Naar een nieuwe economie?

Kritische maatschappij gerichte hersenspinselen...:)

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jagang » 22 sep 2013 18:20

Sinds het begin van de huidige crisis, die haar wortels heeft in 2008, domineert "de economie" de nieuwsberichten. Ze is gekrompen, en wil maar niet meer groeien. Economen doe elke dag ramingen, maar zo veel economen, zo veel ramingen, en daar laveert de realiteit dan weer net even tussendoor.
De welvaart die de "vrije markt" ons heeft gebracht, staat onder druk, en daarmee ook zaken waar we van oudsher recht op hebben/hadden. Kunnen we ons weer een weg uit deze impasse groeien, of is er een radicale ommezwaai nodig? En in hoeverre is de groei-economie verenigbaar met de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens, zoals die door veel landen met een kapitalistische markt zijn ondertekend?

“Too much capitalism does not mean too many capitalists, but too few capitalists.”

G.K. Chesterton
De bedoeling van deze tekst is zeker om kritiek te leveren op het kapitalistische systeem zoals we dat nu kennen, maar ook om alternatieven onder de loep te nemen, en om zowel het kapitalisme als deze alternatieven langs de meetlat van de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens te leggen.
Dit omdat ik er van uit ga dat de UVRM voor de meeste FT-ers een zwaarwegend document is.

Aan het einde van het verhaal heb ik zelf een mogelijk alternatief in gedachten, maar of dat zaligmakend is, laat ik aan anderen over.
Wel hoop ik in eventuele commentaren op mijn schrijven niet slechts afkeuring en scepsis tegen te komen, maar ook een bereidheid tot meedenken of nadenken over eventuele andere alternatieven dan het alternatief dat ik zelf in gedachten heb.

Roepen dat "het nou eenmaal zo is als het is", dat "het niet te veranderen is", (cultureel determinisme) of erger: Dat kapitalisme een natuurwet is (Ja, die "school" is er ook.), is gemakkelijk, en we schieten daar helemaal niets mee op.
Occupy zei "Nee!" tegen het graaiende, door egoïsme aangedreven kapitalisme.
Nu is de tijd gekomen om ergens "Ja!" tegen te zeggen.

Het kapitalisme langs de meetlat van de UVRM.

Zo op het oog doen de meeste landen met een kapitalistische economie het nog altijd bovengemiddeld goed als het gaat om het naleven van de UVRM.
In dit gedeelte wil ik proberen om aan te tonen dat dit beeld voor een groot deel voortkomt uit een oppervlakkige benadering van het begrip "mensenrechten".
De meeste mensen voelen zich niet aangetast in hun mensenrechten, zolang zij in staat zijn om te consumeren, en zolang zij in staat worden gesteld om vrijelijk hun mening te uiten.
Landen waar men kampt met een "slechte mensenrechtensituatie", zijn vooral synoniem geworden aan een emotioneel concept van "landen waar je niet wil wonen".

In werkelijkheid worden veel mensenrechten echter helemaal niet gedekt door het kapitalisme, en ook in steeds mindere mate door steeds meer overheden die in toenemende mate onder invloed van kapitalistische pressiegroepen staan.
Wat dan ook meteen een einde maakt aan de mythe dat politiek en economie gescheiden zaken zijn. Gelukkig maar, want dat schept mogelijkheden!

Kapitalisme an sich kent geen enkel positief recht, dus mag het geen verbazing wekken dat de kapitalistische ideologie op verschillende punten botst met de UVRM.

Hieronder neem ik een aantal mensenrechtenartikelen over, met daaronder de reden waarom ze onder het kapitalisme niet (veel langer zullen) bestaan, of te garanderen zijn.

Rechten die niet direct botsen met kapitalisme, en/of rechten die met wat creatieve interpretatie gemakkelijk te marginaliseren zijn, laat ik even achterwege, zoals bijvoorbeeld:
Artikel 24

Een ieder heeft recht op rust en op eigen vrije tijd, met inbegrip van een redelijke beperking van de arbeidstijd, en op periodieke vakanties met behoud van loon.


http://www.amnesty.nl/mensenrechten/enc ... ens-uvrm-0" onclick="window.open(this.href);return false;

Artikel 1

Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedragen.


Als we het er over eens zijn dat het eerste deel van dit artikel aangenomen moet worden, struikel ik voornamelijk over het laatste zinsdeel: Hoe kunnen mensen zich jegens elkaar in een geest van broederschap gedragen, als we met een economische doctrine in onze maag gesplitst zitten die vertelt dat we allemaal concurrenten van elkaar zijn?

Artikel 4

Niemand zal in slavernij of horigheid gehouden worden. Slavernij en slavenhandel in iedere vorm zijn verboden.


Afbeelding

Hoewel je je kan afvragen hoe "vrij" de arbeid hier werkelijk is, of in de aanstaande 24/7 economie, waarin de werkgever 7 dagen per week je agenda dicteert, heeft het kapitalisme ook nooit een einde gemaakt aan meer traditionele vormen van slavernij.
Sterker nog: Om hier onze levensstandaard op peil te houden, hebben we onder het kapitalisme armoede en slavernij nodig, wat vandaag de dag in tegenstelling tot slaven een belangrijk exportprodukt is.

We consumeren immers graag goedkoop, en er moet daarnaast ook nog veel geld overblijven om door te stromen naar de bedrijfstopsalarissen en -bonussen en naar ongeduldige shareholders (een zeer perverse kracht in een toch al onrechtvaardig systeem).

Afbeelding

Hadden de laatste twee niet gehoeven, dan zouden we bijv. bepaalde schoenen waarschijnlijk gewoon op ons eigen grondgebied kunnen maken, tegen een normaal loon, en een nauwelijks hogere prijs.

Zolang het kapitalisme leidend is, zal slavernij dan ook nooit werkelijk afgeschaft worden, maar kan het alleen worden verplaatst.

Artikel 21
1.
Een ieder heeft het recht om deel te nemen aan het bestuur van zijn land, rechtstreeks of door middel van vrij gekozen vertegenwoordigers.

2.
Een ieder heeft het recht om op voet van gelijkheid te worden toegelaten tot de overheidsdiensten van zijn land.

3.
De wil van het volk zal de grondslag zijn van het gezag van de Regering; deze wil zal tot uiting komen in periodieke en eerlijke verkiezingen, die gehouden zullen worden krachtens algemeen en gelijkwaardig kiesrecht en bij geheime stemmingen of volgens een procedure, die evenzeer de vrijheid van de stemmen verzekert.


