Freethinker.nl

College Henk Barendregt op de Lowlands University 2013 45 min.



Wiskunde van de vrije wil.

Wilsvrijheid vermeerderen door beter programmeren!?

Velen zullen de argumenten herkennen uit de eindeloze discussies op dit forum.
Barendregt sorteert de argumenten wat anders en mengt die met zijn eigen voorliefde voor meditatie.
Het Conway's "Game of Life" wordt door Barendregt als uitgangspunt genomen.

Via een foute pseudo-stelling, die wordt verbeterd en toch weer ontkracht springt B. naar Turings universele machine (1936), met de smartphone als hedendaagse ontwikkeling daarvan.

Wat telkens mist is de mogelijkheid om te voorspellen wat het eigen einde is of zou zijn, (Het stop-probleem)
Dan houdt B. daar het moleculaire mechanisch zijn tegenaan, en daarna wat neuronenwerk met hetzelfde willoze gedrag.

Hume en Dennett hebben al benoemd hoe determinisme en vrije wil samen kunnen (R: moeten?) worden gehanteerd.
Barendregt heeft zijn eigen versie, die hij afsluit met "Punt uit!"

Met toch weer een staartje: de lerende machine.
Die heeft zelf geen vrijheid van wil. Evenzo de mens die geen vrije wil van zichzelf heeft!!!

Wel zijn de eigen handelingen van belang voor jezelf, ook al zitten we als een geit aan een touwtje.
Mens, geit en robot zitten in hetzelfde schuitje, maar zou de mens een optie meer hebben?
Via een kostelijk bavianenfilmpje wordt ook nog de strange attractor genoemd om te kunnen stellen dat mensen zo een eigen strange attractor in hun eigen doen en laten kunnen leren herkennen en vermijden, waardoor vrijheid zou toenemen.
Er is hiervoor geen (nog) geen bewijs, en onderzoek loopt. *1)

De suggestie die B. als plaatsvervanger voor bewijs opvoert is het verpakken van een aantal "Games of Life" in een enkel hoger "Game of Life.
En dat weer herhaald tot weer hogere conglomeraties.

Uiteraard zie ik mijn "vleeschelijke robot" hier magnifiek mee gesteund en zeker opvallend is het door B. onbehandeld laten van het bewustzijn dat volgens anderen de wil juist zo vrij zou kunnen maken.

B. had wat mij betreft sterker mogen benadrukken hoe het patronen leren zien door een baby ook bij zijn type van mediteren speelt, maar dan door volwassenen.
Niet met als uitkomst om een groter keuzemenu te hebben, maar juist om items uit je menu te laten vallen.

Een debat tussen Herman Philipse en Henk Barendregt lijkt me wel wat!

Roeland

Zie ook: Meditatie, hoe wat waarom.
*1) Mind-Brain-Mindfulnessonderzoek

heeck schreef:Dan houdt B. daar het moleculaire mechanisch zijn tegenaan, en daarna wat neuronenwerk met hetzelfde willoze gedrag.

Heeck, wat betekent deze zin in het Nederlands?

Jagang schreef:

heeck schreef:Dan houdt B. daar het moleculaire mechanisch zijn tegenaan, en daarna wat neuronenwerk met hetzelfde willoze gedrag.

Heeck, wat betekent deze zin in het Nederlands?

Jagang,
Nooit zal ik me beroemen op mijn schrijftalenten, maar als je de video kijkt valt alles op zijn plek.
Dat is de kortste weg.

Toch even proberen:
B. laat een video zien van een moleculair proces dat heel duidelijk van puur mechanische aard is.
Daarna laat hij eenzelfde soort video zien van een neuraal proces.
Beide om te tonen hoe op dat niveau van geen enkele wil sprake is, maar slechts mechanische processen spelen.
R.

Jagang schreef:

heeck schreef:Dan houdt B. daar het moleculaire mechanisch zijn tegenaan, en daarna wat neuronenwerk met hetzelfde willoze gedrag.

Heeck, wat betekent deze zin in het Nederlands?

Dan houdt B. daar het moleculaire mechanisch zijn tegenaan[/i], en daarna wat neuronenwerk met hetzelfde willoze gedrag.

Zo is het beter denk ik, onderlijnde hoort bij elkaar....

Haha! Barendregt speelt hiet enigzins met de betekenis van het woord "gedetermineerd" (in gewoon Nederlands: "Bepalen". Enerzijds is zijn spelletje bepaald door de regels, anderszijds is de uitkomst niet bepaald, want alleen te vinden door het spelletje te spelen. En dat is inderdaad een waar kenmerk van het leven. Wij ontdekken de uitkomst alleen door het te leven. Geen quantumcomputer, nee zelfs geen "singulariteit" kan ons hier helpen om de uitkomst van het leven uit te rekenen, aangezien we alle onderdelen nodig hebben om het te doen, en er dus geen over hebben om het te voorspellen,

Het bewust worden van een deel van de werking van ons eigen programma, ziet hij als mogelijkheid om het programma te veranderen. Ik weet niet of het bewust worden op zich een noodzakelijke voorwaarde is, maar het aanpassen van het gedrag op grond van eerdere ervaringen (leren), is een inderdaad onmisbare voorwaarde voor ons overleven. Als de mens daar niet zo goed in was, dan was hij niet waard.

Heel verhelderend. . .

