Transitie-projecten als Transition Towns streven naar een maatschappij die met weinig tot geen fossiele brandstoffen toe kan.
Lokaal produceren en consumeren is hierbij het motto.
Dit is een noodzaak omdat een post-olietijdperk gevolgen zal hebben voor onze mobiliteit.
(En hopelijk ook voor de wereldvrede.)
Nu bestaat de transitie beweging uit een brede waaier van mensen, waarbij de een wat meer opheeft met technologie dan de ander.
Zelf behoor ik tot degenen die (moderne) technologie, mits binnen redelijke grenzen gefabriceerd en toegepast, onontbeerlijk achten voor een goed welzijn, ook in een post-carbon tijdperk.
Hoewel men veel lokaal kan organiseren ("Think Global, act local"), is niet alles op locatie verkrijgbaar of vervaardigbaar.
Dus ook na de olie zal er, mits we een plotselinge catastrofale ineenstorting van het sociaal-maatschappelijke weefsel weten te vermijden, behoefte zijn aan transport en de daarvoor benodigde energie, zij het minder.
Bio-ethanol lijkt mij daarvoor een geschikte kandidaat, omdat het een relatief eenvoudig te produceren brandstof is met een positieve EROEI (met ongeveer 4:1 maar iets slechter dan de olie uit tar sands), waarvoor eigenlijk elk soort biomassa te gebruiken is.
"Switch grass" lijkt in onze contreien een aannemelijke leverancier van ethanol. De EROEI-waarde van 4:1 is hier ook aan gelinkt.
Nu bestaan er ook bezwaren tegen biobrandstoffen als ethanol.
Zo zou het:
1, Direct dan wel indirect concurreren met voedselgewassen.
2. Er zou kunstmest voor nodig zijn.
3. Het zou niet op grote schaal te produceren zijn.
Nu denk ik dat deze kritieken vrij eenvoudig te pareren zijn, in het licht van de doelen van de transitiebeweging.
Veel van de bezwaren komen namelijk voort uit het "busines as usual" (Ook Kris de Decker van Lowtech magazine bezondigt zich hier merkwaardigerwijs aan..) denken van kapitalistische vrije-markteconomen, maar de transitiebeweging heeft een heel ander economisch model voor ogen.
(zie onderaan deze openingspost)
- 1, Dit bezwaar wordt gemaakt vanuit de aanname dat we ofwel voedselgewassen in de tank zullen moeten stoppen, dan wel dat een enorme vraag naar bio ethanol er toe zou leiden dat boeren liever energiegewassen dan voedsel zouden gaan verbouwen.
Mijn antwoord hierop zou zijn dat A: in een transitie economie voedsel altijd voorrang zou krijgen op brandstof, aangezien zowel voedsel als brandstof lokaal zouden (moeten) worden geproduceerd, en mensen zich niet in de eigen vingers zouden willen snijden door mobiliteit boven voedsel te verkiezen. (Wet van het minimum met directe feedback)
En B: mensen toch al zouden wonen en werken in de eigen omgeving waardoor de vraag naar ethanol zou meevallen.
Ook zou een deel van de huidige grond die nu nog voor veeteelt wordt gebruikt, in plaats daarvan ingezet kunnen worden als energieleverancier.
2. Er wordt ook kritiek geleverd op de duurzaamheid van bio-ethanol omdat er grootschalig kunstmest nodig zou zijn om de benodigde gewassen te kweken. Buiten het feit dat ik het vreemd vind dat deze kritiek nooit wordt geleverd als het om de verbouwing van ons voedsel gaat (Heeft de olie-industrie een handje in dit "bezwaar"?), denk ik dat de produktie van biobrandstof ook in een transitie-economie een afspiegeling zal zijn van de wijze waarop we voedsel verbouwen. Beiden kunnen namelijk door permacultuur geproduceerd worden. En in dat laatste geval is ethanol in het ongunstigste geval CO2 neutraal.
3. Als het bezwaar is dat ethanol niet op grote schaal te produceren is, bedoelt men dat we het niet in dezelfde kwantiteit zullen kunnen produceren als benzine en diesel op dit moment.
Dit lijkt me nauwelijks een bezwaar, aangezien de vraag in een post-transitietijdperk flink lager zal kunnen zijn.
Het privébezit, en vooral -gebruik van auto's zal flink lager liggen, en de ethanol zou vooral worden gebruikt voor het noodzakelijke transport, hulpdiensten, openbaar vervoer, en op buurtniveau gedeelde auto's.
Forenzen zal uit de gratie zijn, en binnen dorpen/steden zal het publiek zich op andere manieren verplaatsen, terwijl het lange-afstands-OV en het bescheiden aantal auto's vaker zullen worden gebruikt voor doeleinden die de vrije tijd dienen, of voor het verplaatsen van zaken die niet op de fiets mee kunnen.
(Openbaar vervoer, fietsen, al dan niet met trapondersteuning, lopend, of met lichte elektrische voertuigjes in grotere steden)
Maar ik hoop er eigenlijk op dat er hier mensen zijn die me meer stof tot nadenken kunnen geven.
Ik denk namelijk dat vrijwel elke kritiek op het winnen van bio-ethanol in de context van een transitie-economie te weerleggen zal zijn.