Dit recht is ook in strijd met het kapitalisme, al zal het directe verband sommigen wellicht ontgaan.
Dankzij de inmenging van kapitalistische pressiegroepen in de huidige politiek, iets dat op termijn onvermijdelijk is, en na elke recessie groeit (banken, multinationals, centrale banken), zijn politici niet langer effectief volksvertegenwoordigers.

In feite is er een analogie te trekken tussen facebook, youtube en de politiek, en dat is dat het bedrijfsleven de klant is, en de burger in toenemende mate de "gebruiker". Deze analogie is nog enigszins zwak, omdat het proces in de politiek nog steeds gaande is, maar het is weldegelijk zo dat de overheid haar burgers steeds meer als "gebruikers" ziet, en "gebruikers" leveren, zeker onder de monopolistische paraplu van een overheid, weinig prikkels aan om de dienstverlening op een hoger plan te brengen, of zelfs maar in leven te houden.
De , in principe vierjaarlijkse verkiezingen, zijn vooral een marketingcircus geworden, aangezien de ideologische verschillen (ja, zelfs tussen de VVD en de SP!) zich in de marge bevinden, aangezien geen van beiden het kapitalisme in twijfel trekken.
1-0 voor het kapitaal in de race naar de bodem! Op wie stem jij?

Artikel 23
1.
Een ieder heeft recht op arbeid, op vrije keuze van beroep, op rechtmatige en gunstige arbeidsvoorwaarden en op bescherming tegen werkloosheid.

2.
Een ieder, zonder enige achterstelling, heeft recht op gelijk loon voor gelijke arbeid.

3.
Een ieder, die arbeid verricht, heeft recht op een rechtvaardige en gunstige beloning, welke hem en zijn gezin een menswaardig bestaan verzekert, welke beloning zo nodig met andere middelen van sociale bescherming zal worden aangevuld.

4.
Een ieder heeft het recht om vakverenigingen op te richten en zich daarbij aan te sluiten ter bescherming van zijn belangen.


Hoewel een "recht op arbeid" op zich al vraagt om een nadere definitie van "arbeid", aangezien elk mens wel "arbeid" verricht (stofzuigen, of een band plakken, oid.), kan (men onder) het kapitalisme nimmer een recht op arbeid garanderen, wat ook dit recht in de huidige samenleving van haar betekenis berooft.
En niet alleen is dit recht niet te garanderen, maar het is zelfs zo dat het kapitalisme werkloosheid nódig heeft om te kunnen functioneren.
De huidige economie moet namelijk eeuwig blijven groeien voor goede resultaten op de beurs, teneinde aandeelhouders tevreden te stellen.
Deze groei is natuurlijk alleen mogelijk wanneer en zolang er een reservoir aan potentiele werknemers (en daarmee ook consumenten) bestaat, dat snel inzetbaar is: Werklozen. Zijn deze er te weinig, dan is "krapte op de arbeidsmarkt" het gevolg.

Daarnaast bestaat nog het probleem dat de import van onderbetaalde mensen, en de export van arbeid, gecombineerd met een toenemende automatisering er voor zorgen dat burgers in de welvarender landen met een opleiding ter zake, "overbodig" worden [1], en als gevolg ook regelmatig langdurig in de WW of bijstand vertoeven.
De oplopende kosten hiervan tracht de overheid te compenseren middels dwangarbeid, wat welbeschouwd een vorm van slavernij is.

Afbeelding
"U doet alsof U ons betaalt, en wij doen alsof we werken."

Artikel 25
1.
Een ieder heeft recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de gezondheid en het welzijn van zichzelf en zijn gezin, waaronder inbegrepen voeding, kleding, huisvesting en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, alsmede het recht op voorziening in geval van werkloosheid, ziekte, invaliditeit, overlijden van de echtgenoot, ouderdom of een ander gemis aan bestaansmiddelen, ontstaan ten gevolge van omstandigheden onafhankelijk van zijn wil.

2.
Moeder en kind hebben recht op bijzondere zorg en bijstand. Alle kinderen, al dan niet wettig, zullen dezelfde sociale bescherming genieten.


Ik denk dat het voor zich spreekt waarom dit artikel in een kapitalistisch systeem waardeloos is. Levensstandaarden kunnen met kapitalisme helemaal niet gegarandeerd worden. Het is zelfs zo dat men, indachtig de kritiek onder artikel 4, mensen met een povere levensstandaard nodig heeft om goedkoop en efficiënt te produceren.
Wie zijn of haar levensstandaard niet kopen kan, heeft er geen.
In een wereld waar vraag en aanbod slechts afgemeten worden aan middelen, kent iemand zonder middelen geen behoeften.
Dit staat diametraal tegenover het hele concept van een "recht op", want een recht dat gekocht moet worden, zonder dat in die middelen wordt voorzien, is moreel bezien niets anders dan het recht van de sterkste.

Artikel 28

Een ieder heeft recht op het bestaan van een zodanige maatschappelijke en internationale orde, dat de rechten en vrijheden, in deze Verklaring genoemd, daarin ten volle kunnen worden verwezenlijkt.


Daar ben ik het helemaal mee eens!
En aangezien de huidige maatschappelijke en internationale orde hier niet in kan voorzien, is er ofwel een realistische "hervorming" (zoals men afbraak thans ook wel noemt) van de UVRM nodig (Liefhebbers?), ofwel een grondige hervorming van de maatschappelijke orde!

En aangezien politiek en economie niet van elkaar te scheiden zijn, lijkt de laatste me de meest wenselijke optie, aangezien kapitalisme anders de rol van de politiek geheel zal overnemen. Ironisch genoeg zou een dergelijk scenario leiden tot een toestand die goed vergelijkbaar is met Sovjet-Rusland: Staatskapitalisme.

Wij zijn de economie!

Rutte zei het nog, in een toespraak gehouden op 2 september 2013:
"Dé manier om kwijt te raken wat we hebben, is vast te houden aan wat we hebben.."

http://www.rijksoverheid.nl/regering/be ... erdam.html" onclick="window.open(this.href);return false;

De ironie is dat deze uitspraak in de context van deze kritiek wel erg ambigu wordt.
Rutte bedoelt analoog natuurlijk dat wanneer "we" (niet de bedrijfstoppen) ons huisje willen bewaren, we het geleidelijk aan moeten opstoken, omdat er steeds net een beetje te weinig hout binnenkomt voor het warmhouden van dat huisje.

