Deel 2: En nu?
Nu blijkt dat consumeren, beleggen en profiteren niet werkt, wat nu?
Het kortetermijndenken dat inherent is aan een economie die draait op speculatie en zeepbellen blijkt catastrofale gevolgen te hebben. Waaronder bijvoorbeeld die walgelijk hoge verloningen aan managers voor pyrrusoverwinningen.
Toekomst? Welke toekomst?
Laat ons eerst even kort de uitdaging definiëren waar we op globaal vlak voor staan:
Een financiële crisis.
Een geglobaliseerde economie.
Ontwikkelingslanden die economisch het Westen willen en zullen voorbijsteken.
Een tekort aan grondstoffen.
Een impact van de mens op zijn habitat die catastrofale gevolgen aanneemt.
6 Miljard mensen die dezelfde standaard eisen die het westen bezit
…
Dit zijn stuk voor stuk uitdagingen die we niet kunnen onderkennen, maar wat zijn nu mogelijke richtingen die we kunnen uitgaan?
Zoals ik reeds in mijn openingspost stelde heeft het Westen zich in de jaren 80 ook aangepast aan de nieuwe omstandigheden. Waar toen bleek dat economieën die zich openstelde voor de ontwikkeling van nieuwe sectoren, vrij snel zich uit de crisis konden trekken. Versta mij niet verkeerd, ik ben hier niet Tatchers liberalisme aan het verdedigen. Maar kijk naar Vlaanderen en Wallonië, waar Wallonië zich vasthield aan de zware industrie, investeerde Vlaanderen in nieuwe sectoren. Met als gevolg dat Wallonië nog steeds economisch dood is.
Nu was het probleem in de jaren 80 iets eenvoudiger: concurrentie met lageloonlanden. Vandaag hebben we niet alleen een probleem met de financiële markten, met een “nieuwe” economie die draait op emotie en zeepbellen ipv winst en visie. Met overheden die populisme en kortetermijndenken tot een kunst hebben verheven. Met een prachtig sociaal systeem dat onbetaalbaar zal worden. Met vergijzing, concurrentie van BRIC landen, torenhoge schulden,… Maar ook met bovenstaande globale uitdagingen.
Het toverwoord is in mijn mening
duurzaam, mooi woord al klinkt het wat vaag.
Duurzaamheid betekent dat we dienen te beseffen dat de kost om de globale problemen aan te pakken gigantisch zal zijn. Overschakelen op een industrie die niet alleen de milieu problematiek aanpakt maar ook rekening houdt met die 6 miljard mensen die ook willen en zullen consumeren. Die zeer zuinig zal omgaan met grondstoffen en een visie heeft op lange termijn.
Voorbeelden hier zijn het plan van Duitsland om tegen 2050, 500 miljard euro te investeren in zonnespiegels in de Sahara om Europa van waterstof te voorzien. Maar ook koralen terug aanplanten aan zeer lage kosten en visvangst beperken om onze oceanen terug levend te maken (wat de enige oplossing is voor CO2 uit de lucht te halen). Vervuilingen saneren, fuell cells, duurzame landbouw,… Zelfs in de zorgsector kan men enorm besparen door fijn stof aan te pakken. Je ziet mogelijkheden en vooral kansen genoeg om een nieuwe winstgevende sector te creëren.
Lijkt simpel niet?
Niet dus.
Duurzaamheid geldt natuurlijk niet alleen voor de industrie.
Kijk naar hoe het Westen de laatste decennia is geëvolueerd. Zoals je in mijn openingspost kon lezen van consumeren, investeren, produceren, groeien, profiteren naar consumeren, beleggen en profiteren. Het kortetermijndenken met als volgens velen het belangrijkste symptoom: toplonen. Volgens mij niet. Overheden begonnen hun eigendommen te verkopen en terug te huren, cashprobleempje weet je wel. Investeringen werden beleggingsproducten, strategische visie door bedrijven werd afgestraft.
Onze kinderen betalen wel de rekening. Vergrijzing? Ik ben nog jong!
Waar Bill Gates (e.a.) nog rijk werd door een compleet nieuwe sector te creëren die, laat ons eerlijk zijn, de mensheid heel wat vooruit geholpen heeft, ligt nu de focus enkel op persoonlijk geldelijk gewin. Waar Bill investeert, belegt Warren Buffet. En ja dat is een verschil. Iemand wiens rijkdom bestaat uit bedrijven met visie, met toekomst, met mensen kan je niet vergelijken met iemand die sluwer op de beurs gokt dan diegene wiens land failliet gaat. Want dat is die man’ s enige verdienste.
Dit is dan ook mijn probleem met occupy. Stellen dat de beleggers en 1% uit het verhaal te halen het probleem zal oplossen is waanzin. Consumeren en profiteren?? Noppes. Ja maar dat geld kunnen we toch gebruiken om aan de mensen te geven? Noppes, zie de monsterinflaties bij de voormalige communistische landen. Nogmaals geld heeft op zich de waarde van het papier waarop het gedrukt is. Je kan maar inflatie vermijden wanneer er voldoende groei is. En groei stimuleren is nu juist extreem moeilijk en extreem duur.
Hoe dan wel?
Wel eerst en vooral moeten we economisch langetermijndenken stimuleren, wat er op neer komt de emotie uit de beurs te halen. Shortselling tegen te gaan, speculatie te verbieden en taxen heffen op aandelentransacties (bv Tobintax maar wel hoe Tobin het zag).
Een beurs dient om geld op te halen voor grote bedrijven die niet meer bij banken terecht kunnen. Banken dienen om de rest van de bedrijven (en mensen) van middelen te voorzien die de banken krijgen van het spaargeld van de burgers. Mixt beidde niet. Op de beurs spelen moet terug een vies woord worden zoals het was rond de jaren 80, ipv de melkoe die men denkt dat het nu is.
Vervolgens heeft men 2 keuzes:
Bussines as usual, al het geld dat vrijkomt uit taxen, dat vrijkomt van de criminele 1%, dat vrij komt uit belastingen te herinvesteren in het kiesvee en zo nog een mooie politieke toekomst te hebben tot de bel volledig uit elkaar klapt.
Of te investeren in duurzaamheid. Beseffen dat elke uitgestelde maatregel, later onwaarschijnlijk veel duurder zal uitvallen. Dat het alternatief in mijn mening het einde van onze welvaartstaat betekent. Kijk naar de jaren 80, die niet door de zure appel wilden bijten dragen nog steeds de gevolgen.
Opportuniteten:
Verdorie dit zouden interessante tijden kunnen zijn. Nieuwe duurzame technologieën waarmee het Westen markten kan creëren bestaande uit miljarden mensen. Bedrijven zoals Umicore die al jaren bewijzen dat hernieuwbare sectoren winstgevender kunnen zijn dan de traditionele vervuilende mijnbouw. Investeren in ontwikkelingen waar de rest van de wereld geen andere keuze heeft dan in mee te gaan. Vervuilende industrie en kortetermijndenken kapot concurreren!
En nee, dit is geen utopie. Alleen al ons wagenpark omschakelen naar waterstof zal voor enorme welvaart zorgen! Maar ja welke politieker durft dit te vertellen? Wetende dat de termijn tussen investeren en groeien en eindelijk profiteren langer duurt dan zijn mandaat. En de kiezer toch liever de goed nieuws show hoort, en als het slecht gaat, zich toch liever focust op complottheorieën, wraakzucht en mirakeloplossingen.
Ik krijg spontaan last van politieke desinteresse hier.
Quod erat demonstrandum
Energie discussie gaat hier verder.
Jim