TIBERIUS CLAUDIUS schreef:
PS.
Maar je wilt toch met lijsten werken zag ik.
Wel dan verandert er dus gewoon helemaal niks.
Er waren nu eenmaal bij de laatste verkiezingen 1116 kandidaten. Uiteraard zal - als het systeem veranderd - ook de kandidaatsstelling veranderen. Het heeft dan weinig nut om voor één partij - zoals de PvdA - om 171 kandidaten op te voeren. Als je gewoon enige kosten verbindt aan de kandidaatstelling, die echter volledig worden vergoed als de kandidaat bij de eerste 150 eindigt, dan zal men niet meer zoveel personen kandidaat stellen. (Wilders zou bijvoorbeeld de enige man op zijn lijst kunnen zijn). Maar dat is hier niet het onderwerp van discussie. Dat is de vraag of we volksvertegenwoordigers hebben.
Mijn idee voorziet in 150 kandidaten die allemaal hun eigen kiezers vertegenwoordigen. NIet kiezers uit dezelfde provincie als de kandidaat. (hoewel je dat óók zou kunnen invoeren) maar vooral kiezers die zich voor die persoon hebben uitgesproken. Op grond van de verkiezingsuitslag van dit jaar zou dat zo'n 96% van de kiezers betreffen. Bijna alle andere kiezers zouden vertegenwoordigd worden door de lijsttrekker van de partij van hun favoriete kandidaat. Daar geven de lager geplaatste kandidaten in principe hun stemmen aan door. Jouw betiteling “onoverzichtelijk stemsysteem” zou alleen gelden voor enkele splinterpartijen met minder dan 3.000 stemmen. Daarvan zullen de stemmen inderdaad naar een andere partij kunnen gaan, en niet - zoals nu - verdeeld worden naar evenredigheid over de partijen die het wél halen. In principe zou een van die groeperingen toch nog in de kamer kunnen komen als de andere afvallers hun stemmen aan haar overdragen. Dat doen echter alleen de lijsttrekkers, niet iedere kandidaat voor zich. Het zou overigens ook door een lijstverbinding geregeld kunnen worden, dan weet je ook dát van tevoren. (de huidige lijstverbinding wordt overigens zinloos)
De samenstelling zou wel degelijk veranderen. Zo zouden er veel meer partijen in de kamer komen.(VNL, Artikel 1, Piratenpartij, Ondernemerspartij, Nieuwe wegen, Niet stemmers, Lokaal in de kamer en Geen Peil). Uiteraard met veel minder stemrecht dan de koplopers (Rutten. Wilders, Pechtold, Buma en Roemer vormen samen al een meerderheid). En wellicht ook met een tikje minder spreektijd. Partijdiscipline zou nauwelijks een item zijn, omdat de lijsttrekkers zelf al 70% van de stemmen vertegenwoordigen. Alleen als een der kandidaten ook de minister-presidentsverkiezing wint, dan moet hij zijn stemmen op iemand anders overdragen. (mogelijk blijven er dan maar 149 Kamerleden over, als Rutte bijvoorbeeld zijn stemmen aan Hennis-Plasschaert schenkt). Het stemmen in de kamer kan het best elektronisch plaatsvinden, want tot vijf en een kwart miljoen tellen, doe je liever niet handmatig.
Het plan voorziet in twee zaken. 1. De Kamerleden vertegenwoordigen in principe hun kiezers en niet zozeer hun partij. 2. De regering is onafhankelijk van de kamer. Bovendien gaan er minder stemmen verloren, en is vrijwel elke kiezer vertegenwoordigd: 96% door de door hen gekozen kandidaat, en 99,6% door de door hen gekozen partij. Nu is dat eerste percentage slechts 47%, het tweede (uit mijn hoofd) 98%. Bij de voorgaande verkiezingen, met toen minder kandidaten en partijen, pakten deze cijfers overigens nog hoger uit. Naar ik meen was er toen slechts één partij die niet in de kamer zou zijn gekomen. Omdat het inderdaad wat uitmaakt op welke persoon je stemt, zullen de kiezers zich meer met die persoon verbonden voelen en ook meer informatie over hem of haar vergaren. Strategisch stemmen is totaal overbodig (want dat zoekt de door jou gekozen kandidaat wel uit), en kleine partijen zullen daardoor wellicht meer stemmen krijgen.
Wat ik zelf als mogelijk nadeel zie, is dat dit systeem buitengewoon goed past bij populisten en minder goed bij partijen met interne partij-democratie. Het verlost Wilders van een kopzorg, maar veroorzaakt die wellicht juist in andere partijen.