Tja, het enige wat nodig is volgens mij is te weten hoe keuzes gemaakt kunnen worden. Het zou mij verbazen als daar 1 vast programma voor te vinden is...

En 1 ding staat vast. Als er 2 opties zijn is dat oneindig veel meer keus dan 1 optie. Echter 3 opties is dan weer niet oneindig veel meer keus dan 2 opties... Maar hoe dat proces in zijn werk gaat, laten we eerst hier maar afspreken dat we dat proces gewoon geen vrije wil meer noemen, dat lijkt me beter. En determinisme is dan weer een ander onderwerp. Ik neem aan dat we het eens zijn dat we dagelijks keuzes maken, bewust of onbewus, kundig of onkunig, vaardig of onvaardig.

Bob

Als er maar 1 is, is het geen optie meer.
Van optie's heb je er minimaal 2.

Interessant om gezien te hebben. Sowieso vind ik Barendregt een interessante man, ik heb ooit het voorrecht gehad om een keer met hem te mogen lunchen (ik werk ook als wiskundige in Nijmegen), toen heeft hij ook al veel verteld over deze ideeën. Leuk om nu het een en ander met filmpjes geïllustreerd te zien. Zo had ik die slider gun ei-leggende kip nog niet eerder gezien. En de apenval en dat laatste filmpje van life in life waren ook leuk om gezien te hebben. Waar hij overigens ook aan werkt, en wat ik ook reuze interessant vind, is hoe je een wiskundig bewijs door middel van de computer kan formaliseren. Het is namelijk zo dat intuïtie een belangrijke rol speelt in het begrijpen van een wiskundig bewijs, als twee wiskundigen zeggen dat ze hetzelfde bewijs snappen, kun je je afvragen: snappen ze hetzelfde? Het formaliseren van bewijzen kan helpen om tot een universeel begrip te komen.

Een kanttekening bij deze lezing: wat hij "voorspelbaarheid" noemt, is in de wiskunde bekend als berekenbaarheid.
Verder heb ik een beetje moeite met zijn definitie van de vrije wil "wij hebben invloed op het heelal", wat een voor mijn gevoel nogal kort door de bocht is. Maar ik moet zeggen dat ik sowieso moeite heb met het begrip vrije wil. De discussie op de site van Etienne Vermeersch spreekt me overigens wel aan.

Verder gaat het praatje van Barendregt natuurlijk weer over meditatie. Na aanleiding van die lunch heb ik me opgegeven voor een meditatiecursus, ik kan niet zeggen dat ik overtuigd ben, maar ik durf zeker ook niet te zeggen dat het onzin is. Hij is in ieder geval integer genoeg om in het filmpje te zeggen dat er nog het een en ander wetenschappelijk bewezen moet worden. Ik heb er mijn vraagtekens bij of dat ooit gaat lukken, maar het is wel een origineel onderzoek, meditatie benaderen vanuit de wiskunde.

Tenslotte mooi, de reclame die hij op het einde maakt voor de wiskunde. Weg die pillen, wij weten pas echt wat oneindigheid is!

@Allen,

Bij de principiële berekenbaarheid of voorspelbaarheid valt het element van de snelheid weg.

Juist dát speelt in de evolutionair-culturele werkelijkheid zo een grote rol.
Bij het exploiteren van de omgeving is het sneller *) of snel genoeg *) inspelen op omstandigheden cruciaal.
Aan een TomTom heb je niets als het ding er een dag over zou doen om een kortste rondrit te berekenen, wanneer een slechte oplossing je maar een uurtje extra kost.
De ontsnappende gazelle hoeft maar een scheetje sneller te zijn dan de gegrepene.

Maar wie weet is er een menselijk rekenwonder dat sneller een beste oplossing oplossing ophoest dan een wonderrekenend apparaat?!

Roeland
*) Afhankelijk van de mate van competitie en/of van bv seizoenen.

heeck schreef:@Allen,

Bij de principiële berekenbaarheid of voorspelbaarheid valt het element van de snelheid weg.

Juist dát speelt in de evolutionair-culturele werkelijkheid zo een grote rol.
Bij het exploiteren van de omgeving is het sneller *) of snel genoeg *) inspelen op omstandigheden cruciaal.
Aan een TomTom heb je niets als het ding er een dag over zou doen om een kortste rondrit te berekenen, wanneer een slechte oplossing je maar een uurtje extra kost.
De ontsnappende gazelle hoeft maar een scheetje sneller te zijn dan de gegrepene.

Maar wie weet is er een menselijk rekenwonder dat sneller een beste oplossing oplossing ophoest dan een wonderrekenend apparaat?!

Roeland
*) Afhankelijk van de mate van competitie en/of van bv seizoenen.

Helemaal eensch. Daarom is plannen ook enerzijds zo verschrikkelijk moeilijk, maar ook weer zo ontzettend "slim". In zekere zin kunnen wij de tom tom een dag van te voren aanzetten, als we weten dat we morgen ergens moeten zijn. En als dat niet genoeg is, kunnen we tijdens het rijden ook nog eens evalueren of de uitkomst van de tom-tom wel is zoals we verwacht hadden (hoewel bij discrepantie soms ook echt de boel letterlijk vast loopt). Je zou haast denken dat wij ons in het verleden aardig hebben moeten aanpassen aan flexibele omstandigheden...

Bob