Makkelijke moordpartijen

[Petra]

Nou ben ik nogal in gevecht tegen kolonies mieren.
Ik veeg hele groepen met een natte dweil op. De enkeling die aan de dweil weet te ontkomen zet het op een rennen.
Dan vind ik dat weer zo heldhaftig dat ik ze maar laat gaan.
Vliegen en muggen gaan we zonder pardon met een vliegenmepper te lijf.

Kakkerlakken vang ik en gooi ik ook trouwens naar buiten, maar meer vanwege andere redenen.
Nou zijn er ook nogal wat wilde katten. Die veeg ik dus ook niet op met m'n reuze dweil.

Gekko's kom ik ook nogal 's tegen, die zet ik dan weer buiten i.p.v. ze met gemak te vermorzelen. En als m'n katten een gekko te pakken hebben rennen wij erop af om het beestje uit de klauwen van onze moordenaars te redden.

Hypocriet toch.
Waarom het ene beest in grote getale ombrengen en de andere redden?
Is een gekko liever dan een mier?

[Peter van Velzen]

Een Gekko in ons huis wordt niet naar buiten gebracht maar bewust met rust gelaten. Met name de kleiner huishagedissen (Tjin-Tjoks) zijn zeer welkom omdat ze insecten eten; dus ook stekende en bijtende soorten. Het nadeel is slechts dat ze de plinten onder poepen, maar je moet wat overhebben voor een goede nachtrust.

Zo wordt onze houding ten opzichte van dieren mede bepaald door de hoeveelheid hinder of voordeel die we van ze hebben. En uiteraard hoe groter het dier hoe meer rekening we er mee houden. Zowel in positief als in negatief opzicht. Dat is in wezen doodnormaal. Het is wanneer je ze als één categorie gaat beschouwen dat ons gedrag inconsequent lijkt. Maar dat is in wezen een kwestie van verkeerd categoriseren. Een mier is geen Gekko en een Gekko is geen kat. Ze allemaal op dezelfde manier behandelen is net zo logisch als je opa de fles geven, of je baby een gebitsbakje.

[De Encyclopedist]

Kakkerlakken vang ik en gooi ik ook trouwens naar buiten, maar meer vanwege andere redenen.
[...]
Gekko's kom ik ook nogal 's tegen, die zet ik dan weer buiten i.p.v. ze met gemak te vermorzelen.
[...]
Is een gekko liever dan een mier?

Of gekko's, respectievelijk mieren, lief zijn durf ik niet te zeggen. Wel weet ik dat gekko's nuttig kunnen zijn voor ongediertebestrijding. In de jaren 90 -de kruitdampen van de eerste golfoorlog waren nog maar net opgetrokken- maakte ik met drie vrienden een reis door Indonesië. Gekko's zijn daar bepaald niet zeldzaam en elke nacht waren die diertjes wel te zien, van minuscule tjitjaks tot flink uit de kluit gewassen hagedissen. Mijn reisgenoot E. rapporteerde bij een ontbijt op Flores dat hij de avond te voren uit de slaap gehouden werd door een luidruchtig fouragerende kakkerlak van enkele centimeters groot, totdat een tokeh, een grote gekko van wel een voet lang, uit het niets tevoorschijn kwam, die kakkerlak opgriste en met een flink gekraak verorberde.

Het was me al opgevallen dat Indonesiërs -ondank het lawaai dat sommige soorten voortbrengen- zich niets aantrekken van gekko's in hun huis. Naar aanleiding van bovenstaand voorval heb ik navraag gedaan naar de reden en het antwoord was dat gekko's gewaardeerd worden omdat ze insekten vangen. Er is een volksgeloof dat de aanwezigheid van tokehs een huis zegen brengt.

[Rereformed]

Waarom het ene beest in grote getale ombrengen en de andere redden?
Is een gekko liever dan een mier?

