Word ik geroepen?
@doctor who ; bedoel je het boek 'borderline times' van psychiater Dirk de Wachter? Dat was recent onderwerp bij het programma 'Boeken' van de VPRO. Er was daarnaast vorig jaar een boek van een Belgische psycholoog over "ADHD als boerenbedrog", Paul Verhaeghe volgens mij. Beiden boeiende literatuur.
Het idee van DSM is op zichzelf prima. Komt de communicatie over de patiënt ten goede, maakt vergelijkend onderzoek mogelijk, etc. Het probleem is dat velen ten onrechte denken dat een classificatie in de DSM gelijk iets zegt over welke behandeling ingezet moet worden, als richtlijn , en dat we de financiering van behandeling en zelfs de inrichting van instellingen voor GGZ op de DSM hebben gebaseerd. Zo is DSM niet bedoeld. Vervolgens willen we in Nederland verschillende duur en kosten van patiënten met dezelfde labels gaan vergelijken om daar dan weer als 'kwaliteitsinstrument' een benchmark uit te destilleren. Wetenschappelijk een onzinnig iets, aangezien een zelfde label een hele waaier aan verschillende patiënten kan bevatten en je dus een enorme spreiding gaat zien, maar toch is dit de weg die men al een paar jaar in slaat.
Een ander groot probleem is dat de neiging tot 'zelf diagnostiek' binnen de psychiatrie blijkbaar groot is, getuige het aantal mensen dat zich zelf laat verwijzen naar een psycholoog of psychiater. Niet zelden om diagnosen als ADHD of autisme te kunnen krijgen. Ook hier weer het geldelijk gewin: een kind met problemen op school dat op zichzelf best ondersteuning verdient, krijgt dat enkel vergoed als er een classificatie is. Dat vind ik een weeffout in het systeem. We maken financiering afhankelijk van een label. Daarmee ondermijnt de psychiatrie zijn eigen geloofwaardigheid, stuwt de neiging tot labelen op en nodigt mensen uit te gaan zoeken naar een classificatie die hen past om maar iets vergoed te gaan krijgen.
Ik herinner me een situatie. Moeder met dochter (19) komt bij mij op verwijzing van huisarts. Ze ontvangen PGB dat erop neerkomt dat moeder de mantelzorg voor dochter verzorgt, en daar een financiële bijdrage voor ontvangt. Moeder is daardoor vrijgesteld van solliciteren want 'moet op gezette tijden thuis zijn voor dochter' die immers 'autistisch is'. Vraag aan mij is herbevestiging van de classificatie autisme, om weer een aantal jaar vooruit te kunnen.
Wetenschappelijk gezien een aparte vraag. Want aangezien autisme niet te genezen is, is standaard na verloop van tijd moeten herbevestigen van die diagnose wat vreemd. Ander punt is dat hier blijkbaar behoorlijke ziektewinst aan hangt, zowel voor moeder als voor dochter. Maar dan het punt: omdat ik zorgvuldig te werk wil gaan bood ik aan om dan het hele onderzoek opnieuw te laten uitvoeren. Dus anamnese en heteroanamnese, consult bij de psychiater binnen ons team, vragenlijst onderzoek, overleg tussen mij en psychiater en dan komen tot een classificatie. Eerste reactie was woede. Ik kon toch zo zien dat er sprake was van autisme. Dat ik een dergelijke onderzoeksvraag gewoon professioneel diende af te handelen daarvoor geen begrip. Ze zijn niet op mijn voorstel ingegaan en zouden wel 'verderop gaan'.
Maar waarom de DSM daarmee in verband gebracht wordt, en niet de behandelaars of eventuele kwalitatief slechte richtlijnen, dat is een vraag die ik in de docu niet beantwoord zie.
Dit is volgens mij dan ook het punt, maar zoals ik hierboven heb proberen aan te geven ligt het probleem wat mij betreft breder maatschappelijk. Laat overigens niet onverlet dat Alan Frances wel een punt heeft met het toevoegen van classificaties als 'mild cognitieve disorder', Amerikanen noemen alles gelijk 'disorder' waar wij eerder een onderscheid tussen klacht en stoornis hebben. Maar goed, behandeling of zorg voor klachten wordt niet vergoed, hier steeds minder en in de VS al helemaal niet. Iets labelen als 'disorder' zorgt dat mensen in ieder geval geholpen worden. De kosten lopen daardoor op en de politiek reageert met boude stellingnames als 'in 2015 depressies en angststoornissen niet meer vergoed door de verzekering'. De mensen die echt niet buiten die zorg kunnen zijn dan de dupe.
En de keuze voor marktwerking betekent dat zorgverleners zich als marktpartij gaan gedragen. En wat doen ondernemers? Die streven naar omzet, mensen binnenhalen. Ze moeten immers concurreren en budget handhaven om het jaar erop niet gekort te worden. En als ik iemand niet in zorg neem en de concurrent wel, gaan patiëntstromen minder mijn kant op komen want ik beantwoord een vraag niet met aanbod.
Mijn mening is dat het systeem waarin we de gezondheidszorg hebben gegoten niet deugt, en dat dit een grote veroorzaker is voor de hoge kosten.