Dit kan misschien even werken, want er zijn vast wel een paar planken te vinden die het huisje zonder al te veel problemen kan missen. Zoals die leuke veranda, bijvoorbeeld, of dat trapje, dat door iemand die goed ter been is, ook nog wel gemist kan worden.
Maar vroeg of laat gaan ook de planken die de kou buiten houden er aan, en dan krijgt Rutte's commentaar opeens een bijzonder wrange bijsmaak. Want wat hij (en kabinetten in vorige recessie's) eigenlijk zegt, is dat we moeten afbreken om te behouden. (In politiekertaal ook wel "hervormen".)

Maar met een beetje creatieve interpretatie kan ik het helemaal met Rutte eens zijn.
Namelijk: Als we vasthouden aan de huidige maatschappelijke orde, raken we deze zeker kwijt. De middenklasse smelt weg, raakt haar banen kwijt aan oa arbeidsexport en arbeidersimport, en het grootste deel van deze middenklasse vloeit weg naar de lagere regionen in de samenleving, terwijl topinkomens en bonussen blijven stijgen.
http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Arc ... jnen.dhtml" onclick="window.open(this.href);return false;
De politiek, gegijzeld, gekocht of murw gebeukt, zal dit proces niet tegenhouden.
Ons wordt verteld dat het ons overkomt, en in onze collectief aangeleerde hulpeloosheid nemen we dat voor waar aan.

Maar waarom zouden we ons daar bij moeten neerleggen?
Is een economische crisis nu werkelijk een soort natuurverschijnsel dat er gewoon bij hoort? Zoiets als een najaarsstorm, waarna we weinig anders kunnen doen dan puin ruimen, en accepteren dat het nooit meer zo goed zal worden als voorheen het geval was?

Economen leren om de economie van een afstandje te bekijken, als een fenomeen dat op zichzelf staat. Als een entomoloog die een interessant exemplaar van een insectensoort onderzoekt. Zij maken geen deel uit van het bestudeerde fenomeen.

Werkelijk?
Nee.
Economie bestaat uit handelsrelatie's tussen mensen, en aangezien wij, inclusief economen, vrijwel élke dag handel drijven (Want werken of boodschappen doen is óók handel drijven!) kan ik niet anders dan concluderen dat WIJ de economie ZIJN. Maar waarom wordt dit in de hedendaagse economie dan niet weerspiegeld, en gedraagt ze zich als een "onverschillige" machine die steeds toevallig nét even in het voordeel van de bovenlaag werkt?

Egoïsme en altruïsme.

Omdat kapitalisme een cultuur is, een politieke keuze voor een bepaald economisch systeem.

De mens heeft m.i. twee in het oog lopende kenmerken, en dat zijn enerzijds egoïsme, en anderzijds altruïsme.
De huidige kapitalistische maatschappij, legt de nadruk op de egoïstische kant.
Een bekend voorbeeld daarvan is de kleine ondernemer van de moraalfilosoof Adam Smith:

"Het is niet vanwege de goedheid van de slager, de brouwer of de bakker dat wij ons eten verwachten, maar vanwege hun eigenbelang."

Hoewel dit op zich niet onwaar is, is dit natuurlijk toch een wat simplistisch beeld, dat zelfs nog ernstiger vormen aanneemt in de volgende quote:

"Een mens laat zich slechts door eigenbelang leiden, hij wordt door een onzichtbare hand geleid iets na te streven dat buiten zijn bedoelingen ligt. Ook wordt de samenleving er niet altijd slechter op wanneer de mens niet bewust het algemeen belang dient. Door zijn eigenbelang na te streven bevordert hij het algemeen belang vaak meer dan wanneer hij daar bewust naar streeft. Ik heb nooit veel resultaten zien bereiken door mensen die beweerden het algemeen welzijn te willen dienen."

De aanname dat de mens zich slechts door eigenbelang laat leiden, is natuurlijk veel te kort door de bocht. Want als de mens louter door zelfzucht werd gestuurd, was er van een samenleving natuurlijk helemaal geen sprake geweest.
Hoe kan je immers een bedrijf runnen wanneer iedereen puur vanuit eigenbelang handelt? Immers zouden bedrog, het niet nakomen van afspraken, stelen, moorden en oplichting dan voor iedereen aan de orde van de dag zijn, en van samenwerking zou vrijwel geen sprake zijn, tenzij men zou denken de ander daar een loer mee te kunnen draaien. [2]

Er zit normaliter dus een interne rem op, of een contragewicht aan ons egoïsme, namelijk empathie/mededogen.
Althans: Zolang men niet al te zeer stijgt op de sociale ladder.
http://www.wetenschap24.nl/nieuws/artik ... class.html" onclick="window.open(this.href);return false;
Dit is niet omdat mensen die lager in de sociale orde staan "nu eenmaal betere mensen" zijn, maar simpelweg omdat de balans tussen egoïsme en altruïsme samenhangt met de positie op de maatschappelijke ladder. Al moet wel gezegd worden dat psychopathie in de bovenste lagen wel opmerkelijk vaak wordt aangetroffen, ten opzichte van de onderste lagen.
http://www.managersonline.nl/nieuws/5397/" onclick="window.open(this.href);return false;
Een verklaring hiervoor kan zijn dat binnen een cultuur waar "ongeduldig egoïsme" beloond wordt, mensen met psychopathie (korte spanningsboog) relatief goed gedijen, terwijl "normale" mensen die opklimmen, gaandeweg een beetje meer op psychopaten gaan lijken.

De kant die hier onderbelicht blijft, is altruïsme, een andere in het oog lopende eigenschap. Altruïsme vereist een emotionele bodem, het vermogen om je te spiegelen aan (de gevoelens van) andere individuen. Iets dat in de dagelijkse omvang blijkbaar meer oplevert dan het kost, aangezien het onverschillige evolutionaire proces dit kenmerk anders al lang geleden had vernietigd/nooit tot stand had gebracht.

De gangbare visie tot nu toe is dat de politiek er is voor ethische/sociale kwestie's, en dat "de economie" (Waarmee dan "het kapitalisme" wordt bedoeld.) een rationeel opererende machine is waar je niet teveel aan moet rommelen.
Maar hoe rationeel is een economisch model dat slechts één aspect van de mens er uit licht, en blind is voor al het andere?
Hoe rationeel is een economie die bedacht is voor "halve mensen"?
Misschien ten opzichte van het doel dat "halven" en "gehalveerden" aan de bovenkant zich hebben gesteld, maar zij zijn slechts met enkelen.

