedereen als kasplantje verder zou moeten leven na een succesvolle reanimatie, dan zou het een slechte zaak zijn.
Een minimaal kwantificeren is onmisbaar om een oordeel te geven.

Op de website van de hartstichting staat als antwoord op een brief van iemand met reanimatievrees ondermeer :

http://www.hartstichting.nl/go/default.asp?mID=5527&rID=2064 schreef:. . Wat betreft de bovengenoemde schade bij overleving wil ik het volgende opmerken. Onderzoek wijst uit dat
80% van de overlevenden niet of nauwelijks cerebrale schade heeft,
10% heeft lichte schade maar functioneert goed en
10% heeft dusdanige schade dat verpleeghuisopname noodzakelijk is.
Juist door de inzet van burgerhulpverlening wordt sneller gestart met reanimeren, waardoor de kans op beschadiging verder verlaagd kan worden (want hoe langer gewacht wordt, hoe groter de kans op cerebrale schade). Het is dus beslist niet zo dat de mensen die gereanimeerd worden een grote kans lopen om als kasplant in een verpleeginrichting te eindigen, zoals u stelt in uw inleiding van het stuk Reanimeerdwang.. .

Elders op die website staat:

Reanimatie is een medische behandeling bij een acute, levensbedreigende situatie zoals een hart- en/of ademstilstand. Niet starten of staken van reanimatie leidt tot onherstelbare schade, primair in de hersenen na ongeveer vier tot zes minuten, en tot de biologische dood van de patiënt na acht tot tien minuten.

Dat lijkt te zeggen dat NIET-reanimeren alleen een zekere dood betekent, als je echt niets doet.
Voor de betreffende de minste kans op enig risico. Voor de betrokkenen een probleem.

Kent iemand beter uitgesplitste cijfers ?
Bijvoorbeeld naar leeftijdscategorie, correlatie met wachttijd etc. ?

Roeland

collegavanerik schreef:

En waar eindigt dit?

Gaan we binnenkort ook geen mensen uit brandende huizen halen, omdat leven met lelijke, uiterst pijnlijke brandwonden volgens sommigen een ondraaglijk vooruitzicht is?

hellend vlak drogreden

Tutut Het kan een drogreden zijn, ook een geldig argument. Zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Hellend_vlak_(retoriek)

Bovendien, als CvE de context van mijn verhaal goed bekijkt, dan zou hij kunnen ontdekken dat mijn argument in feite een vergelijking is, die vermomd is als hellend vlak-argument.

(Of ik moet echt heel vaag geschreven hebben )

Elberfeld schreef:

Samante schreef:

Ongeloveloos schreef:Je gaat toch niet die beslissing bij ambulancebroeders leggen ?

Het zou goed zijn als ambulancebroeders zouden opletten of iemand een SOS-talisman of niet-reanimerenpenning draagt, en vervolgens daarnaar handelen.

Juist. Dus als elke seconde telt, moeten ambulancebroeders eerst kijken of er, ergens om de nek, nog een kettinkje te vinden is, waarop staat dat de betreffende persoon al dan niet gere-animeerd wil worden.

En als het slachtoffer wèl gereanimeerd had willen worden, maar overlijdt omdat die broeders te lang onder de coltrui aan het frunnikken waren, dan is dat een gevalletje van jammer, nietwaar?

Als de penning niet duidelijk zichtbaar is en niets direct zichtbaar wijst op een niet-reanimerenverklaring zal men moeten reanimeren lijkt me.

Samante schreef:

Ongeloveloos schreef:Als je niet gereanimeerd wilt worden stap je NU uit het leven, niet achtereaf klagen.

NU uit het leven stappen terwijl er geen sprake is van een hartstilstand? Ongelooflijk vreemd wat je hier zegt.
Het is niet zo dat je levensmoe bent of depressief als je ervoor kiest dat je niet gereanimeerd wenst te worden. Misschien dat je dat idee hebt.

Maar waarom zou je dan niet gereanimeerd willen worden?

