Folteren veroordelen is al net zo gemakkelijk als het bekrompen te noemen.siger schreef:Nog even en wie folteren veroordeelt is bekrompen.
Folteren kan echter ook wetenschappelijk benaderd worden en dan blijkt toch al snel dat ook de meeste doorsnee mensen vrij makkelijk te bewegen zijn om tot martelen over te gaan, althans, mits men zich denkt te kunnen verschuilen achter 'Befehl ist Befehl' en zo de verantwoordelijkheid denkt te kunnen ontlopen.
Experiment van Milgram
En meer recentelijk:
Kandidaten folteren man dood voor 'tv-quiz'
Evolutionaire 'verworvenheid'? Nee, andere dieren martelen niet, het is een culturele 'verworvenheid'.
Amnesty International schreef:
Wat we weten over marteling
Wat is marteling?
De definitie in het VN-verdrag tegen marteling is de meest geciteerde: marteling is het toebrengen van ernstige lichamelijke of geestelijke pijn, door of in opdracht van de overheid, met als doel een bekentenis te krijgen of te angst aan te jagen. Amnesty neemt die definitie iets breder ze beschouwt ook wat oppositiegroepen in die zin doen marteling.
Hoe verbreid is marteling?
Amnesty zegt: in meer dan 150 landen. Maar dat cijfer verhult grote verschillen. Volgens recente Jaarboeken wordt in 20 procent van die landen stelselmatig en in 55 procent geregeld gemarteld, zonder dat dat leidt tot officieel onderzoek of berechting. In 10 procent is marteling onderdeel van oorlogsmisdrijven. In 15 procent is marteling of ernstige mishandeling incidenteel en volgt er meestal een onderzoek. Dat laatste cijfer is ongetwijfeld te laag. Er is waarschijnlijk geen land ter wereld waar nooit een gevangene, een arrestant of een dronkelap door de politie wordt mishandeld.
***knip***
Is marteling cultureel bepaald?
De ene cultuur kent marteling op grote schaal, de andere nauwelijks. De nazi's waren op ongekende schaal uit op vernietiging van mensen, marteling was een daaraan ondergeschikte methode. Toch was in de Middeleeuwen de praktijk van marteling in Duitsland meer verbreid dan in de meeste andere Europese landen. In Latijns Amerika is in sommige landen sinds de koloniale tijd veel gemarteld, zoals in Peru en Mexico. In andere landen gebeurde dat veel minder, zoals Chili. Maar in de moderne tijd kwam het in Chili tot een explosie van martelingen, en in Mexico niet. Typische 'martelculturen' kun je niet onderscheiden. Je kunt hooguit een paar regio's van de wereld aanwijzen waar marteling erg is ingeburgerd, of juist niet. De Scandinavische landen hadden marteling nooit in hun wetboeken. Daarentegen hadden islamitische landen van oudsher een marteltraditie, en in de late 20ste eeuw spanden landen als Iran, Irak en Syrië de kroon in variatie en frequentie van martelen.
***knip***
Bestaat er een 'psyche van de beul'?
Ja, namelijk de psyche van de modale mens. Er zijn natuurlijk psychopaten en sadisten. Maar gewone mensen zijn, zo blijkt uit allerlei experimenten, gemakkelijk tot mishandeling te bewegen. Zet ze voor een autoritaire figuur of een 'deskundige' in een witte jas, of in een een groep die ongestraft kan mishandelen, en maar weinig mensen houden zich staande. Dat werd bewezen in de beroemde experimenten van Stanley Milgram (1961), waarin proefpersonen werd gevraagd bij foute antwoorden het ‘slachtoffer’ elektrische schokken van oplopende sterkte toe te dienen (in feite gebeurde er nets, het slachtoffer was een lid van de staf die zijn reactie op de schokken speelde).
Vervolgexperimenten van Milgram wezen uit dat de bereidheid om ‘ver te gaan’ heel verbreid is. Tussen de 61 en 68 procent van de proefpersonen gaf uiteindelijk ‘schokken’ van 450 volt. Dat percentage was even groot onder mannen van middelbare leeftijd als onder een groep verpleegsters. De omstandigheden van de proef maken wel verschil: als het slachtoffer dichtbij was, bijvoorbeeld in dezelfde kamer, of als de opdrachtgever verder weg was, bijvoorbeeld alleen op een band te horen, daalde de bereidheid tot het geven van zware schokken sterk. Tien jaar later toonde de psycholoog Philip Zimbardo aan dat studenten die als ‘bewakers’ aan een gevangenisexperiment meededen binnen korte tijd overgingen tot ernstige mishandeling en vernedering van andere studenten die de ‘gevangenen’ waren.
Schoolpsychologen weten dat maar al te goed: heel veel kinderen zijn tot verregaande vormen van pesten in staat als de groep dat aanmoedigt. De mens heeft nu eenmaal een fascinatie voor geweld, seks en verboden dingen. Dat is geen natuur, want dieren martelen niet, maar een keerzijde van de zelfbeheersing die mensen zich een leven lang eigen moeten maken.
***knip***
Bestaat er een psyche van de niet-gewelddadige mens?
Onderzoek naar bijvoorbeeld de houding van Duitse burgers onder het nazi-regime wees uit wie niet gauw met geweld collaboreerde: mensen die in geweldloze gezinnen zijn opgegroeid, die nauw contact hadden met joden en andere bevolkingsgroepen, en wier economische positie niet direct bedreigd werd. De 'helden' van het Duitse verzet tegen nazi's, en trouwens ook uit de hedendaagse mensenrechtenbeweging, waren vaak welgestelde mensen met een bovengemiddelde opleiding. Maar onder die sociale groepen bevonden zich ook de belangrijkste collaborateurs. En veel onderlinge contacten zijn ook geen garantie tegen geweld, zoals mensen in Bosnië ontdekten die plotseling werden aangevallen door buren van wie ze nauwelijks beseften dat die een andere 'nationaliteit' hadden.
Opvoeding heeft ongetwijfeld een weerslag op de latere bereidheid tot geweld. Maar conformisme, aanpassing aan het gedrag van de omgeving, is waarschijnlijk de doorslaggevende factor. Het overgrote deel van de mensen gedraagt zich zoals vrienden, familie en collega’s zich gedragen. Het is niet moeilijk vreedzaam te zijn in een vreedzaam land, wel te midden van geweld. De beste garantie voor naleving van mensenrechten is dan ook niet normstelling of bewustwording of rechtspraak, maar gewoon vrede.
Bron