Toch is de onuitgesproken opvatting dat de economie om die enkelen draait, en het wordt niet zelden met hand en tand verdedigd door mensen lager op de ladder. Althans door hen die nog werken en relatief vrij kunnen consumeren.
(Of die misschien hopen zichzelf op een dag eens zo te kunnen verrijken.)
Competitie voor het bestaan, en mensenrechten worden als zijnde strijdige opvattingen toch als zoete koek geslikt door hen, en deze competitiegedachte komt ook tot uiting in afgunst jegens de uitkeringsgerechtigden. "Laat ze maar straten vegen! (Die luie donders.)"

Mensen die menen dat je óf de jackpot moet hebben gewonnen, óf dat men moet lijden voor een inkomen, zullen nooit voorstander zijn van een humaner alternatief voor kapitalisme. Maar als "wij" werkelijk voorstanders zijn van democratie, dan kunnen we het ons niet veroorloven om een "vermarkte" politiek toe te staan.
In Zwitserland begint dit besef blijkbaar ook te dagen, en is er een burgerinitiatief ingediend voor een referendum over een basisinkomen:

http://basisinkomen.nl/wp/zwitsers-refe ... isinkomen/" onclick="window.open(this.href);return false;

Als een basisinkomen onvoorwaardelijk is, kan er ook geen fraude met uitkeringen meer plaatsvinden, en de angst dat mensen en masse lekker lui thuis gaan zitten om niets te doen, lijkt me vrij ongegrond, gezien ook de pyramide van Maslow, die aantoont dat menen doorgaans toch een behoefte hebben aan een zinvolle dagbesteding. Desondanks zullen er best freeriders zijn die er van zouden gaan profiteren.
Het zij zo; daar is hun inkomen dan ook naar.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Piramide_van_Maslow" onclick="window.open(this.href);return false;

Het huidige "thuiszitten" komt vooral door het geïnstitutionaliseerde karakter ervan: Zij, de "thuiszitters" en "steuntrekkers" bestaan grotendeels uit de "onrendabelen", en de "overbodigen" binnen een kapitalistisch paradigma, die in de stress en in depressie's worden gedreven door een syteem dat steeds harder op hen neerdaalt, en hen onder druk zet om te participeren of om anders niet langer te bestaan.

De mens gereduceerd tot zijn economische waarde.

Kapitalisme = vrije markt?

Door aanhangers van het "vrije markt liberalisme" wordt vaak de gedachte verdedigd dat kapitalisme de meest efficiënte wijze is om goederen over de markt te verdelen. Voor hen zijn vrije markt en kapitalisme gelijk aan elkaar.

In werkelijkheid is kapitalisme juist tegengesteld aan vrije-markt idealen.
Bedrijven groeien, worden overgenomen of fuseren, en groeien zo uit tot kleinschaligheid-vermorzelende molochen; monopolisten die, zoals eerder gesteld uiteindelijk ook de politieke macht naar zich toetrekken.

Vandaar dat het dus belangrijk is om de termen "vrije markt" en "kapitalisme" níét met elkaar op een hoop te vegen.

De volgende bubbel die ik moet doorprikken, is die van de "vrije markt" zelf, want deze bestaat namelijk helemaal niet.
In feite is het onmogelijk om de "vrije markt" te definiëren, want er bestaan verschillende lezingen over wat er wel en niet zou mogen op de markt.

Een voorbeeld hiervan is kinderarbeid. In het westen hebben we besloten dat kinderarbeid uit den boze is. En ook de afschaffing van de slavernij in Amerika heeft destijds nogal wat voeten in de aarde gehad, aangezien slavenhouders dit zagen als een inbreuk op de "vrije markt". (Slaven waren de hoofdmotor van de zuidelijke plantage economieën.) [3]

Het "vrije markt debat" laat de onuitgesproken (of angstvallig gemeden) maar impliciet veronderstelde tegenstelling zien tussen vrije markten en vrije mensen.

Alternatieve samenlevingsvormen.

Naast het kapitalisme, voortkomend uit het feodalisme, zijn er andere ideeën en experimenten geweest omtrent alternatieve samenlevingsvormen, met wisselend succes.

De grootste opponent van het kapitalisme is tot nu toe eigenlijk het autoritaire Sovjet-socialisme geweest, welk een imperium vormde dat nog niet zo lang geleden maar liefst nog bijna éénderde van het landoppervlak op aarde besloeg.
Misschien dat het daar aan te danken is dat het in twijfel trekken van het kapitalisme vaak de neiging heeft om te verzanden in een tweedimensionale discussie tussen kapitalisten en socialisme, als zou het bewandelen van andere wegen ondenkbaar zijn.
Het grootste probleem van het socialisme is natuurlijk dat het kapitalisme nodig heeft om betaald te worden, en we weten tot welk moreel bankroet zo'n project uiteindelijk leidt.
Toch lijken de eindresultaten van beide stromingen sterk op elkaar: Beiden zijn het systemen gebaseerd op onteigening (in de vorm van winst, belasting van arbeid of schuld+rente), en beiden eindigen ze als dystopische surveillancestaat.

Daar mag ook anarcho-kapitalisme zich bij aansluiten, een term die eigenlijk een oxymoron is. Een anarcho-kapitalist wil de staat vervangen door de corporatie.

Dan is er nog anarcho-communisme.
Het anarcho-communisme gaat er van uit dat mensen zonder overheid/leider samen kunnen leven, maar ook dat ze zonder geld en bezit kunnen.
Iedereen produceert in zo'n samenleving naar kunnen, en neemt naar behoefte.
Regels zijn (zo goed als) overbodig, en het cement bestaat uit oa het non-agressie principe, en spontane sociale verbanden.
Hoewel er een aantal experimenten zijn geweest, waarvan sommigen met geweld van buitenaf beëindigd zijn, heeft slechts één project het relatief lang volgehouden, namelijk de Kibboets in Israël.
Maar ook dit project brokkelde door de jaren heen langzaam af, omdat het privébezit met name door jongere generatie's wel gemist werd, en omdat de groepsdruk om zich te conformeren aan de leefgemeenschap wel erg groot was.

http://en.wikipedia.org/wiki/Kibbutz#Gr ... to_conform" onclick="window.open(this.href);return false;

En hier raken we ook weer aan een belangrijk punt ten aanzien van de UVRM, want deze stelt dat het hebben van privébezit óók een mensenrecht is:

Artikel 17
1.
Een ieder heeft recht op eigendom, hetzij alleen, hetzij tezamen met anderen.