Eén reden die meespeelt is dat voor ons mensen de waarde van een object samenhangt met hoe zeldzaam iets is. Met een aantal van tien miljoen miljard op aarde is de waarde van een mier beduidend lager dan die van een olifant of blauwe vinvis.
Iemand wees me er ooit op dat dit gegeven zich ook uitstrekt over de mensenwereld: hoe meer mensen op aarde, des te kleiner hun waarde wordt. Vind ik nog steeds niet leuk om te overdenken, maar de gedachte laat me nooit meer los.

Een ander aspect dat meespeelt is esthetiek. Wanneer een mens iets beschouwt als mooi dan geeft hen er veel waarde aan. En wanneer het als lelijk wordt beschouwd geeft men er geen of weinig waarde aan.

Een kostelijke illustratie ervan werd ooit gegeven door Augustinus, in een commentaar op de schepping. Hij kwam aan met een indeling in drieën wat betreft dieren: dieren die nuttig zijn, dieren die kwaadaardig zijn, en overbodige:

"Ik moet echter bekennen dat ik geen enkel idee heb waarom muizen en kikkers werden geschapen, en vliegen en wormen. Toch kan ik wel kan zien dat ze mooi zijn op hun eigen manier, hoewel vele van deze soorten vanwege onze zonden tegen ons belang ingaan."

[dikkemick]

Hypocriet toch.
Waarom het ene beest in grote getale ombrengen en de andere redden?
Is een gekko liever dan een mier?

Daar zal ongetwijfeld een evolutionaire verklaring voor te vinden zijn. Ik zou eerst denken aan "hoe socialer het dier..." maar volgens mij behoren de mieren daar juist toe...
Dan misschien: Hoe dichter het dier op evolutionaire schaal bij de mens staat, des te moeilijker wordt het, het dier te doden? Een soort moreel basis-instinct?
Het vreemde is: Wespen mep ik makkelijker dood dan mieren....(en het interesseert me niet of er 10 of 100.000 wespen in mijn dorpie zijn.

[Peter van Velzen]

Het vreemde is: Wespen mep ik makkelijker dood dan mieren....(en het interesseert me niet of er 10 of 100.000 wespen in mijn dorpie zijn.

Vind je dat gek? Dat je op een wesp reageert alsof je door een wesp gestoken bent?

[Rereformed]

Het vreemde is: Wespen mep ik makkelijker dood dan mieren....(en het interesseert me niet of er 10 of 100.000 wespen in mijn dorpie zijn.

Maar is dit niet gemakkelijk verklaarbaar? Wespen zijn gevaarlijk, ze steken, maar de wegmier (die je het meest tegenkomt in en om je huis) doet dat niet. De laatste is enkel vervelend wanneer ze in grote getalen binnenkomen of je tuin ruïneren. Een afgedwaalde mier kan interessant zijn. Ik kwam hem ooit tegen op mijn computer toetsenbord, zo één waar de toetsen een centimeter of zo ingedrukt moeten worden. En zag hem onvermoeid die bergen op en af klimmen om nergens aan te komen. Dan kun je een glimlach op je gezicht krijgen, de mier op je vinger laten klimmen en naar buiten brengen.

[dikkemick]

Het vreemde is: Wespen mep ik makkelijker dood dan mieren....(en het interesseert me niet of er 10 of 100.000 wespen in mijn dorpie zijn.

Vind je dat gek? Dat je op een wesp reageert alsof je door een wesp gestoken bent?

Mijn achterste is ook niet dol op rode mieren... (maar in mijn tuin zou ik deze kleine ettertje ook met het grootste gemak uitroeien (zoals een goed God betaamt).

[Rereformed]

Mijn achterste is ook niet dol op rode mieren... (maar in mijn tuin zou ik deze kleine ettertje ook met het grootste gemak uitroeien (zoals een goed God betaamt).

