itsuka schreef:
De sluier der onwetendheid van Rawls vind ik een uitstekend principe als het gaat om staatsinrichting op basis van zaken waar je van te voren geen enkele invloed op hebt, zoals de sociaal economische positie waarin je geboren wordt.
Waar ik over twijfel is of het ook goed opgaat voor zaken als criminaliteit waar gedeeltelijk sprake is van keuzevrijheid. Ik zeg gedeeltelijk omdat ik me bewust ben dat sommige economische omstandigheden criminaliteit bijna afdwingen (laat je je kind verhongeren of steel je een brood?) en sommige psychische condities ook weinig keuzevrijheid over lijken te laten. Maar buiten die meest extreme factoren ligt een heel groot grijs gebied waarin mensen wel degelijk zelf de keuze maken om crimineel te worden. Ook onder de sluier van onwetendheid zou ik een strenge strafmaat dus niet uit de weg gaan, in ieder geval voor mensen die aantoonbaar keuzevrijheid hebben.
Maar je bevindt je nu toch ook achter een sluier der onwetendheid?
Kan jij nu uitsluiten dat je over 10 jaar een misdaad hebt gepleegd, al dan niet uit vrije keuze?
Is een crime passionel een moord uit vrije keuze?
Daarbij ging het me niet zozeer om de specifieke strafmaat, maar om de geldigheid van door leken voorgestelde vonnissen. (Zoals het staatloos maken van een persoon, in het licht van internationale mensenrechtenverdragen, die in principe
boven nationale wetten gaan.)
Over strafmaat, en het nut van repressie kunnen we (elders) nog een hele boom opzetten.
Gezien de recidive lijkt me de effectiviteit van repressie vies tegen te vallen, en diegenen die menen dat meer repressie een antwoord is op het falen van repressie, moesten zich nog eens even achter de oren krabben.
De manier van denken die je in de problemen heeft gebracht, zal je er niet uit gaan helpen.
Waar ik een afkeer van heb, is dat Joost Eerdmans-achtige idee dat we in sommige gevallen wel even een pootje kunnen lichten met de rechtsstaat, omdat dat ene geval blijkbaar net even te hard aankomt om gewoon volgens de wet te handelen. Het idee lijkt e zijn dat als de misdadiger de wet overtreedt (duh), de vertegenwoordigers van de wet dit ook wel even mogen doen. Waar heb je dan een wet voor?
Wat dat betreft ben ik een hardliner: Nee.
Los van die discussie pver de sluier vind ik wel dat iedereen zoveel mogelijk gelijk moet zijn voor de wet. Hoeveel nuance je aanbrengt is dan de discussie, maar ik vind dat je in beginsel de ene moordenaar gelijk moeten behandelen met de andere, mits hun misdaden ongeveer even zwaar wegen. En welke zwaarte je aan een moord toekent zul je onafhankelijk van specifieke situaties moeten beschrijven.
Dat moet net
niet onafhankelijk van de specifieke situatie beschrijven, want dan loop je het gevaar om verzachtende of zelfs verzwarende omstandigheden te negeren.
De interpretatie van verschillende zaken is net een hoofdtaak van de rechter.
Een moord uit noodzaak zal anders gewogen worden dan een crime passionel, die op haar beurt weer anders gewogen zal worden dan een moord met voorbedachte rade. En daarnaast spelen ook geestelijke vermogens en/of eventuele psychische aandoeningen van de verdachte/dader een rol.
Laten we daarin alsjeblieft niet gaan nivelleren.