2.
Niemand mag willekeurig van zijn eigendom worden beroofd


Dit moet niet geïnterpreteerd worden als "De groep/overheid bepaalt welke van de twee vormen is uitgesloten", zie ook 17.2.

De behoefte aan eigendommen lijkt nogal diep geworteld te zijn bij de mens, en moet m.i. dan ook worden toegestaan.
In feite maken anarcho-communisten hier naar mijn idee een fout die omgekeerd evenredig is aan die van kapitalisten: Ze ontwerpen een concept voor halve mensen, namelijk voor "de empathische mens", die net zo min bestaat als "de egoïstische mens".

Verder zijn er nog wat economische subschooltjes die voortborduren op bestaande thema's, maar die mag men van mij zelf bekijken en naast de meetlat leggen, aangezien de verschillen soms om details draaien, en ik iets heel anders in gedachten heb.

Maar wat wil je dán?

De vraag die vaak volgt op kritiek jegens het kapitalistische stelsel, luidt vaak: "Maar hoe wil je het dán aanpakken?"
En dat was een vraag waar zelfs veel occupy-leden destijds geen antwoord op hadden, omdat ze óf alleen maar uit onvrede protesteerden (nee-zeggers), of omdat ze onderling sterk verdeeld waren over vervolgstappen.
Hieruit ontstaat geen duidelijke beweging voorwaarts.
De occupyers lijken voor het overgrote deel weer in slaap gesust door marginale toezeggingen omtrent strengere regelgeving die een hongerig monster zonder moraal in toom moet houden.

Nu, in ieder geval dienen vervolgstappen niet plaats te vinden volgens een model dat letterlijk linksom of rechtsom voor halve mensen is gecreëerd, maar middels een systeem dat de altruïstische kant van mensen beloont, en dat rekening houdt met de egoïstische kant van mensen.

Een model dat het hebben van eigendommen toestaat, maar een verstorende accumulatie van eigendom tegengaat. Een model dat garant staat voor inspraak omtrent sociale en economische vraagstukken. Een model dat niet principieel hongert naar groei en competitie tussen mensen onderling.
Een model waar je geen aandelen van bedrijven koopt, maar waarin je een aandeel van een bedrijf wórdt.

Het trieste is alleen dat het niet is uitgevonden door seculieren, maar door katholieken.
Ik praat hier over het distributisme, een woord dat in de FT zoekmachine niet te vinden was.
Het distributisme kent nog wel enkele verwijzingen naar traditionele Christelijke ideeën, (Zoals "het gezin als hoeksteen van de samenleving".) die traditioneel onwenselijke gevolgen zouden kunnen hebben voor andersgeaarden. En ook de opvatting dat sociale zekerheid vervangen moet worden door (uiteraard kerkelijke) liefdadigheid is voor verbetering vatbaar.

Maar het distributisme kan natuurlijk gemoderniseerd en opgewaardeerd worden naar een seculiere gedaante, en ik heb de indruk dat de economische basis solide en bruikbaar is, en dat het een vrijdenker derhalve past om er tenminste eens serieus over na te denken.
Bij distributisme is de kern kort gezegd dat bedrijven bestaan uit coöperatie's, die worden gerund vanuit de familie of vanuit een vrij-geassocieerd gezelschap.

Privébezit is toegestaan, maar het mag niet zo zijn dat mensen afhankelijk worden van anderman's eigendom om hun brood te verdienen.
Dit principe is overigens ook een handige oplossing voor het (anarcho)-communistische idee dat privébezit van produktiemiddelen niet is toegestaan, wat vervolgens natuurlijk de vraag oproept wanneer iets een produktiemiddel is.
(Speel je immers spelletjes op je computer, of schrijf- en verkoop je programma's?)
Bij het distributisme is het privébezit van produktiemiddelen toegestaan, zolang je de produktie alleen af kan.
Maar zodra je iemand "in dienst" neemt/moet nemen, wordt hij/zij meteen een vennoot.

Een ander voordeel van dit systeem is dat excessief winstbejag ontmoedigd wordt.
Het individu is altijd onderhevig aan democratische krachten, gaat geen torenhoge salarissen verdienen, en krijgt geen enorme bonussen. Ook kan diegene die iets klimt op de sociale ladder, altijd ter verantwoording worden geroepen over problemen of wanbeleid binnen een organisatie.
Een dergelijk klimaat is niet aantrekkelijk voor de sterkst door egoïsme gedreven minderheid, en zal derhalve mensen aantrekken met een normaal of hoger empathisch vermogen.

Het coöperatieve bedrijf volgens het distributisme, mag groeien, maar hoeft dit niet. Kleinschaligheid gaat niet per sé over in grootschaligheid.
Er zijn immers geen aandeelhouders die snel beurswinsten moeten behalen.
Dit maakt een coöperatieve economie als die van het distributisme duurzamer dan de huidige kapitalistische economie.
De afname van competitie zal daarbij ook zorgen voor minder pestgedrag op de werkvloer. (Wie het slechtste van mensen verwacht, zal dit immers ook krijgen.)
http://www.pesten.nl/informatie-over-pe ... /werkende/" onclick="window.open(this.href);return false;
De (wekelijkse/maandelijkse/(half)jaarlijkse) vergaderingen omtrent de te varen koers van de coöperatie, zal er bovendien zelfs toe leiden dat mensen binnen het bedrijf elkaar serieuzer nemen.

Winsten worden verdeeld, en risico's gespreid.
Gaat het even wat minder, dan sta je dus niet gelijk op straat, maar dan wordt er geld van de winst afgeroomd om salarissen te behouden, of men gaat een dag minder werken in de week, of men past loonmatiging/verlaging toe. En is een coöperatie groot genoeg, dan kunnen mensen ook verplaatsen binnen de organisatie. Eea afhankelijk van de democratische uitkomsten der bedrijfsbesprekingen. Dit maakt de coöperatie zelfs in een kapitalistische omgeving, crisisbestendiger dan de kapitalistische bedrijven die de crises veroorzaakt hebben.
http://www.mejudice.nl/artikelen/detail ... nderneming" onclick="window.open(this.href);return false;

Houd er hierbij wel rekening mee dat er bij dit soort bedrijven al veel van de winst in innovatie gestopt kan worden, omdat er geen geld uit het systeem wordt gezogen door een exorbitant verdienende bovenlaag.