Ik ben nog nooit rode mieren tegengekomen in en om mijn huis. En het Finse bos waar ze bij miljoenen rondlopen begint op 20 meter afstand van mijn huis. Rode mieren doen een mens normaal gesproken geen enkel kwaad.

De angst ervoor is ook overdreven. Ik herinner me dat ik ooit op een afgelegen Finse school waar ik lesgaf in het speelkwartier de wacht moest houden en de leerlingen opeens net buiten het schoolgebied om elkaar heen gedromd zag. Toen ik poolshoogte nam bleek het te gaan om een wedstrijd "wie het langst op de mierenhoop kan zitten". Het was een enorme mierenhoop. Eén jongen in korte broek en T-shirt ging erop zitten, en een meisje nam de tijd op. Ik besloot om dit ongelooflijke tafereel (voor mij was het een fascinerend experiment) te volgen in plaats van meteen te verbieden. De miertjes zag je opeens in paniek in dubbele snelheid alle kanten oplopen, en op de indringer klimmen. Je zag ze zijn benen omhoog klimmen, steeds hoger klimmen. Steeds meer en meer mieren. Het scheen tot de spelregels te behoren dat je je niet mocht verroeren, maar het was toegestaan om ze uit je ogen weg te wrijven. Na een minuut of twee had de jongen het record en stond hij in alle rust op. Daarna begon hij zich te ontdoen van alle mieren via schudden en wegvegen en springen. In de les die ik daarna gaf lachten we allemaal omdat we van tijd tot tijd nog een rode mier in het klaslokaal zagen rondlopen. Ik vroeg de jongen of ze niet vreselijk bijten. Zijn antwoord was 'een beetje'. Uiteraard hoorde dat bij de heldhaftigheid die hij verondersteld was te tonen, maar het leek mij niet ver bezijden de waarheid. Ik zei hem dat wanneer er van de zomer Duitse toeristen komen hij honderd markka (lange tijd geleden) kan verdienen wanneer hij tegen ze zegt dat hij op een mierenhoop kan zitten.

Pas later kwam ik te weten dat het een oeroude Finse volkstraditie is om dit te doen. Het kan dus nog veel beter dan mijn jongetje van twaalf liet zien: in Finland behaalde een jongeman die in 2012 een weddenschap had afgesloten de krant met de kop: "77 minuten naakt op een mierenhoop zitten". Misschien was het wel mijn ex-leerling. Ook dit schijnt nog niet het record te zijn. Ik kom nog een internetsite tegen waar gewag wordt gemaakt van een prachtige foto in het natuurwetenschappelijk museum van Kuopio waar twee broers uit Jurva gezellig naakt naast elkaar zitten op een mierenhoop, waar ze het wereldrecord 2 uur en 9 minuten behaalden. Onder de foto staat het motto: "Lijden veredelt"
Dit wereldrecord wordt hier in 2007 verbroken door de viking Lyde Lyytikäinen. Bij de video staat vermeld dat Lyde in 2016 het record heeft verbeterd en nu op 5 uur zitten staat! Het is blijkbaar toegestaan tijdens het zitten er een filosofisch boek bij te lezen.

[Petra]

Eén reden die meespeelt is dat voor ons mensen de waarde van een object samenhangt met hoe zeldzaam iets is.
Iemand wees me er ooit op dat dit gegeven zich ook uitstrekt over de mensenwereld: hoe meer mensen op aarde, des te kleiner hun waarde wordt. Vind ik nog steeds niet leuk om te overdenken, maar de gedachte laat me nooit meer los.

Lekker dan, nu zit ik er ook mee.
En je deelde dit in de zin van... gedeelde smart is halve smart?

[Petra]

Een soort moreel basis-instinct?

Daar is veel onderzoek naar gedaan n.a.v. de gruwelijkheden die door Japanners aan o.a. Chinezen zijn aangedaan tijden WOII
(Vele en vele malen gruwelijker dan Hitler en trawanten.)