Anton van Hooff en antisemitisme. Een niet serieuze relatie.

[Lex Hagenaars]

Onlangs plaatste Anton van Hooff, voorzitter van De Vrije Gedachte, de volgende blog zie: http://www.human.nl/blog-38189-het-is-m ... isme-noemt

Het is maar wat je antisemitisme noemt
Anton van Hooff donderdag 13 januari 2011

Antisemitisme is een volkomen misplaatst woord voor Jodenhaat. Als er een Semitische mensensoort bestaat, zijn de Joden daarvan slechts een nietig onderdeeltje, ook volgens hun eigen Bijbelverhaal: Sem of Sjem is een van de drie zonen van de arkbouwer Noach, van wie alle bewoners van het Midden-Oosten afstammen, dus vooral de Arabieren.

Toen in de negentiende eeuw door een vulgair darwinisme de rassenleer opkwam en de hoogblonde Ariër de supermens werd, moest er natuurlijk ook een tegenpool zijn. In Europa waren geen negers of indianen als 'ondermensen' voorhanden, dus werd de Joden als de zwarte schapen ontdekt. Taalgeleerden hadden ondertussen ontdekt dat de talen van Europa, Iran en India teruggingen op een oertaal, het Indo-Germaans. Talen als het Hebreeuws en Arabisch werden tot de 'Semitische' talen gerekend. Omdat 'Jodenhaat' zo plat klonk, werd de pseudowetenschappelijke term antisemitisme aangemaakt.
Het ging nu niet meer (alleen) om de afkeer van Joden als de moordenaars van Jezus van Nazareth. Dit 'religieuze' motief was het alibi voor vele pogroms in het Europese verleden geweest. Het wrange is dat juist in de negentiende eeuw veel Joden zich aanpasten: ze zwoeren de religie van hun vaderen af of gaven die een zeer vrijzinnige vorm. In Duitsland lieten velen zich dopen, zoals de componist Felix Mendelssohn Bartholdy en Victor Klemperer, de schrijver van de aangrijpende oorlogsdagboeken 1933-1945, in het Nederlands verschenen onder de titel 'Tot het bittere einde'. Hij, oorlogsvrijwilliger van WO I, maakte mee wat zoveel 'geëmancipeerde' Joden ervoeren: pas Hitler maakte hem tot Jood.
Zo verging het ook de ouders van Job Cohen, beiden vrijzinnige Joden. Moeder Hetty Koster merkte tot haar verbijstering hoe de Jodenhaat binnen enkele maanden van de Duitse bezetting om zich heen greep. Haar (eerste) man had in de meidagen van 1940 een einde aan zijn leven gemaakt. De beklemming over dit oprukkende 'antisemitisme' werd doorbroken door de rede die Cleveringa op 26 november in Leiden hield. Zij was erbij toen hij protesteerde hij tegen het racistische ontslag van Joodse collega's - Cleveringa was nog een echte liberaal.

Het is haar beklemming van het oprukkende antisemitisme dat Job Cohen in de herinnering roept in het kerstnummer van Vrij Nederland. Hij vergelijkt dat demoniseren van een minderheidsgroep met de islamietenhaat die G. Wilders oproept. Meteen begonnen mensen te brullen dat je die vergelijking niet mag maken, maar Cohen bleef ook tegenover vlegel Rutger Castricum van de Telegraaftelevisie achter zijn woorden staan. Natuurlijk zijn vergelijkingen altijd maar betrekkelijk. Maar de Griekse historicus Thucydides schreef al: zolang de menselijke natuur dezelfde blijft zullen de dingen zich evenzo of ongeveer evenzo voordoen.

In ieder mens zit een racistisch duiveltje. Vooral in woede vervallen we tot groepsstereotypen: daar heb je weer zo’n Marokkaanse crimineel. Beschaafde mensen geven aan zulke aandriften niet toe. Ze zeggen niet wat ze denken. Ze gebruiken politiek correcte taal omdat ze zichzelf en de samenleving verder willen beschaven. De geblondeerde Venlonaar wil echter alle Arabieren verdrijven uit Nederland en de Palestijnse Westoever. Als dat niet antisemitisch is …

[Lex Hagenaars]

Anton van Hooff en antisemitisme. Een niet serieuze relatie.

Dit stukje van de voorzitter van de Vrije Gedachte roept vragen op. Is dat wat hij stelt nu wel het belangrijkste? Hoe je iets gruwelijks noemt? De term ´antisemitisme´ is nota bene al meer dan honderd jaar in gebruik, zijn taalkundig spel noemen we een nutteloze geleerdheid, het leidt de aandacht af. En wat kwalijker is, sommige gebruiken het betoog om aan te tonen dat Arabieren zelf Semiet zijn en dus niet antisemitisch kunnen zijn. Zij verdoezelen een deel van het probleem. Vgl. Manfred Gerstenfeld. "Het Verval. Joden in een stuurloos Nederland", dat onlangs uitkwam. Antisemitisme is terug van nooit weggeweest. Ik zou het logisch hebben gevonden als de voorzitter van de Vrije Gedachte juist dat urgente probleem eens bij de kop had gepakt.

Het is ook niet juist dat het antisemitisme na Darwin opkwam, het antisemitisme was er en nam gewoon een nieuwe extra gestalte aan. Antisemitisme is als fenomeen geijkt en de term, het concept, algemeen gangbaar als begrip voor de adequate beschrijving van Jodenhaat. Het terugvoeren van antisemitisme op Jezus' moord, zoals van Hooff denkt, was in de achttiende eeuw al niet meer het geval. Vergelijk het antisemitisme van Voltaire bv. Maar ook bij Erasmus en Luther een eeuw eerder was er uiteraard veel meer dan religieuze afkeer alleen.

Ik ben liberaal en stoor mij aan de flauwe manier waarop van Hooff het liberalisme van Cleveringa in dit verband behandelt.

Ten slotte is de conclusie van zijn verhaaltje een beetje botte onzin, hij weet heel goed dat het antisemitisme van veel Arabieren, ook in ons land, een serieus probleem is. Vrijdenkers zijn absoluut niet gewend om hun mond te houden over misstanden. Juist niet. Ze denken bij wat ze zeggen, ze durven zeggen wat ze denken. De auteur gebruikt een vluchtheuvel, waarmee hij de politieke lafheid verdoezelt. En voor zover ik weet wil Geert Wilders helemaal geen Arabieren uit Nederland verdrijven en wil de Israëlische regering dat niet van de Westoever van de Jordaan. Komt hier de antisemitische aap uit de mouw?

Lex Hagenaars, oud Hoofdbestuurlid van het Humanistisch Verbond en oud voorzitter van de Vrije Gedachte.

[PietV.]

Beste lex,

Misschien ten overvloede. Maar de samenwerking met de Vrije Gedachte is door ons eenzijdig opgezegd. Diverse motieven hebben een rol gespeeld. De consequentie is dat wij ons verder distantiëren van onderwerpen die over de Vrije Gedachte gaan.
Spijtig genoeg betekent het dat wij op het punt staan om geen reacties meer op dit forum toe te laten, die vallen onder de noemer "intern discussiestuk".
Ik hoop dat u hier begrip voor heeft.

Mvg,

Piet

Nb. U bent welkom om mij in een persoonlijk bericht om uitleg te vragen. Het forumdeel "De vrije gedachte" is inmiddels gesloten.