En een ander voordeel van het distributisme is dat het al een vrij succesvolle proeftuin heeft, in de gedaante van de Mondragon coöperatie.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Mondrag%C3 ... orporation" onclick="window.open(this.href);return false;



Zoals een ieder in het Wikipedia-artikel kan lezen, kent de Mondragon coöperatie ook enkele problemen, waarvan tenminste één probleem niet inherent is aan distributisme, namelijk de volgende:
Ook is de laatste tijd meer en meer kritiek te horen van de aparte takken op de overkoepelende federatie (MCC). Zo zou de kloof tussen management en arbeiders te groot zijn. Ook is het bedrijf begonnen met het oprichten van takken in derdewereldlanden waar de arbeiders niet dezelfde rechten zouden krijgen als de Spaanse arbeiders, wat duidelijk niet te combineren valt met de basisfilosofie van de 'workplace democracy'.
Je zou eerder kunnen stellen dat het klimaat binnen de coöperatie vervuild wordt door kapitalistische invloeden van buitenaf, al hoeft dat niet noodzakelijkerwijs het geval te zijn.

Maar ik wil een ieder die kritisch genoeg is om te zeggen dat we vanwege de problemen maar niet die kant op moesten, graag uitnodigen om zich even veeleisend en kritisch op te stellen naar het kapitalisme, en dan mee te denken over een andere oplossing voor de huidige economische- en duurzaamheidscrisis.

Een democratische economie, leidt ook tot een democratischer overheid!

Net als bij het kapitalisme, zit de macht bij distributisme daar waar zich het geld bevindt. En dat geld is redelijk goed verspreid over iedereen, al mogen bovenlagen nog altijd iets meer verdienen. Daar staat tegenover dat hoge positie's geen "bezit' meer zijn, maar steeds ter discussie kunnen worden gesteld.
En een stem is een stem.

En aangezien ook hier door het bedrijfsleven weer invloed zal worden uitgeoefend op de politiek, zal de politieke besluitvorming een veel betere afspiegeling zijn van wat kiezers willen, en niet van wat enkele rijken willen.

Aanpak?

Maar goed, distributisme, het klinkt leuk, en het is mooi dat er een functionerend voorbeeld van is, maar hoe wil men zoiets dan implementeren?
Er zijn immers al vele pogingen gedaan om van het kapitalisme af te raken, meestal met afzichtelijke gewelddadigheden tot gevolg.
En zelfs het concept van universele rechten is in die zin toch enigszins paradoxaal, want als rechten universeel en onvervreemdbaar zijn, dan is geweld om die rechten te verdedigen toch ook gelegitimeerd?

Zelf denk ik dat het probleem en de paradox buiten werking kunnen worden gesteld door, eigenlijk net als Mondragon, te gaan voor een "bottom up" benadering.
Geen staatsgrepen en ander geweld, maar stil verzet.
Coöperatie's opzetten die mensen meer zekerheden bieden, en aantrekkelijk zijn voor werkenden die graag enig engagement met het bedrijf ervaren, en niet passen in het profiel van Richard Sennett's "flexibele mens", die geconditioneerd is om te gedijen in een permanente toestand van ontwortelde oppervlakkigheid.

We moeten m.i. trachten om geheel via de legale route de kapitalistische institutie's geleidelijk de wind uit de zeilen te nemen, en zo een fluwelen economische staatsgreep te plegen.

Ik wil iedereen die het tot hier toe heeft volgehouden, bedanken.
En ik hoop op kritieken, vooral als ze opbouwend zijn, of een alternatief bieden.

Thanks.

Verwijzingen:

[1] De cultuur van het moderne kapitalime - Richard Sennett (socioloog):
"Talent, en het spook van de overbodigheid."

[2],[3] 23 dingen die ze je niet vertellen over het kapitalisme. - Ha Joon Chang (econoom)
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Jinny

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jinny » 22 sep 2013 21:31

Ik zeg applaus..... =D> =D>

Ik ben wat sceptisch over de kansen, maar wat betreft je distributisme, ik heb daar ook wel eens aan gedacht....
Je bent niet de enige daarin......
Ik heb het concept ook wel eens doorgedacht, het lijkt een beetje op de boeren 'maatschap'.

Of het overal zal werken, ik weet het niet, maar een kans geven is niet onmogelijk......

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jagang » 22 sep 2013 21:51

Jin schreef:Ik zeg applaus..... =D> =D>

Ik ben wat sceptisch over de kansen, maar wat betreft je distributisme, ik heb daar ook wel eens aan gedacht....
Kan je de bron van die scepsis localiseren?
MAW: Welke problemen zie je opdoemen?
Zijn dat interne, of externe problemen?
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Jinny

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jinny » 22 sep 2013 22:03

De verschillen in kunnen van de mensen, in het distributisme ga je er in principe van uit dat iedereen even verstandig is, dat heb ik laten varen inmiddels.
Je krijgt dus bedrijven gevormd door vriendenclubjes, en dat werkt best.
De freeriders zullen buiten de boot vallen, en dus zelf iets moeten gaan doen.

Maar het bestuur van dergelijke bedrijven zal bij enige omvang een drama worden ben ik bang.....
De grootste schreeuwers gaan met de zooi aan de haal, en je krijgt dus politiek op de werkvloer....
En dat is nu net wat je mijn inziens niet wilt.


Nogmaals, ik heb er meerdere keren over gedacht, om zoiets op te gaan zetten, maar is geregeld afgeketst op het feit dat de noodzaak er niet was.....

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jagang » 22 sep 2013 23:13

Jin schreef:De verschillen in kunnen van de mensen, in het distributisme ga je er in principe van uit dat iedereen even verstandig is, dat heb ik laten varen inmiddels.
Daar ben ik het gedeeltelijk mee eens: niet iedereen is even verstandig.
Daar staat tegenover dat in elk democratisch proces, minder verstandigen óók een stem hebben.
Maar ben je werkelijk bang dat de de meerderheid zo onverstandig is dat zij er met de democratie vandoor gaan?

Volgens Ben Kuiken in zijn werk "Fuck de regels", gaan mensen zich juist verstandiger gedragen zodra hen meer verantwoordelijkheden worden toevertrouwd.
http://www.fuckderegels.nl/218/" onclick="window.open(this.href);return false;
Het zijn juist de massa's aan regels, protocollen en procedure's die het verantwoordelijkheidsgevoel afstompen, en een anti-intellectueel sentiment teweeg brengen.
De regulatiemaatschappij is letterlijk geestdodend, en loopt steeds weer achter de feiten aan.