We hebben in Nederland nog niet het recht op euthanasie. Euthanasie die afdwingbaar is kennen we niet. We kennen ook nog niet echt specialisten in euthanasie.
Zolang euthanasie niet goed geregeld is wil ik niet zomaar gereanimeerd worden.
Want stel je voor dat je bij de minderheid van de gevallen behoort waarbij de kwaliteit van leven drastisch is afgenomen juist vanwege de reanimatie. En dat men niet bereid is medewerking te verlenen aan jouw zelfgekozen levenseinde. Misschien is men daartoe niet bereid omdat volgens de artsen jouw lijden niet als ondraaglijk wordt gezien. Daarom wil ik niet gereanimeerd worden omdat ik niet bang ben om dood te gaan, maar wel bang ben voor de manier waarop.

En waar eindigt dit?

Gaan we binnenkort ook geen mensen uit brandende huizen halen, omdat leven met lelijke, uiterst pijnlijke brandwonden volgens sommigen een ondraaglijk vooruitzicht is? (Tenzij zeker is dat het slachtoffer geen "ik wil niet uit een brandend huis gehaald worden"-talisman draagt, natuurlijk)

Als we een goede euthanasiewet zouden hebben waarbij men het recht heeft op een zelfgekozen levenseinde, kan men ook na te zijn gered uit een brandend huis worden verlost van het leven.

Of gaan we dan pas mensen uit zee redden, als zeker is dat de drenkeling niet heeft aangegeven dat deze geen speciale paarse "ik wil niet gered worden"-zwembroek aan heeft? Immers, als je te lang geen lucht krijgt, kan dat ook voor hersenschade zorgen.

Nogmaals, met een recht op euthanasie is hierin geen probleem.

Samante schreef:Als de penning niet duidelijk zichtbaar is en niets direct zichtbaar wijst op een niet-reanimerenverklaring zal men moeten reanimeren lijkt me.

Samante,
Zonder gegevens over de mate van hersenschade, of de kans daarop, valt die conclusie toch niet te trekken ?!
Verder vind ik hersenschade van een andere orde dan brand- of snijwonden of ander lijfelijk ongemak.

Roeland

heeck schreef:

Samante schreef:Als de penning niet duidelijk zichtbaar is en niets direct zichtbaar wijst op een niet-reanimerenverklaring zal men moeten reanimeren lijkt me.

Samante,
Zonder gegevens over de mate van hersenschade, of de kans daarop, valt die conclusie toch niet te trekken ?!
Verder vind ik hersenschade van een andere orde dan brand- of snijwonden of ander lijfelijk ongemak.

Ik heb geen data over de kans op hersenschade, ik weet alleen dat het mogelijk is dat hersenschade optreedt bij een hartstilstand. En een recht op een zelfgekozen levenseinde ontbreekt. Het lijkt mij nu de praktijk dat wanneer men in een verpleeghuis terechtkomt en lichaamsfuncties moet missen, na te zijn gereanimeerd bij hartstilstand, dat een zelfgekozen levenseinde onbespreekbaar is. Het is alleen bespreekbaar, lijkt het, in het geval van ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Zelfs dan is er geen recht voor de patiënt op euthanasie.

Ik kan me bijna geen mooiere dood voorstellen dan een hartstilstand. En, puur gesproken vanuit mijn eigen perceptie, zou ik ook met het moment waarop het plaatsvindt vrede hebben. Als het nu zou moeten gebeuren, dan zij het zo. Ook al heb ik nog volop zin in het leven en wil ik nog een hoop dingen doen. Ik ben niet levensmoe, ik neem het leven en de dood zoals dat komt. Mijn grootste angst is dat ik gedwongen wordt te leven op een moment dat ik daar zelf een einde verkies.

Lijfelijk ongemak is er in vele variaties en dat ongemak kan zeer groot zijn. De een kan leven met bijvoorbeeld een stoma terwijl een ander dat een ondraaglijke last vindt. Dat is in de perceptie van ieder verschillend.
Voor de een is doofheid een ongemak waarmee niet te leven valt, en voor de ander hoort het er helaas bij.