heeck schreef:Mogelijke kier tussen ons beider begrip:
Wat we vinden heeft alleen niets te maken met ter verantwoording roepen, dat heet aansprakelijk stellen van een individu met als doel het beschermen van de samenleving.
Vanwege de causaliteit/determinisme vind ik een beroep op de vrije wil en een beoordelen van iemands toerekeningsvatbaarheid, zoals op het moment binnen de rechtspraak de boventoon voert, een relict uit de tijden dat nog waarlijk geloof -al dan niet godgegeven- in een vrije wil bestond.
Roeland
Ik was deze draad alweer vergeten. maar ze is toch eigenlijk interessant genoeg om er nog eens bij stil te staan.Ten eerste is het opvallend hoe verstandige mensen in staat zijn om iets op te schrijven dat bij een ander een volstrekt andere indruk wekt als wordt bedoeld. Juist met enkele van de forumdeelnemers met wie ik het eigenlijk best kan vinden (Siger. Heeck. Blues Bob met name) lukt het vaak niet om onze gedachten correct op de ander over te brengen. Maar dit is eigenlijk een nieuw topic. Misschien dat ik daar nog eens een stukje aan wijdt. (als ik er in slaag er iets verstandigs over te zeggen; althans in mijn eigen opinie)
Overigens vindt ik dat er wel degelijk naast aansrpakelijkehid een verantwoordelijkheid bestaat. Soms zijn we verantwoordelijk, maar niet aansprakelijk(*1) en soms zijn we aansrpakelijk en niet verantwoordelijk(*2). Zie verderop
De toerekeningsvatbaarheid is inderdaad een begrip, dat misschien net niet de lading dekt die nodig is om adequaat te kunnen handelen binnen het strafrecht. (ik heb ook zo mijn twijfels ten aanzien van "voorbedachte rade"). De vraag is, hoe kan het strafrecht van nut zijn om:
1. Misdaden te voorkomen
2. Recidive - in het bijzonder - te voorkomen
3. Het rechtsgevoel te bevredigen.
De idee "vrije wil" zou zinvol zijn. als ze betekent wat Siger er - vermoed ik - onder verstaat. Heeft het feit dat wij mensen verantwoordelijk stellen voor hun daden (en navenant straffen), als gevolg dat immorele/strafbare daden minder worden gepleegd?
Daarbij komt dan nog de vraag in hoeverre er van verzachtende omstandigheden sprake is.
Als iemand niet in staat is moreel/juridisch juist te handelen. wegens exceptionele omstandigheden, dan kan dat aanleiding zijn, die persoon te vergeven. Daarbij moeten die omstandigheden zelf natuurlijk niet de schuld van de dader zijn.
Als iemand onder omstandigheden die zich vermoedelijk gaan herhalen. niet tot juist handelen in staat is, dient er hoe dan ook op te worden getreden. Die herhaling moet immers voorkomen worden. Dit kan (TBS) in feite een zwaardere straf zijn, dan die normaliter voor het vergrijp staat. Zaken als stadion- en gebiedsverboden, ontzegging van de rijbevoegdheid, verplichte ontwenningskuren e.d. horen hier natuurlijk allemaal bij. Natuurlijk moet het middel niet erger zijn dan de kwaal.
Het neurologische feit dat de hersenen van van personen jonger dan 23 jaar, nog niet geheel en al in staat zijn. om moreel juist te handelen. is ook van belang. Dit wil niet zeggen dat hun daden niet bestraft hoeven te worden. maar wel dat de straffen aangepast zouden kunnen worden, teneinde hiermee rekening te houden. Eventueel zouden vaker taakstraffen kunnen worden opgelegd, als dat althans zinvol is. (zie volgende alinea)
DIck Swaab (wij zijn ons brein) merkte op, dat de effectiviteit van de opgelegde maatregelen, (met name ten aanzien van recidive), over het algemeen slecht wordt onderzocht. Vaak verandert men de rechtspraak op grond van verwachtingen of vanwege "gevoelens" in de samenleving, zonder dat er een gedegen onderzoek naar wordt gedaan en wordt ook achteraf, niet altijd nagegaan of de verandering gunstig dan wel ongunstig heeft uitgepakt. Laat staan, dat men er lering uit trekt.
Ik zou verder nog willen opmerken. dat we hoe dan ook, niet moeten straffen indien er geen sprake is van strafbare feiten. Iemand mag pedofiele neigingen hebben, psychopaat zijn, en gemakkelijk kwaad te krijgen, zolang die persoon niemand kwaad doet, kan er in mijn ogen, van bestraffing geen sprake zijn. Helaas denken sommigen daar anders over.
Zowiezo zijn er nog een aantal zaken strafbaar in deze wereld, die helemaal niemand kwaad doen. In Thailand is dat zeker niet beter dan in Europa. Ik zou willen dat men er de immoraliteit van inzag. Maar ook dat is natuurlijk een ander onderwerp. (misschien ook iets om op terug te komen).
*1. Moreel gezien is de verantwoordelijkheid wellicht nog groter dan juridisch. Iemand die niet uit "vrije wil" handelt, maar vanwege een pistool tegen zijn hoofd, zou best nog eens de morele plicht kunnen hebben om zich dan maar dood te laten schieten. (maar ik zou die plicht eerder aan mijzelf opleggen dan aan enig ander)
*2. In alle gevallen, blijft de aansprakelijkheid voor de aangerichte schade in principe overeind. Het is jammer dat je niet bij zinnen was, maar daar heeft het slachtoffer geen boodschap aan. verbeeld je: " Het is jammer dat u voor het leven arbeidsongeschikt bent, maar de miljardair die het veroorzaakte, was ontoerekeningsvatbaar, dus hij vergoedt de schade niet".