Ik denk dat het belangrijk is om je bij het begrip "distributisme" niet te laten leiden door het gedrag van mensen in een kapitalistische maatschappij. Ik weet dat dat moeilijk is, omdat dat eigenlijk het enige referentiekader is dat we hebben, maar als we vooruit willen, moeten we dergelijke oude denkalgoritmen loslaten, en durven proberen. Nu hebben we de tijd nog.
Je krijgt dus bedrijven gevormd door vriendenclubjes, en dat werkt best.
De freeriders zullen buiten de boot vallen, en dus zelf iets moeten gaan doen.
Of het doen met een gematigd basisinkomen, wellicht, zoals men dat in Zwitserland nu bepleit.
Ik zie daar wel mogelijkheden voor binnen het distributisme.
(Bijv. door consumptiebelastingen ipv arbeidsbelastingen toe te passen, wat tevens duurzaamheidsvergrotend werkt.)

Ik denk namelijk zelfs dat "freeriders" tot op zekere hoogte onvermijdelijk zijn, omdat er niet meer geproduceerd hoeft te worden omwille van het produceren, wat natuurlijk afbreuk doet aan de werkgelegenheid. We moeten distributisme ten opzichte van het kapitalisme dan denk ik ook in meerdere mate beschouwen als een vrijetijdseconomie, waarbij werken zelfs enig aanzien heeft onder diegenen die niet werken. In ieder geval hoeven zij niet meer tot werken gedwongen te worden.
Maar het bestuur van dergelijke bedrijven zal bij enige omvang een drama worden ben ik bang.....
De grootste schreeuwers gaan met de zooi aan de haal, en je krijgt dus politiek op de werkvloer....
En dat is nu net wat je mijn inziens niet wilt.
Bij Mondragon heeft de omvang zo kunnen toenemen dat de afstand tussen het management uit het overkoepelende orgaan, en de werkvloer nu als "te groot" wordt ervaren.
En bovendien: Een werkvloerdemocratie ís toch ook een vorm van politiek bedrijven?
Aleen is iedereen hier verantwoordelijk, en als men zich met het beleid van een "schreeuwer" eens een buil valt, zal men een volgende keer wel twee keer nadenken alvorens achter diegene aan te lopen.
De risico's zijn kleiner, en de marge's groter.
Fouten mogen op zich best gemaakt worden.
Nogmaals, ik heb er meerdere keren over gedacht, om zoiets op te gaan zetten, maar is geregeld afgeketst op het feit dat de noodzaak er niet was.....
Tsja, de "noodzaak".
Als het werkelijk nodig is, is het denk ik al te laat.
Dit is geen strategie die toepasbaar is op het laatste moment.

Maar in welke branche had je iets willen opzetten dan?
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Jinny

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jinny » 23 sep 2013 00:14

Mijn eigen branche, klein, en iedereen aandeelhouder.
Maar de bouw is drama, en dus heeft het per definitie nu geen kans van slagen....
En tegen dat de bouw weer is opgeknapt is het voor mij niet meer interessant wegens mijn leeftijd.

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jagang » 23 sep 2013 00:34



‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
Peter van Velzen
Moderator
Berichten: 15100
Lid geworden op: 02 mei 2010 10:51
Locatie: ampre muang trang thailand

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Peter van Velzen » 23 sep 2013 06:08

Het komt mij voor dat het idee prima is. De vraag is hoe je het gaar realiseren. Ik denk dat de juiste manier is om het gewoon te gaan doen. Dus: Richt bedrijven op die deze filisofie statutair omarmen. Waarin elke werknemer, in feite ook vennoot is. Zorg er wel voor dat het daadkrachtig blijft en niet door haar wijze van wiinstverdeling, zwakker staat dan de concurrentie.

Tegelijkertijd zou je ook via de politiek kunnen proberen deze manier van werken te bevorderen. Vakbonden zouden een winstdelingsmethode kunnen verlangen die de werknemers aandelen oplevert in de grote bedrijven. Het bevordert de cashflow van het bedrijf, dus er is ook een incentive voor dat bedrijf. De overheid zou een belasting kunnen instellen die in aandelen wordt betaald. (zelfde idee, wel winstdaling voor de bestaande vennoten, maar geen aanslag op de cashfow)

Daarmee zou je de voordelen van de ondernemingsgewijze productie kunnen combineren met een meer eerlijk verdeling van de opbrengsten.

Vraag is: Hoe breng je ondernemers, werknemers en politici op zo'n gezamelijke strategie?
Ik wens u alle goeds

Jinny

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jinny » 23 sep 2013 07:19

Daarom is het bottomup idee ook niet zo verkeerd.....

Gebruikersavatar
doctorwho
Ontoombaar
Berichten: 10084
Lid geworden op: 19 mei 2005 12:53
Locatie: tardis

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door doctorwho » 23 sep 2013 08:38

Jagang chapeau voor de onderbouwde en uitgebreide openingspost. Ik denk echter dat de economie zoals wij die kennen en die steeds op groei gebaseerd is momenteel door het systeem en de toenemende aantallen consumenten wereldwijd noodgedwongen op groei aanstuurt. Dit gaat vanwege de eindige beschikbaarheid van middelen vastlopen. Op lokaal niveau is een ander soort economie zoals je met het Spaanse voorbeeld aanhaalde mogelijk maar mondiaal niet. Graag beveel ik het boek "wildgroei" van Rob Hengeveld aan.
Wie atheïsme een geloof noemt kan tot niets bekeerd worden
The person who calls atheism a religion can be converted to nothing

Gebruikersavatar
Kitty
Ontoombaar
Berichten: 11282
Lid geworden op: 23 aug 2006 17:31

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Kitty » 23 sep 2013 15:06

Mooi verhaal Jagang, maar wanneer je geen politieke invloed hebt, blijft het dus een mooi verhaal zonder dat hier iets van terecht komt. Wanneer je het kapitalisme wil uitroeien wens ik je veel succes. Noem trouwens eens één land waar welvaart heerst, zonder kapitalisme. Die zijn er niet en komen er mijns inziens ook niet.

Ik heb al zoveel, op zich aardige en interessante, artikelen gelezen van mensen die een alternatieve samenleving voorstellen, maar het blijft bij utopisch dromen omdat het niemand tot nu toe is gelukt er voldoende draagvlak voor te vinden. Veel van de voorstellen gaan teveel uit van het veronderstelde idee dat de mens in weze goed is, de realiteit laat echter keer op keer zien dat ook dit een utopie is omdat dit niet te generaliseren valt.

Er zullen, in wat voor maatschappij ook, mensen blijven die uit zijn op macht of zich verrijken ten koste van de ander. Dit zie je op klein niveau en in het groot. Een samenleving is geen homogeen geheel maar een complexe wisselwerking tussen mensen met allerlei uiteenlopende ideeën, wensen en verwachtingen. En daardoor dus ook verre van maakbaar. Het lukt mijns inziens daardoor nooit om de ideale samenleving te creëeren of de beste staatsvorm te bewerkstelligen. We kunnen slechts komen tot de minst slechte en dat is al heel wat.
Alle gebondenheid kan vrijheid heten, zolang de mens de banden niet voelt knellen. (naar Erasmus)

Il n’y a que les imbéciles qui ne changent jamais d’avis ... (Jacques Brel)

En de mens schiep God en dacht dat dat goed was.

Gebruikersavatar
Kitty
Ontoombaar
Berichten: 11282
Lid geworden op: 23 aug 2006 17:31

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Kitty » 23 sep 2013 15:09

Ja, mooi verhaal maar erg idealistisch, is het ook realistisch?

http://www.freethinker.nl/forum/viewtop ... 39#p393239" onclick="window.open(this.href);return false;
Alle gebondenheid kan vrijheid heten, zolang de mens de banden niet voelt knellen. (naar Erasmus)

Il n’y a que les imbéciles qui ne changent jamais d’avis ... (Jacques Brel)

En de mens schiep God en dacht dat dat goed was.

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jagang » 23 sep 2013 15:38

doctorwho schreef:Jagang chapeau voor de onderbouwde en uitgebreide openingspost. Ik denk echter dat de economie zoals wij die kennen en die steeds op groei gebaseerd is momenteel door het systeem en de toenemende aantallen consumenten wereldwijd noodgedwongen op groei aanstuurt. Dit gaat vanwege de eindige beschikbaarheid van middelen vastlopen. Op lokaal niveau is een ander soort economie zoals je met het Spaanse voorbeeld aanhaalde mogelijk maar mondiaal niet. Graag beveel ik het boek "wildgroei" van Rob Hengeveld aan.
Ik ben momenteel met meerdere boeken bezig, maar wellicht dat ik er in een later stadium nog eens aan toe kom, mits het geen al te droge kost is.

Ik ben het met je eens dat zolang de mensheid nog groeit, de economie ook wel zal blijven groeien.
De vraag is alleen of je je daarbij moet laten leiden door "ongeduldig kapitaal" in de vorm van aandeelhouders.

Dat vormt namelijk niet bepaald een rem, zullen we maar zeggen.

Over te tegenstelling lokaal/mondiaal: Als we vastlopen, zoals je zegt, is er geen mondiale economie meer.
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jagang » 23 sep 2013 17:21

Peter van Velzen schreef:Het komt mij voor dat het idee prima is. De vraag is hoe je het gaar realiseren. Ik denk dat de juiste manier is om het gewoon te gaan doen. Dus: Richt bedrijven op die deze filisofie statutair omarmen. Waarin elke werknemer, in feite ook vennoot is. Zorg er wel voor dat het daadkrachtig blijft en niet door haar wijze van wiinstverdeling, zwakker staat dan de concurrentie.
Hoe bedoel je?
Hoe kan je zwakker staan ten opzichte van de concurrentie, door een winstverdeling met een lange adem toe te passen?

Als het gaat om bedrijven die in handen zijn van investeringsmaatschappijen: Die maken bedrijven vaak juist kapot.
Ze maken winst door bedrijven in hun kosten te laten snijden (wat immers makkelijker is dan meer inkomen vergaren), en vooral zo weinig mogelijk te laten investeren, want dat kost weer geld.
Na verloop van tijd komt het klassieke bedrijf hierdoor in de problemen: Men wil zo veel mogelijk doen, met zo weinig mogelijk mensen, en machine's/computersystemen raken sleets waardoor storingen optreden. Deadlines worden niet meer gehaald, en ontevreden klanten beginnen weg te lopen.

Vervolgens daalt de waarde van de aandelen ook, die massaal worden gedumpt, en voor je het weet is een bedrijf failliet.
Tegelijkertijd zou je ook via de politiek kunnen proberen deze manier van werken te bevorderen.
Heeft de financiële wereld zoals we die nu kennen daar belang bij denk je, in haar comfortabele machtspositie?
Vakbonden zouden een winstdelingsmethode kunnen verlangen die de werknemers aandelen oplevert in de grote bedrijven. Het bevordert de cashflow van het bedrijf, dus er is ook een incentive voor dat bedrijf. De overheid zou een belasting kunnen instellen die in aandelen wordt betaald. (zelfde idee, wel winstdaling voor de bestaande vennoten, maar geen aanslag op de cashfow)
Ik lees erg veel kapitalistische termen hier.
Maar ik denk niet dat mensen aandelen moeten hébben in een bedrijf, aangezien dat "ongeduldig kapitaal" stimuleert, maar dat ze een aandeel moeten zijn van het bedrijf.
Er zouden géén aandelen buiten het bedrijf moeten circuleren.
1 vennoot = 1 aandeel.
Daarmee zou je de voordelen van de ondernemingsgewijze productie kunnen combineren met een meer eerlijk verdeling van de opbrengsten.

Vraag is: Hoe breng je ondernemers, werknemers en politici op zo'n gezamelijke strategie?
Bestaande ondernemers kan je wel passeren, want die hebben emotioneel te veel geïnvesteerd in hun leiderschapspositie, en als je pech hebt lijden ze ook nog aan het "winnaareffect".

Ik denk dat coöperatie's het best opgebouwd worden in een relatie tussen producent en afnemer, waarmee je kapitalistische bedrijven simpelweg passeert en buitensluit.
Voorts zou je er via vakbonden voor kunnen pleiten dat de boedel van een kapitalistisch bedrijf dat omvalt, niet verdeeld wordt onder schuldeisers, maar dat het bedrijf in plaats daarvan in handen komt van haar werkers.

De verdeling onder schuldeisers lijkt toch al weinig meer dan een domme vergeldingsmaatregel, die nauwelijks geld opbrengt. Bijgevolg is de economische schade door een dergelijke verdeling ook niet zo groot.
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Gebruikersavatar
Jagang
Ontoombaar
Berichten: 11076
Lid geworden op: 27 jul 2009 00:22

Re: Naar een nieuwe economie?

Bericht door Jagang » 23 sep 2013 18:11

Interessant artikel: http://www.wetenschap24.nl/nieuws/artik ... -volk.html" onclick="window.open(this.href);return false;
‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, dan breekt morgen de revolutie uit.'
Henry Ford

Plaats reactie